tiet 57 chi tu

So sánh sánh các nghĩa các từ - ông vua / ông vua nọ - viên quan ấy / hồi ấy - viên quan không gian / viên thờiquan gian ấy - làng / làng kia - nhà nọ / đêm nọ không gian thờinọ gian - [r]

TRÂN TRỌNG KÍNH

CHÀO QUÝ THẦY CÔ

ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP

Kiểm tra bài cũ:

Thế nào là số từ?

Bài tập:Tìm số từ có trong đoạn văn sau và cho biết

ý nghĩa của chúng?

Quê hương của chị ở đất Hưng yên, quê hương thứ hai của chị ở nông trường Hồng Cúm, hạnh phúc mà chị đã mất bảy tám năm nay, ai ngờ chị lại tìm thấy ở một nơi mà chiến tranh xảy ra ác liệt nhất (Mùa Lạc - Nguyễn Khải)

Thứ hai

Lượng từ là gì?

Lượng từ chia làm mấy nhóm? Cho ví dụ?

Tiết 57

Tiếng việt: CHỈ TỪ

I Chỉ từ là gì?

Ngày xưa có một ông vua nọ sai một viên quan

đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi Viên quan ấy đã

đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái

ăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm kiếm

nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc.

Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng

kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà nọ

đang làm ruộng

1.Ví dụ:

ông vua nọ viên quan ấy

làng kia hai cha con nhà nọ



Ý nghĩa của các cụm từ có chỉ từ, được cụ thể

hóa, được xác định một cách rõ ràng trong không

gian

2.So sánh các từ và cụm từ sau

- ông vua / ông vua nọ

- viên quan / viên quan ấy

- làng / làng kia

- nhà / nhà nọ

- viên quan ấy / hồi ấy

- nhà nọ / đêm nọ

- Giống: cùng xác định vị trí (định vị )của sự vật

- Khác: một bên xác định về không gian, một bên xác định về thời gian

3 So sánh nghĩa của các từ ấy, nọ

Học sinh thảo luận nhóm vấn đề

Thời gian thảo luận 2 phút

Vậy, chỉ từ là những từ dùng để chỉ trỏ vào sự vật, nhằm xác định vị trí của sự vật trong không gian

và thời gian

 Ghi nhớ SGK/ 137

Bài tập: Xác định chỉ từ có trong câu ca dao sau:

Đấy vàng đây cũng đồng đen Đấy hoa thiên lí đây sen Tây Hồ

1 - ông vua nọ

- viên quan ấy

- làng kia

- nhà nọ

- hồi ấy

- đêm nọ

II Hoạt động của chỉ từ trong câu

P.trước Trung tâm P sau

viên quan ấy

t2 t1 T1 T2 s1 s2

Làm phụ ngữ bổ nghĩa cho danh từ, lập thành cụm danh từ

2.a/ Cuộc chống Mĩ cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều hơn nữa,

song nhất định thắng lợi hoàn toàn

Đó là một điều chắc chắn

b/ Từ đấy, nước ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và

có tục ngày Tết làm bánh chưng, bánh giầy

Chủ ngữ

Trạng ngữ

Làm phụ ngữ bổ nghĩa cho danh từ, lập thành cụm danh từ, chỉ từ còn có khả năng làm chủ ngữ hoặc

trạng ngữ trong câu

Ghi nhớ SGK/ 138

Đó

Từ đấy

III Luyện tập

Bài tập 1: Tìm chỉ từ và xác định ý nghĩa, chức

vụ của nó?

a/ Vua cha xem qua một lượt rồi dừng lại trước

chồng bánh của Lang Liêu, rất vừa ý, bèn gọi lên

hỏi Lang Liêu đem giấc mộng gặp thần ra kể lại

Vua cha ngẫm nghĩ rất lâu rồi chọn hai thứ bánh

ấy đem tế Trời, Đất cùng Tiên Vương

ấy

Định vị sự vật trong không gian

Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ

b/ Về nhà làm

c/Nay ta đưa năm mươi con xuống biển, nàng đưa năm

mươi con lên núi, chia nhau cai quản các phương

Nay

Định vị sự vật trong thời gian

Làm trạng ngữ

Bài tập 2: Thay các từ in đậm dưới đây bằng

những chỉ từ thích hợp và giải thích vì sao cần thay như vậy?

Giặc tan vỡ, đám tàn quân giẫm đạp lên nhau

chạy chốn, tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc (Sóc

Sơn) , một mình một ngựa,

tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả

người lẫn ngựa từ từ bay lên trời

a/

Đến chân núi Sóc

= đến đấy

Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa thêu

cháy một làng, cho nên làng về

sau gọi là làng Cháy

b/

làng bị lửa thêu cháy

= làng ấy

Nhằm tránh hiện tượng lặp từ

Bài tập 3: Có thể thay các chỉ từ trong đoạn dưới

đây bằng những từ hoặc cụm từ nào không? Rút ra nhận xét về tác dụng của chỉ từ.

Năm ấy, đến lượt Lí Thông nộp mình Mẹ con hắn nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết thay Chiều hôm đó,

chờ Thạch sanh kiếm củi về, Lí Thông dọn một mâm rượu thịt ê hề mời ăn, rồi bảo:

- Đêm nay, đến phiên anh canh miếu thờ, ngặt vì

dở cất mẻ rượu, em chịu khó thay anh, đến sáng thì về

Thảo luận cùng bàn Thời gian 2 phút

- Không thể thay các chỉ từ bằng các từ hoặc

cụm từ khác

- Chúng có thể chỉ ra những sự vật, thời điểm khó gọi thành tên, giúp người nghe, người đọc định vị được các sự vật, thời điểm ấy trong chuỗi sự vật hay trong vòng thời gian vô tận

Củng cố:

- Chỉ từ là gì?

- Hoạt động của chỉ từ trong câu như thế nào?

Dặn dò:

- Làm bài tập câu c, d của bài tập 1

- Học thuộc bài

- Soạn bài: Động từ

CHÂN THÀNH

CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ!