- Đan xen yếu tố miêu tả, biểu cảm trong quá trình kể->phác thảo hai cây phong như bức tranh thiên nhiên hoạ sĩ- “nhân vật tôi” trân trọng=>Biểu hiện tình yêu và nỗi nhớ làng quê[r]
Trang 1chào đón thầy cô về dự giờ
thăm lớp
Giáo viên thực hiện: HuỳnhThị Ngọc
Trang 2Xem tranh và nêu những hiểu biết của em về tranh?
Bài 9-Tiết 33, 34
Văn bản:
(Trích Người thầy đầu tiên)
(Ai-ma-tốp)
Trang 3I T×m hiÓu chung
1 T¸c gi¶, tác phẩm
- Ai- ma–tèp sinh n¨m 1928 lµ nhµ v¨n lín cña
C -r¬-g -xtan.(miÒn Trung ¸, thuéc Liªn X« cò)
- Ông được giải thưởng Lê-nin (1963) và giải thưởng Quốc gia Liên Xô (1968)
- Hai cây phong thuộc phần đầu của truyện Người thầy đầu tiên
Đọc chú thích * SGK và nêu vài nét về tác giả, tác phẩm?
- Một số tác phẩm khác:
Trang 42 §äc-Tìm hiểu từ khó:
II Đọc-Hiểu văn bản:
Em có nhận xét gì về sự thay đổi ngôi kể trong văn bản? Đại từ nhân xưng “chúng tôi” và “tôi” ở các đoạn a,b,d
chỉ ai? Thời điểm nào? Đại từ “chúng tôi” đoạn c chỉ ai?
Thời điểm nào?
*Đọc giọng chậm rãi, buồn gợi nhớ nhung của NGƯỜI KỂ CHUYỆN
chú ý cách thay đổi xưng hô và phân biệt điểm nhìn của người kể
*Đọc chú thích SGK/ 100
-Đại từ “tôi”, “chúng tôi” ở đoạn a,b,d chỉ người kể
chuyện-hoạ sĩ thời điểm hiện tại nhớ về quá khứ
- Đại từ “chúng tôi” đoạn c chỉ người kể chuyện và bạn bè thời quá khứ (thơ ấu)
Thay đổi ngôi kể như vậy có tác dụng gì?
* Đan xen, lồng ghép hai thời điểm hiện tại-quá khứ, trưởng
thành- niên thiếu, một người-nhiều người cùng lứa tuổi và thay đổi ngôi kể làm cho câu chuyện trở nên sống động, thân mật, gần gũi đáng tin cậy
Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt gì?
Tự sự, miêu tả, biểu cảm.
Trang 5II Đọc -Hiểu văn bản:
1 Hai cây phong với kí ức tuổi thơ:
Hai cây phong trong hồi ức tuổi thơ được hoạ sĩ phác thảo qua hình ảnh nào?
- Bọn con trai chạy ào lên phá tổ chim
- Khổng lồ, nghiêng ngã như chào mời
- Bóng râm mát rượi, tiếng lá xào xạc
dịu hiền
- Trèo lên các mắc mấu làm chấn động
cả vương quốc loài chim
Hoạ sĩ đã dùng nghệ thuật nào để phác thảo? Qua đó thể
hiện điều gì?
Kể, tả, nhân hoá bằng nét bút hội hoạ của người kể=>Hai cây phong như người bạn lớn bao dung gắn bó bọn trẻ
Khi ngồi trên cao ngất trước mắt lũ trẻ hiện lên điều gì? Cảm giác lũ trẻ hiện ra thế nào? Khơi mở điều gì ở chúng?
Tại sao chúng lại có cảm giác ấy? (Thảo luận nhóm)
- Chuồng ngựa như căn nhà xép
- Thảo nguyên mất hút trong làn sương
- Bao nhiêu là vùng đất chưa hề biết
- D òng sông nhỏ như sợi chỉ bạc
- Miền đất bí ẩn đầy quyến rũ
- Sững sốt nín thở, ngồi lặng đi
=> Khơi mở ước
mơ, khát vọng của bọn trẻ và giúp tuổi thơ khám phá thế giới Đây là kỉ niệm đẹp không thể quên
Trang 62 Hai cây phong gắn với quê hương và thầy Đuy-sen.
Quan sát rồi cho biết bức tranh mô tả các đoạn nào của văn bản?
Mạch kể xưng tôi được thể hiện ở đoạn nào? Tại sao có thể nói mạch kể xưng tôi chiếm vị trí quan trọng hơn cả phần
trích?
Học sinh đọc đoạn a,b
Hai cây phong ở đỉnh đồi phía trên của làng Ku-ku-rêu có gì đặc biệt với nhân vật tôi-hoạ sĩ?
- Giữa ngọn đồi có hai cây phong như ngọn hải đăng -> cột tiêu dẫn lối
về làng
Tại sao hoạ sĩ luôn nhớ về chúng?
- Hai cây phong gắn với những kỉ niệm tuổi thơ mà nhân
vật tôi trân trọng, nâng niu.
Cảm nhận “nhân vật tôi” về hai cây phong cụ thể bằng chi
tiết nào?
- Mỗi lần về quê là tìm đến hai cây phong
- Chúng có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng, tiếng rì rào nhiều cung bậc: khi như làn sóng thuỷ triều, khi thì thầm, thiết tha, khi im bặt rồi cất tiếng thở dài như thương tiếc
- Khi mây đen kéo đến xô gãy cành, tỉa trụi lá thì nghiêng ngả
và rêu vù vù như ngọn lửa bốc cháy
Em có nhận xét gì về nghệ thuật kể chuyện của “nhân vật
tôi”? Qua đó thể hiện cảm nhận gì của “nhân vật tôi” về hai cây phong? (Thảo luận nhóm)
->Miêu tả, so sánh, nhân hoá khiến ta hình dung hai cây
phong như hai anh em sinh đôi.
- Đan xen yếu tố miêu tả, biểu cảm trong quá trình kể->phác thảo hai cây phong như bức tranh thiên nhiên hoạ sĩ- “nhân vật tôi” trân trọng=>Biểu hiện tình yêu và nỗi nhớ làng quê của “nhân vật tôi”
Trang 7Học sinh đọc đoạn d/99
Điều cuối cùng mà hoạ sĩ-tác giả chưa hề nghĩ đến thuở
thiếu thời là gì?
- Ai là người đã trồng hai cây phong trên đỉnh đồi này?
Điều ấy có liên quan gì trong mạch diễn biến của câu chuyện?
Biểu hiện điều gì ở nhân vật tôi về người thầy?
Học sinh đọc đoạn: “Khi An-tư-nai…như đôi cây phong
nhỏ này…” (Phần cuối chú thích sgk/99)
GV đọc: “…Và mong sao em sẽ tìm thấy hạnh phúc trong học tập ngôi sao nhỏ trong sáng của thầy Hai cây phong sẽ đứng trên đỉnh đồi này và những người làng sẽ thấy lòng vui lên khi nhìn thấy chúng Đến khi ấy cuộc sống sẽ khác trước” Tất cả những gì đẹp nhất còn ở phía trước.”
(Trích Người thầy đầu tiên-Ai-ma-tốp)
- Thầy Đuy-sen đã trồng hai cây phong để gởi gắm ước mơ, hi
vọng những đứa trẻ nghèo, nhân chứng xúc động của tình thầy
trò
- Hai cây phong gắn với tên tuổi thầy Đuy-sen-nhân vật chính của câu chuyện Người thầy đầu tiên-người có công xây dựng ngôi
trường đầu tiên để xoá mù cho lớp trẻ của làng Ku-ku-rêu=>Thể
hiện lòng biết ơn thầy
*Nghệ thuật:
1.Nghệ thuật nào được sử dụng trong đoạn trích “Hai cây phong”?
A Đan xen lồng ghép hai ngôi kể với hai điểm nhìn khác nhau.
B Miêu tả bằng ngòi bút hội hoạ kết hợp biểu cảm trong văn tự sự.
C Kết hợp biện pháp so sánh, nhân hoá, ẩn dụ.
D Kết hợp cả A, B, C.
Trang 8“Trong làng tôi không thiếu các loại cây, nh ng hai cây phong này khác hẳn - chúng có tiếng nói riêng và hẳn phải có một tâm hồn riêng , chan chứa những lời ca êm dịu Dù ta tới đây vào lúc nào, ban ngày hay ban đêm, chúng cũng nghiêng ngả thân cây, lay động lá cành , không ngớt tiếng rì rào theo nhiều cung bậc khác nhau Có khi t ởng chừng nh một làn sóng thuỷ triều dâng lên vỗ vào bãi cát, có khi lại nghe nh một tiếng thì thầm thiết tha nồng thắm truyền qua lá cành nh một đốm lửa vô hình, có khi hai cây phong bỗng im bặt một thoáng, rồi khắp lá cành lại cất tiếng thở dài nh th ơng tiếc một ng ời nào Và khi mây đen kéo đến cùng với bão dông, xô gãy cành, tỉa trụi lá, hai cây phong lại nghiêng ngả tấm thân dẻo dai và reo vù vù nh ngọn lửa bốc cháy rừng rực ”
Chứng minh rằng tỏc giả đó kết hợp tài tỡnh giữa yếu tố kể, tả, biểu cảm? Từ
đú giỳp ta cảm nhận được điều gỡ ở đoạn văn?
*Tự sự: kể về sự đặc biệt của hai cõy phong qua cảm nhận của người kể.
*Miờu tả: Tiếng núi riờng với nhiều cung bật…, nghiờng ngả thõn cõy, lay
động lỏ cành, dẻo dai, reo vự vự như ngọn lửa bốc chỏy rừng rực
*Biểu cảm : tiếng thỡ thầm thiếc tha nồng thắm, tiếng thở dài như thương tiếc người nào
=> Sự kết hợp cỏc yếu tố tả, biểu cảm trong văn tự sự và phộp so sỏnh,
nhõn hoỏ khiến ta hỡnh dung được bức tranh cú hai cõy phong hiện lờn sống động như cơ thể sống cú tõm hồn Qua đú thể hiện cảm nhận tinh tế người
kể-hoạ sĩ vừa biểu hiện tỡnh yờu làng Ku-ku-rờu của tỏc giả sõu đậm.
Trang 9III Tổng kết:
-Ý nghĩa:
*Văn bản thể hiện ý nghĩa gì?
A Tình yêu quê hương da diết gắn liền tuổi thơ đẹp đẽ của nhân vật tôi-hoạ sĩ.
B Hai cây phong gắn với câu chuyện về tình thầy trò.
C Cả A và B
- Ghi nhớ: Xem SGK/101
Tìm hiểu phần trích “Hai cây phong” em có suy nghĩ gì về vai trò người thầy trong các em?
Em học tập được điều gì ở tác giả Ai-ma-tốp?
Trang 10Hướng dẫn tự học:
@ Đọc tác phẩm “Người thầy đầu tiên” Ai-ma-tốp
@ Chọn và học thuộc lòng một đoạn kể, tả về hai cây phong
@ Soạn bài: Ôn tập truyện kí Việt Nam theo hướng dẫn sau:
-Lập bảng hệ thống hoá các văn bản truyện kí Việt Nam đã học theo mẫu sau:
Văn bản-tác giả Thể loại-PTBĐ Nội dung Nghệ thuật
-Trả lời các câu hỏi SGK
@ Tổ 1: Trong lòng mẹ
@ Tổ 2: Tức nước vỡ bờ
@ Tổ 3: Lão Hạc
@ Tổ 4: Tìm điểm giống và khác
nhau của ba truyện kí Việt Nam
@ Tập làm văn: Ôn lí thuyết văn tự
sự kết hợp tả, biểu cảm -Lập dàn ý các đề đã cho -Chuẩn bị giấy kiểm tra