Hoạt đồng 2: Tìm hiểu về diễn biến trận Như nguyệt và cách đánh giặc độc đáo của Lý Thường Kiệt Gv : Sử dụng lược đồ, giới thiệu các kí hiệu Gv: Chờ mãi không thấy Hs quan sát lược đồ: q[r]
Trang 1Tuần 8 - Tiết 16
Ngày soạn 23 –10 – 2007
Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN
XÂM LƯỢC TỐNG ( 1075 – 1077) ( Tiếp theo)
I – Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức : Giúp học sinh nắm
- Aâm mưu xâm lược nước ta cuả nhà Tống
- Cuộc tấn công sang đất tống cuả ta là hành động tự vệ
-Diễn biến, ý nghĩa cuả cuộc kháng chiến chống Tống cuả nhân dân ta dưới
thời Lý
2 Tư tưởng :
-Giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập cuả nhân dân ta trước nguy cơ bị xâm lược
3 Kĩ năng :
Sử dụng bản đồ (vẽ và sử dụng bản đồ )
II Chuẩn bị của thầy và trò
1 Thầy :
- Soạn giảng, tài liệu tham khảo
- Bản đồ Đại Việt thời Lý Trần
- Lược đồ tiến công phòng vệ của nhà Lý
- Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như nguyệt
2 Trò :
- Tham khảo nội dung bài
- Tham khảo trước lược đồ (SGK) (hình 21)
- Chia nhóm 6 thảo luận
III Các hoạt động dạy và học :
1 Oån định tổ chức: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : ( 5’)
* Hỏi:
Vẽ sơ đồ tổ chức nhà nước thời Lý và trình bày qua sơ đồ
3 Hoạt động dạy và học
Giới thiệu bài mới :
Trang 2Nước Đại Việt thời Lý cư dân sống bình yên, yên ổn nhưng ở bên ngoài Nhà Tống Lại có âm mưu xâm lược nước ta vào bài
Hoạt động dạy và học
T
G
Hoạt đông của thầy Hoạt động của trò Kiến thức
15’
Gv: cho hs đọc (SGK) từ
“Sau khi rút quân .dài
khoảng 100km”
Hs thảo luận nhóm
H 1 : Sau khi từ Ung châu
rút về nước, nhà Lý đã
chuẩn bị cho cuộc kháng
chiến như thế nào ?
Gv: Cho các nhóm trình
bàyrút ra kết luận
Gv: Dùng “Lược đồ trận
chiến tại phòng tuyến Như
nguyệt”
H 2 : Tại sao Lý Thường
Kiệt chọn sông Như
nguyệt để xây dựng
phòng tuyến chống quân
xâm lược ?
Hs: đọc (SGK)
6 nhóm thảo luận
- Cho địa phương ráo riết chuẩn bị bố phòng
+Các tù trưởng Mai phục vùng biên giới
+Lý Kế Nguyên chỉ huy
1 đạo quân thủy đóng ở Đông kênh (mạn Đông bắc)
+ Xây dựng phòng tuyến sông Như nguyệt do Lý Thường Kiệt chỉ huy
Hs: Có vị trí quan trọng:
án ngữ mọi con đường từ phía bắc chạy về Thăng long , được đắp bằng đất cao, vững chắc có mấy dậu tre dày đặc bên
II Giai đoạn thứ hai (1076 – 1077)
1 Kháng chiến bùng nổ
a Chuẩn bị kháng chiến
- Cho các tù trưởng mai phục gần vùng biên giới
- Cử Lý Kế Nguyên đem quân phòng giữ ở Đông kênh
-Xây dựng phòng
tuyến ở bờ Nam sông Như nguyệt (sông Cầu)
b Kháng chiến bùng nổ
- Cuối năm 1076 quân Tống do Triệu Tiết, Quách quỳ chỉ huy ồ ạt tiến vào nước ta
Hoạt động 1: Tìm hiểu về cuộc kháng chiến của
nhân dân ta chống Tống trên sông Như nguyệt
Trang 3Gv: Mô tả phòng tuyến :
Phòng tuyến do Lý
Thường Kiệt chỉ huy, đạo
quân chủ lực án ngữ ở đây
chặn quân bộ của địch
H 3 : Sau khi thất bại nặng
ở Ung châu, nhà Tống đã
phản ứng gì ?
Gv: Dùng lược đồ
Gv: Quân thuỷ do Hoà
Mâu dẫn đầutiếp ứng đã
bị Lý Kế Nguyên đánh 10
trận không tiến vào đất
liền được
Đại quân Tống khi qua
biên giới bị chặn đóng ở 1
số nơinhằm tiêu hao sinh
lực địch (Thân Canh Phúc)
H 4 : Vì sao ta lại nhanh
chóng chặn được cuộc
hành quân mạnh của
địch ?
Gv : Sử dụng lược đồ,
giới thiệu các kí hiệu
Gv: Chờ mãi không thấy
quân thủy đến, cho quân
đóng bè, Quách Quỳ 2 lần
vượt sang nhưng đều thất
ngoài
HS: Tống rất căm giận
tập trung lực lượng lớn (10 vạn quân bộ, 1 vạn ngựa chiến, 20 vạn dân phu) sang xâm lược nước
ta dù gặp rất nhiều khó khăn
Hs: tham khảo (SGK) và
lên trình bày diễn biến trên lược đồ
Hs: + Ta chuẩn bị kĩ
+ Tinh thần địch đang hoang mang
Hs quan sát lược đồ:
Hs: Địch rơi vào thế
tuyệt vọng, tiến thoái
theo 2 đường thuỷ, bộ vượt ải Nam quan qua Lạng Sơn tràn vào nước
ta và bị chặn đánh tại bờ Nam sông Như nguyệt
- Quân thuỷ bị đạo quân Lý Kế Nguyên chặn đánh tơi bời ở vùng biển Quảng Ninh
2 Cuộc chiến đấu trên phòng
nguyệt
* Diễn biến:
- Quách Quỳ 2 lần tấn công mạnh vào phòng tuyến Như nguyệt, nhưng đều
Hoạt đồng 2: Tìm hiểu về diễn biến trận Như
nguyệt và cách đánh giặc độc đáo của Lý
Thường Kiệt
Trang 4H 1 : Câu nói của Quách
Quỳ “Ai bàn đánh sẽ
chém” nói lên điều gì ?
Gv: Động viên tinh thần
chiến đấu Lý Thường Kiệt
cho ra đời bài thơ thần
Và đêm đêm khi 2 bên
ngừng chiến cho người ra
đền Trương Hống, Trương
hát (tướng của Triệu
Quang Phục) để ngâm
Gv : Cho hs đọc bài thơ
thần “ Nam quốc Sơn
Hà”nêu ý chí bài thơ ?
Gv: Cuối mùa xuân 1077:
Lý Thường Kiệt tấn công
vào trận tuyến địch.Ban
đêm quân ta lặng lẽ vượt
sông Như nguyệt đánh vào
các doanh trại Tống thua
to mười phần chết 5 – 6
chúng khó khăn tuyệt
vọng
H 2 : Cuộc chiến tranh kết
thúc như thế nào ?
H 3 : Nêu cách độc đáo
trong đánh giặc của Lý
Thường Kiệt ?
H 4 : Tại sao Lý Thường
Kiệt lại cử người sang
thương lượng, giải hoà
lưỡng nan, không dám nghĩ đến vượt sông, mà bắt đầu củng cố phòng ngự Quân mỗi ngày chán nản, mệt mỏi chết dần
Hs: Bài thơ nhắc lại
nhiều lần mẹnh mẽ vang
xa, tăng sức mạnh quyết chiến, khẳng định nước
ta độc lậpuy hiếp tinh thần giặc
Hs: Lý Thường Kiệt chủ
trương giảng hoà với Tống Quách Quỳ đồng
ý, rút quân về nước
Hs: Chủ động tiến đánh,
phòng thủ , địch thua, rút lùi, giảng hoà)
Hs: Để giữ mối quan hệ
bị đẩy lùi
- Cuối mùa xuân
1077 Lý Thường Kiệt mở cuốc tấn công lớn vào trận tuyến của địch Quân Tống thua to và lâm vào thế khó khăn, tuyệt vọng
- Lý Thường Kiệt cho người sang chủ động giảng hoà với quân Tống Quân Tống rút về nước
Trang 5với Quách Quỳ ?
Gv : Cách kết thúc chiến
tranh rất độc đáo, không
tiêu diệt quân thù khi ở
thế cùng lực kiệtthể
hiện tinh thầøn nhân đạo
của dân tộc ta
H 5 : Nguyên nhân thắng
lợi trong cuộc kháng
chiến chống quân xâm
lược Tống ?
H 6 : Chiến thắng Như
nguyệt có ý nghĩa gì đối
với lịch sử dân tộc ?
Gv : Khắc sâu hình ảnh
Lý Thường Kiệt( Đọc Hs
nghe đoạn nói về Lý
Thường Kiệt ((SGV)
- Trận Như Nguyệt (1076
–1077) trên đất nước ta ?
- Trong cuộc kháng chiến
chống quân xâm lược
Tống, các dân tộc ít
người có vai trò như thế
nào ? ( góp phần làm
nên thắng lợi )
- Nét độc đáo trong cách
đánh giặc của Lý Thường
Kiệt ?
- Nguyên nhân làm nên
bang giao hoà hiếu giữa 2 nước sau chiến tranh, không làm tổn thương danh dự nước lớnđảm bảo độc lập lâu dài
Hs: + Tinh thần đoàn kết,
yêu nước của cả dân tộc + Sự lãnh đạo tài tình của Lý Thường Kiệt
Đây thực sự là vị tướng tài của dân tộc
HS: Các nhóm trả lời
* Ý nghĩa
- Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc
- Quân Tống phải từ bỏ mộng thôn tính Đại Việt
- Nền độc lập, tự chủ của dân tộc được bảo vệ
Hoạt động 3:
Củng cố
Trang 6thắng lợi ? Ý nghĩa lịch
sử của chiến thắng này ?
4 Dặn dò và hướng dẩn về nhà: (1’)
- Học bài củ, trả lời câu hỏi (SGK)
- Vẽ lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như nguyệt
- Xem lại các nội dung chương I, II để chuẩn bị tiết sau ôn tập
IV Rút kinh nghiệm.