Câu trần thuật đợc dùng nhiều nhất vì đáp øng nhu cÇu th«ng tin, t tëng, t×nh c¶m cña con ngêi trong giao tiÕp h»ng ngµy, còn dùng để yêu cầu bộc lộ tình cảm , cảm xúc đề nghị & thực hiệ[r]
Trang 1Soạn: 10.2.2011
Giảng:
Ti ế t 92 : Câu trần thuật
I Mục tiêu bài học:
- Nắm vững đặc điểm hình thức, chức năng của câu trần thuật
- Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Có ý thức sử dụng đúng câu trần thuật trong việc tạo lập văn bản
*Trọng tâm:
1 Kiến thức:
Nhận biết đợc đặc điểm hình thức, chức năng của câu trần thuật
2 Kĩ năng:
- Xác định đợc câu trần thuật trong các văn bản
- Sử dụng câu trần thuật phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
II Các kĩ năng sống cơ bản đ ợc giáo dục trong bài:
- Kĩ năng tự nhận thức - Kĩ năng hợp tác
- Kĩ năng giao tiếp - Kĩ năng t duy sáng tạo
- Kĩ năng giải quyết vấn đề
III Chuẩn bị:
- GV: SGK – SGV – Bảng phụ
- HS: Bài chuẩn bị ở nhà.
IV Ph ơng pháp và các kĩ thuật dạy học:
- Định hớng giao tiếp -Thảo luận nhóm
- Rèn luyện theo mẫu - Phân tích ngôn ngữ
V Các hoạt động dạy và học:
1 Ôn định tổ chức: Sĩ số: 8A: 8B:
2 Kiểm tra:(5p)
H Trình bày đặc điểm hình thức & chức năng của câu cảm thán ? Cho ví dụ
và phân tích?
*Kiểm tra BTVN và việc chuẩn bị bài của HS
3 Tổ chức dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung chính
*Hoạt động1: Khởi động :
GV đa ra BT:
a Em xin hứa sẽ đi học đúng giờ
b Mình xin chúc mừng ngày sinh
nhật của bạn
H Xác định kiểu câu?
(Trần thuật: hứa hẹn, chúc mừng)
2p
Trang 2GV: Câu trần thuật có đặc điểm
hình thức nh thế nào? Chức năng
chính…
*Hoạt động 2 : Hình thành kiến
thức mới
Mục tiêu: Nhận biết, phân tích và
trình bày đợc đặc điểm hình thức, chức
năng chính của câu trần thuật Phân biệt
sự khác nhau về chức năng khác của câu
trần thuật với các kiểu câu khác
Gọi HS đọc BT 1.
H Những câu nào trong đoạn trích
trên không có đặc điểm hình thức
của câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu
cảm thán ?
( + Câu : Ôi Tào khê ! Đặc điểm hình
thức của câu cảm thán
+ Các câu còn lại là câu trần thuật.)
H: Những câu này dùng để làm gì ?
( a.Trình bày suy nghĩ của ngời viết về
truyền thống của DT ta
b C1 dùng để kể, câu 2 thông báo
c Miêu tả hình thức của một ngời đàn ông
( Cai Tứ )
đ Câu 2 nhận định ,câu 3 bộc lộ cảm xúc.)
H: Trong 4 kiểu câu (NV,CK
,CT,TT) thì kiểu câu nào đợc dùng
nhiều nhất, tại sao ?
(Câu trần thuật đợc dùng nhiều nhất vì đáp
ứng nhu cầu thông tin, t tởng, tình cảm
của con ngời trong giao tiếp hằng ngày,
còn dùng để yêu cầu bộc lộ tình cảm ,
cảm xúc đề nghị & thực hiện hầu hết chức
năng của 4 kiểu câu.)
H Qua BT cho biết câu trần thuật
có đặc điểm hình thức và chức năng
gì ? Khi viết câu trần thuật thờng
dùng dấu gì ?
-Gọi 1-2 HS đọc ghi nhớ
- GV chốt kiến thức.
*Hoạt động 3 :Hớng dẫn HS luyện
tập
Mục tiêu: Vận dụng kiến thức phần lí
thuyết, xác định câu trần thuật, chức năng
của câu trần thuật Viết đợc đoạn văn sử
dụng đúng chức năng của các kiểu câu đã
học.
HS đọc BT- Nêu yêu cầu
GV hớng dẫn HS làm BT vào vở
1 HS đứng tại chỗ làm
17p
20p
I.Đặc điểm hình thức và chức năng.
1.Bài tập :SGK ( T45 )
a Phân tích ngữ liệu:
Các câu không có hình thức của câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán:
+ Phần trích a: Tất cả phần trích +Phần trích b: Tất cả các câu
+Phần trích c: tất cả các câu
+ Phần trích d: (Trừ câu: Ôi tào Khê!)
2 Nhận xét :
- Các câu trên dùng để kể, thông báo nhận định, miêu tả, yêu cầu đề nghị, biểu lộ cảm xúc
- Kết thúc bằng dấu chấm, dấu chấm lửng, dấu chấm than
2.Ghi nhớ :SGK-T 46.
II Luyện tập:
1 Bài tập 1:
Xác định kiểu câu và chức năng:
a 3câu : Câu 1 kể, câu 2, 3 bộc lộ tình
Trang 3Gọi HS đọc- Nêu yêu cầu BT
- Hs làm BT vào vở
Gọi HS đọc- Nêu yêu cầu BT
(Xác định kiểu câu & chức năng)
Gọi HS đọc- Nêu yêu cầu BT.
- Hs viết đoạn văn ra giấy nháp
- 1 HS lên bảng viết
- HS chữa bài của bạn- Đọc bài của
mình (2 em)
cảm, cảm xúc của Mèn với choắt
b 2câu: Câu 1 kể câu 2 cảm thán bộc
lộ tình cảm, cảm xúc
2.Bài tập 2:
Nhận xét kiểu câu và ý nghĩa của hai
câu trong bài:" Ngắm trăng":
+ Nhận xét:
- Nguyên tác: Đối thử lơng tiêu nại nhợc hà ?
- Dịch nghĩa :Trớc cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào ? 2 câu nghi vấn
- Dịch thơ: Cảnh đệp đêm nay khó hững hờ câu trần thuật
Câu dịch nghĩa & dịch thơ khác nhau
về kiểu câu, nhng ý nghĩa giống nhau : Cái đẹp của đêm trăng gây cảm xúc mạnh cho nhà thơ khiến nhà thơ muốn làm điều gì đó
3 Bài 3:
Xác định kiểu câu & chức năng.
a Cầu khiến
b.Nghi vấn
c Trần thuật
3 câu giống nhau dùng để cầu khiến ( câu b,c CK nhã nhặn, lịch sự, nhẹ nhàng )
4.Bài 4:
Xác định kiểu câu
a cầu khiến
b câu 1: kể, câu 2: CK
5 Bài 5:
Viết đoạn văn sử dụng các kiểu câu
đã học và cho biết chức năng của từng kiểu câu:
VD: Hứa hẹn: Em xin hứa sẽ học thuộc bài
Xin lỗi : em xin lỗi vì đã đi muộn
4 Củng cố (2p):
Câu trần thuật, nghi vấn, cầu khiến, cảm thán có đặc điểm hình thức & chức
năng gì ?
5 HDH (1p):
Học thuộc ghi nhớ SGK - T46 ,làm BT 4,5,6
Trang 4Soạn bài: Câu phủ định