d.Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng... - ĐCSVN ra đời là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp trong thời đại mới, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ ng[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12
I.GIAI ĐOẠN 1919-1930
Câu 1: Nguyên nhân, chính sách khai thác bóc lột của thực dân Pháp trong đợt khai thác
thuộc địa lần thứ hai?
*Mục đích: Để bù đắp lại những thịêt hại do chiến tranh gây ra và nhằm củng cố lại địa vị
kinh tế của Pháp Pháp tăng cường khai thác thuộc địa
*Nội dung chương trình khai thác:
-Về thời gian: triển khai từ sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất và kéo dài cho đến
trước cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933)
- Đặc điểm: Đầu tư một cách ồ ạt, trên qui mô lớn và tốc độ nhanh chưa từng thấy Chỉ
tính từ 1924 đến 1929, Số vốn đầu tư vào VN lên tới 4 Tỉ Prăng
*Nội dung chương trình khai thác
- Trong nông nghiệp: Đầu tư nhiều vốn nhấy chủ yếu là đồn điền Cao Su Diện tích cao su
được mở rộng, nhiều công ty cao su ra đời
- Trong công nghiệp: Đầu tư khai thác mỏ than
- Về thương nghiệp: Ngoại thương có bước pháp triển mới , buôn bán trong nước cũng
được đẩy mạnh Nhưng Pháp độc chiếm thị trường Đông Dương
- Về giao thông vận tải: Nhiều tuyến đường, bến cảng được xây dựng, nhằm phục vụ quá
a.Giai cấp địa chủ phong kiến: Một bộ phận trung tiểu địa chủ vẫn tham gia vào
phong trào chống Pháp khi có điều kiện Đại đa số là chỗ dựa cấu kết chặt chẽ với Pháp ra sứcđàn áp nhân dân là kẻ thù của CM
b.Giai cấp nông dân: Chiếm trên 90% dân số, họ bị ĐQ và PK bóc lột nặng nề, họ căm
thù thực dân và phong kiến.Vì vậy giai cấp nông dân việt Nam là lực lượng cách mạng to lớn
Trang 2- Bộ phận tư sản dân tộc: kinh doanh độc lập, bị Pháp chèn ép nên ít nhiều có tinh thần dân
tộc, dân chủ nhưng yếu kém dễ thỏa hiệp.
d.Tầng lớp tiểu tư sản: Ra đời cùng thời gian với giai cấp tư sản, gồm nhiều thành
phần như học sinh, sinh viên, viên chức, tri thức … số lượng tăng nhanh sau chiến tranh nhạy
bén về chính trị hăng hái đấu tranh Là lực lượng quan trọng của cách mạng.
g.Giai cấp công nhân: Ra đời trong đợt khai thác thuộc địa lần thứ nhất số lượng đông
22 vạn người ( năm 1929) Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân quốc tế còn
có những đặc điểm riêng:
- Bị ba tầng áp bức bóc lột của đế quốc, phong kiến và tư sản người Việt
- Có quan hệ tự nhiên gắn bó với giai cấp nông dân
- Kế thừa truyền thống yêu nước anh hùng, bất khuất của dân tộc
- Có điều kiện tiếp thu chủ nghĩa Mac-Lê Nin và trào lưu cách mạng thế giới, đặc biệt làCách mạng tháng Mười Nga
→ Tinh thần cách mạng cao trở thành lực lượng chính trị độc lập, thống nhất tự
giác trong cả nước vươn lên nắm quyền lãnh đạo cách mạng.
Câu 3: Nguyễn Ái Quốc và vai trò của Người đối với việc chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và
tổ chức cho việc thành lập chính Đảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam
*Vài nét về tiểu sử: Nguyễn Ái Quốc, hồi nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung, lớn lên đổi là
Nguyễn Tất Thành Sinh ngày 19/5/1890 ở thôn Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh NghệAn.Người sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước,lớn lên trong cảnh nước nhà bịthực dân Pháp đô hộ và xâm lược Người có điều kiện tiếp xúc với các nhà cách mạng đươngthời, và sớm nhận thấy những hạn chế trong chủ trương cứu nước của các bậc tiền bối, nênNgười quyết định sang phương Tây tìm đường cứu nước
* Hành trình tìm đường cứu nước (từ 1911 đến 1924)
- 5/6/1911,từ cảng nhà Rồng (Sài Gòn), người ra đi tìm đường cứu nước Xem các nướclàm thế nào để giúp đồng bào mình Bác đã đi qua nhiều nước như: Anh, Pháp, Mĩ
- Cuối 1917 NAQ trở lại Pháp
- 1919 NAQ gia nhập Đảng Xã Hội Pháp
- 6/1919 NAQ gửi tới hội nghị Vec-xai bản yêu sách đòi chính phủ Pháp công nhận các
quyền tự do dân chủ cho nhân dân Việt Nam
- 7/1920 người đọc luận cương của Lê Nin về vấn đề dân tộc và thuộc địa Người đã tìm ra con đường giành độc lập tự do cho dân tộc
- 12/1920 dự đại hội Tua , tán thành việc gia nhập Quốc tế III, tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp và trở thành đảng viên Đảng cộng sản
- 1921 người sáng lập hội liên hiệp các dân thuộc địa ở Pari, ra báo người cùng khổ làm cơ quan ngôn luận cho hội
- Ngoài ra người còn viết bài cho báo nhân đạo, Đời sống công nhân, đặt biệt là viết cuốn Bản
án chế độ thực dân Pháp ( xuất bản 1925 )
- 6/1923 Người sang LX dự hội nghị quốc tế nông dân và được bầu vào ban chấp hành
- 1924 Người dự và đọc tham luận tại Đại hội V của Quốc tế cộng sản
- 11/1924 người về Quảng Châu – TQ tiếp tục tuyên truyền, giáo dục lí luận xây dựng tổ chức cách mạng giải phóng cho dân tộc
Trang 3* Công lao của NAQ :
+ Tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc
+ Chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức cho việc thành lập Đảng cộng sản
3.Vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với việc chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập chính Đảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam.
a.Quá trình chuẩn bị về chính trị, tư tưởng:
- Năm 1921, Người sáng lập “Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa” để đoàn kết các lực
lượng cách mạng chống chủ nghĩa đế quốc
- Năm 1922, Hội ra tờ báo “Người cùng khổ”, để vạch trần chính sách đàn áp bóc lột dã
man của chủ nghĩa đế quốc, góp phần làm thức tỉnh các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh
-Tháng 12/1924, Người từ Liên Xô về Quảng Châu (Trung Quốc) để trực tiếp chuẩn bị
về tổ chức cho việc thành lập chính Đảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam
- Khi về đến Quảng Châu, Người đã tiếp xúc với các nhà cách mạng Việt Nam để thànhlập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (6/1925) mà nòng cốt là Cộng sản đoàn, tổ chứctiền thân của Đảng
-Tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc đã mở nhiều lớp huấn luyện để đào tạo và bồi
dưỡng cán bộ cách mạng Những bài giảng của người được in và xuất bản thành sách “Đường Kách mệnh” 1927
- Đầu năm 1930, tại Cửu Long (Hương cảng, Trung Quốc) Nguyễn Ái Quốc đã triệu
tập Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sản Việt Nam
Tóm lại, những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc đã truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác – Lênin vào phong trào yêu nước VN đã có tác dụng quyết định trong việc chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập chính Đảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam.
Câu 4: Tóm tắt những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1920-1930 Công lao to lớn
đầu tiên của NAQ đối với CMVN là gì?( Đề thi TN THPT năm 2005-2006)
a Những hoạt động của NAQ từ năm 1920- Đầu năm 1930
- 1921, Người sáng lập “Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa” để đoàn kết các lực lượng cách
mạng chống chủ nghĩa đế quốc
- 1922, Hội ra tờ báo “Người cùng khổ”, để vạch trần chính sách đàn áp bóc lột dã man của
chủ nghĩa đế quốc, góp phần làm thức tỉnh các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh tự giảiphóng
Trang 4- 1923, Người đi Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế nông dân, sau đó làm việc ở Quốc tế cộngsản …
- 1924, Người dự Đại hội lần thứ V của Quốc tế cộng sản, và đọc tham luận tại Đại hội…
- 11/1924, Người từ Liên Xô về Quảng Châu (Trung Quốc) để trực tiếp chuẩn bị về tổ chức
cho việc thành lập chính Đảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam
- 2/1925, Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn, giác ngộ một số thanh niên tích cực trong Tâm tâm
xã, lập ra cộng sản đoàn.
- 6/1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên…
- Báo thanh niên, cơ quan ngôn luận của Hội do Nguyễn Ái Quốc sáng lập.
- 7/1925, cùng với một số nhà yêu nước triều Tiên, Inđônêxia …Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra
Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông.
-Tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc đã mở nhiều lớp huấn luyện để đào tạo và bồi dưỡng
cán bộ cách mạng Những bài giảng của người được in và xuất bản thành sách “Đường Kách mệnh” 1927
- Đầu năm 1930, tại Cửu Long (Hương cảng Trung Quốc) Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập Hội
nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sản Việt Nam
+ Nhất trí thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng duy nhất lấy tên là Đảng CSVN+ Thông qua chính cương vắn tắt, sách lược văn tắt của Đảng… do Nguyễn Ái Quốc soạnthảo
b Công lao to lớn của NAQ :
+ Tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc
+ Chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức cho việc thành lập Đảng cộng sản
+ Giải quyết được cuộc khủng hoảng trong phong trào đấu tranh.
Câu5: Những nét chính về quá trình hình thành ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam.Ý nghĩa lịch sử của sự xuất hiện ba tổ chức cộng sản.( Đề thi tốt nghiệp bổ túc năm 2006-2007)
4.1.Hoàn cảnh lịch sử:
*Thế giới:
- Cách mạng dân tộc dân chủ Trung Quốc phát triển mạnh
- Đại hội lần thứ V của Quốc tế Cộng sản với những nghị quyết quan trọng về phongtrào cách mạng ở các nước thuộc địa
- 6- 1929 Đông Dương cộng sản Đảng hoạt động tại Bắc kì
An Nam cộng sản đảng: 8-1929 An Nam cộng sản liên Đoàn thành lập nam Kì
Đông Dương cộng sản liên đoàn: 9/1929 các hội viên tiên tiến của Tân Việt quyết
định thành lập Đông Dương cộng sản liên đoàn hoạt động chủ yếu ở Trung Kì
4.3 Ý nghĩa lịch sử của sự xuất hiện ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam.
- Sự ra đời của 3 tổ chức CS lúc bấy giờ là một xu thế khách quan của cách mạng GPDT VN
Trang 5- Nhưng 3 tổ chức hoạt động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng của nhau gây nên trở ngại chocon đường phát triển của cách mạng.
II.GIAI ĐOẠN 1930-1945
Câu 6: Hội nghị thống nhất ba tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sản Việt Nam Ý nghĩa
của việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam Nội dung của bản Chính cương vắn tắt, sách
lược vắn tắt.( Đề thi tốt nghiệp bổ năm 2003-2004)
1/Hội nghị thành lập Đảng.
a.Hoàn cảnh lịch sử:
- Cuối năm 1929, phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ, phong trào yêu nước của
các tầng lớp khác cũng diễn ra sôi nổi, trong đó giai cấp công nhân trở thành lực lượng tiênphong
- Ba tổ chức cộng sản hoạt động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng, không có lợi chophong trào cách mạng, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo thống nhất của một chính Đảng
- Được sự ủy nhiệm của Quốc tế cộng sản, Nguyễn Ái Quốc triệu tập hội nghị hợp nhất
3 tổ chức cộng sản thành một Đảng duy nhất
b.Nội dung Hội nghị:
-Thống nhất ba tổ chức cộng sản để thành lập một Đảng duy nhất lấy tên là Đảng cộngsản Việt Nam
-Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, và điều lệ tóm tắt của Đảng doNguyễn Ái Quốc soạn thảo
-Bầu ban chấp hành Trung ương lâm thời
*Ý nghĩa của Hội nghị thành lập Đảng: Hội nghị có ý nghĩa và giá trị như một Đại hội
thành lập Đảng vì đã thông qua đường lối cho cách mạng Việt Nam
c.Nội dung bản Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt.
*.Đường lối của Cách mạng Việt Nam: Cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn
là : CM tư sản dân quyền và CMXHCN Hai giai đoạn này có quan hệ khăng khít với nhau
*.Nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam: Chống đế quốc phong kiến, tư sản phản cách
mạng (nhiệm vụ dân tộc và dân chủ)
* Mục tiêu của cách mạng: Giành độc lập tự do xây dựng chính quyền công
–nông-binh Thực hiện quyền tự do dân chủ
*Lực lượng cách mạng: Công nhân, nông dân, tiểu tư sản, trí thức Với phú nông trung
tiểu địa chủ và tư sản dân tộc thì lợi dụng hoặc trung lập họ
*.Lãnh đạo cách mạng: Là Đảng cộng sản Việt Nam đội tiên phong của giai cấp vô sản
*Vị trí : Cách mạng Việt Nam phải liên minh với các dân tộc bị áp bức và vô sản thế
giới; là một bộ phận khăng khít của Cách mạng thế giới
*Nhận xét: Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo là
một cương lĩnh đúng đắn và sáng tạo nhuần nhuyễn về quan điểm giai cấp, thấm đượm tinhthần yêu nước Độc lập dân tộc và tự do là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh
d.Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng.
Trang 6- ĐCSVN ra đời là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấptrong thời đại mới, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác-Lê Nin với phong tràocông nhân và phong trào yêu nước ở Việt Nam.
- Đảng ra đời là một bước ngoặt lịch sử vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Vì:
+Đối với giai cấp công nhân: Chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành
và đủ sức lãnh đạo cách mạng
+Đối với dân tộc: Chấm dứt thời kì khủng hoảng về mặt đường lối, và giai cấp lãnhđạo, từ đây khẳng định quyền lãnh đạo tuyệt đối của ĐCSVN Từ đây CMVN trở thành một
bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới
- Đảng ra đời là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính chất quyết định cho những bướcphát triển nhảy vọt về sau của cách mạng
2/Hội nghị lần thứ nhất của Ban chấp hành Trung ương Đảng 10/1930.
a.Hoàn cảnh triệu tập Hội nghị.
-Vừa mới ra đời ĐCSVN đã phát động được một cao trào cách mạng rộng lớn, với đỉnhcao Xô viết Nghệ -Tỉnh
- Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào cách mạng đang dâng cao.Ban chấp hành Trung ương Đảng đã triệu tập Hội nghị lần thứ nhất vào 10/1930, tại HươngCảng (Trung Quốc) do đồng chí Trần Phú chủ trì
b.Nội dung Hội nghị.
- Đổi tên Đảng cộng sản Việt Nam thành Đảng cộng sản Đông Dương.
-Thảo luận và thông qua Luận cương chính trị 10/1930 do Đồng chí Trần Phú soạn thảo
- Bầu BCH TW chính thức do Trần Phú làm tổng bí thư
c.Những điểm chủ yếu trong luận cương chính trị tháng 10/1930.
*Đường lối của cách mạng: Lúc đầu làm cách mạng tư sản dân quyền sau khi thắng lợi
tiến thẳng lên cách mạng xã hội chủ nghĩa bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa
*Nhiệm vụ của cách mạng: Đánh đổ phong kiến và đế quốc.Hai nhiệm vụ đó khắng
khít nhau
*Mục tiêu của cách mạng: Làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập.
*Lực lượng tham gia: Công nhân và nông dân là gốc của cách mạng.
*Lãnh đạo cách mạng: Là Đảng cộng sản Đông Dương.
*Vị trí :.Cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng thế giới.
**Nhận xét: Luận cương đã xác định được nhiều vấn đề thuộc về chiến lược cách
mạng nhưng cũng bộc lộ một số nhược điểm và hạn chế:
- Chưa vạch rõ được mâu thuẩn chủ yếu của xã hội thuộc địa nên không nêu cao đượcvấn đề GPDT lên hàng đầu, mà còn nặng về đấu tranh giai cấp, vấn đề ruộng đất
- Đánh giá không đúng khả năng cách mạng của các giai cấp ngoài công nông như tư sản, tiểu tư sản vàmột bộ phận giai cấp địa chủ
Câu7 : Nguyên nhân, ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của phong trào cách mạng 1930 –
Trang 7- Giữa lúc Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã kịp thời lãnh đạo phong trào cách mạng
*Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của phong trào cách mạng 1930 - 1931
- Khẳng định đường lối cách mạng Việt Nam của Đảng là đúng đắn, Đảng càng trưởng thành trong thực tiễn đấu tranh Được quốc tế cộng sản công nhận là bộ phận độc lập trực thuộc QTCS
- Dưới dự lãnh đạo của Đảng khối liên minh công nông hình thành và đoàn kết trong đấu tranh
- Phong trào để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho Đảng : công tác tư tưởng, khối liên minh công nộng, tổ chức, lãnh đạo quần chúng đấu tranh…
- Đây là cuộc tổng diễn tập đầu tiên của Đảng chuẩn bị cho cách mạng tháng Tám
Câu 8 : Hoàn cảnh lịch sử, những chủ trương lớn, những phong trào tiêu biểu trong
thời kì 1936 -1939 ?
* Thế giới :
- Đầu những năm 30 của thế kỉ XX CNPX hình thành ở 1 số nước chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
- 7/1935 Đại hội lần V của QTCS xác định kẻ thù nguy hiểm là CNPX từ đó xác định nhiệm
vụ của cách mạng thế giới là chống phát xít, chống chiến tranh chủ trương thành lập mặt trận nhân dân chống phát xít ở mỗi nước, đòi quyền tự do dân chủ
- 6/1936 chính phủ mặt trận nhân dân Pháp lên cầm quyền ở Pháp đã ban bố các chính sách tiến bộ cho các nước thuộc địa
* Trong nước :
- 7/1936 hội nghị BCH Trung ương Đảng họp ở Thượng Hải – TQ
- Nội dung hội nghị :
+ Nhiệm vụ trước mắt là đấu tranh chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít, chống chiến tranh đòi tự do, dân sinh, dân chủ, cơm áo và hòa bình…
+ Phương pháp đấu tranh : kết hợp hình thức công khai và bí mật, hợp pháp và bất hợp Pháp+ Chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương đến tháng 3/1938 đổi thành Mặt trận thống nhất dân chủ Đông Dương – gọi tắt là Mặt trận dân chủ Đông Dương
* Những phong trào tiêu biểu :
a) Đấu tranh đòi các quyền tự do, dân sinh, dân chủ
- Giữa 1936 Đảng tổ chức phong trào Đông Dương đại hội để thu thập nguyện vọng của quần chúng nhân dân
- 1937 nhân dịp phái viên và toàn quyền Pháp sang Đông Dương, Đảng đã tổ chức quần chúngmit tinh đưa bản dân nguyện và biểu dương lục lượng
- Phong trào tiếp tục nổ ra thu hút các tầng lớp nhân dân tham gia ( Công chức, HS, tiểu
thương tiểu chủ )
- 1/5/1938 nhân dân ở Hà Nội tổ chức Mit tinh công khai tại khu Đấu Xảo với khoảng 25.000 người tham gia
b) Đấu tranh nghị trường
- Đảng tổ chức đưa người của Mặt trận Dân chủ đông Dương ra ứng cử vào các cơ quan chínhquyền của thực dân Đảng còn sử dụng báo chí tuyên truyền vận động cử tri bỏ phiếu cho người của Đảng
c) Đấu tranh trên lĩnh vực báo chí
Trang 8- Đảng ra nhiều tờ báo công khai tuyên truyền dân sinh dân chủ : Tiền phong, dân chúng, lao động, tin tức
- Giác ngộ cho các tầng lớp nhân dân về con đường cách mạng của Đảng
d) Ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của phong trào dân chủ 1936 – 1939
- Đây là phong trào quần chúng rộng lớn dưới sự lãnh đạo của Đảng
+ Phong trào đã buộc thực dân Pháp phải nhượng bộ một số yêu sách của nhân dân
+ Quần chúng được giác ngộ tham gia vào mặt trận dân tộc thống nhất, trở thành lực lượng chính trị hùng hậu của cách mạng
+ Đội ngũ cán bộ cách mạng được rèn luyện và ngày càng trưởng thành
+ Đảng đã tích lũy nhiều kinh nghiệm, uy tín và ảnh hưởng của Đảng ngày càng rộng lớn
- Là cuộc tập dượt lần 2 cho cách mạng tháng Tám
Câu 8 : Sự chuyển hướng đấu tranh của ĐCS Đông Dương - Hội nghị BCH trung ương Đảng Cộng Sản Đông Dương tháng 11/1939
- 11/1939 Hội nghị BCH Trung ương Đảng được triệu tập
* Nội dung hội nghị :
+ Nhiệm vụ : đánh đổ đế quốc và tay sai, giải phóng các dân tộc Đông Dương làm cho Đông
Dương hoàn toàn độc lập
+ Tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất thay bằng khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của bọn
đế quốc, địa chủ và tay sai, chống tô cao lãi nặng Thay khẩu hiệu lập chính phủ công nông
binh bằng khẩu hiệu lập chính phủ cộng hòa
+ Mục tiêu chuyển từ đấu tranh đòi dân sinh dân chủ sang chống chính quyền đế quốc và tay
sai, từ đấu tranh hợp pháp nửa hợp pháp sang hoạt động bí mật
+ Chủ trương thành lập mặt trận Thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương ( MT phản đế ĐD
) thay cho MT dân chủ ĐD
* Ý nghĩa : Hội nghị 11/1939 đánh dấu bước chuyển hướng quan trọng đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu.
Câu 10: Sự chuyển hướng đấu tranh của ĐCS Đông Dương - Hội nghị BCH trung ương Đảng Cộng Sản Đông Dương tháng 5/1941
Nhân dân rên xiết dưới 2 tầng áp bức Pháp - Nhật, Nhật bắt nhân dân ta nhổ lúa để trồng đay
- 28/1/1941 Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng
- Từ 10 – 19/5/1941 Nguyễn Ái Quốc triệu tập Hội Nghị trung ương Đảng lần 8 tại Pắc Pó – Cao Bằng
* Nội dung hội nghị :
+ Kẻ thù : Pháp - Nhật
+ Nhiệm vụ : đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu
+ Tiếp tục tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất thay bằng khẩu hiệu “ giảm tô, giảm thuế, chia lại ruộng công, tiến tới thực hiện người cày có ruộng
Trang 9+ Thành lập Mặt Trận Đồng Minh ( 19/5/1941 ) thay cho Mặt Trận dân chủ Đông Dương
+ Chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trọng tâm
- Ở Đông Dương quân Nhật rệu rã, chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang
- Từ 13/8/1945 tổng bộ Việt Minh lập Uy ban khởi nghĩa toàn quốc, ra bản quân lệnh số 1 phát động lệnh Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc
- Từ 14 – 15/8/1945 Đảng họp hội nghị toàn quốc ở Tân Trào – Tuyên Quang, thông qua kế hoạch Tổng khởi nghĩa
- Từ 16 – 17/8/1945 Đại hội quốc dân họp ở Tân Trào tán thành lệnh Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách của Mặt trận Việt Minh, cử ra ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh đứng đầu
2) Diễn biến cuộc Tổng khởi
- Đến giữa tháng 8/1945 ở một số địa phương đã phát động khởi nghĩa
- Chiều 16/8/1945 Võ Nguyên Giáp chỉ huy 1 đơn vị giải phóng từ Tân Trào tiến về giải
phóng thị xã Thái Nguyên mở đầu cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền
- 18/8/1945 có 4 tỉnh giành chính quyền sớm nhất : Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam
* Ở Hà Nội :
- 17/8/1945 quần chúng nhân dân tổ chúc mít tinh tại nhà Hát lớn
- 18/8/1945 Cờ đỏ sao vàng xuất hiện khắp các đường phố Hà Nội
- Tối 19/8/1945 Hà Nội giành chính quyền
* Ở các nơi khác :
- 23/8/1945 Huế giành chính quyền
- 25/8/1945 Sài Gòn giành chính quyền
- 28/8/1945 giành chính quyền trong cả nước
- 30/8/1945 Bảo Đại thoái vị, chế độ phong kiến sụp đổ
- 2/9/1945 Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
3, Nguyên nhân thắng lợi
+ Nguyên nhân chủ quan :
- Truyền thống yêu nước nồng nàn, ý chí quật khởi vì vậy khi Đảng phát động khởi nghĩa cả dân tộc nhất tề đứng lên
- Sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ với đường lối đúng đắn và sáng tạo
- Toàn Đảng, toàn dân nhất trí đồng lòng, với sự chỉ đạo sáng suốt và linh hoạt
+ Nguyên nhân khách quan :
Quân đồng minh thắng phát xít kẻ thù trực tiếp của nhân dân đã ngã gục, tạo điều kiện cho ta nổi dậy giành chính quyền ít đổ máu
4, Ý nghĩa lịch sử
Trang 10+ Đối với dân tộc :
- Mở ra bước ngoặc trong lịch sử dân tộc Việt Nam
+ Phá 2 tầng áp bức Pháp – Nhật, lật nhào chế độ quân chủ chuyên chế, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
+ Đưa dân ta từ thân phận nô lệ lên làm chủ đất nước
+ Mở ra kỉ nguyên mới: Kỉ nguyên độc lập, tự do, giải phóng xã hội gắn liền với giải phóng
xã hội
+ Đảng cộng sản Đông Dương trở thành Đảng cầm quyền
+ Đối với thế giới :
- Góp phần vào sự thắng lợi trong cuộc chiến tranh chống phát xít
- Cổ vũ các dân tộc thuộc địa trong cuộc đấu tranh tự giải phóng
5, Bài học kinh nghiệm :
- Đảng phải có đường lối đúng đắn, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin
- Tập hợp rộng rãi lực lượng yêu nước trong mặt trận dân tộc thống nhất, cô lập kẻ thù
- Chỉ đạo linh hoạt, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa từng phần tiến tới Tổng khởi nghĩa
- Tích cực chủ động chuẩn bị khởi nghĩa, chớp thời cơ phát động nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền
Câu 12: Tình hình nước ta sau CM tháng Tám có những khó khăn và thuận lợi gì ? 1/ Khó khăn :
* Chính trị
- Chính quyền còn non trẻ, các nước đồng minh kéo vào
- Miền Bắc: 20 vạn quân Tưởng kéo vào theo sau là bọn phản cách mạng Việt Quốc, Việt
Cách
- Miền Nam: Anh giúp Pháp trở lại xâm lược nước ta, tay sai Pháp ra sức chống phá cách
mạng
* Kinh tế : bị chiến tranh tàn phá, kiệt quệ nạn đói cũ chưa khắc phục, nạn đói mới lại đe dọa,
công nghiệp chưa phực hồi…
* Tài chính : ngân sách trống rỗng, ngân hàng Đông Dương còn nằm trong tay Pháp, nền tài
chính nước ta bị rối loạn
* Văn hóa : 90 % dân số mù chữ, tệ nạn xã hội đầy rẫy
Đất nước trước tình thế “ ngàn cân treo sợi tóc ”
2/ Thuận lợi
- Nhân dân giành được chính quyền, hưởng tự do nên quyết tâm bảo vệ chính quyền
- Có Đảng đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo sáng suốt
- Trên thế giới phong trào giải phóng dân tộc dâng cao ở nhiều nước thuộc địa và phụ thuộc,
hệ thống chủ nghĩa xã hội đang hình thành
Câu 13: Bước đầu xây dựng chính quyền mới, đấu tranh chống giắc đói, giặc dốt giải quyết khó khăn về tài chính sau cách mạng tháng Tám
1/ Xây dựng chính quyền cách mạng
- 6/1/1946 cả nước tiến hành Tổng tuyển cử bầu Quốc hội trong cả nước
Trang 11- 2/3/1946 quốc hội họp phiên đầu tiên thông qua ban dự thảo hiến pháp và danh sách chính phủ liên hiệp kháng chiến do HCM đứng đầu
- Cuộc bầu cử hội đồng nhân các cấp cũng được tiến hành ( Miền Bắc và Miền Trung )
- 9/11/1946 hiến pháp đầu tiên của nước VNDCCH được thông qua
- Lực lượng vũ trang được chú trọng xây dựng, chấn chỉnh
* Ý nghĩa :
+ Giáng 1 đòn mạnh vào bọn đế quốc và tay sai
+ Tạo cơ sở pháp lí cho nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa
+ Là cuộc vận động chính trị rộng lớn biểu thị sự đoàn kết toàn dân lóng yêu nước của nhân dân
2/ Diệt giặc đói, giặc dốt, giải quyết khó khăn về tài chính
a Diệt giặc đói :
- Kêu gọi nhân dân “nhường cơm sẻ áo”, lập hũ gạo cứu đói, tổ chức ngày đồng tâm, diều hòa lúa gạo giữa các địa phương
- Kêu gọi nhân dân tăng gia sản xuất, giảm tô, giảm thuế, chia lại ruộng đất công …
- Kết quả : sản xuất nông nghiệp phục hồi, nạn đói được đẩy lùi
b Diệt giặc dốt :
- 8/9/1945 chủ tịch HCM ký sắc lệnh thành lập “nha bình dân học vụ ”, kêu gọi nhân dân thamgia xóa mù chữ
- Các trường tiểu học và trung học phát triển mạnh
- Nội dung giáo dục đổi mới theo tinh thần dân tộc dân chủ
- Kết quả: đến cuối 1946 cả nước tổ chức được 75000 lớp học, xóa mù chữ hơn 2,5 triệu người
c Giải quyết khó khăn về tài chính
- Chính phủ kêu gọi nhân dân quyên góp : xây dựng quỹ độc lập, phát động “ tuần lễ vàng ”
- Kết quả : trong thời gian ngắn đã quyên góp được 370 kg vàng, 20 triệu đồng vào quỹ độc lập
- 31/1/1946 chính phủ phát hành tiền Việt Nam
Nền tài chính được ổn định
Câu 12 : Cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, nội phản bảo vệ chính quyền cách mạng 1/ Chủ trương của Đảng và chính phủ trước 6/3/1946 : Đánh Pháp hòa Tưởng
* Đánh Pháp xâm lược trở lại ở Nam Bộ
- Đêm 22 rạng 23/9/1945 Pháp đánh úp trụ sở Uy ban Nam bộ ở Sài Gòn mở đầu cho cuộc xâm lược Việt Nam lần 2
- Nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn và nhân dân Nam Bộ dứng lên đánh Pháp bằng mọi hình thức
- 10/1945 Pháp được viện binh và mở rộng đánh chiếm Nam Bộ và Nam Trung Bộ
- Trung ương Đảng, chính phủ và chủ tịch HCM quyết tâm lãnh đạo kháng chiến, huy động cảnước chi viện cho Nam Bộ Hàng vạn thanh niên gia nhập quân đội phong trào Nam tiến sôi nổi
* Chống Tưởng và tay sai ở Miền Bắc :
- Chủ trương của Đảng, chính phủ và Hồ Chí Minh là tạm thời hòa hoãn tránh xung đột cùng lúc với nhiều kẻ thù