Bởi vậy, trong Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở mọi người là chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân [r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Em có nhận xét gì về từ ngữ xưng hô và việc
sử dụng từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt?
Câu 2: Dòng nào sau đây có chứa những từ ngữ không phải là từ ngữ xưng hô trong hội thoại?
A Ông, bà, bố, chú, bác, cô, dì, dượng,…
B Chúng tôi,chúng ta, chúng em, chúng nó,…
sinh,…
D Thầy, con, em, cháu, tôi, ta , tín chủ, ngài,…
- Tiếng Việt có một hệ thống từ ngữ xưng hô rất phong phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm Người nói cần căn cứ vào đối tượng và các đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để xưng hô cho thích hợp.
Trang 3I Cách dẫn trực tiếp
Click to add Title
Tiết 60
Đọc và tìm hiểu các đoạn trích sau (trích từ truyện
ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long)
a) Cháu ở liền trong trạm hàng tháng.Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế là một hôm, bác lái
phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “ thèm ” người là gì? ”.
Nhắc lời nói (có từ “nói”) được tách ra khỏi phần câu
đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
b) Họa sĩ nghĩ thầm: “ Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn ”.
Nhắc ý nghĩ (có từ “nghĩ”)được tách ra khỏi
phần câu đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.* Khi chuyển đổi vị trí hai bộ phận ở (b), ta có:
“Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn” – Họa sĩ nghĩ
thầm
Ví dụ:
Trang 4I Cách dẫn trực tiếp
Click to add Title
Tiết 60
dụ:
* Dấu hiệu hình thức:
nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật
Nằm trong dấu ngoặc kép
Cách dẫn trực tiếp
Ví dụ 1: Ông cha ta có câu: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
Lưu ý: Ngoài ra lời đối thoại của các nhân vật cũng được xem là lời dẫn trực tiếp.
Ví dụ 2:
“Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó khẽ hỏi:
- Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?
- Là con thầy mấy lị con u.
Thế nhà ta ở đâu?
- Nhà ta ở làng chợ Dầu” (Làng – Kim Lân)
Trang 5
Click to add Title
Tiết 60
I Cách dẫn trực tiếp
II Cách dẫn gián tiếp
- Ví dụ:
Đọc và tìm hiểu các đoạn trích sau:
a) Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con trai hiểu Lão khuyên nó hãy dằn lòng bỏ đám này, để dùi giắng lại ít lâu, xem có đám nào khá mà nhẹ tiền hơn sẽ liệu; chẳng lấy đứa này thì lấy đứa khác; làng này đã chết hết con gái đâu mà sợ.
(Nam Cao, Lão Hạc)
Thuật lại lời nói, không có dấu gì để
ngăn cách với bộ phận đứng trước.
b) Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bác sống khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao theo
(Phạm Văn Đồng Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách
của dân tộc, lương tâm của thời đại)
Thuật lại ý nghĩ, ngăn cách bằng từ
“rằng” – có thể thay bằng từ “là”
Trang 6I Cách dẫn trực tiếp
Click to add Title
Tiết 60
II Cách dẫn gián tiếp * Nội dung in đậm trong các ví dụ:
* Dấu hiệu hình thức:
là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật
có điều chỉnh cho thích hợp.
Không đặt trong dấu ngoặc kép
Cách dẫn gián tiếp
Ví dụ: Ông cha ta có câu: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
Ông cha ta có câu là ă n quả phải nhớ kẻ trồng cây.
-Ví dụ
Trang 8*Cách chuyển từ lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp:
Ví dụ :
Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói : “ Chỗ này là chỗ con ta ở được đây ”
1/ Bỏ dấu hai chấm Dấu ngoặc kép.
2/ Chuyển chủ ngữ ở lời dẫn trực tiếp theo ngôi thích hợp.
=> Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói rằng đây là
chỗ con bà ở được.
Trang 9Click to add Title
Tiết 60
LỜI DẪN TRỰC TIẾP LỜI DẪN GIÁN TIẾP
Hôm sau, Linh Phi lấy một
cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt
minh châu , sai xứ giả Xích Hỗn
đưa Phan ra khỏi nước Vũ Nương
cũng nhân đó đưa gửi một chiếc
hoa vàng mà dặn:
- Nhờ nói hộ chàng Trương,
nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa
cũ, xin lập một đàn giải oan ở bến
sông, đốt cây đèn thần chiếu
xuống nước, tôi sẽ trở về
THẢO LUẬN NHÓM
Hãy thuật lại lời của nhân vật Vũ Nương từ cách dẫn trực tiếp sang cách dẫn gián tiếp.
LỜI DẪN TRỰC TIẾP LỜI DẪN GIÁN TIẾP
Hôm sau, Linh Phi lấy một
cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt
minh châu , sai xứ giả Xích Hỗn
đưa Phan ra khỏi nước Vũ Nương
cũng nhân đó đưa gửi một chiếc
hoa vàng mà dặn:
- Nhờ nói hộ chàng Trương,
nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa
cũ, xin lập một đàn giải oan ở bến
sông, đốt cây đèn thần chiếu
xuống nước, tôi sẽ trở về
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu , sai xứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước Vũ Nương cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng Và dặn Phan về nói hộ với chàng Trương rằng nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ thì xin hãy lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, vợ chàng
sẽ trở về.
Trang 10I Cách dẫn trực tiếp
Click to add Title
Tiết 60
II Cách dẫn gián tiếp
-Ví dụ
- Ghi nhớ: SGK/Trang 54
III Luyện tập
Bài tập 1: Tìm lời dẫn trong những đoạn trích sau (trích từ truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao) Cho biết đó là những lời nói hay ý nghĩ được dẫn, là lời dẫn trực tiếp hay lời dẫn gián tiếp ?
Bài tập 1: Lời dẫn và cách
dẫn trong những đoạn trích :
b) Sau khi thằng con đi, lão tự bảo rằng: “ Cái vườn
là của con ta Hồi còn mồ ma mẹ nó, mẹ nó cố thắt lưng buộc bụng, dè sẻn mãi, mới để ra được năm mươi đồng bạc tậu Hồi ấy, mọi thức còn rẻ cả… ”.
a) Nó cứ làm in như nó trách tôi ; nó kêu ư ử, nhìn
tôi như muốn bảo tôi rằng : “ A ! Lão già tệ lắm ! Tôi
ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này
à ? ”
Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực tiếp
Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực tiếp
a) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực
tiếp
b) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực
tiếp
Trang 11I Cách dẫn trực tiếp
Click to add Title
Tiết 60
II Cách dẫn gián tiếp
-Ví dụ
- Ghi nhớ: SGK/Trang 54
III Luyện tập
Bài tập 2:Viết một đoạn văn nghị luận có nội dung liên quan đến một trong ba ý kiến dưới đây Trích dẫn
ý kiến đó theo hai cách: dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp.
Bài tập 1: Lời dẫn và cách
dẫn trong những đoạn trích :
c) Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững
chắc để tự hào với tiếng nói của mình
( Đặng Thai Mai, Tiếng Việt,
một biểu hiện hùng hồn của
sức sống dân tộc).
a) Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh
hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng
( Hồ Chí Minh, Báo cáo Chính trị tại Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng)
b) Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi
người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.
(Phạm Văn Đồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh,
tinh hoa và khí phách của dân tộc,
lương tâm của thời đại )
a) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực
tiếp
b) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực
tiếp
Bài tập 2: Viết đoạn văn
nghị luận theo hai cách.
Trang 12I Cách dẫn trực tiếp
Click to add Title
Tiết 60
II Cách dẫn gián tiếp
-Ví dụ
- Ghi nhớ: SGK/Trang 54
III Luyện tập
Bài tập2:
Bài tập 1: Lời dẫn và cách
dẫn trong những đoạn trích
:
Đoạn văn mẫu
a)Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng
(Hồ Chí Minh, Báo cáo Chính trị tại Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng)
a) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn
trực tiếp
b) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn
trực tiếp
Bài tập 2: Viết đoạn văn
nghị luận theo hai cách.
Dẫn trực tiếp: Các vị anh hùng dân tộc đã lãnh đạo nhân dân ta đánh thắng kẻ thù xâm lược viết lên những trang sử vẻ vang, chói lọi Bởi vậy, trong Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở mọi người: “Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”.
Dẫn gián tiếp: Các vị anh hùng dân tộc đã lãnh đạo nhân dân ta đánh thắng kẻ thù xâm lược viết lên những trang sử vẻ vang, chói lọi Bởi vậy, trong Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở mọi người là chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
Trang 13I Cách dẫn trực tiếp
Click to add Title
Tiết 60
II Cách dẫn gián tiếp
III Luyện tập
Bài tập 1: Lời dẫn và cách dẫn trong những đoạn trích :
a) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực tiếp
b) Dẫn ý nghĩ Cách dẫn trực tiếp
Bài tập 2: Viết đoạn văn nghị luận theo hai cách.
a) Dẫn trực tiếp: Các vị anh hùng dân tộc đã lãnh đạo
nhân dân ta đánh thắng kẻ thù xâm lược viết lên những
trang sử vẻ vang, chói lọi Bởi vậy, trong Báo cáo Chính trị
tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng,Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã nhắc nhở mọi người: “Chúng ta phải ghi
nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là
tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”.
Dẫn gián tiếp: Các vị anh hùng dân tộc đã lãnh đạo
nhân dân ta đánh thắng kẻ thù xâm lược viết lên những
trang sử vẻ vang, chói lọi Bởi vậy, trong Báo cáo Chính trị
tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã nhắc nhở mọi người là chúng ta phải ghi
nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là
tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
Trang 14Bài tập 2b: - Dẫn trực tiếp: Trong tác phẩm “Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại”đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Giản dị trong đời sống trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được”.
- Dẫn gián tiếp: Trong tác phẩm Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại”đồng chí Phạm Văn Đồng cho rằng giản dị trong đời sống trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.
Bài tập 2c: - Dẫn trực tiếp: Về Tiếng Việt, Đặng Thai Mai đã nhận xét:
“ Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình ”
- Dẫn gián tiếp: Về Tiếng Việt, Đặng Thai Mai cho rằng người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình ”
Trang 15- Thế nào là cách dẫn trực tiếp – Cách
dẫn gián tiếp ?
- Có thể chuyển từ cách dẫn trực tiếp
sang cách dẫn gián tiếp (hoặc ngược lại) được không – khi chuyển cần lưu ý điều gì?
Trang 16- Học thuộc nội dung ghi nhớ
-Tập đặt lời dẫn trực tiếp sau đó chuyển thành lời dẫn gián tiếp (ngược lại)
- Bác Hồ dạy: “Không có gì quí hơn độc lập, tự do” Hãy viết một đoạn văn không quá 10 dòng trích dẫn câu văn trên theo cách dẫn trực tiếp.
- Đọc trước và soạn bài: “Sự phát triển của từ vựng’’ – Lưu ý:
+ Đọc kĩ phần ví dụ và trả lời các câu hỏi
+ Chuẩn bị hệ thống bài tập