Sơ đồ tư duy là một công cụ hữu ích trong giảng dạy và học tập ở trường phổ thông cũng như ở các bậc học cao hơn vì chúng giúp giáo viên và học sinh trong việc trình bày các ý tưởng một [r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT LỘC BÌNH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Trường THCS Minh Phát Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Minh Phát, ngày 25 tháng 9 năm 2012
Kế hoạch đổi mới công tác nâng cao chất lượng giáo dục
Năm học 2012 - 2013
I Những căn cứ để thực hiện
- Nghị quyết số: /NQ ngày 28 tháng 9 năm 2012 của trường THCS Minh Phát
về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2012 - 2013
- Căn cứ vào kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2012 -2013;
II Mục đích yêu cầu
1 Lý do chọn đề tài:
Việc phát triển tư duy cho học sinh và giảng dạy kiến thức về thế giới xung quanh luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu của những người làm công tác giáo dục Nhằm hướng học sinh đến một phương cách học tập tích cực và tự chủ, giáo viên không những cần giúp học sinh khám phá các kiến thức mới mà còn phải giúp học sinh hệ thống được những kiến thức đó Việc xây dựng được một “hình ảnh” thể hiện mối liên hệ giữa các kiến thức sẽ mang lại những lợi ích đáng quan tâm về các mặt: ghi nhớ, phát triển nhận thức, tư duy, óc tưởng tượng và khả năng sáng tạo… Một trong những công cụ hết sức hữu hiệu để tạo nên các “hình ảnh liên kết” là sơ đồ
tư duy Sơ đồ tư duy là một công cụ hữu ích trong giảng dạy và học tập ở trường phổ thông cũng như ở các bậc học cao hơn vì chúng giúp giáo viên và học sinh trong việc trình bày các ý tưởng một cách rõ ràng, suy nghĩ sáng tạo, học tập thông qua biểu đồ, tóm tắt thông tin của một bài học hay một cuốn sách, bài báo, hệ thống lại kiến thức
đã học, tăng cường khả năng ghi nhớ, đưa ra ý tưởng mới, v.v…
Xuất phát từ kinh nghiệm, thử nghiệm của bản thân và đồng nghiệp qua nhiều năm
giảng dạy, tôi xin đề xuất một số giải pháp “Nâng cao hiệu quả việc sử dụng sơ đồ
Trang 2Tư duy trong giờ học” nhằm góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng dạy và học bộ
môn
2 Điều kiện thực hiện
a, Thuận lợi:
- Đã được nhà trường trang bị máy chiếu Projector và máy vi tính cho giảng dạy
- Phòng học đủ điều kiện để sử dụng các thiết bị hỗ trợ
- Đa số học sinh tích cực trong học tập
- Được đồng nghiệp dự giờ và rút kinh nghiệm qua các tiết dạy
b, Khó khăn:
- Một số phòng học chưa đủ điều kiện để sử dụng máy vi tính như chưa có bảng điện đảm bảo an toàn
- Một số học sinh chưa chú ý và cố gắng trong học tập
- Mức độ nắm kiến thức tổng hợp chưa cao
III Chủ đề, nội dung đổi mới.
1 Chủ đề: “Nâng cao hiệu quả hoạt động củng cố nhận thức học sinh trong
giờ học”
2 Nội dung
- Phải thể hiện và làm nổi bật kiến thức trọng tâm của bài học, đồng thời đảm bảo tính hệ thống, tính logic giữa các phần, các chương, các bài, các tiết học
- Đảm bảo tính cô đọng, súc tích trong hình thức diễn đạt ( hình ảnh và ngôn ngữ viết)
- Hình thức của bản đồ tư duy phải hấp dẫn, ít nhiều mang yếu tố bất ngờ, thu hút sự chú ý và lôi cuốn học sinh cả lớp cùng tham gia
- Nội dung , độ khó của kiến thức phải phù hợp với trình độ thực tế của học sinh
- Kết hợp trong hoạt động với các yêu cầu rèn luyện kĩ năng và giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh
3 Quá trình thực hiện:
Trang 3Hoạt động 1: Lập sơ đồ tư duy : Trong các hoạt động như kiểm tra bài cũ,
bài mới, hoạt động củng cố, giáo viên có thể cho học sinh lập sơ đồ tư duy theo nhóm hay cá nhân với các gợi ý của giáo viên
Hoạt động 2: Báo cáo, thuyết minh về sơ đồ tư duy : Cho một vài học sinh
hoặc đại diện của các nhóm học sinh lên báo cáo, thuyết minh về sơ đồ tư duy mà nhóm mình đã thiết lập Qua hoạt động này vừa biết rõ việc hiểu kiến thức của các
em vừa là một cách rèn cho các em khả năng thuyết trình trước đông người, giúp các
em tự tin hơn, mạnh dạn hơn, đây cũng là một trong những điểm cần rèn luyện của học sinh hiện nay
Hoạt động 3: Thảo luận, chỉnh sửa, hoàn thiện sơ đồ tư duy : Tổ chức cho
học sinh thảo luận, bổ sung, chỉnh sửa để hoàn thiện sơ đồ tư duy về kiến thức của bài học Giáo viên sẽ là người cố vấn, là trọng tài giúp học sinh hoàn chỉnh sơ đồ tư duy về hình thức, từ đó dẫn dắt đến kiến thức trọng tâm của bài học
Hoạt động 4: Củng cố kiến thức bằng một sơ đồ tư duy : Giáo viên cho học
sinh lên trình bày, thuyết minh về kiến thức bài học thông qua một sơ đồ tư duy do giáo viên đã chuẩn bị sẵn (vẽ ở bảng phụ hoặc ở bìa), hoặc sơ đồ tư duy mà các em vừa thiết kế và cả lớp đã chỉnh sửa, hoàn thiện Giáo viên có thể giới thiệu sơ đồ tư duy khác của học sinh chuẩn bị ở nhà bằng phần mềm mind – map (vì sơ đồ tư duy
là một sơ đồ mở nên không yêu cầu tất cả các nhóm học sinh có chung 1 kiểu sơ đồ
tư duy, Giáo viên chỉ nên chỉnh sửa cho học sinh về mặt kiến thức và góp ý thêm về đường nét vẽ và hình thức – nếu cần)
Khi học sinh đã thiết kế sơ đồ tư duy và tự “ghi chép” phần kiến thức như
trên là các em đã hiểu sâu kiến thức và biết chuyển kiến thức từ sách giáo khoa theo cách trình bày thông thường thành cách hiểu, cách ghi nhớ riêng của mình.
IV Tổ chức thực hiện.
Giáo viên đưa ra nội dung sơ đồ tư duy trong các hoạt động yêu cầu học sinh
bổ sung để hoàn thiện sơ đồ
V Giải pháp để thực hiện.
- Xây dựng kế hoạch cho bài học cụ thể chi tiết
- Cùng tổ chuyên môn thảo luận về phương pháp thực hiện, rút ra những ưu, nhược điểm để có kế hoạch cho phù hợp
Trang 4- Vận dụng các phương pháp dạy học, thiết bị dạy học một cách linh hoạt Ứng dụngcông nghệ thông tin nhằm tích cực hoá hoạt động của học sinh
- Đề cao những tìm tòi, khám phá theo hướng tích cực, sáng tạo của học sinh
- Hình thành ở học sinh năng lực tự học, phát triển khả năng sáng tạo, năng lực giao tiếp
- Có tinh thần học hỏi và tự học để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
- Tăng cường thăm lớp, dự giờ
- Chủ động phối hợp với phụ huynh học sinh để mỗi gia đình quan tâm hơn nữa đến việc học tập của các em
Xác nhận của BGH Người xây dựng kế hoạch
La Quang Điện
Phần bổ sung