Hoạt động dạy: Tiết 1: Giới thiệu về cơ quan sinh dục nam và nữ Thời lượng 10' Hoạt động 1: Nội dung 1 hoạt động khởi động Chia nhóm: 4 nhóm Cho học sinh thực hiện trò chơi ô chữ với từ
Trang 1THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO CHỦ ĐỀ
- Trình bày được điều kiện để trứng được thụ tinh và phát triển thành thai
- Trình bày được sự nuôi dưỡng thai trong quá trình mang thai và điiều kiệnđảm bảo cho thai phát triển
- Giải thích được hiện tượng kinh nguyệt
- Trình bày được các nguy cơ có thai ở tuổi vị thành niên
- Trình bày được các biện pháp tránh thai và giải thích cơ sở khoa học của cácbiện pháp tránh thai
- Trình bày được nguyên nhân, triệu chứng, tác hại, cách lây truyền của một sốbệnh lây qua đường tình dục như : Lậu, Giang mai, AIDS
2 Kỹ năng:
- Quan sát kênh hình, nắm bắt kiến thức
- Rèn kĩ năng thu thập kiến thức từ thông tin
- Kĩ năng hoạt động nhóm
- Vận dụng kiến thức giải thích hiện tượng thực tế
- Kĩ năng vệ sinh cơ thể bảo vệ sức khỏe
3 Thái độ:
- Có nhận thức đúng đắn về cơ quan sinh dục của cơ thể, vệ sinh đúng cách
- Có ý thức giữ gìn vệ sinh kinh nguyệt
- Có ý thức tự phòng tránh, sống lành mạnh tránh mang thai ở tuổi vị thànhniên và tránh các bệnh lây qua đường tình dục
4 Năng lực cần phát triển
- Năng lực tự học:
+ Thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau: Trong SGK, Internet, sáchbáo, tạp chí…
+ Xử lý các thông tin, đối chiếu và áp dụng kiến thức vào thực tế
- Năng lực giao tiếp và hợp tác:
+ Diễn đạt, trình bày nội dung dưới nhiều hình thức khác nhau: Bằng lời,bằng nội dung bài tập vận dụng
Trang 2+ Lắng nghe, nhận biết các quan điểm khác nhau để đưa ra ý kiến phản biệnhay đồng ý quan điểm
+ Cùng nhau làm việc nhóm: thu thập thông tin, tổng hợp kiến thức, chia sẻkinh nghiệm…
- Năng lực giải quyết vấn đề: Từ các nội dung nghiên cứu đề xuất các biện phápbảo vệ cơ thể Xây dựng các hành vi, thói quen sống lành mạnh
III Chuẩn bị
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án
- Tranh ảnh, máy chiếu
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Sách giáo khoa, bài soạn, các thông tin thu thập từ các nguồn liên quan đến
sinh sản
III Hoạt động dạy:
Tiết 1: Giới thiệu về cơ quan sinh dục nam và nữ
Thời
lượng
10' Hoạt động 1: Nội dung 1
(hoạt động khởi động)
Chia nhóm: 4 nhóm
Cho học sinh thực hiện trò chơi
ô chữ với từ khóa SINH SẢN
Sinh sản là quá trình quan trọng
đối với mỗi cơ thể sống trong
đó có con người, giúp con
người duy trì nòi giống, tạo các
thế hệ sau Vậy quá trình sinh
sản ở người diễn ra như thế
nào? Cơ quan nào đảm nhận
Trang 32 Quá trình thụ tinh thụ thai và
phát triển của thai
3 Cơ sở của các biện pháp
tránh thai
4 Tìm hiểu các bệnh liên quan
đến đường tình dục
5 Vận dụng
Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ
quan sinh dục nam và nữ
GV cho HS hoạt động nhóm
+ Nhóm 1, nhóm 3: Hoàn thành
phiếu học tập số 1 tìm hiểu cơ
quan sinh dục nam
Trang 4GV gọi đại diện các nhóm lên
trình bày Lớp nhận xét, bổ
sung, hoàn thiện
GV giới thiệu thêm các thông
tin liên quan đến nội dung bài
mà học sinh chưa đưa ra trong
của mỗi bộ phận trong cơ quan
sinh dục nam (Trang 189) và
bảng 61:Cấu tạo và chức năng
của các bộ phận trong cơ quan
sinh dục nữ (Trang 192)
- GV gọi cá nhân HS trình bày
Nhận xét, bổ sung , hoàn thiện
nội dung
Hoạt động 4: Vận dụng
Do nhiều nguyên nhân khác
nhau có thể khiến phụ nữ buộc
phải cắt tử cung và buồng
trứng( do ung thư, chấn thương
tai nạn, u xơ tử cung…) Theo
em khi đó cơ thể của người phụ
nữ bị ảnh hưởng như thế nào?
- HS hoạt động nhóm, trao đổi, cử đại diện trìnhbày
- HS trao đổi, thảo luậnthông tin PHT hoàn thiệnkiến thức
- Mục tiêu hoạt động
HS xác định chính xác cấu tạo và chức năng của mỗi bộ phận trong
cơ quan sinh dục nam và nữ.
- HS hoạt động cá nhânhoàn thành bài tập
Nội dung phiếu họctập số 1+2
Trang 5HS từ các kiến thức đã học vận dụng trả lời câu hỏi
Tiết 2: Quá trình thụ tinh , thụ thai và phát triển của thai
GV cho HS xem video ngắn về
quá trình thụ tinh, thụ thai và sự
phát triển của thai
=> Đặt vấn đề vào bài mới
Hoạt động 2: Tìm hiểu quá
trình thụ tinh, thụ thai
GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin SGK+ Quan sát
Mục tiêu của hoạt động
Khởi động bài mới
HS quan sát video
Mục tiêu của hoạt động
- Trình bày được điều kiện để trứng được thụ tinh và phát triển thành thai.
I.Thụ tinh và thụ thai
- Thụ tinh là sự kết hợp giữa trứng và tinh
Trang 6được thụ tinh nhưng lại không
thể thụ thai (chửa ngoài dạ con,
sảy thai )
GV giới thiệu thêm về hoạt
động của các hoocmon sinh dục
nữ trong thời kì này
Hoạt động 3: Tìm hiểu sự
phát triển của thai
GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin SGK Trả lời câu hỏi;
? Quá trình phát triển của thai
diễn ra như thế nào?
? Sức khỏe của mẹ ảnh hưởng
như thế nào đến sự phát triển
của thai?
? Trong quá trình mang thai
người mẹ cần làm gì và tránh
điều gì để thai phát triển tốt và
sinh con ra khỏe mạnh
Hoạt động 3: Tìm hiểu hiện
tượng kinh nguyệt
- GV cho HS quan sát H.62.3,
mô tả quá trình phát triển của
trứng qua một chu kì Yêu cầu
- HS nghiên cứu thôngtin trả lời câu hỏi
Mục tiêu của hoạt động
- Trình bày được sự nuôi dưỡng thai trong quá trình mang thai và điiều kiện đảm bảo cho thai phát triển.
- HS nghiên cứu thôngtin trả lời câu hỏi
Mục tiêu của hoạt động
- Giải thích được hiện tượng kinh nguyệt.
- HS lắng nghe,quan sátnghiên cứu thông tin trả
trùng tạo thành hợp tử
- Điều kiện: Trứng phải gặp được tinh trùng ở đoạn 1/3 ngoài vào của ống dẫn trứng
- Thụ thai là trứngđược thụ tinh bám vàothành tử cung tiếp tụcphát triển thành thai
- Điều kiện: Trứng thụ tinh phải bám vào thành tử cung
II.Sự phát triển của thai
- Phôi khi làm tổ thì bắt đầu phân chia và phân hóa phát triển thành thai, thai nhi liên
hệ với cơ thể mẹ nhờ nhau thai
- Khi mang thai người
mẹ cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và tránh các chất kích thích có hại như rượu, thuốc lá,
III Hiện tượng kinh
Trang 75'
HS trả lời câu hỏi
? Hiện tượng kinh nguyệt là gì
? Kinh nguyệt xảy ra khi nào?
Do đâu?
- GV phân tích ý nghĩa của hiện
tượng kinh nguyệt
* Cần vệ sinh kinh nguyệt như
thế nào?
Hoạt động 4: Luyện tập
Vận dụng kiến thức đã học
hoàn thành nội dung phần câu
hỏi và bài tập trong SGK trang
195
Hoạt động 5: Vận dụng
- Các bạn HS nữ tự xác định số
ngày của chu kì kinh gần nhất,
dự đoán ngày trứng rụng trong
chu kì đó
- Các bạn HS nam vận dụng trả
lời câu hỏi: Khi ống dẫn trứng
bị viêm, tắc sẽ xảy ra chuyện
gì? Quá trình thụ tinh và thụ
thai có thể xảy ra được nữa
không?
lời câu hỏi
Mục tiêu của hoạt động
- Khái quát lại nội dung kiến thức
Học sinh vận dụng kiếnthức đã học vào các hiệntượng thực tế
nguyệt
- Là hiện tượng trứng không được thụ tinh, lớp niêm mạc bị bong
ra gây chảy máu
- Là dấu hiệu nhận biết ở tuổi dậy thì của
nữ, đã có khả năng sinh con
Tiết 3: Cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai
trạng trẻ em gái mang thai khi
còn đang trong độ tuổi dậy thì
Mục tiêu hoạt động
Khởi động bài mới
HS quan sát video
Trang 8GV nêu câu hỏi
? Em hãy cho biết nội dung của
GV cho thảo luận nhóm
? Điều gì sẽ xảy ra khi có thai
ở tuổi còn đang đi học ( tuổi vị
thai hay không ? Thái độ của
em như thế nào trước hiện
tượng này ?
GV cần lắng nghe ghi nhận
những ý kiến đa dạng của học
sinh để có biện pháp tuyên
truyền giáo dục ở năm học tới
Hoạt động 3: Những nguy cơ
khi có thai ở tuổi vị thành
- HS hoạt động nhóm,
I.Ý nghĩa của việc tránh thai
- Việc thực hiện kếhoạch hoá gia đình :Đảm bảo sức khoẻ chongười mẹ và chấtlượng cuộc sống
- Đối với học sinh( tuổi vị thành niên )
có con sớm ảnh hưởngtới sức khoẻ , học tập
và tinh thần
II.Nội dung
Trang 9mang thai ngoài ý muốn hay
tránh phải nạo phá thai ở tuổi vị
thành niên ?
- GV có thể đưa thêm dẫn
chứng về có thai ngoài ý muốn
ở tuổi học sinh để giáo dục các
em (video, đoạn thông tin báo
chí )
GV cần khẳng định cả học sinh
nam và nữ đều phải nhận thức
về vấn đề này , phải có ý thức
bảo vệ , giữ gìn bản thân , đó là
tiền để cho cuộc sống sau này
Hoạt động 4: Tìm hiểu cơ sở
khoa học của các biện pháp
tránh thai
GV nêu yêu cầu :
?Dưạ vào điều kiện thụ tinh và
thụ thai , hãy nêu các nguyên
Nguyên tắc tránh thai:
- Ngăn trứng chín vàrụng
- Tránh không để tinhtrùng gặp trứng
- Chống sự làm tổ của
Trang 10* Cần chú ý có nhiều ý kiến
trùng nhau nhưng thực tế học
sinh chưa hiểu rõ cơ sở khoa
học của mỗi biện pháp tránh
hoàn thành nội dung câu hỏi và
bài tập trong SGK trang 198
Hoạt động 6: Vận dụng
Câu hỏi vận dụng:
Ngoài việc tránh thai bằng
cách sử dụng các dụng cụ hỗ
trợ như vòng tránh thai, thuốc
tránh thai, bao cao su…Người
ta còn tránh thai dựa trên hiểu
biết về chu kì kinh nguyệt
Theo em, họ đã làm như thế
nào? Giải thích và cho biết đối
tượng xử dụng biện pháp này
Mục tiêu của hoạt động
- Khái quát lại nội dung kiến thức
Học sinh vận dụng kiến thức đã học giải thích
trứng đã thụ tinh Phương tiện tránh thai:Bao cao su , thuốc tránh thai , vòng tránh thai
Trang 115'
Trang 12truyền qua đường tình dục
GV cho các nhóm thảo luận
- GV giới thiệu thêm: Ở cả 3
bệnh này đều nguy hiểm ở
điểm : Ở giai đoạn đầu người
bệnh không có biểu hiện gì
- HS hoạt động nhóm, trao đổi, cử đại diện trìnhbày
- HS trao đổi, thảo luậnthông tin PHT hoàn thiện
I.Các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Nội dung phiếu học tập số 4
Trang 13bên ngoài nhưng đã có khả
năng truyền bệnh cho người
khác qua quan hệ tình dục
Tuy nhiên riêng AIDS mức độ
nguy hiểm cao hơn do có
nhiều hình thức lây truyền, và
khả năng gây tử vong cao hơn
do không có thuốc chữa
- GV giải thích về AIDS
- GV đưa ra các thông số về
đại dịch AIDS(thông tin SGK
T204) để HS thấy được rõ hơn
về tác hại của AIDS, phân tích
rõ hơn về cách phòng bệnh
- GV nhấn mạnh tuy AIDS
không có thuốc chữa nhưng
bệnh nhân AIDS có thể kéo
dài tuổi thọ khi có lối sống
lành mạnh
Hoạt động 3: Vận dụng
Thảo luận các nội dung sau
? Em cho rằng đưa người mắc
HIV / AIDS vào sống chung
- Mỗi người nên chủđộng phòng tránh lâynhiễm AIDS :
+ Không tiêm chích
ma túy , không dùngchung kim tiêm , kiểmtra máu trước khitruyền
+ Sống lành mạnhchung thủy 1 vợ 1chồng
+ Người mẹ bị nhiễmAIDS không nên sinhcon
Trang 14mình vào công việc ngăn chặn
sự lây lan của đại dịch AIDS ?
? Học sinh phải làm gì đểkhông bị mắc AIDS ?
? Tại sao nói AIDS nguy hiểmnhưng không đáng sợ ?
Hoạt động 4: Luyện tập
GV yêu cầu HS làm bài thuhoạch với các nội dung trongPhụ lục 1
* GV yêu cầu HS về nhà tìmhiểu các thông tin về sức khỏesinh sản vị thành niên cho tiếtsau
Trang 15Sức khỏe sinh sản vị thành niên
là gì? Vì sao cần phải quan tâm
đến sức khỏe sinh sản vị thành
niên?
Hoạt động 2: Đặc điểm cơ thể
trẻ vị thành niên ở tuổi dậy
cơ thể (hiện tượng mộng tinh,
di tinh, vì sao con gái đến chu
kì kinh nguyệt hay đau bụng…)
Hoạt động 3: Đặc điểm tâm lý
ở tuổi vị thành niên
GV cho HS thảo luận
- Đưa ra các đặc điểm tâm lý ở
HS nhớ lại kiến thức trình bày
để các nhóm chuẩn bị
và trình bày)
Trang 16- Nêu ý kiến về các vấn đề tình
bạn, tình bạn khác giới, tình
yêu trong độ tuổi VTN
GV đưa ra các lời khuyên HS thảo luận, đưa ra ý
kiến
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 TÌM HIỂU CƠ QUAN SINH DỤC NAM
1. Các bộ phận của cơ quan sinh dục nam
Trang 17Quan sát hình 60.1 và nghiên cứu thông tin SGK trang187 Hoạt động nhóm hoàn thành các nội dung sau:
? Kể tên các bộ phận của cơ quan sinh dục nam ? Nêu chức năng của từng
? Làm bài tập điền từ trong SGK
Nơi sản xuất tinh trùng là……… Nằm phía trên mỗi tinh hoàn là
…………đó là nơi tinh trùng tiếp tục hoàn thiện về cấu tạo Tinh hoàn nằmtrong …… ở phía ngoài cơ thể tạo điều kiện thích hợp cho sự sản sinh tinhtrùng (khoảng 33 oC - 34oC ) Tinh trùng từ mào tinh hoàn sẽ theo
………đến chứa tại………
2. Tinh hoàn và tinh trùng
Nghiên cứu thông tin trả lời câu hỏi?
? Tinh trùng được sản xuất ra từ khi nào ?
? Tinh trùng được sản xuât ở đâu? hình thành như thế nào?
? Tinh trùng có đặc điểm hình thái cấu tạo và hoạt động như thế nào?
………
………
………
Trang 18PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 TÌM HIỂU CƠ QUAN SINH DỤC NỮ
1. Các bộ phận của cơ quan sinh dục nữ
Quan sát hình 61.1 và nghiên cứu thông tin SGK trang190 Hoạt động nhóm hoàn thành các nội dung sau:
? Kể tên các bộ phận của cơ quan sinh dục nữ ? Nêu chức năng của từng bộ phận vào bảng sau?
? Làm bài tập điền từ trong SGK
Cơ quan sản xuất trứng là……… Mỗi tháng có 1 trứng chín và rụng theochu kì 28-32 ngày Trứng được thu vào ống dẫn trứng qua………… Tiếp theo ốngdẫn trứng là ………… Nằm ở phía sau bóng đái, nơi đón trứng đã thụ tinh xuống
để làm tổ và phát triển thành thai Tử cung (hay dạ con) thông với………… nhờ 1
lỗ ở …………
Phía ngoài, từ trên xuống dưới có………… , tương ứng với dương vật ở nam Phía dưới là……… thôn với bóng đái, tiếp đến là………., dẫn vào tử cung
2. Buồng trứng và trứng
Nghiên cứu thông tin trả lời câu hỏi?
Trứng được sản xuất ra từ khi nào?
Trứng được sản xuât ở đâu? Hình thành như thế nào?
Trang 19Trứng có đặc điểm hình thái cấu tạo và hoạt động như thế nào?
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 NHỮNG NGUY CƠ KHI CÓ THAI Ở TUỔI VỊ THÀNH NIÊN
Nghiên cứu thông tin SGK trang 197 hoàn thành bảng sau
Mang thai khi còn
Trang 20PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4 CÁC BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC
Nghiên cứu thông tin SGK hoàn thành các bảng sau:
Tên bệnh Nguyên nhân Triệu chứng Tác hại Cách lây Cách phòng
Bệnh lậu
Bệnh
Giang
Mai
Trang 21PHỤ LỤC 1 Câu hỏi bài thu hoạch
Câu 1: Có hai bạn học sinh lớp 9 sau khi QHTD đã mua thuốc tránh thai hàng
ngày để uống Liệu bạn nữ có loại bỏ hết khả năng có thai hay không?
Câu 2: Vợ chồng anh A đang băn khoăn về các biện pháp tránh thai Người chồng
không muốn sử dụng bao cao su và muốn vợ đưa ra các ngày an toàn trong chu kì.Biết người vợ có chu kì 28 ngày
a Em hãy chỉ ra những ngày an toàn?
b Nếu vào những ngày có kinh thì khả năng có thai như thế nào? Giải thích?
Câu 3: Một người có chu kỳ kinh nguyệt là 32 ngày? Hỏi nếu người đó bắt đầu có
hiện tượng kinh nguyệt từ ngày mồng 1 thì sau bao lâu trứng có khả năng thụ tinh
và vào ngày thứ bao nhiêu của tháng?
Câu 4: Một bé gái 14 tuổi đang học lớp 8 trường THCS B, sau khi quan hệ với
một bạn khác giới, thấy kinh nguyệt của mình không có 2 tháng nay Khi đến khám
ở 1 cơ sở y tế , bác sĩ khám và kết luật bé gái này có thai
Trang 22- Em hãy chỉ ra hậu quả của việc mang thai ngoài ý muốn ở tuổi vị thành niên?
- Em hãy trình bày một số nguy cơ có thể xảy ra khi có thai ở tuổi VTN là gì?
- Em hãy dự đoán bạn HS này sẽ gặp những khó khăn gì trong học tập và đời sống?
- Em hãy lập một kế hoạch để tuyên truyền vấn đề mang thai ngoài ý muốn đến bạn bè xung quanh ?
HỆ THỐNG CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ
Biết
1. Chỉ trên hình vẽ các bộ phận của cơ quan sinh dục nam?
2. Chỉ trên hình vẽ các bộ phận của cơ quan sinh dục nữ?
3. Nêu đặc điểm của tinh trùng và trứng?
4. Thế nào là quá trình thụ tinh, thụ thai?
5. Hiện tượng kinh nguyệt là gì?
6. Kể tên các biện pháp tránh thai?
7. Nêu tác hại của bệnh lậu và giang mai?
8. AIDS là gì? Nguyên nhân dẫn tới AIDS?
Trang 23
Hiểu
1. Nêu chức năng từng bộ phận của cơ quan sinh dục nam?
2. Nêu chức năng từng bộ phận của cơ quan sinh dục nữ?
3. Phân biêt thụ tinh va thụ thai?
4. Giải thích cơ chế hình thành hiện tượng kinh nguyệt?
5. Nêu cơ sở của các biện pháp tránh thai?
6. Nêu những nguy cơ khi có thai ở trẻ vị thành niên?
7. Nêu ý nghĩa của việc tránh thai
Vận dụng
1. Nêu các biện pháp vệ sinh cơ thể ở tuổi dậy thì?
2. Khi mang thai sức khỏe của mẹ ảnh hưởng như thế nào đối với thai nhi? Người mẹ cần làm gì để thai phát triển tốt con sinh ra khỏe mạnh, phát triển bình thường?
3. Tính số ngày của 1 chu kì kinh nguyệt
4. Xác định ngày trứng rụng, ngày trứng có khả năng thụ thai cao, khả năng thụ thai thấp, không có khả năng thụ thai trong 1 chu kì kinh
5. Phòng tránh bị lây nhiễm HIV bằng cách nào? Có nên cách li người bệnh để khỏi lây nhiễm không? Vì sao?
4 Ở tuổi VTN có nên quan hệ tình dục không? Trình bày quan điểmcủa em về vấn đề trên?