BÀI GIẢNG SLH HỒNG CẦU

ố lỗ  ( HC hình lưỡi liềm)   trao đổi chất  cần nhiều E HC dễ bể. Lớp ngoài  Bệnh lý cấu tạo màng hoặc do dùng thuốc có khả năng gắn kết với acid sialic  mất điện tích () của một số HC  HC kết dính nhau  thay đổi tốc độ lắng máuố lỗ  ( HC hình lưỡi liềm)   trao đổi chất  cần nhiều E HC dễ bể. Lớp ngoài  Bệnh lý cấu tạo màng hoặc do dùng thuốc có khả năng gắn kết với acid sialic  mất điện tích () của một số HC  HC kết dính nhau  thay đổi tốc độ lắng máuố lỗ  ( HC hình lưỡi liềm)   trao đổi chất  cần nhiều E HC dễ bể. Lớp ngoài  Bệnh lý cấu tạo màng hoặc do dùng thuốc có khả năng gắn kết với acid sialic  mất điện tích () của một số HC  HC kết dính nhau  thay đổi tốc độ lắng máu

TS MAI PHƯƠNG THẢO

BM SINH LÝ HỌC ĐHYD TPHCM

MỤC TIÊU

1 Trình bày hình dạng, thành phần cấu tạo HC.

2 Trình bày 5 yếu tố ảnh hưởng đến số lượng

HC.

3 Phân tích 4 chức năng của HC.

4 Trình bày sự điều hòa sinh sản HC và bảo

quản HC để truyền máu.

5 Vận dụng các kiến thức ứng dụng trong LS.

I Hình thể, thành phần, số lượng

1 Hình thể

2 µm

7.5 µm

Dd Ưu trương Đẳng trương Nhược trương

b Màng hồng cầu: 3 lớp

 Số lỗ  ( HC hình lưỡi liềm)   trao

đổi chất  cần nhiều E  HC dễ bể

* Lớp ngoài

 Bệnh lý cấu tạo màng hoặc do dùng thuốc

có khả năng gắn kết với acid sialic

 mất điện tích (-) của một số HC

de Seùdimentation )

3 Số lượng hồng cầu:

- Ở người VN trưởng thành bt : Nam: 4,2 triệu HC ± 210.000/mm 3 máu

Nữ : 3,8 triệu HC ± 160.000/mm 3 máu

- Số lượng HC thay đổi trong bệnh lý:

  trong đa HC, ngạt, mất nước,

suy tim…

  trong trường hợp thiếu máu,

XH …

II Chức năng của hồng cầu

A Chức năng hô hấp : Hb

1 Hb trong hồng cầu

Protoporphyrin: 4,66% Fe: 0,34%

HEMOGLOBIN

GLOBIN: 94% 4 HEME

- Nồng độ bt = 13 – 16 gr/100 ml máu TP

- Mỗi HC có # 34–36 g Hb

- Hb được màng HC bảo vệ  sức bền HC  (bệnh bẩm sinh, nọc độc rắn)  HC bể  Hb giải phóng vào HT  không vận chuyển khí

α 2

α 1

Chuoãi polypeptid

Vander Human Physio., 8 th

Fe 2+  Fe 3+  tạo thành MetHb

• Bt [ MetHb/ máu] < 1,5g%

• MetHb > 1,5g%  xanh tím (Cyanosis)

- Trong trường hợp máu tiếp xúc với các

tác nhân oxy hóa khác (thuốc ) :

* Các yếu tố ảnh hưởng ái lực Oxy - Hb

b Hb vận chuyển CO 2 từ mô  phổi

- # 20% CO 2 trong máu kết hợp với Hb

 Carbon Hb ( HbCO 2 )

- CO 2 kết hợp với Hb qua nhóm NH 2

của Globin  PƯ Carbamin

Hb + CO 2  HbCO 2

5 Sự thoái biến Hb

B CN miễn dịch

- Bắt giữ phức hợp KN+ KT+ BT

hợp MD bám vào HC nhiều hơn BC gấp

- HC bám vào lympho T  “giao nộp” KN

- Các men bề mặt HC (Peroxydase)  HC tiếp

cận ĐTB

C CN điều hòa cân bằng toan kiềm

- Hb – chiếm 75% td đệm của máu toàn phần.

- Do cấu tạo của HC phần lớn là Protein 

góp phần tạo AS keo của máu.

D CN tạo AS keo

pH ít thay đổi

III Sự điều hòa sản xuất HC

1 Nơi sản sinh HC

+ Trong những tuần đầu của phôi: từ lá

+ Từ tháng thứ 2 trở đi: gan, lách, hạch

sinh ra HC có nhân

+ Từ tháng thứ 5 đến khi sinh ra: tủy

- Tủy xương ↓ sản xuất HC khi tuổi ↑

thiếu máu nhẹ ở người lớn tuổi

- Tủy xương SX 0,5%  1% HC để thay

HC già + chết trong lách & máu ngoại

vi

- Khi có nhu cầu (tán huyết nặng), tủy

xương có thể  SX HC gấp 6  8 lần

so với bt

2 Các chất cần cho sự thành lập HC

a Sắt

b Folic acid

c Vitamin B12 (cobalamine)

htương

Bình thường

Thiếu máu do thiếu sắt Đa hồng cầu

Số lượng HC  Số lượng HC 

b-c Folic acid - vitamin B12

Vander Human Physio., 8 th

Vander Human Physio., 8 th

 Không do thiếu B12 trong thức ăn mà do

cơ thể không hấp thu được vì dạ dày

thiếu yếu tố nội tại ( Intrinsic Factor :

mucopolysacchyride / mucopolypeptid )

- Thiếu máu ác tính :

- Thiếu acid folic - B12

 HC thay đổi hình dạng & kích

thước > bt : đại HC (macrocytic red cells)

 Đại HC có khả năng vận chuyển

Oxy nhưng dễ bể  thiếu máu

HC to (megaloblastic anemias)

IV Bảo quản HC để truyền máu

Chú ý bảo quản HC  Đảm bảo hô hấpcho người nhận máu

Role of the kidneys in RBC

formation

Dr Sitelbanat 40