NGU VAN 6 T 4

2/ Hướng dẫn H S tự học ở nhà: - Đọc kĩ truyện, nhớ các sự việc chính, tập đọc diễn cảm và kể lại truyện bằng lời văn của mình.- Phân tích ý nghĩa của một vài chi tiết tưởng tượng trong [r]

Tuần 4

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM (Truyền thuyết)

A/ Mục tiêu cần đạt:

1/Kiến thức:

-Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết “Sự tích Hồ Gươm”

-Truyền thuyết địa danh

-Cốt lõi lịch sử trong một tác phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùng

Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

2/Kĩ năng:

-Đọc-hiểu văn bản truyền thuyết

-Phân tích để thấy được ý nghĩa sâu sắc của một số chi tiết tưởng tượng trong truyện

-Kể lại được truyện

3/Thái độ:

B/ Chuẩn bị của GV và HS:

Giáo viên : SGK , giáo án , đồ dùng dạy học

Học sinh : SGK , bài soạn

C/ Tổ chúc hoạt động dạy và học :

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

- Kể diễn cảm truyện Sơn Tinh–Thuỷ Tinh?

- Nêu ý nghĩa truyện

3.Bài mới:

Đặt vấn đề: hỏi HS về những danh lam thắng cảnh ở Hà Nội

HS: Nêu hiểu biết về danh lam thắng cảnh ở HN GV nhấn mạnh ở Hồ Gươm

và giới thiệu vào bài học Ghi tựa bài lên bảng

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

HĐ1: Đọc văn bản và giải thích từ khĩ

Hướng dẫn HS đọc và đọc mẫu một đoạn

Gọi HS đọc đến hết bài

Chọn một số từ khĩ để giải thích

- Hãy xác định nguồn gốc một số từ mựơn

trong bài?

HS: giải thích từ khĩ từ mựơn tiếng Hán

HĐ2: Tìm hiểu nội dung VB:

Yêu cầu HS chia đoạn và cho biết nội dung

các đoạn

- Cho biết phương thức biểu đạt của truyện?

HS: Chia đoạn

PTBĐ: tự sự

I.Tìm hiểu chung ` :

(SGK/42) Chú thích: 1,3,4,6,12

II Đọc –Hiểu văn bản:

A/Nội dung;

1) Đức Long quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm để đánh giặc vì:

- Giặc Minh đơ hộ nước ta

- Truyện ra đời trong hồn cảnh nào?

- Vì sao Đức Long Quân cho mượn gươm

thần? Chi tiết này gọi là gì?

HS: Suy nghĩ, trả lời (chi tiết tưởng tượng kì

ảo)

Gọi HS đọc lại đoạn “Hồi ấy… tổ quốc”

- Em hãy kể lại quá trình Long Quân cho Lê

Lợi và nghĩa quân mượn gươm?

HS: Đọc,tìm chi tiết trong đoạn vừa đọc

→GV chốt ý, ghi bảng

Treo tranh và yêu cầu HS quan sát để rút ra

nhận xét về cách cho mượn gươm

(Liên hệ với bài “Con Rồng Cháu Tiên”)

HS: Xem tranh và nhận xét

GV cho kết hợp thực hiện BT1

HS: Thực hiện BT1

GV:

→Kết luận : cả hai giống nhau ở chỗ chọn

người tài trao trách nhiệm

Gọi HS đọc đoạn “Từ đĩ…đất nước”

- Nghĩa quân Lam Sơn đã sử dụng gươm

thần như thế nào?

HS: Quan sát và trả lời

Trao đổi tìm ra lời giải đáp

→ GV chốt ý, ghi bảng

- Khi nào Long Quân địi gươm? Hãy quan

sát tranh 2 và kể lại cách địi gươm?

- Vì sao Long Quân địi gươm? Chi tiết này

cĩ ý nghĩa gì? →GV chốt ý, cho ghi bài

HĐ3: Tổng kết:

- Tìm những chi tiết tưởng tượng, kì ảo

- Truyền thuyết nào của Việt Nam cũng cĩ

nhân vật Rùa Vàng?

HĐ4: Luyện tập:

Gọi HS đọc BT2 –cá nhân suy nghĩ, trả lời

Gọi đọc BT3 - cho hoạt động nhĩm

BT3/43: Trả gươm ở Hà Nội (Thăng Long

xưa) để đánh dấu tồn thắng cả nước

Gọi HS đọc BT4, và trả lời

BT4/43: HS tự làm

- Nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy, nhưng thế lực cịn yếu nên thất bại

→Đức Long Quân cho mượn gươm thần Cuộc khởi nghĩa mang tính chất chính nghĩa nên được tổ tiên gĩp sức, nhân dân ủng hộ.  Kì ảo.

* Hồn cảnh nhận được gươm:

- Lê Thận - người đánh cá:vớt được

lưỡigươm dưới nước

- Lê Lợi - chủ tướng: bắt được

chuơi gươm trên rừng tra vào thì vừa như in

- Thanh gươm thường lĩe sáng

→Tồn dân đồng lịng đánh giặc, chọn người tài trao trách nhiệm

2)Nguồn gốc lịch sử của địa danh

Hồ Hịan Kiếm:

- Hịan cảnh đất nước thanh bình trở lại, nhà vua ngự trên thuyền rồng ở

hồ Hịan Kiếm

_ Rùa Vàng địi lại gươm báu.-> Đánh dấu hồ bình Chuyên tâm xây dựng đất nước

B/Nghệ thuật;

-Xây dựng các tính tiết thể hiện ý nguyện , tinh thần của nhân dân ta đồn kết một lịng đánh giặc xâm lược

-Sử dụng một số hình ảnh, chi tiết

kì ảo giàu ý nghĩa như:gươm thần, Rùa Vàng

C/ Ý nghĩa văn bản:

-Truyện giải thích tên gọi hồ Hịan Kiếm, ca ngợi cuộc kháng chiến chính nghĩa chống giặc Minh do Lê Lợi lãnh đạo đã chiến thắng vẻ vang

và ý nguyện đồn kết , khát vọng hĩa bình của dân tộc ta

IV Luyện tập:

BT1 /43: (thực hiện trong bài học) BT2/43: Nếu Lê Lợi nhận được cả

thanh gươm thì câu chuyện sẽ khơng cịn tính đồn kết tồn dân

D/ Củng cố - Hướng dẫn HS học ở nhà:

1/Củng cố:- Cho biết ý nghĩa tên gọi của truyện? -Nêu ý nghĩa của truyện?

2/ Hướng dẫn H S tự học ở nhà: - Đọc kĩ truyện, nhớ các sự việc chính, tập đọc

diễn cảm và kể lại truyện bằng lời văn của mình.- Phân tích ý nghĩa của một vài chi tiết tưởng tượng trong truyện.- Sưu tầm các bài viết về Hồ Gươm.- Ôn tập về các tác phẩm thuộc thể lọai truyền thuyết - Đọc trước và chuẩn bị bài “Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

Tập làm văn:

CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ

A/ Mục tiêu cần đạt:

1/Kiến thức:

-Yêu cầu về sự thống nhất chủ đề trong một văn bản tự sự

-Những biểu hiện của mối quan hệ giữa chủ đề, sự việc trong bài văn tự sự

-Bố cục của bài văn tự sự

2/Kĩ năng:

Tìm hiểu đề, làm dàn bài và viết được phần mở bài cho bài văn tự sự

3/Thái độ:

B/ Chuẩn bị của GV và HS:

Giáo viên : SGK , giáo án , đồ dùng dạy học

Học sinh : SGK , bài soạn

C/ Tổ chúc hoạt động dạy và học :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Thế nào là sự việc trong văn tự sự?

- Nhân vật trong văn tự sự ?

3 Bài mới:

Bên cạnh việc hiểu biết đặc điểm của văn tự sự, ta cịn phải nắm vững chủ đề và

bố cục trong bài văn tự sự thì mới làm bài cĩ hiệu quả được

Giới thiệu tên bài và ghi bảng

Hoạt động của gíáo viên và họcsinh Nội dung bài học

HĐ1: Tìm hiểu chủ đề

Gọi HS đọc bài văn về Tuệ Tĩnh và trả lời

câu hỏi: Tuệ Tĩnh là ai? “Danh y” là gì?

HS: Giải thích từ “danh y”

- Em thường nghe người ta ca ngợi người

thầy thuốc thế nào?

HS: “Lương y như từ mẫu” …

- Tuệ Tĩnh cĩ những phẩm chất ấy khơng? Vì

sao em biết?

- Việc làm nào của ơng đã nĩi lên điều đĩ?

- Cả câu chuyện đề cập đến vấn đề chính

nào?

HS: Dựa vào SGK và trả lời ( lịng thương

người của Tuệ Tĩnh )

Gạch chân câu văn mang chủ đề

→GV giới thiệu với HS đĩ là Chủ đề

Gạch chân câu văn nĩi lên điều đĩ

GV cần nhắc HS lưu ý: chủ đề cĩ thể thể

hiện qua lời phát biểu, hoặc qua việc làm

I Tìm hiểu chủ đề và dàn bài trong bài văn tự sự:

1) Chủ đề:

Đọc và trả lời:

a) Đĩ là : y đức chữa bệnh cứu người, khơng phân biệt giàu nghèo ; phẩm chất hết lịng vì người bệnh

b) Chủ đề: Ca ngợi y đức của Tuệ

Tĩnh

- Câu văn biểu hiện trực tiếp chủ

đề này là:ơng Là người hết lịng

thương yêu cứu giúp người bệnh.

c) Cả ba nhan đề đều phù hợp nhưng nhan đề 2, 3 thể hiện sát chủ

đề của bài văn hơn

Tuần:4

Tiết:14

ND:

Gọi HS đọc và trả lời câu hỏi c.

HS: Thực hiện câu hỏi c, phát biểu, Có nhận

xét bổ sung (GV : đó là 3 khía cạnh khác

nhau trong con người Tuệ Tĩnh, nhưng đều

đáng quý)

- Em hiểu thế nào là chủ đề?

→GV chốt ý, ghi bảng

HĐ2: Tìm hiểu dàn bài:

- Bài văn trên gồm mấy phần?

- Tên gọi mỗi phần là gì?

- Theo em, mỗi phần sẽ có nhiệm vụ gì?

- Nhận xét về vai trò của các phần này?

HS: VB thường có 3 phần: MB, TB, KB

GV hướng HS đến ghi nhớ , cho ghi bài

HĐ3: Thực hiện các BT:

Gọi HS đọc BT 1

Hướng dẫn HS làm BT qua hệ thống câu hỏi :

- Ca ngợi ai? Về điều gì?

- Chế giễu ai? Vì sao?

- Chủ đề truyện tập trung ở sự việc nào?

- Câu nêu lên chủ đề?

- Tìm bố cục của bài?

So sánh về chủ đề và bố cục của hai truyện

- Việc người nông dân xin phần thưởng như

thế nào?

HS: Đọc.Thực hiện theo các câu hỏi sgk

Câu a, b:cá nhân Câu c: nhóm 4HS

Câu d: nhóm 2HS

Trả lời, có nhận xét , bổ sung

Hướng dẫn về nhà làm BT2

=> Chủ đề là vấn đề chủ yếu mà

người viết muốn đặt ra trong văn bản

2) Dàn bài bài văn tự sự gồm có

ba phần:

- MB: Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc

- TB: Kể diễn biến của sự việc

- KB: Kể kết cục của sự việc

*Ghi nhớ:SGK/45

II Luyện tập:

BT1/45:

a/ Chủ đề truyện : ca ngợi sự thông minh tài trí của anh nông dân, chế giễu sự tham lam của tên quan cận thần

Chủ đề tập trung ở việc người nông dân xin được thưởng 50 roi

Câu : “Xin bệ hạ…hai mươi nhăm roi”

b/ Ba phần là:

P1: Câu đầu P2: Ông ta tìm…nhăm roi P3: Câu cuối

c/ So sánh với truyện Tuệ Tĩnh: Giống :bố cục 3 phần

Khác : chủ đề d/ Sự việc thú vị: người nông dân xin được thưởng 50 roi Đó là việc làm phi lí nhưng rất thông minh để trừng trị tên quan

D/ Củng cố - Hướng dẫn HS học ở nhà:

1 / Củng cố:

Chủ đề ? Dàn bài?

2/Hướng dẫn H S tự học ở nhà:

- Học bài, làm BT2

- Nắm được bài văn tự sự cần có chủ đề thống nhất và bố cục rõ ràng

- Xác định chủ đề và dàn ý của một truyện dân gian đã học

- Xem và chuẩn bị bài “Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

Tập làm văn :

TỰ SỰ

A/ Mục tiêu cần đạt:

1/Kiến thức:

-Cấu trúc, yêu cầu của đề văn tự sự (qua những từ ngữ được diễn đạt trong đề) -Tầm quan trọng của việc tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý khi làm bài văn tự sự

-Những căn cứ để lập ý và lập dàn ý

2/Kĩ năng:

-Tìm hiểu đề:đọc kĩ đề, nhận ra những yêu cầu của đề và cách làm một bài văn tự sự

-Bước đầu biết dùng lời văn của mình để viết bài văn tự sự

3/Thái độ:

B/ Chuẩn bị của GV v HS:

Giáo viên : SGK , giáo án , đồ dùng dạy học

Học sinh : SGK , bài soạn

C/ Tổ chúc hoạt động dạy và học :

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

- Chủ đề là gì?

- Dàn bài văn tự sự gồm mấy phần? Nhiệm vụ từng phần?

3 Bài mới:

Nắm được những đặc điểm của bài văn tự sự, các em sẽ dễ dàng làm được bài Bên cạnh đĩ ta cịn phải nắm vững cách làm bài thì càng thuận lợi hơn trong việc làm bài

→GV giới thiệu tên bài học, ghi tựa bài

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

HĐ1:Tiết 15

Tìm hiểu đề văn tự sự:

Treo bảng phụ ghi 6 đề (sgk) lên bảng

Yêu cầu đọc kĩ đề (1) trả lời câu hỏi sgk

HS: Nhìn bảng, trả lời câu 1

- Những đề khơng cĩ từ kể cĩ phải là tự sự?

(Lưu ý: cách diễn đạt giống như 1 nhan đề )

- Tìm từ trọng tâm trong mỗi đề? Gạch chân

các từ ấy

HS: Quan sát đề, tìm từ trọng tâm và gạch

chân chỉ ra các đề

- Xác định đề kể người, kể việc, tường thuật

- Vậy khi tìm hiểu đề, ta cần phải làm gì?

I Đề, tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

1) Đề văn tự sự: SGK/ 47

*Trả lời câu hỏi:

- Đề 1, 3 là đề kể việc

- Đề 2, 6 là đề kể người

- Đề4, 5 tường thuật sự việc

- Tìm hiểu đề bằng cách đọc kỹ đề

- Tìm hiểu kĩ lời văn để nắm yêu cầu đề

-Xác định nhân vật, sự việc, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của câu chuyện

Tuần:4

Tiết: 15,16

ND:

HS: Trả lời độc lập

HĐ2: Hướng dẫn cách làm bài văn tự sự :

Ghi đề lên bảng “Kể lại câu chuyện Thánh

Gióng bằng lời văn của em”

- Muốn làm một bài văn thì ta cần phải nắm

điều gì trước? (→đề) bằng cách nào?

- Bài làm phải có nội dung, bước xác định

nộidung

gọi là lập ý, tìm ý

- Hãy liệt kê một số ý em sẽ viết?

* Tiết 16

- Với các ý như thế, muốn làm thành một bài

văn bố cục 3 phần, em sẽ làm sao?

- Có dàn ý, làm thế nào để có bài văn hoàn

chỉnh?

HS: Thực hiện bài tập theo hướng dẫn

HS: và trả lời các câu hỏi của GV để nắm 4

bước làm bàiGV chốt lại ý

HĐ3: Tổng kết kiến thức:Gọi HS đọc ghi nhớ

HĐ4:

Cho HS tiến hành làm BT theo đề văn trên

Gợi ý:

- Dàn bài mấy phần?

- MB sẽ làm gì?

- TB: thời gian, địa điểm, nhân vật, diễn biến

các sự việc (việc mở đầu, việc tiến triển, việc

kết thúc)

- KB: nhiệm vụ? (câu chuyện có ý nghĩa gì?

Hoặc nêu lên bài học gì?)

* Áp dụng: Viết Mở bài cho đề văn trên

HS tập viết MB, đọc HS khác nhận xét

GV giúp HS điều chỉnh chỗ sai, phát huy mặt

tốt

2) Cách làm bài văn tự sự:

Cho đề bài: “ Kể câu chuyện em thích bằng lời văn của em”

- Tìm hiểu đề

- Lập ý

- Lập dàn ý

- Cuối cùng phải viết thành văn theo bố cục 3phần: MB, TB, KB

* Ghi nhớ: sgk / 48

II Luyện tập:

Đề: Kể lại truyện “Sơn Tinh

Thuỷ Tinh” bằng lời văn của em.

Dàn ý

I MB:Giới thiệu truyện ST TT Khái quát ý nghĩa truyện

II TB: Kể diễn biến của truyện:

- Vua Hùng kén rể

- STTT cùng đến cầu hôn

- Vua ra điều kiện chọn rể

- ST đến trước được cưới MN

- TT đến sau, tức giận đem quân đuổi đánh ST

- Hai bên giao chiến ác liệt hàng tháng trời, TT thua,rút về

- Hàng năn TT đều dâng nước đánh

ST nhưng đều thua III KB: Ý nghĩa truyện ST-TT

* HS viết MB,

D/ Củng cố - Hướng dẫn HS học ở nhà

1/Củng cố:

- Nhắc lại cách làm bài văn tự sự?

2/Hướng dẫn H S tự học ở nhà:

- Học bài, tìm hiểu đề, lập dàn ý và viết thành văn một đề văn tự sự

- Chuẩn bị:”Viết bài Tập làm văn số 1”.

Rút kinh nghiệm tuần 4: