“Nếu” em bị ốm, em sẽ không tập thể dục buổi sáng “Nếu” trời không mưa vào ngày chủ nhật, long đi đá bóng; ngược lại long ở nhà giúp mẹ dọn dẹp nhà cửa... BÀI 6: CÂU LỆNH ĐIỀU KIỆN..[r]
Trang 1TIN HỌC 8
Đặng Hữu Hoàng
Trang 3Xem SGK trang 46_mục 1, em hãy đọc các ví dụ và cho biết “Những hoạt động chỉ được thực hiện khi nào?
1 HOẠT ĐỘNG PHỤ THUỘC VÀO ĐIỀU KIỆN
“Nếu” em bị ốm, em sẽ không tập thể dục buổi sáng
“Nếu” trời không mưa vào ngày chủ nhật, long đi
đá bóng; ngược lại long ở nhà giúp mẹ dọn dẹp
nhà cửa
Trang 4• Những hoạt động chỉ được thực hiện khi một điều kiện cụ thể được xảy ra
• Điều kiện thường là một sự kiện được mô tả sau từ “nếu”
1 HOẠT ĐỘNG PHỤ THUỘC VÀO ĐIỀU KIỆN
Trang 5Điều kiện Kiểm tra Kết qua Hoạt động tiếp theo
Trời mưa? Long nhìn ra ngoài trời và thấy trời mưa Đúng Long ở nhà (không đi đá bóng)
Em bị ốm? Buổi sáng thức dậy, em thấy mình hoàn
Em tập thể dục buổi sáng như thường lệ
•Khi kết quả kiểm tra là đúng , ta nói điều kiện
được thoả mãn , còn khi kết quả kiểm tra sai , ta
nói điều kiện không thoả mãn.
2.TÍNH ĐÚNG HOẶC SAI CỦA CÁC ĐIỀU KIỆN
Xét bảng sau::
Trang 6* Dùng để biểu diễn các điều kiện.
Phép so sánh cho kết quả như thế nào?
•Kết quả Đúng khi điều kiện được thoả mãn
•Ngược lại, điều kiện không được thoả mãn
3.ĐIỀU KIỆN VÀ PHÉP SO SÁNH
Xem SGK mục 3 trang 47, và cho biết Phép so sánh thường được sử dụng như thế nào?
Trang 7Nếu a>b, in giá trị của biến a ra màn hình;
ngược lại , in giá trị của biến b ra màn hình
3.ĐIỀU KIỆN VÀ PHÉP SO SÁNH
Ví dụ 1: Chương trình in ra màn hình có giá trị lớn hơn
trong số hai giá trị của các biến a và b Khi đó giá trị của biến a hoặc b được in ra phụ thuộc vào phép so sánh a > b là đúng hay sai.
Trang 8thuật toán • Bước 1: Tính tổng số tiền T khách hàng
đã mua sách
• Bước 2: nếu T>100000, số tiền phải thanh toán là 70% x T
• Bước 3: in hoá đơn
• Bước 1: Tính tổng số tiền T khách hàng đã mua sách
• Bước 2: nếu T>100000, số tiền phải thanh toán là 70% x T
• Bước 3: in hoá đơn
4.CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
Ví dụ 2: Một hiệu sách thực hiện đợt khuyến mãi lớn với nội
dung như sau: nếu mua sách với tổng số tiền ít nhất là 100.000 đồng, khách hàng sẽ được giảm 30% tổng số tiền phải thanh toán Hãy mô tả hoạt động tính tiền cho khách
Cách thể hiện hoạt động phụ thuộc vào điều kiện như trên được gọi là cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu
Trang 9SƠ ĐỒ KHỐI CẤU TRÚC RẼ NHÁNH DẠNG THIẾU
Lưu ý: sau Điều kiện chỉ có 1 lệnh chương trình.
4.CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
Điều kiện
Câu lệnh Đúng
Sai
Trang 10thuật toán • Bước 1: Tính tổng số tiền T khách hàng đã
mua sách
• Bước 2: nếu T>100000, số tiền phải thanh toán là 70% x T; Ngược lại, số tiền phải
thanh toán là 30% x T
• Bước 3: in hoá đơn
• Bước 1: Tính tổng số tiền T khách hàng đã mua sách
• Bước 2: nếu T>100000, số tiền phải thanh toán là 70% x T; Ngược lại, số tiền phải
thanh toán là 30% x T
• Bước 3: in hoá đơn
4.CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
Ví dụ 3: Một hiệu sách thực hiện đợt khuyến mãi lớn với nội dung
như sau: nếu mua sách với tổng số tiền ít nhất là 100.000 đồng, khách hàng sẽ được giảm 30% tổng số tiền phải thanh toán Nếu mua sách với tổng số tiền không đến 100.000 đồng , khách hàng sẽ được giảm 10% tổng số tiền phải thanh toán Hãy mô tả hoạt động tính tiền cho khách.
Cấu trúc rẽ nhánh dạng đầy đủ
Trang 11SƠ ĐỒ KHỐI CẤU TRÚC RẼ NHÁNH DẠNG ĐU
Điều kiện
Câu lệnh 1 Đúng
Sai
Câu lệnh 2
4.CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
Trang 12Trong ngôn ngữ lập trình, cấu trúc rẽ nhánh được thể hiện bằng bao nhiêu dạng? Kể ra?
Cấu trúc rẽ nhánh dạng thiếu Cấu trúc rẽ nhánh dạng đủ
4.CẤU TRÚC RẼ NHÁNH
Điều kiện
Câu lệnh Đúng
Câu lệnh 1 Đúng
Sai
Câu lệnh 2
Trang 13Xem mục 5 SGK trang 49 và
cho biết, trong ngôn ngữ lập trình, các cấu trúc rẽ nhánh được thể hiện bằng câu lệnh gì?
Câu lệnh điều kiện
5.CÂU LỆNH ĐIỀU KIỆN
Trang 14Hãy nêu cú pháp của câu lệnh điều kiện
dạng thiếu?
If <điều kiện> then <câu lệnh>;
If < điều kiện > then < câu lệnh >;
Hãy trình bày ý nghĩa các câu lệnh dạng
thiếu?
• Khi gặp câu lệnh điều kiện này, chương trình sẽ kiểm tra
điều kiện Nếu điều kiện được thoả mãn, chương trình sẽ thực hiện câu lệnh sau từ khoá then Ngược lại, câu lệnh đó
bị bỏ qua
điều kiện: là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức logic.
câu lệnh: là một lệnh nào đó của Pascal
5.CÂU LỆNH ĐIỀU KIỆN
CÂU LỆNH IF – THEN (DẠNG THIẾU)
Trang 15If a > b then write (a);
Readln (a);
If a > 5 then write ( ‘So da nhap khong hop le’ );
thuật toán • Bước 1: Nhập số a;
• Bước 2: nếu a > 5 thì thông báo lỗi
• Bước 1: Nhập số a;
• Bước 2: nếu a > 5 thì thông báo lỗi
5.CÂU LỆNH ĐIỀU KIỆN
Ví dụ 5: Chương trình yêu cầu người dùng nhập một số hợp lệ, chẳng hạn không lớn hơn 5, từ bàn phím Chương trình đọc số, kiểm tra tính hợp lệ và thông báo nếu không hợp lệ
Ví dụ 4: giả sử cần in số a ra màn hình nếu a > b
Trang 16Hãy nêu cú pháp của câu lệnh điều
kiện dạng đủ?
If <điều kiện> then <câu lệnh 1> else <câu lệnh 2>;
Hãy trình bày ý nghĩa các câu lệnh dạng đủ?
• Khi gặp câu lệnh điều kiện này, chương trình sẽ kiểm tra
điều kiện Nếu điều kiện được thoả mãn, chương trình sẽ thực hiện câu lệnh 1 sau từ khoá then
• Trong trường hợp ngược lại, câu lệnh 2 sẽ thực hiện
điều kiện: là biểu thức quan hệ hoặc biểu thức logic câu lệnh 1, câu lệnh 2 : là một lệnh nào đó của Pascal
CÂU LỆNH IF – THEN – ELSE (DẠNG ĐỦ)
5.CÂU LỆNH ĐIỀU KIỆN
Trang 17If b<>0 then x:=a/b
thuật toán Nếu b ≠ 0 thì tính kết quả
ngược lại thì thông báo lỗi
ngược lại thì thông báo lỗi
Ví dụ 6: Chương trình viết kết quả của a chia cho b, với a và b là hai số bất kì Phép tính chỉ thực hiện được khi b ≠ 0 Chương trình cần kiểm tra giá trị của b Nếu b ≠ 0 thì thực hiện phép chia Nếu
b = 0 sẽ thông báo lỗi.
5.CÂU LỆNH ĐIỀU KIỆN
Trang 19DẶN DÒ
1 Về nhà học bài.
2 Trả lời câu hỏi SGK trang 51
3 Xem trước bài thực hành 4
“SỬ DỤNG LỆNH ĐIỀU KIỆN IF…THEN”