Lượng sách in ra ngày càng nhiều, nếu không có sự lựa chọn, xử lí thông tin khoa học, con người dễ bối rối trước kho tàng tri thức khổng lồ mà nhân loại đã tích lũy được.. r Chu Quang Ti[r]
Trang 1Tiết: 92. BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
1 Mục tiêu:
a Kiến thức :
- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
- Phương pháp đọc sách cho cĩ hiệu quả
b Kỹ năng:
- Biết cách đọc sách – hiểu một văn bản dịch khơng sa đà vào phân tích ngơn từ)
- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận
- Rén luyện thêm cách viết một bài văn nghị luận
c Thái độ:
GD học sinh say mê đọc sách, đọc sách đúng phương pháp
2 Trọng tâm:
- Phương pháp đọc sách
- Phương pháp đọc sách cho cĩ hiệu quả
3 Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Đồ dùng + Phiếu A, B, C, D.
3.2 Học sinh: Bảng nhĩm.
4 Tiến trình dạy học:
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện: kiểm tra sĩ số.
4.2.Kiểm tra miệng:
Hãy chọn câu trả lời đúng
Câu 1: Văn bản “Bàn về đọc sách” sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?
Câu 2: Tác giả trong văn bản “ Bàn về đọc sách” là người nước nào?
Tự luận (6 đ)
1 Em hãy nêu tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách?
- Ý nghĩa của sách trên con đường phát triển của nhân loại
+ Sách đã ghi chép cơ đúc và lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu mà mọi người tìm tịi, tích lũy được qua từng thời đại
+ Sách cĩ giá trị cĩ thể xem là cột mĩc trên con đường phát triển học thuật của nhân loại à Sách trở thành kho tàng quí báu của di sản tinh thần mà lồi người thu lượm, suy ngẫm suốt mấy nghìn năm nay
- Ý nghĩa của việc đọc sách đối với mỗi người
+ Tích lũy nâng cao vốn tri thức
+ Cĩ thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn
+ Là điều kiện để tiếp thu thành tựu mới của nhân loại
2 Nêu ra những nguy hại nào thường gặp khi chọn sách để đọc?(2đ)
+ Sách nhiều khiến người ta khơng chuyên sâu
+ Sách nhiều khiến người đọc lạc hướng, lãng phí thời gian, sức lực, lạc hướng
Trang 24.3 Giảng bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Hoạt động 1: Vào bài: Đọc sách giúp con
người tăng thêm vốn hiểu biết, vậy chúng ta
phải đọc những sách gì? Đọc như thế nào?
Hoạt động 2: Đọc và tìm hiểu chú thích.
Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản
rĐọc sách có dễ không? Tại sao chúng ta phải
lựa chọn sách khi đọc?
Trong tình hình hiện nay sách vở ngày càng
nhiều thì việc đọc sách cũng ngày càng không
dễ
Sự phát triển như vũ bão của khao học kỹ thuật
đã tạo nên sự bùng nổ thông tin Lượng sách in
ra ngày càng nhiều, nếu không có sự lựa chọn,
xử lí thông tin khoa học, con người dễ bối rối
trước kho tàng tri thức khổng lồ mà nhân loại
đã tích lũy được
r Chu Quang Tiềm đã nêu ra những nguy hại
nào thường gặp khi chọn sách để đọc?
Sách khiến người ta không chuyên sâu, dễ sa
vào lối “ ăn tươi nuốt sống” chứ không kịp tiêu
hóa không biết nghiền ngẫm
- Sách nhiều khiến người đọc khó lựa chọn,
lãng phí thời gian và sức lực với những cuốn
sách không thật có ích
r Tác giả đã dùng những so sánh nào để cho ta
thấy được việc đọc sách ngày nay không dễ?
So sánh tương phản:
- Sách ít, khó kiếm à Đọc kỹ
- Sách nhiều, dễ kiếm à Đọc qua loa Từ
đó tác giả so sánh việc chọn sách để đọc như
việc ăn uống
“ ăn tươi nuốt sống”
- Hình ảnh so sánh: chiếm lĩnh học vấn giống
như đánh trận, cần phải đánh vào thành trì kiên
cố, đánh bại mặt trận tinh nhuệ, chiếm cứ mặt
trận xung yếu Mục tiêu quá nhiều che lấp mất
I Đọc – Tìm hiểu chú thích:
1 Đọc:
2 Tìm hiểu chú thích
II Tìm hiểu văn bản
1 Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
2 Những khó khăn, nguy hại dễ gặp của việc đọc sách trong tình hình hiện nay
+ Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu
+ Sách nhiều khiến người đọc lạc hướng, lãng phí thời gian, sức lực, lạc hướng
Trang 3vị trí kiên cố, chỉ đá bên đông, đấm bên tây hóa
ra thành lối đánh “tự têu hao lực lượng”
r Các hình ảnh so sánh ấy có tác dụng gì?
Các hình ảnh so sánh cụ thể dễ hiểu góp
phần thuyết phục cho luận cứ nêu ra
GV cho học sinh quan sát tranh
r Cảm nhận của em về bức tranh?
Đọc sách cốt không lầy nhiều mà làm sao
khi ta đọc ta phải nắm được nội dung cho thật
chắc đọc kĩ, nghiền ngẫm
GV cho học sinh thảo luận nhóm (5 phút)
Nhóm 1,3,5: Theo ý kiến của tác giả chúng ta
cần lựa chọn sách như thế nào?
Nhóm 2,4,6: Chu Quang Tiềm đã bàn về
phương pháp đọc sách như thế nào?
Nhóm 3 trình bày – Nhóm 1 nhận xét –
Học sinh chất vấn – GV nhận xét – Ghi bảng
Trong khi đọc tài liệu chuyên sâu không xem
thường việc đọc sách thường thức, loại sách ở
lĩnh vực gần gũi, kế cận với chuyên môn của
mình Tác giả bài viết đã khẳng định thật đúng
“ trên đời không có học vấn nào là cô lập, tách
rời các học vấn khác” Vì thế ‘không biết rộng
thì không thể không chuyên, không thông thái
thì không thể không nắm gọn” Ý kiến này
chứng tỏ kinh nghiệm từng trải của một học giả
lớn
GV giới thiệu các loại sách chuyên môn và
thường thức cho học sinh à Kiến thức không
hề có sự cô lập Vì thế việc kết hợp đọc các loại
sách chuyên môn và sách thường thức sẽ giúp
ta đánh giá nhìn nhận vấn đề khái quát và chính
xác
Nhóm 2 trình bày – Nhóm 4 nhận xét –
Học sinh chất vấn – GV nhận xét – Ghi bảng
Thậm chí đọc sách là một công việc rèn
luyện, một cuộc chuẩn bị âm thầm và gian khổ
đối với những người nuôi chí lập nghiệp Đọc
sách còn rèn luyện tính cách, chuyện học làm
người
r Em có nhận xét gì về cách lập luận của từng
luận cứ trong luận điểm phương pháp đọc sách?
Sử dụng các hình ảnh so sánh thành ngữ
3 Phương pháp đọc sách
- Cần lựa chọn sách khi đọc
+ Đọc sách không cốt lấy nhiều, điều quan trọng là phải chọn cho tinh, đọc cho kỹ + Sách đọc nên chia làm mấy loại, sách đọc
có kiến thức phổ thông và trau dồi học vấn chuyên môn à Đọc sâu
+ Đọc cần chú ý đến sách phổ thông thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có sự bổ sung cho nhau à Đọc rộng
- Phương pháp đọc sách đọc sách đúng đắn: + Không nên đọc lướt mà đọc kĩ, vừa đọc vừa suy ngẫm
+ Không nên đọc theo hứng thú cá nhân mà đọc có kế hoạch, có hệ thống
Trang 4( cưỡi ngựa qua chợ, trọc phú khoe của, chuột
chui vào rừng sâu.,…) về đọc sách, rất cụ thể,
sinh động
- Sử dụng các số liệu để hạn định cách chọn
sách tạo nên tình khuyên răn thiết thực
r Bài viết có sức thuyết phục cao, điều đó được
tạo nên bởi những yếu tố nào?
Tác giả trình bày bằng cách phân tích cụ thể,
bằng giọng chuyện trò, tâm tình thân ái để chia
sẻ kinh nhiệm thành công, thất bại trong thực
tế
Bố cục chặt chẽ, hợp lí, các ý kiến được dẫn
dắt tự nhiên
r Sau khi học xong văn bản, em nhận được
những lời khuyên bổ ích nào?
Hoạt động 3: Luyện tập
r Phát biểu điều mà em thấm thía nhất khi học
bài
“ Bàn về đọc sách”
Học sinh trình bày theo cảm nhận của mình
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Bố cục chặt chẽ, hợp lí
- Dẫn dắt tự nhiên, sát đáng bằng giọng chuyện trò, tâm tình của một học giả có uiy tín đã làm tăng tính thuyết phục của văn bản
- Lựa chọn ngôn ngữ giàu hình ảnh với những cách ví von cụ thể và thú vị…
2 Nội dung:
Ý nghĩa văn bản, tầm quan trọng ý nghĩa của việc đọc sách và ccáh lựa chọn sách, cách đọc sách sao cho hiệu quả
III Luyện tập:
4.4 Củng cố và luyện tập:
Hãy chọn câu trả lời đúng nhất
Câu 1: Văn bản “ Bàn về đọc sách” không đề cập đến nội dung gì?
a Ý nghĩa của việc đọc sách
b Các loại sách cần để đọc
c Phương pháp đọc sách có hiệu quả
d Những thư viện nổi tiếng trên thế giới (X)
Câu 2: Ý nào nói đúng nhật sức thuyết phục của văn bản trên?
a Lí lẽ sắc sảo, dẫn chứng sinh động (X)
Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
Bàn về
đọc sách Các khó khăn, nguy hại dể
gặp của việc đọc sách
Bàn về phương pháp đọc sách
Trang 5b Dẫn chứng phong phú, câu văn giàu hình ảnh.
c Sử dụng phép so sánh và nhân hóa
d Giọng văn biểu cảm, giàu biện pháp tu từ
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Đối với bài học ở tiết học này:
+ Học bài
+ Lập lại hệ thống luận điểm trong toàn bài
+ Ôn lại những phương pháp nghị luận đã học
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Soạn bài “ Tiếng nói của văn nghệ”
Trả lời các câu hỏi SGK và các câu hỏi sau:
+ Luận điểm được triển khai theo cách lập luận nào? tác giả đã chỉ ra những nội dung tiếng nói nào của văn nghệ?
+ Nêu hiểu biết về tác giả?
+ Tác giả đã đưa ra những luận điểm nào để nêu lên vai trò của văn nghệ trong đời sống?
5 Rút kinh nghiệm:
Nội dung:
Phương pháp:
Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: