Tr×nh bµy trªn tranh sù sinh s¶n vµ ph¸t triÓn cña Õch?. Häc sinh5[r]
Trang 1Ngày soạn: ………
Ngày giảng:………
Tiết 37
Lớp lỡng c ếch đồng
I Mục tiêu
Sau bài học học sinh cần nắm đợc:
1 Kiến thức
- Nắm vững các đặc điểm đời sống của ếch đồng
- Trình bày đợc những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi với đời sống vừa ở nớc, vừa ở cạn
- Hiểu đợc cách sinh sản và phát triển phải trải qua nhiều giai đoạn biến thái
nh ở ếch đồng
2 Kĩ năng
- Kĩ năng quan sát tranh và mẫu vật thật
- Kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích
II Chuẩn bị đồ dùng
1 Giáo viên
- Tranh hình dạng và cấu tạo ngoài của ếch đồng
- Mẫu vật thật: ếch nuôi trong lồng
- Bảng phụ ghi nội dung bảng trag 114- sgk
2 Học sinh
- ếch đồng
III Tiến trình bài giảng
1 Tổ chức: ổn định lớp
7A1 7A2 7A3
7A4 7A5
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy trình bày đặc điểm chung của lớp cá?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Đời sống
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
* Kết luận:
- ếch có đời sống vừa ở
n-ớc vừa ở cạn
- Kiếm ăn vào ban đêm
- Có hiện tợng trú đông
- Là động vật biến nhiệt
- GV: y/c hs đọc thông tin sgk
- ếch đồng sống ở dâu?
- ếch kiếm mồi vào thời gian nào? Vì sao?
- Thức ăn của ếch vừa là giun, ốc, sâu bọ… nói lên
điều gì?
- Mùa đông ếch có tập tính gì?
- Tại sao ếch phải trú
đông?
- Từ đó em có kết luận gì
về đời sống của ếch đồng?
- HS nghiên cứu thông tin sgk
- Thảo luận theo nhóm các câu hỏi
- Đại diện nhóm trả lời Nhóm khác nhận xét, bổ sung
Hoạt động 2: Câú tạo ngoài và di chuyển
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
1 Di chuyển - GV y/c hs quan sát cách - HS quan sát, mô tả đợc:
Trang 2ếch có 2 cách di chuyển:
- Nhảy cóc( trên cạn)
- Bơi ( dới nớc)
2 Cấu tạo ngoài
* Kết luận:
ếch đồng có các đặc điểm
cấu tạo ngoài thích ngi đời
sống vừa ở nớc vừa ở cạn
di chuyển của ếch đồng trong lồng nuôi và H35.2sgk
- Em hãy mô tả cách di chuyển trên cạn của ếch?
- Quan sát H35.3 sgk Em hãy mô tả cách di chuyển trong nớc của ếch?
- Vậy ếch có mấy cách di chuyển?
- GV y/c hs quan sát hình 35.1,2,3 hoàn thành bảng trag 114 sgk
- Y/c hs thảo luận:
+ Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi đời sống ở nớc?
+ Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi đời sống ở cạn?
- GV: treo bảng ghi nội dung các đặc điểm thích nghi
- GV: chốt bảng chuẩn
+ Trên cạn: khi ngồi chi sau gấp chữ Z, lúc nhảy chi sau bật thẳng để nhảy cóc
+ Dới nớc: chi sau đẩy nớc, chi trớc bẻ lái
- Quan sát, thảo luận nhóm
để hoàn thành bảng + Đặc điểm ở cạn: 2, 4, 5 + Đặc điểm ở nớc: 1, 3, 6
- HS giải thích ý nghĩa thích nghi
Bảng: Các đặc điểm thích nghi đời sống của ếch
Đặc điểm hình dạng và cấu tạo ngoài ý nghĩa thích nghi
Đầu dẹp nhọn, khớp với thân thành một
khối thuôn nhọn về phía trớc Giảm sức cản khi bơi
Mắt và lỗ mũi ở vị trí cao trên đầu Khi bơi vừa thở vừa quan sát
Da trần phủ chất nhầy và ẩm, dễ thấm khí Giúp hô hấp trong nớc
Mắt có mi giữ nớc mắt do tuyến lệ tiết ra,
tai có màng nhĩ Bảo vệ mắt, giữ mắt khỏi bị khô
Chi 5 phần có ngón chia đốt linh hoạt Thuận lợi cho việc di chuyển
Các chi sau có màng bơi căng giữa các
ngón Toạ thành chân bơi để đẩy nớc
Hoạt động 3: Sinh sản và phát triển
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- Sinh sản:
+ Sinh sản cuối mùa xuân
+ Tập tính: ếch đực ôm lng
ếch cái, đẻ ở các bờ nớc
+ Thụ tinh ngoài, đẻ trứng
- Phát triển:
Trứng- nòng nọc- ếch
- Phát triển có biến thái
- Trình bày đặc điểm sinh sản của ếch?
- Trứng ếch có đặc điểm gì?
- Vì sao cùng là thụ tinh ngoài mà số trứng ếch lại ít hơn?
- Y/c hs quan sát hình
- Trình bày sự phát triển của ếch?
- Em hãy so sánh sự sinh
- HS đọc thông tin sgk Nêu các đặc điểm sinh sản: + thụ tinh ngoài
+ có tập tính
Trang 3sản và phát triển của ếch với cá?
4 Củng cố- Luyện tập
- GV cho hs luyện tập lại các câu hỏi
1 Nêu các đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở nớc của ếch?
2 Nêu các đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở cạn của ếch?
3 Trình bày trên tranh sự sinh sản và phát triển của ếch?
5 Hớng dẫn về nhà
- Học bài, trả lời câu hỏi sgk
- Đọc mục em có biét
- Chuẩn bị: ếch đồng ( theo nhóm)
IV Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: ………
Ngày giảng:………
Tiết 38
Thực hành Quan sát cấu tạo trong của ếch đồng
Trên mẫu mổ
I Mục tiêu
Sau bài học học sinh cần nắm đợc:
1 Kiến thức:
- Nhận diện các cơ quan của ếch trên mẫu mổ
- Tìm các cơ quan và hệ cơ quan thích nghi với đời sống mới chuyển từ nớc lên cạn
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát trên mẫu mổ
- Kĩ năng thực hành: mổ động vật có xơng sống
3 Thái độ
- Có thái độ nghiêm túc trong thực hành
- say mê nghiên cứu môn học
II Chuẩn bị
1 Giáo viên;
- Mẫu mổ ếch cho các nhóm
- Mô hình não ếch
- Tranh bộ xơng éch và cấu tạo trong của ếch
2 Học sinh
- ếch sống
- Đọc và nghiên cứu trớc bài
III Tiến trình bài giảng
1 Tổ chức: ổn định lớp
7A1 7A2 7A3
7A4 7A5
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
Trang 4Em hãy trình bày những đặc điểm bên ngoài giúp ếch thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nớc?
3 Bài mới
- Giáo viên: nêu yêu cầu giờ thực hành và chia nhóm
- Học sinh: phân công nhiệm vụ học tập trong giờ thực hành
Hoạt động 1: Quan sát bộ x ơng ếch
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
* Bộ xơng gồm:
- Xơng đầu
- Xơng cột sống
- Xơng đai vai, đai
hông
- Xơng chi: trớc, sau
* Chức năng:
- Toạ bộ khung nâng đỡ cơ
thể
- Là nơi bám của các cơ
- Toạ thành khoang bảo vệ
não, tuỷ sống và nội quan
- GV: hớng dẫn hs quan sát H36.1
- Em hãy nhận biết các
x-ơng trong bộ xx-ơng ếch?
- GV: yêu cầu hs chỉ trên tranh vị trí và đặc điểm các xơng
- Bộ xơng ếch có chức năng gì?
- Nhận xét và chốt lại kiến thức
- HS: quan sát và tự nhận biết
- Xác định tên và vị trí các xơng: đầu, cột sống, đai và chi
- lên bảng chỉ trực tiếp trên tranh
- Thảo luận rút ra chức năng của xơng
Hoạt động 2: Quan sát da và các nội quan trên mẫu mổ
a Quan sát da
- ếch có da trần
- Mặt trong có nhiều
mạch máu
Chức năng: trao đổi khí
b Quan sát nội quan
* Cấu tạo trong của ếch
Bảng đặc điểm cấu tạo
trong: sgk
- GV: hớng dẫn hs sờ tay lên bề măt da ếch
- Em có cảm nhận gì?
- Mặt dới da có đặc điểm gì?
- Chức năng của da ếch là gì?
- Nhận xét, kết luận
- Gv y/ c hs quan sát H36.3
đối chiếu với mẫu mổ xác
định các cơ quan của ếch
- GV: yêu cầu từng nhóm chỉ trực tiếp các cơ quan trên mẫu mổ
- GV: yêu cầu hs nghiên cứu bảng Thảo luận theo nhóm các câu hỏi
+ Hệ tiêu hoá của ếch có
đặc diểm nào khác so với ếch?
+ Vì sao ếch có phổi mà vẫn hô hấp qua D ? + Tim ếch khác cá ở điểm nào?
Trình bày sự tuần hoàn máu của ếch?
+ Quan sát tranh và mô
- Nhận biết da ếch
- thảo luận trả lời câu hỏi
- Đại diện trình bày cấu tạo phù hợp với chức năng của da ếch?
- hs quan sát hình, đối chiếu mẫu mổ để xác định các cơ quan và vị trí của chúng
- Đại diện các nhóm trình bày
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung
+ Hệ tiêu hoá: có lỡi phónh
ra bắt mồi
Có gan, mật, dạ dày lớn
Có tuyến tuỵ + Hệ hô hấp: phổi cấu tạo
đơn giản, hô hấp qua D
là chủ yếu
Trang 5hình não ếch:
Xác định các bộ phận của não ếch?
- GV: nhận xét, chốt lại kiến thức
- GV: y/c hs thảo luận Trình bày những đặc điểm thích nghi với đời sống trên cạn thể hiện qua cấu tạo trong của ếch?
+ Tim có 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn
- HS: thảo luận
- đại diện nhóm trình bày
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung
-4 Củng cố- Luyện tập
- GV: cho 2-3 nhóm lên bảng trình bày và chỉ trên mẫu mổ các nội quan của ếch?
- HS: có thể theo dõi và nhận xét các nhóm
- GV: nhận xét kết quả và tháI độ thực hành của các nhóm
-HS: thu dọn vệ sinh
5 Hớng dẫn về nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi
- Chuẩn bị bài mới
- Su tầm tranh ảnh về các đại diện của lỡng c
IV Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: ………
Ngày giảng:………
Tiết 39
đa dạng và đặc điểm chung của lớp lỡng c
I Mục tiêu
Trang 6Sau bài học học sinh cần nắm đợc:
1 Kiến thức:
- Trình bày đợc sự đa dạng của lỡng c về thành phần loài và môi trờng sống, tập tính
- Hiểu rõ vai trò của lỡng c trong tự nhiên và trong đời sống con ngời
- Trình bày đợc đặc điểm chung của lỡng c
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát nhận biết kiến thức
- Rèn luyện kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích
II Chuẩn bị
1 Giáo viên;
- Tranh một số loài lỡng c
- Bảng phụ ghi nội dung bảng trang 121
- Các mảnh giấy rời ghi nội dung lựa chọn
2 Học sinh
- Đọc và nghiên cứu trớc bài
III Tiến trình bài giảng
1 Tổ chức: ổn định lớp
7A1 7A2 7A3
7A4 7A5
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
- Em hãy trình bày các đặc điểm cấu tạo trong thích nghi với đời sống ở cạn của ếch?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Đa dạng về thành phần loài
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- Lớp lỡng c có 4000 loài
đợc chia thành 3 bộ:
+ Bộ lỡng c có đuôi
+ Bộ lỡng c không đuôi
+ Bộ lỡng c không chân
- GV: Y/c hs quan sát H37.1-sgk Đọc thông tin sgk, làm bài tập
- Y/c nêu đợc đặc điểm đặc trng nhất của từng bộ: căn
cứ vào đặc điểm đuôi và chân
- Thông qua bảng gv phân tích mức độ gắn bó với môi trờng nớc của các bộ
là khác nhau
Từ đó rút ra ảnh hởng của môI trờng tới cấu tạo của từng bộ
- Y/c hs rút ra kết luận
- Cá nhân tự thu nhận thông tin về đặc điểm của
3 bộ lỡng c
- Thảo luận nhóm hoàn thành bảng
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm
- Đại diện nhóm trình bày
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung
Nội dung bảng: đặc điểm cấu tạo các bộ lỡng c
Không đuôi đầu nhọn, dẹp Gắn
liền với thân không chi sau lớn Không chân giống giun có không có chi
Hoạt động 2: Đa dạng về môi tr ờng sống và tập tính
Trang 7* Nội dung bảng đã chữa
- Y/c hs quan sát H37.1 tới 37.5
- Lựa chọn câu trả lời điền vào bảng trag 121-sgk
- GV treo bảng phụ
- GV: thông báo kết quả
đúng Nhận xét, kết luận
- Cá nhân thu nhận thông tin qua hình vẽ
- Thảo luận nhóm: hoàn thành bảng
- Đại diện các nhóm lên chọn câu trả lời đúng dán vào bảng phụ
- Các nhóm khác nhận xét
và bổ sung
Hoạt động 3: Đặc điểm chung của l ỡng c
* Lỡng c là động vật có
x-ơng sống thích nghi với
đời sống vừa ở nớc vừa ở
cạn Có:
- D trần, ẩm ớt
- Di chuyển bằng 4 chi
- Hô hấp bằng da và phổi
- Tim 3 ngăn, 2 vòng tuần
hoàn, máu pha nuôi cơ thể
- Thụ tinh ngoài, nòng nọc
phát triển qua biến thái
- Là động vật biến nhiệt
- GV: y/c các nhóm thảo luận trả lời câu hỏi
? Nêu đặc điểm chung của lỡng c về môI trờng sống, cơ quan di chuyên, đặc
điểm các hệ cơ quan.?
- GV: nhận xét và kết luận
- Các cá nhân tự nhớ lại kiến thức
- Rút ra đặc điểm chung nhất của lỡng c dựa vào các gợi ý
- Thống nhất ý kiến trong nhóm
- Đại diên trình bày
- Nhận xét, bổ xung
Hoạt động 4: Vai trò của l ỡng c
* Lỡng c có vai trò quan
trọng trong tự nhiên và
trong đời sống con ngời:
- Làm thức ăn cho
con ngời
- Một số lỡng c đợc
sử dụng làm thuốc
- Diệt sâu bọ gây hại
và là trung gian
truyền bệnh
- Y/c hs đọc thông tin sgk
Trả lời câu hỏi:
+ Lỡng c có vai trò gì đối với con ngời? Lấy ví dụ minh hoạ?
+ Vì sao nói vai trò tiêu diệt sâu bọ của lỡng c bổ sung cho hoạt động của chim?
+ Muốn bảo vệ những loài lỡng c có ích ta phải làm gì?
- Ca nhân tự nghiên cứu thông tin trả lời câu hỏi
- Nêu đợc:
+ Cung cấp thực phẩm + Tiêu diệt sâu bọ gây hại cho cây
+ Cấm săn bắt bừa bãi
4 Củng cố- luyện tập
- GV: cho hs làm bài tập
Đánh dấu ( X) vào những câu trả lời đúng
1 Là động vật biến nhiệt
2 Thích nghi với đời sống ở cạn
3 Tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn
4 Thích nghi đời sống ở nớc và cạn
5 Máu trong tim là máu đỏ tơi
6 Di chuyển bằng 4 chi
7 Di chuyển bằng cách nhảy cóc
8 Da trần, ẩm ớt
9 Phát triển qua biến thái
- 1- 2 hs làm bài tập
- GV cho điểm
5 Hớng dẫn về nhà
Trang 8- Đọc mục “ Em có biết”
- Học và trả lời câu hỏi sgk
- Kẻ bảng trag 125-sgk vào vở
IV Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: ………
Ngày giảng:………
Tiết 40
Thằn lằn bóng đuôI dài
I Mục tiêu
Sau bài học học sinh cần nắm đợc:
1 Kiến thức:
- Trình bày đợc các đặc điểm đời sống của thằn lằn
- Giải thích đợc đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn giúp nó thích nghi đợc với
đời sống ở cạn
- Mô tả đợc cách di chuyển của thằn lằn
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát nhận biết kiến thức
- Rèn luyện kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức yêu thích môn học
II Chuẩn bị
1 Giáo viên;
- Tranh cấu tạo ngoài thằn lằn bóng
- Bảng phụ ghi nội dung bảng trang 125-sgk
- Các mảnh giấy rời ghi nội dung lựa chọn từ A đến G
- Phiếu học tập
1 Nơi sống và hạot động
2 Thời gian kiếm mồi
3 Tập tính
2 Học sinh
- Đọc và nghiên cứu trớc bài
- Kẻ trớc bảng trag 125 vào vở
III Tiến trình bài giảng
1 Tổ chức: ổn định lớp
7A1 7A2 7A3
7A4 7A5
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
- Em hãy trình bày các đặc điểm cấu tạo trong thích nghi với đời sống ở cạn của ếch?
Trang 93 Bài mới
Hoạt động 1: Đời sống
Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
* Đặc điểm đời sống của
thằn lằn:
- Môi trờng sống: trên cạn
- Đời sống:
+ Sống nơi khô ráo, thích
phơi nắng
+ ăn sâu bọ
+ Có tập tính trú đông
+ Là đv biến nhiệt
- Sinh sản:
+ Thụ tinh trong
+ Trứng có vỏ dai nhiều
noãn hoàng
+ Phát triển trực tiếp
- Y/c hs đọc thông tin sgk
Làm bài tập: So sánh đặc
điểm đời sống của thằn lằn với ếch đồng
- Phát phiếu học tập cho hs
- Nhận xts, kết luận
- Thảo luận theo nhóm
- Tìm hiểu thông tin sgk và thực tế, hoàn thành phiếu học tập
- Đại diện nhóm lên bảng trình bày
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung
Nội dung phiếu:
1 Nơi sống và hoạt động Sống và bắt mồi nơi khô
ráo Sống và bắt mồi nơi ẩm ớt cạnh các khu vực nớc
2 Thời gian kiếm mồi Ban ngày Chập tối hay ban đêm
3 Tập tính - Thích phơi nắng
- Trú đông trong các hốc
đất khô ráo
- Thích nơI tối hoặc bóng râm
- Trú đông trong các hốc
đất ẩm bên vực nớc
Hoạt động 2: Cấu tạo ngoài và di chuyển
1 Cấu tạo ngoài
- Đặc điểm cấu tạo ngoài
của thằn lằn thích nghi với
đời sống hoàn toàn trên
cạn
- Cụ thể: nội dung bảng đã
chữa
- Y/c đọc bảng trag 125-sgk Dối chiếu với cấu tạo ngoài
- Y/c hs đọc câu trả lời chọn lựa đáp án
- GV: treo bảng phụ gọi 1
hs lên gắn các mảnh giấy
đáp án
- GV: nhận xét, đa đáp án
đúng:
+ 1- G + 2- E + 3- D + 4- C + 5- B + 6- A
- Từ bảng trên em rút ra nhận xét gì?
- Quan sát và đối chiếu bảng với hình ảnh
- Ghi nhớ kiến thức
- Hoàn thành bảng trag 125- sgk
- Đại diện nhóm lên hàon thành
- Các nhóm quan sát, nhận xét, bổ sung nếu thiếu
- Hs nêu đợc: thằn lằn thích nghi hoàn toàn với
đời sống ở cạn
Trang 102 Di chuyển
* Kết luận chung
- Y/c quan sát H38.2
? Em hãy nêu thứ tự cử
động của thân và đuôI khi thằn lằn di chuyển?
- Hs: quan sát nêu đợc: + Thân uốn sang phải, đuôi uốn trái, chi trớc phảI và chi sau tráI chuyển lên phía trớc
+ Thân uốn sang tráI, cử
động tráI ngợc lại
- 1-2 hs trả lời, lớp bổ sung
4 Củng cố- Luyện tập
- GV: cho hs làm bài tập
Chọn mục tơng ứng của cột A với cột B trong bảng
1 Da khô, có vảy sừng bao bọc
2 Đầu có cổ dài
3 Mắt có mí cử động
4 Màng nhĩ nằm ở hốc nhỏ trên đầu
5 Bàn chân 5 ngón có vuốt
a Tham gia sự di chuyển trên cạn
b Bảo vệ mắt, có nớc mắt chống khô
c Ngăn cản sự thoát hơI nớc
d Phát huy đợc các giác quan
e Bảo vệ màng nhĩ, hớng âm thanh vào màng nhĩ
5 Hớng dẫn về nhà
- Đọc mục “ Em có biết”
- Học bài và trả lời câu hỏi sgk
- Đọ và ghi nhớ lại cấu tạo trong của ếch đồng
IV Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: ………
Ngày giảng:………
Tiết 41
Cấu tạo trong của thằn lằn
I Mục tiêu
Sau bài học học sinh cần nắm đợc:
1 Kiến thức:
- Trình bày đợc các đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn giúp chúng thích nghi hoàn toàn với đời sống ở cạn
- So sánh đợc sự khác nhau về cấu tạo trong của thằng lằn so với lỡng c từ đó thấy đợc sự hoàn thiện của các cơ quan
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát tranh ảnh nhận biết kiến thức
- Rèn luyện kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức yêu thích môn học
II Chuẩn bị
1 Giáo viên;
- Tranh cấu tạo trong thằn lằn bóng
- Tranh cấu tạo bộ xơng ếch và xơng thằn lằn
- Mô hình bộ não thằn lằn
2 Học sinh