+ Nông nghiệp: Thực hiện chính sách chiếm đoạt ruộng đất =>lập đồn điền để khai thác bóc lột nông dân => đời sống nhân dân cực khổ.. + Công nghiệp:Tập trung khai thác khoáng sản (t[r]
Trang 1Bài 22: Xã hội VN trong cuộc khai thác lần thứ I của thực dân PHÁP.
1 Những chuyển biến về kinh tế:
- Chính phủ Pháp cử Pôn-Đu-Me sang làm toàn quyền Đông Dương để hoàn thiện bộ máy thống trị và tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
- Chuyển biến kinh tế :
+ Nông nghiệp: Thực hiện chính sách chiếm đoạt ruộng đất =>lập đồn điền
để khai thác bóc lột nông dân => đời sống nhân dân cực khổ
+ Công nghiệp:Tập trung khai thác khoáng sản (than đá, thiếc, kẽm) Xây dựng một số ngành công nghiệp phục vụ đời sống như điện, nước, bưu điện
+ Thương nghiệp: Pháp độc chiếm thị trường VN, nguyên liệu và thu thuế + GTVT: Xây dựng hệ thống GTVT => đáp ứng khai thác một cách lâu dài, phục vụ mục đích quân sự
Biến đổi: - Tích cực: Du nhập kinh tế tư bản chủ nghĩa, cơ sở vật chất kết cấu hạ tầng phát triển một bước
- Tiêu cực: + Tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt
+ Đời sống nhân dân ngày càng cơ cực hơn
+ Nền kinh tế của nước ta vẫn là nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, lệ thuộc vào Pháp
2 Những chuyển biến về xã hội:
- Giai cấp cũ:
+ Địa chủ phong kiến:
Địa chủ lớn: Từ lâu đã đầu hàng, làm tay sai cho Pháp ra sức chiếm đoạt ruộng đất của làng xã, của nông dân
Địa chủ vừa và nhỏ: bị đế quốc chèn ép, có tinh thần chống Pháp Nông dân: số lượng đông đảo nhất, bị áp bức bóc lột nặng nề cuộc sống cơ cực, sẵn sàn hưởng ứng tham gia cuộc đấu tranh giành độc lập
- Giai cấp mới:
+ Công nhân: Xuất thân từ nông dân, làm ở đồn điền, hầm mỏ, nhà máy,
xí nghiệp lương thấp nên đời sống khổ cực có tinh thần đấu tranh mạnh
mẽ chống bọn địa chủ để cải thiện điều kiện làm việc và đời sống
+ Tư sản:
* Tư sản : những người làm trung gian, tiêu thụ hoặc thu mua hàng hóa, cung ứng nhiên liệu cho Pháp
* Tư sản dân tộc: Sĩ phu yêu nước chịu ảnh hưởng của tư tưởng tư sản từ TQ, NB lập ra các hiệu buôn cơ sở sản xuất
bị chính quyền thực dân kìm hãm, chèn ép
+Tiểu tư sản: là chủ các xưởng thủ công nhỏ, cơ sở buôn bán nhỏ viên chức câp thấp, những người làm nghề tự do
ĐỀ CƯƠNG SỬ
Trang 2 Những mấu thuẫn cơ bản của xã hội VN:
- Mâu thuẫn dân tộc: dân tộc VN >< Pháp
- Mâu thuẫn giai cấp: địa chủ >< nông dân
Bài 23: Phong trào yêu nước và cách mạng ở VN từ đầu tk XX đến chiến tranh thế giới thứ I (1914)
Nội dung Xu hướng bạo động Xu hướng cải cách
Người lãnh
đạo
- Phan Bội Châu (1867-1940), quê huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
- Phan Châu Trinh (1872-1926), quê Phủ Tam Kì, tỉnh Quảng Nam
Chủ trương - Dùng bạo động đánh đuổi
Pháp giành độc lập, thiết lâp một chính thể quân chủ lập hiến ở VN
- Cải cách nâng cao dân trí, dân quyền, dựa vào Pháp đánh đổ ngôi vua và bọn phong kiến
Hoạt động - 1902: Ông lên đường vào
Nam rồi ra Bắc tìm cách liên kết những người có cùng chí hướng
- 5/1904: Thành lập hội Duy Tân chủ trương đánh đuổi giặc Pháp giành độc lập thiết lập một chính thể quân chủ lập hiến ở VN Lúc đầu hội cầu viện Nhật Bản về sau nhanh chống chuyển sang cầu học=>
phong trào Đông Du
- 8/1908: Nhật Bản câu kết với Pháp trục xuất số lưu học sinh
VN và PBC => phong trào Đông Du tan rã
- 6/1912: Thành lập VN Quang Phục chủ trương đánh Pháp khôi phục VN lập ra Cộng hòa Dân quốc
- 1906: Mở cuộc vận động Duy Tân tại Trung Kì
- Hình thức: mở trường dạy học, truyền bá những vấn đề
xã hội, cổ vũ công thương nghiệp, cải cách trang phục và lối sống theo lối mới hoàn toàn
- 1908: Phong trào chống thuế, ở Trung Kì bị đàn áp
- 1911: Chính quyền thực dân đưa ông sang Pháp
Kết quả - 24/12/1913: PBC bị bắt giam
tại Quảng Đông, phong trào thất bại
- 1908: PCT bị bắt và chịu án
tù 3 năm ở Côn Đảo=> phong trào thất bại
Câu hỏi: So Sánh hai xu hướng bạo động và cải cách?
Giống : Xuất phát từ lòng yêu nước nồng nàn
Dựa vào đế quốc bên ngoài
Kết quả đều thất bại
Khác: Xu hướng bạo động Xu hướng cải cách
- Dùng bạo động - Cải cách
Trang 3- Dựa vào Nhật chống
phong kiến
- Chống đế quốc trước,
chống phong kiến sau
- Dựa vào Pháp chống phong kiến trước chống
đế quốc sau