Trong cuộc đấu tranh đó, nổi bật lên tấm gương Cu -ba - điển hình của phong trào cách mạng khu vực Mĩ La-tinh.. Bài mới:.[r]
Trang 1Tuần 7 NS: 06 /10/2012 Tiết 7 NG: /10/2012
Bài 7: CÁC NƯỚC MĨ LA -TINH
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS cần nắm:
- Tình hình chung của các nước Mĩ La-tinh sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Nét chính về cuộc cách mạng Cu-ba và kết quả công cuộc xây dựng CNXH ở nước này
2 Tư tưởng: Giáo dục HS:
- Tinh thần đoàn kết và ủng hộ PTCM của các nước Mĩ La-tinh (chống chủ nghĩa thực dân mới Mĩ)
- Yêu mến, quý trọng và đồng cảm với nhân dân Cu-ba
3 Kỹ năng: Rèn cho HS biết sử dụng bản đồ, tranh ảnh và lập biểu đồ.
II CHUẨN BỊ
1 GV: Bản đồ châu Mĩ và Mĩ La-tinh.
2 HS: Tư liệu – tranh ảnh về lãnh tụ Phi đen Caxtơrô, đất nước – con người Cu-ba.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu tình hình chung về các nước châu Phi?
- Trình bày sự ra đời của cộng hoà Nam Phi?
2 Giới thiệu bài: Mĩ La-tinh là một khu vực rộng lớn (> 20 triệu km2 - chiếm 1/7 diện tích thế giới, gồm 23 nước cộng hoà - từ Mêhicô đến cực nam châu Mĩ) và tài nguyên thiên nhiên phong phú Từ sau 1945, các nước Mĩ La-tinh không ngừng đấu tranh để củng cố độc lập chủ quyền và phát triển kinh tế văn hoá nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào đế quốc Mĩ Trong cuộc đấu tranh đó, nổi bật lên tấm gương Cu -ba - điển hình của phong trào cách mạng khu vực Mĩ La-tinh
3 Bài mới:
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về Mĩ La-tinh.
*GV treo bản đồ châu Mĩ cho HS quan sát và nghe GV
giải thích: Gọi là Mĩ La-tinh (gồm trung và nam Mĩ) vì
nhân dân Mĩ La-tinh nói ngữ hệ và chịu ảnh hưởng văn
hoá La-tinh, vốn là thuộc địa của Tây Ban Nha, Bồ Đào
Nha, Pháp, Hà Lan
*GV dùng bản đồ Mĩ La-tinh giới thiệu: Là khu vực
rộng lớn, được 2 đại dương bao bọc với kênh đào Panama
-> rút ngắn khoảng cách đi lại, khí hậu ôn hoà, giàu TNTN
– nông – lâm và khoáng sản -> sớm là miếng mồi béo bở
của CNTD
H: Nhận xét sự khác biệt giữa châu Á – châu Phi và Mĩ
La-tinh?
HS: Nhiều nước khu vực Mĩ La-tinh giành độc lập ngay từ
thập niên đầu TK XIX
=>Yêu cầu HS xác định vị trí các nước đó trên lược đồ:
I Những nét chung
1 Phong trào đấu tranh củng cố độc lập, chủ quyền:
- Nhiều nước giành độc lập từ thế
kỉ XIX
Trang 2Pêru, Bra – xin, Achentina, Vênêxuêla.
H: Đặc điểm chính trị Mĩ La-tinh trước chiến tranh TG II?
HS: Lệ thuộc nặng nề vào Mĩ.
=>GV chuẩn kiến thức và giảng: Với chiêu bài “cây gậy
lớn và củ cà rốt” hay “châu Mĩ của người châu Mĩ” - Mĩ
đã độc chiếm, biến Mĩ La-tinh thành bàn đạp và chỗ dựa
vững chắc cho chính sách bành trướng xâm lược ra thế
giới.
H: Tình hình Mĩ La-tinh sau chiến tranh thế giới II?
HS: Cao trào cách mạng bùng nổ và đấu tranh vũ trang.
H: Kết quả của các phong trào đó?
HS: Lật đổ chính quyền độc tài phản động, thiết lập chính
phủ dân tộc dân chủ, tiến hành các cải cách tiến bộ …
=>GV nhấn mạnh: Nổi bật là Chi-lê và Na-ca-ra-goa.
*HS trao đổi bàn (2’): Trình bày sự thay đổi cách mạng
Chi-lê và Na-ca-ra-goa? Kết quả? Các cuộc đấu tranh đó
làm thay đổi cục diện chính trị như thế nào?
=>HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến thức và khẳng
định: Trước là thuộc địa và sân sau của Mĩ -> PTCM thất
bại do Mĩ can thiệp, còn giờ đã giành chủ quyền thực sự.
H: Trong xây dựng và phát triển đất nước, các nước Mĩ
La-tinh thu kết quả gì?
HS: trả lời theo thông tin cuối SGK /30
=>GV bổ sung: Mĩ La-tinh khôi phục chủ quyền dân tộc
và bước lên vũ đài quốc tế với tư thế độc lập và tự chủ.
Nhưng đầu những năm 90 – Mĩ La-tinh khó khăn (HS đọc
số liệu đoạn trích / 31)
=>GV chốt lại: Hiện nay, Mĩ La-tinh đang tìm cách khắc
phục và đi lên (có 2 nước công nghiệp mới – con rồng
kinh tế là Braxin và Mêhicô) và liên hệ mối quan hệ Mĩ
La-tinh với Việt Nam (Kí hiệp ước với Mêhicô và Braxin
trong xuất nhập khẩu cà phê và nông sản)…
=>GV chuyển ý: Trong cơn bão táp cách mạng của Mĩ
La-tinh thì hình ảnh đất nước Cu- ba đẹp như một dải lụa
đào đang bay lên giữa màu xanh của biển trời Caribê với
nắng vàng rực rỡ, đó là Cu - ba – hòn đảo tự do và anh
hùng
Hoạt động 2: Tìm hiểu thắng lợi của cách mạng Cu
-ba.
*GV treo lược đồ Mĩ La-tinh, yêu cầu HS xác định vị trí
Cu-ba và dựa vào thông tin mục II cho biết:
H: Em biết gì về đất nước Cu - ba?
HS trả lời
=>GV bổ sung: 1842 Crixtop Colon đặt chân đến CuBa,
sau bị thực dân TBN thống trị hơn 400 năm -> nhân dân
đấu tranh mạnh mẽ -> 1902 TBN phải công nhận độc lập
- Trước 1945: là “sân sau” và thuộc địa kiểu mới của Mĩ
- Sau chiến tranh TG II: cao trào khởi nghĩa vũ trang ở Cu-ba,
Chi-lê và Na-ca-ra-goa => trở thành
“lục địa bùng cháy”
=> Thay đổi cục diện Mĩ La-tinh
2 Công cuộc xây dựng và phát triển đất nước:
* Thành tựu:
- Củng cố độc lập chủ quyền
- Dân chủ hóa chính trị
- Cải cách kinh tế
- Thành lập các tổ chức liên minh khu vực
* Khó khăn:
- Tình hình chính trị không ổn định
- Kinh tế tăng trưởng chậm
II Cu - ba – hòn đảo anh hùng:
1 Khái quát:
SGK/31
Trang 3cho Cu - ba, nhưng thực tế rơi vào ách thống trị thực dân
mới của Mĩ.
H: Tình hình Cu - ba sau chiến tranh thế giới thứ hai?
HS: Mĩ giúp sức – Batixta đã xoá bỏ hiến pháp tiến bộ,
cấm các đảng phái chính trị hoạt động, bắt giam hàng chục
vạn người yêu nước
=>GV chuẩn kiến thức và giảng: Cu - ba bị biến thành trại
tập trung, trại lính và xưởng đúc súng khổng lồ -> đấu
tranh
H: Trình bày phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của
nhân dân Cu - ba?
HS: rút ra và trả lời theo thông tin và đoạn in nghiêng /31
=>GV bổ sung: Sau 7 ngày lênh đênh trên biển: 26 người
bị thiêu sống, 43 người hi sinh, còn 12 người rút về rừng
núi hoạt động -> đây là cuộc đấu tranh gian nan để thoát
khỏi bao vây.
*GV chia nhóm (2 bàn / nhóm) yêu cầu HS thảo luận
(3’): Vì sao nói cuộc tấn công pháo đài Môn-ca-đa mở ra
giai đoạn mới trong phong trào đấu tranh của nhân dân Cu
- ba?
=>Đại diện nhóm HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến
thức, cho HS quan sát hình 15-SGK/32 và tìm hiểu thêm
về cuộc đời và sự nghiệp của Phi-đen Cát-xtơ- rô
H: Cách mạng thắng lợi, chính phủ cách mạng lâm thời
Cu-ba làm gì?
HS: Cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá xí nghiệp lớn của
tư bản nước ngoài, xây dựng chính quyền các cấp, phát
triển giáo dục – thoát mù chữ …
H: Khó khăn của Cu - ba trong giai đoạn này?
HS: Lính đánh thuê của Mĩ và bị Mĩ cấm vận.
H: Thành tựu của Cu-ba trong xây dựng chủ nghĩa xã hội?
HS: rút ra và trả lời theo thông tin đoạn in nghiêng /32
=>GV chốt lại: Để đạt được những thành tựu đó, CuBa
phải trải qua quá trình đấu tranh gian khổ - đặc biệt là sự
chống phá và cấm vận của Mĩ…
2 Phong trào cách mạng Cu-ba
từ 1945 đến nay:
a Hoàn cảnh:
- Sau chiến tranh TG II, Cu- ba dưới sự thống trị của chế độ độc tài Ba-ti – xta
=> Nhân dân CuBa >< chế độ độc tài Ba-ti -xta, cách mạng bùng nổ
b Diễn biến:
- 26.7.1953, Phi-đen Ca-xtơ-rô chỉ huy 135 thanh niên tấn công pháo đài Môn-ca-đa
- 1.1.1959, chế độ độc tài Ba-ti-xta bị lật đổ
-> Cách mạng thắng lợi
3 Cu-ba xây dựng chế độ mới:
- Tiến hành cải cách dân chủ: + Cải cách ruộng đất
+ Quốc hữu hóa các xí nghiệp của
tư bản nước ngoài
+ Xây dựng chính quyền mới + Phát triển văn hóa, giáo dục…
- 4.1961, Cu-ba tiến lên CNXH và đạt nhiều thành tựu
4 Củng cố:
*HS trả lời các câu hỏi:
-Trình bày hiểu biết của em về mối quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa lãnh tụ Phiđen – Caxtơrô
và nhân dân Cu - ba với Đảng – chính phủ và nhân dân Việt Nam?
- Cách mạng Mĩ La-tinh có gì khác với phong trào cách mạng ở châu Á và châu Phi?
*GV kết luận toàn bài
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung bài học
- Xem lại các bài đã học từ đầu (bài 1 -> 7)
Trang 4- Chuẩn bị tuần sau kiểm tra một tiết.
*Rút kinh nghiệm:
_ _ _ _ _ _ _ _