Hoạt động của các cơ và xương tham gia hô hấp Cơ liên sườn.. Thể tích phổi..[r]
Trang 1Giáo viên: NguyÔn ThÞ Lai
TRƯỜNG THCS PHÚ ĐỊNH
Bài giảng Sinh học 8
Trang 2Kiểm tra bài cũ :
Hô hấp là quá trình không ngừng cung
cấp oxy cho các tế bào của cơ thể và loại
khí cacbonic do các tế bào thải ra khỏi cơ
thể.
- Hô hấp là gì?
- Hô hấp có vai trò quan trọng như thế
nào đối với cơ thể?
- Hô hấp gồm những giai đoạn nào?
Nhờ hô hấp mà Oxy đươc lấy vào để oxy
hóa các hợp chất hữu cơ tạo ra năng
lượng cần cho mọi hoạt động sống của cơ thể
Gồm 3 giai đoạn chủ yếu: Sự thở, TĐK
ở phổi, TĐK ở tế bào
Trang 3I Thông khí ở phổi
Cử động hít vào và thở
ra được gọi là gì?
? Thế nào là một cử động
hô hấp, thế nào là nhịp hô
hấp?
? Thông khí ở phæi nhờ
vào cử động nào?
B i à
21
Trang 4I Thông khí ở phổi
- Sự thông khí ở phổi nhờ
cử động hô hấp (hít vào
thở ra)
B i 21 à
Trang 5I Thông khí ở phổi
Cử động của cơ và xương lồng ngực
Quan sát các hình sau:
B i 21 à
Trang 6Hoạt động của cơ hoành
Quan sát các hình sau:
Trang 7I Thông khí ở phổi
Sau khi quan sát hình hãy hoạt động nhóm theo bàn trong
2 phút hoàn thành bảng sau:
Cử động
hô hấp Hoạt động của các cơ và xương tham gia hô hấp
Cơ liên sườn Hệ thống xương
ức và xương sườn Cơ hoành Thể tích phổi
Hít vào
Thở ra
Co
Nâng lên, nở 2 bên Hạ xuống
120 99 9876543210
Hết giơ
B i 21 à
Trang 8- Cơ liên sườn ngoài co: xương ức và
xương sườn có điểm tựa linh động với
cột sống sẽ chuyển động → Lồng ngực
mở rộng ra 2 bên là chủ yếu
- Cơ hoành co → lồng ngực mở rộng
thêm về phía dưới, ép xuống khoang
bụng
- Cơ liên sườn ngoài và cơ hoành dãn
ra → lồng ngực thu nhỏ trở về vị trí
cũ
* Ngoài ra còn có sự tham gia của một
số cơ khác trong các trường hợp thở
gắng sức
? Các cơ và xương lồng ngực đã phối hợp hoạt động với nhau như thế nào để làm tăng thể tích lồng ngực (khi hít vào) và giảm thể tích lồng ngực (khi thở ra)?
B i à
21
Trang 9I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)
- Sự thông khí ở phổi nhờ
cử động hô hấp (hít vào
thở ra)
- Các cơ liên sườn, cơ
hoành, cơ bụng phối hợp
với xương ức, xương sườn
trong cử động hô hấp
Thông khí ở phổi
có sự phối hợp
của các cơ quan,
bộ phận nào?
B i 21 à
Trang 10Quan sát đồ thị: ? Khi nào khí hít vào và thở ra nhỏ nhất?
? Khi nào khí hít vào và thở ra lại lớn nhất?
B i à
21
Trang 11? Vì sao phải tập hít thở sâu?
- Giúp tăng dung tích sống, tận dụng tối đa không khí đi vào phổi, tăng hiệu quả hô hấp
? Dung tích phổi khi hít vào, thở ra bình thường và gắng sức có thể phụ thuộc vào yếu tố nào?
B i 21 à
Trang 12- Sự thông khí ở phổi nhờ cử động hô hấp (hít vào thở ra).
- Các cơ liên sườn, cơ hoành, cơ bụng phối hợp với xương ức, xương sườn trong cử động hô hấp
I Thông khí ở phổi
- Dung tích phổi phụ thuộc vào các yếu tố sau: Tầm vóc, giới tính, tình
trạng sức khỏe, bệnh tật, sự luyện tập…
B i 21 à
Trang 13II.Trao đổi khí ở phổi và tế bào
- Thiết bị đo nồng độ ôxi trong không khí hít vào, thở ra.
B i 21 à
Trang 14Không khí vào ra
Oxy 21% 16%
CO2 0,02% 4%
Nitơ 79% 79,5%
Hơi nước: Ít bão hịa
? Em có nhận xét gì về sự thay đởi thành phần khơng khí hít vào và thở ra?
? Tại sao nờng đợ khí O2 và nờng đợ khí CO2 trong khí hít vào và thở ra lại thay đởi nhiều?
• Tỷ lệ % O2: trong khí hít vào Cao thở ra ThÊp
• Tỷ lệ % CO2 trong khi hít vào ThÊp thở ra Cao
• Tỷ lệ N2 trong khí hít vào và thở ra khơng khác nhau nhiều
• Hơi nước trong khí thở ra bão hịa do được làm ẩm bởi lớp niêm mạc tiết chất nhày
• Vì trong quá trình hoạt đợng, tế bào cần O 2 để oxy hóa các hợp chất
hữu cơ tạo năng lượng cho các hoạt đợng sớng đờng thời giải phóng
CO 2
Trang 15TR ƯỜ NG THCS TH NH ĐÔNG B Ạ GV: NGUY N V Ễ
CO2
PHỔI
SƠ ĐỒ HÔ HẤP Sự trao đổi khí ở
phổi và tế bào diễn ra theo cơ chế nào?
Trang 161.Trao đổi khí ở phổi
Quan sát H 21-4A
Trang 171 Trao đổi khí ở phổi
Ở phổi, các chất
khí(O2, CO2)
được khuếch tán
như thế nao?
- O2 khuếch tán từ phÕ nang
vào máu
- CO2 khuếch tán từ máu ̀
phÕ nang
B i 21 à
Trang 192 Trao đổi khí ở tế bào
Ở tế bào, các chất
khí(O2, CO2)
được khuếch tán
như thế nào?
- O2 khuếch tán từ máu
vào tế bào
- CO2 khuếch tán từ tế bào
vào máu
B i à
21
Trang 20- Sự thông khí ở phổi nhờ cử động hô hấp (hít vào thở ra).
- Các cơ liên sườn, cơ hoành, cơ bụng phối hợp với xương ức, xương sườn trong cử động hô hấp
I Thông khí ở phổi ( hô hấp cơ thể)
- Dung tích phổi phụ thuộc vào các yếu tố sau: Tầm vóc, giới tính, tình
trạng sức khỏe, bệnh tật, sự luyện tập…
II.Trao đổi khí ở phổi và tế bào
1 Trao đổi khí ở phổi
- O2 khuếch tán từ phổi vào máu
- CO2 khuếch tán từ máu và phổi
2 Trao đổi khí ở tế bào
- O2 khuếch tán từ máu vào tế bào
- CO2 khuếch tán từ tế bào và máu
B i 21 à
Trang 21• Đánh dấu vào câu trả lời đúng:
• 1 Sự thông khí ở phổi là do:
• a Lồng ngực nâng lên, hạ xuống.
• b Cử động hô hấp hít vào, thở ra
• c Thay đổi thể tích lồng ngực.
• d Cả a, b, c.
• 2 Thực chất sự trao đổi khí ở phổi và ở tế bào là:
• a Sự tiêu dùng ôxi ở tế bào của cơ thể
• b Sự thay đổi nồng độ các chất khí
• c Chênh lệch nồng độ các chất khí dẫn tới khuếch tán.
• d Cả a, b, c.
Trang 22• DẶN DÒ:
giáo khoa trang 70.
- Đọc thêm “Em có biết” trang 71.
- Tìm hiểu về các bệnh đường hơ hấp
- Nghiên cứu trước bài 22
+ Tác nhân gây hại cho hệ hơ hấp + Biện pháp bảo vệ hệ hơ hấp