C6: - Khi cho nam châm quay theo trục quay trùng với trục của nam châm và - GV: Như vậy không phải cứ nam cuộn dây thì số đường sức từ xuyên châm hay cuộn dây chuyển động thì qua tiết di[r]
Trang 1Tiết 33 – Bài 32 ĐIỀU KIỆN XUẤT HIỆN DÒNG
ĐIỆN CẢM ỨNG
Ngày soạn: 01/ 12/ 2012
/ / 2012
/ / 2012
1 Mục tiêu
a) Về kiến thức
- Xác định được có sự biến đổi (tăng hay giảm) của số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín khi làm thí nghiệm với nam chẫm vĩnh cửu hoặc nam châm điện
- Dựa trên quan sát thí nghiệm, xác định được mối quan hệ giữa sự xuất hiện dòng điện cảm ứng và sự biến đổi của số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín
- Phát biểu được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Vận dụng được điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng để giải thích và dự đoán những trường hợp cụ thể, trong đó xuất hiện hay không xuất hiện dòng điện cảm ứng
b) Về kĩ năng
- Quan sát thí nghiệm, mô tả chính xác tỉ mỉ thí nghiệm
- Phân tích, tổng hợp kiến thức cũ
c) Về thái độ: Ham học hỏi, yêu thích môn học
2 Chuẩn bị của GV và HS
a) Chuẩn bị của GV: Đồ thí nghiệm …
b) Chuẩn bị của HS: Phiếu học tập …
3 Phương pháp giảng dạy: Thuyết trình, nêu và giải quyết vấn đề.
4 Tiến trình bài dạy
a) Kiểm tra bài cũ (5’)
- Nêu các cách dùng nam châm để tạo ra dòng điện trong cuộn dây dẫn kín? b) Dạy nội dung bài mới
- ĐVĐ: Ta biết có thể dùng nam châm để tạo ra dòng điện cảm ứng ở cuộn dây dẫn kín trong những điều kiện khác nhau Sự xuất hiện dòng điện cảm ứng không phụ thuộc vào loại nam châm hoặc trạng thái chuyển động của
nó Vậy điều kiện nào là điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng?
12’
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự biến đổi số
đường sức từ xuyên qua tiết diện của
cuộn dây
- GV thông báo: Xung quanh nam
châm có từ trường Các nhà bác học
cho rằng chính từ trường gây ra dòng
điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn
kín Từ trường được biểu diễn bằng
I Sự biến đổi số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây.
Quan sát hình vẽ 32.1 (SGK)
C1:
Trang 2đường sức từ Vậy hãy xét xem trong
các TN trên, số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây có biến
đổi không?
- Hướng dẫn HS đếm số đường sức
từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây
dẫn khi nam châm ở xa và khi lại gần
cuộn dây để trả lời câu hỏi C1
- Hướng dẫn HS thảo luận chung câu
C1 để rút ra nhận xét về sự biến đổi
số đường sức từ xuyên qua tiết diện
S của cuộn dây khi đưa nam châm
vào, kéo nam châm ra khỏi cuộn dây
*Chuyển ý: Khi đưa một cực của
nam châm lại gần hay ra xa một đầu
cuộn dây dẫn kín thì trong cuộn dây
xuất hiện dòng điện cảm ứng Vậy sự
xuất hiện của dòng điện cảm ứng có
liên quan gì đến sự biến thiên số
đường sức từ xuyên qua tiết diện S
của cuộn dây hay không?
Hoạt động 2: Xét điều kiện xuất hiện
dòng điện cảm ứng
- Yêu cầu cá nhân HS trả lời C2 bằng
việc hoàn thành bảng 1
- GV hướng dẫn đối chiếu, tìm điều
kiện xuất hiện dòng điện cảm
ứng,nhận xét 1
- GV từ bảng 1 trong điều kiện nào
+Số đường sức từ tăng
+Số đường sức từ không đổi
+Số đường sức từ giảm
+Số đường sức từ tăng
* Nhận xét: Khi đưa một cực của
nam châm lại gần hay ra xa đầu một cuộn dây dẫn thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn tăng hoặc giảm (biến thiên)
II Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
C2: Bảng 1 Làm thí nghiệm
Có dòng điện cảm ứng hay không?
Số đường sức
từ xuyên qua
S có biến đổi hay không? Đưa nam
châm lại gần
Để nam châm nằm
Đưa nam châm ra xa
C3: Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến đổi ( tăng hay giảm ) thì suất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín
Nhận xét 2: Dòng điện cảm ứng xuất
hiện trong cuộn dây dẫn kín đặt trong
Trang 3thì suất hiện dòng điện cảm ứng
trong cuộn dây dẫn kín
- GV yêu cầu hs rút ra nhận xét
- GV yêu cầu cá nhân HS vận dụng
nhận xét đó để trả lời C4
+ Khi đóng (ngắt ) mạch điện thì
dòng điện qua nam châm điện tăng
hay giảm? Từ đó suy ra sự biến đổi
của số đường sức từ xuyên qua tiết
diện S của cuộn dây biến thiên tăng
hay giảm
- GV hướng dẫn HS thảo luận C4,
nhận xét 2
- Từ nhận xét 1 và 2, ta có thể đưa ra
kết luận chung về điều kiện xuất hiện
dòng điện cảm ứng là gì?
Hoạt động 3 Vận dụng
- GV gọi 2, 3 HS nhắc lại điều kiện
xuất hiện dòng điện cảm ứng
- Y/c cá nhân HS hoàn thành câu C5,
C6
- Yêu cầu giải thích tại sao khi cho
nam châm quay quanh trục trùng vói
trục của nam châm và cuộn dây trong
TN phần mở bài thì trong cuộn dây
không xuất hiện dòng điện cảm ứng
- GV: Như vậy không phải cứ nam
châm hay cuộn dây chuyển động thì
trong cuộn dây xuất hiện dòng điện
cảm ứng mà điều kiện để trong cuộn
dây xuất hiện dòng điện cảm ứng là
từ trường của một nam châm khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên
C4:
+ Khi ngắt mạch điện, cường độ dòng điện trong nam châm điện giảm
về 0, từ trường của nam châm yếu đi,
số đường sức từ biểu diễn từ trường giảm, số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây giảm, do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
+ Khi đóng mạch điện, cường độ dòng điện trong nam châm điện tăng,
từ trường của nam châm mạnh lên,
số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây tăng, do đó xuất hiện dòng điện cảm ứng
Kết luận: Trong mọi trường hợp, khi
số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín biến thiên thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng
III Vận dụng
C5: Khi quay núm của đinamô xe đạp, nam châm quay theo Khi 1 cực của nam châm lại gần cuộn dây, số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng, lúc đó xuất hiện dòng điện cảm ứng Khi cực đó của nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm, lúc đó cũng xuất hiện dòng điện cảm ứng
C6:
- Khi cho nam châm quay theo trục quay trùng với trục của nam châm và cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây không biến thiên, do đó trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng
Trang 4cuộn dây dẫn phải kín và số đường
sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn
dây phải biến thiên
c) Củng cố, luyện tập (1’)
- Nhắc lại nội dung kiến thức cơ bản
d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’)
- Về nhà xem lại nội dung các câu hỏi và các bài tập trong SBT
5 Rút kinh nghiệm giờ dạy
Tiết 34 BÀI TẬP
Ngày soạn: 02/ 12/ 2012
Trang 5h×nh 1 K
h×nh 2
h×nh 2'
N S
/ / 2012
/ / 2012
1 Mục tiêu
a) Về kiến thức
- Củng cố kiến thức về nội dung chương II: Điện từ học cụ thể các bài học
“ Bài 24; 25; 27”
b) Về kĩ năng
- Vẽ hình
- Xác định đúng chiều đường sức từ, cực của nam châm và chiều của lực điện
từ …
c) Về thái độ: Ham học hỏi, yêu thích môn học
2 Chuẩn bị của GV và HS
a) Chuẩn bị của GV: Giáo án Phiếu học tập
b) Chuẩn bị của HS: Giấy nháp và đồ dùng học tập
3 Phương pháp giảng dạy: Thuyết trình và đàm thoại, thảo luận nhóm.
4 Tiến trình bài dạy
a) Kiểm tra bài cũ
b) Dạy nội dung bài mới
4’
10’
+ GV: Yêu cầu HS nhắc lại nội dung
chính của 2 quy tắc này
+ Bài tập vận dụng:
Bài 1: Nêu các cách khác nhau để
xác định tên cực của nam châm khi
màu sơn đã tróc hết
Bài 2: Bố trí thí nghiệm được mô tả
trên hình 1 Hãy nêu hiện tượng xảy
ra với vòng dây sắt khi đóng khóa K
Bài 3: Hãy xác định tên các cực của
nam châm trên hình 2
I – Lý thuyết
1 Quy tắc nắm tay phải
2 Quy tắc bàn tay trái
II – Bài tập Bài 1 Trả lời:
- Dựa vào sự định hướng của nam châm trong từ trường của Trái Đất
- Dùng một nam châm khác đã biết tên cực
Bài 2 Trả lời:
Vòng dây bị hút về phía ống dây (nam châm hút sắt)
Bài 3 Trả lời Xem hình 2’ a, b
Trang 625’
Bài 4 Quy ước dấu đi ra, dấu
đi vào, hãy:
a) Xác định lực từ tác dụng lên dây
dẫn có dòng điện chạy qua trong các
hình 3 a), b), c), d
S
N
a)
N S
b)
S N
c)
N S
d)
h×nh 3 I
b) Xác định chiều dòng điện trong
các hình 4 a), b), c), d
S
N
a)
N S
b)
S N
c)
N S
d) h×nh 4
c) Xác định các cực của nam châm
trong các hình 5 a), b), c), d
h×nh 5
F
Bài 4 Giải a) Lực từ được xác định như sau:
F
S N
a)
N S
b)
S N
c)
N S
d)
I
h×nh 3' I
b) Chiều dòng điện được xác định như sau:
S N
a)
N S
b)
S N
c)
N S
d) h×nh 4'
c) Cực của nam châm được xác định như sau:
S N
a)
N S
b)
S N
c)
N S
d) h×nh 5'
F F
F
F
c) Củng cố, luyện tập (1’)
- Nhấn mạnh lại cách giải bài tập trên
d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Về nhà làm thêm các bài tập trong SBT
5 Rút kinh nghiệm giờ dạy
Trang 7Phê duyệt của Tổ chuyên môn
Phó Hiệu trưởng
Bế Thị Lan