Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh Ảnh hưởng của cực: • Khi thêm một cực có phần thực âm vào hàm truyền hệ hở thì QĐNS của hệ kín có xu hướng tiế
Trang 1Điều khiển hệ thống 1
System and Control
Thạc sĩ Ngô Quang Hiếu
Bộ môn Kỹ Thuật Cơ Khí
Khoa Công Nghệ - Đại học Cần Thơ
Email: nqhieu@ctu.edu.vn
Trang 2System and Control Ngo Quang Hieu
LOGOĐiều khiển hệ thống 1
Chương 6 Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Trang 3 Thiết kế là toàn bộ quá trình bổ sung các thiết bị phần cứng cũng như thuật toán phần mềm vào hệ cho trước để được hệ mới thõa mãn yêu cầu về tính ổn định, độ chính xác, đáp ứng quá độ
Bộ điều khiển: P, PI, PD, PID, sớm pha, trễ pha, sớm trễ pha, … được nối tiếp với hàm truyền hệ hở
Phương pháp thiết kế: Quỹ đạo nghiệm số, biểu đồ Bode, hồi tiếp trạng thái
Trang 4System and Control Ngo Quang Hieu
Control parameters
Trang 5Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Các bộ điều khiển thương mại
Bộ điều khiển nhiệt độ: ON-OFF Control, PID Control, …
Bộ điều khiển lưu lượng, mức lưu chất
Mạch điều khiển tốc độ và vị trí động cơ DC, AC
Bộ điều khiển áp suất
Other, …
Trang 6System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Tác động điều khiển
Điều khiển 2 vị trí hay điều khiển ON-OFF – Two positions control
Điều khiển tỉ lệ (P) - Proportional control
1
2
, ( ) 0 ( )
Trang 7K s
( )
E s U s( )
Trang 8System and Control Ngo Quang Hieu
Trang 10System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Mạch điều khiển tích phân
1 0 0
1
( )
t out in
R C
Trang 12System and Control Ngo Quang Hieu
Trang 13Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
Ảnh hưởng của cực:
• Khi thêm một cực có phần thực âm vào hàm truyền hệ hở thì
QĐNS của hệ kín có xu hướng tiến về phía trục ảo, hệ thống
sẽ kém ổn định hơn, độ vọt lố tăng
Trang 14System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
Ảnh hưởng của zero:
• Khi thêm một zero có phần thực âm vào hàm truyền hệ hở thì
QĐNS của hệ kín có xu hướng tiến ra xa trục ảo, hệ thống sẽ
ổn định hơn, độ vọt lố giảm
Trang 15Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
Ảnh hưởng của khâu hiệu chỉnh tỉ lệ:
10 ( )
Trang 16System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
Ảnh hưởng của khâu hiệu chỉnh vi phân tỉ lệ:
10 ( )
• Thời hằng vi phân càng lớn, thời gian đáp ứng càng nhanh
• Hiệu chỉnh vi phân tỉ lệ làm nhanh đáp ứng hệ thống nhưng
làm cho hệ thống nhạy với tần số cao
Trang 17Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
Ảnh hưởng của khâu hiệu chỉnh tích phân tỉ lệ:
10 ( )
• Thời hằng tích phân càng nhỏ, độ vọt lố càng cao
• Hiệu chỉnh tích phân tỉ lệ làm tăng độ vọt lố và thời gian quá
độ
Trang 18System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
Ảnh hưởng của khâu hiệu chỉnh vi tích phân tỉ lệ:
Trang 19Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
So sánh ảnh hưởng của các khâu hiệu chỉnh
Trang 20System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế dùng phương pháp QĐNS
Khi thiết kế hệ thống dùng phương pháp QĐNS, hai điều kiện pha
và biên độ phải được thõa mãn
Phương trình đặc trưng của hệ thống:
Trang 21Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế dùng phương pháp QĐNS
Bộ điều khiển tỉ lệ - Xác định KP
• Vẽ quỹ đạo nghiệm số tương ứng
• Tương ứng với hệ số suy giảm (damping ratio) được cho, kẻ
một đường thẳng từ gốc tọa độ O hợp với phần âm trục thực một góc = arccos(ξ)
• Xác định cực của hệ kín tại giao điểm của quỹ đạo với đường
thẳng vừa vẽ
• Xác định chiều dài đoạn thẳng từ cực vừa xác định đến các
cực và zero của hệ hở và dùng điều kiện biên độ để xác định KP
Trang 22System and Control Ngo Quang Hieu
Trang 23Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ví dụ 1
( ) 2.04 ( ) ( 1)( 4) 2.04
C s
Trang 24System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ví dụ 1
( ) 2.04 ( ) ( 1)( 4) 2.04
C s
Trang 25Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế dùng phương pháp QĐNS
Bộ điều khiển vi phân tỉ lệ - Xác định KP, KD
• Vẽ quỹ đạo nghiệm số tương ứng
• Tương ứng với hệ số suy giảm (damping ratio) và thời hằng
của hệ thống kín, kẻ một đường thẳng từ gốc tọa độ O hợp với phần âm trục thực một góc = arccos(ξ)
Trang 26System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế dùng phương pháp QĐNS
Bộ điều khiển vi phân tỉ lệ - Xác định KP, KD
• Xác định cực và zero của hệ hở Xác định vị trí của zero z0cần bù để thỏa mãn điều kiện pha
• Ước lượng chiều dài đoạn thẳng từ cực vừa xác định đến tất
cả các cực và zero Áp dụng điều kiện biên độ để tìm KD KP được xác định từ hàm truyền của bộ điều khiển
Trang 27Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ví dụ 2
• Giả sử GC(s) là bộ điều khiển tỉ lệ Xác định giá trị của K để
hệ thống có hệ số suy giảm tới hạn và hệ số suy giảm là 0.707 Tìm thời hằng tương ứng trong hai trường hợp
• Với GC(s) là bộ điều khiển vi phân tỉ lệ (PD) Xác định các thông số bộ điều khiển để hệ thống có hệ số suy giảm là 0.707
và thời hằng là 0.5s
Cho hệ thống có sơ đồ khối như hình vẽ:
Trang 28System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ví dụ 2
• Quỹ đạo nghiệm số của hệ thống và giá trị tương ứng của K:
• Tại giá trị suy giảm tới
Trang 30System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ví dụ 2
• Đáp ứng hệ thống
Trang 31Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế dùng phương pháp QĐNS
Bộ điều khiển tích phân tỉ lệ (PI) - Xác định KP, KI
• Xác định các thông số KP, KI như bộ điều khiển PD
( )
I P
P P
Trang 32System and Control Ngo Quang Hieu
• Sai số xác lập là 0 với ngõ vào là hàm nấc (step function)
Cho hệ thống có sơ đồ khối như sau với GC(s) là bộ điều khiển PI:
Trang 34System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Ví dụ 3
• Đáp ứng hệ thống
Trang 35Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế bộ điều khiển PID
Xác định các thông số của bộ điều khiển PID dựa vào đáp ứng nấc của hệ thống hở
Trang 36System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế bộ điều khiển PID
Trang 37Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế bộ điều khiển PID
Xác định các thông số của bộ điều khiển PID dựa vào đáp ứng của
Trang 38System and Control Ngo Quang Hieu
LOGO
Thiết kế hệ thống điều khiển liên tục
Thiết kế bộ điều khiển PID
Trang 39z p
z p
phase lead phase lag
Trang 40System and Control