Nguyễn Thiếp trả lời rằng bấy giờ trong nước trống không, lòng người tan rã, quân Thanh ở xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh nên giữ ra sao, vu[r]
Trang 1chµo mõng thÇy c« gi¸o tíi dù giê m«n ng÷ v¨n
Trang 23 §iÒn tiÕp côm tõ thÝch hîp vµo dÊu ( ): Nh¾c l¹i
nguyªn v¨n lêi nãi hay ý nghÜ cña ng êi hoÆc nh©n vËt lµ ThuËt l¹i lêi nãi hay ý nghÜ cña ng êi hoÆc nh©n
vËt cã ®iÒu chØnh cho thÝch hîp lµ
1 Kiến thức giúp cho em có được cách diễn đạt hiệu quả trong những hoàn cảnh giao tiếp cụ thểCác phương châm hội thoại
Xưng hô trong hội thoại
Lời dẫn trực tiếp, lời dẫn gián tiếp
2 Tên bài học giúp các em biết sử dụng từ ngữ xưng hô một cách thích hợp trong giao tiếp.
Trang 3Các phương châm hội thoại
Phương châm quan hệ
Phương châm
về chất
Phương châm cách thức
Phương châm lịch sự
Phương
châm
về lượng
Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung, không thiếu, không thừa
Khi giao tiếp, đừng nói những điều không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực
Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề.
Khi giao tiếp, cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch, tránh cách nói mơ hồ.
Khi giao tiếp, cần tế nhị và tôn trọng người
khác.
Tiết 73: ƠN TẬP TIẾNG VIỆT
I Các phương châm hội thoại
1 Nội dung các phương châm hội thoại
Trang 4Đọc truyện c ời sau và cho biết ph ơng hội thoại nào đã không đ ợc tuân thủ?
Chồng vừa xem búng đỏ vừa núi:
- Đội này chỉ cú một chõn sỳt, thành ra mấy lần bỏ lỡ cơ hội ghi bàn.
Vợ nghe thấy thế liền than thở:
- Rừ khổ! Cú một chõn thỡ cũn chơi búng làm gỡ cơ chứ!
Vi phạm ph ơng châm quan hệ: Nói lạc đề (ông nói gà,
bà nói vịt)
Trang 5Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:
“ Bố ở chiến khu bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ
Cứ bảo ở nhà vẫn được bình yên”
“ Tiền bạc chỉ là tiền bạc”
Không tuân thủ phương châm về chất - người nói
ưu tiên cho một yêu cầu khác quan trọng hơn
Không tuân thủ phương châm về lượng - người nói muốn người nghe hiểu theo một hàm ý nào đó
Trang 6Tiết 73: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Các phương châm hội thoại
1 Nội dung các phương châm hội thoại
2 Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại
II Xưng hô trong hội thoại
1 Các từ ngữ xưng hô thông dụng
Trang 7Các từ ngữ x ng hô Cách dùng
1 Đại từ x ng hô:
-Tôi, tớ, chúng tôi
-Bạn, mày, cỏc bạn…
-Nó, hắn, chúng nó…
- Dùng theo ngôi thứ nhất, thứ hai, thứ ba
2 Từ chỉ quan hệ họ hàng, chức
vụ
-Cô, dì, chú, bác, anh, em
-Lớp tr ởng, giám đốc, bác sĩ
- Dùng theo vai quan hệ (trên d ới, nghề nghiệp )
3 Danh từ chỉ tên riêng:
- Đạt, Chi, Lan, Hùng, Nam
- Dùng để gọi tên, x ng tên
Trang 8? Nờu cỏch hiểu về phương chõm xưng hụ x ng khiêm, hô tôn ?“ ”
- Là khi x ng hô ng ời nói tự x ng mình một cách khiêm nh ờng và gọi ng ời đối thoại một cách tôn kính.
-Từ ngữ x ng hô thời tr ớc:
-Từ ngữ x ng hô thời nay:
+ Gọi đại nhân, bệ hạ, tiên sinh
+ X ng bần sĩ, bần tăng, thảo dân, tiện nữ…
+ Gọi quý vị, quý ụng, quý bà, quý ngài, qỳy cụ…
+ X ng tôi, em, cháu
Trang 9Thảo luận: Vì sao trong giao tiếp, ng ời nói phải hết sức chú ý đến
sự lựa chọn từ ngữ x ng hô?
-X ng hô thể hiện quan hệ ng ời nói, ng ời nghe (thân tộc, chức vụ,
nghề nghiệp, tên riêng).
-Thể hiện tính chất của tình huống giao tiếp: Thân mật hay xã
giao, thân hay sơ, khinh hay trọng.
-> Phải chú ý lựa chọn từ ngữ x ng hô thì mới đạt hiệu quả trong
giao tiếp.
Trang 10Tiết 73: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Các phương châm hội thoại
1 Nội dung các phương châm hội thoại
2 Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại
II Xưng hô trong hội thoại
1 Các từ ngữ xưng hô thông dụng
2 Phương châm “ xưng khiêm, hô tôn”
3 Khi giao tiếp người nói phải chú ý đến sự lựa chọn từ ngữ xưng hô
III Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp
Trang 11Cách dẫn trực tiếp Cách dẫn gián tiếp
- Là nhắc lại nguyên văn lời
nói hay ý nghĩ của ng ời hoặc
nhân vật
- Là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của ng ời hoặc nhân vật,
có điều chỉnh cho thích hợp
- Khi viết để sau dấu (:) và
trong dấu ( ).“ ”
- Khi viết không dùng dấu (:)
và dấu ( ), có thể thêm từ “ ”
rằng, là
Trang 12Trong lời đối thoại Trong lời dẫn gián tiếp
Từ xưng hô
Từ chỉ địa điểm
Từ chỉ thời gian
tôi (ngôi thứ nhất) tiờn sinh, chúa công
( ngôi thứ hai)
nhà vua (ngôi thứ ba)
Nguyễn Thiếp, vua Quang Trung (ngụi thứ ba)
đây ( lược bỏ)
bây giờ bấy giờ
Trang 13Chuyển lời đối thoại thành lời dẫn gián
tiếp:
nếu nhà vua đem binh ra chống cự thì khả năng thắng thua Nguyễn Thiếp nghĩ như thế nào.
Vua Quang Trung cho vời….và hỏi:
- Quân Thanh sang đánh, tôi sắp đem binh ra chống cự Mưu đánh và giữ,
cơ được hay thua, tiên sinh nghĩ thế nào?
Nguyễn Thiếp trả lời rằng bấy giờ trong nước trống không, lòng người tan rã, quân Thanh ở xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh nên giữ ra sao, vua Quang Trung ra Bắc
không quá mười ngày ngày quân Thanh sẽ bị dẹp tan.
Thiếp nói:
- Bây giờ trong nước trống không, lòng người tan rã Quân Thanh ở xa tới đây, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ nên đánh, nên giữ ra sao Chúa công ra đi chuyến này,không quá mười ngày, quân Thanh sẽ bị dẹp tan.
Trang 14Tiết 73: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
I Các phương châm hội thoại
II Xưng hô trong hội thoại
1 Các từ ngữ xưng hô thông dụng
2 Phương châm “ xưng khiêm, hô tôn”
3 Khi giao tiếp người nói phải chú ý lựa đến sự lựa chọn từ ngữ xưng hô
III Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp
1.Phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp 2.Chuyển lời dẫn trực tiếp sang lời dẫn gián tiếp
Trang 15BẢN ĐỒ TƯ DUY
Trang 16Bµi tËp
Viết 1 đoạn văn miêu tả nội tâm của em sau khi
được nghe người lính trong bài thơ “ Bài thơ về
tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật kể
về cuộc sống chiến đấu của mình và đồng đội
trong những năm kháng chiến chống Mĩ ác liệt
( Trong đoạn văn có lời dẫn trực tiếp)
Nghe xong câu chuyện của người lính năm xưa,
em …… Thế hệ cha anh đã không tiếc máu
xương… …Trên đường về em tự nhủ với mình ….
Trang 17DẶN DÒ HS CHUẨN BỊ CHO TIẾT HỌC TIẾP THEO
1 Bài cò:
- N¾m ® îc toµn bé néi dung kiÕn thøc bµi häc
- Xem l¹i phÇn lÝ thuyÕt, lµm hÕt c¸c bµi tËp
2 Chuẩn bị bµi míi:
-Tiết 74 : Kiểm tra Tiếng Việt