ĐỌC HIỂU ĐỒNG CHÍ CHÍNH HỮU Đề số 1 Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi: Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá Anh với tôi đôi người xa lạ Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau Súng bên súng đầu sát bên đầu Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ Đồng chí Câu 1: Em hãy nêu tóm tắt nội dung của đoạn trích trên? Đoạn trích trên thể nói tới cơ sở hình thành tình đồng chí: Chung cảnh ngộ, hoàn cảnh xuất thân nghèo khó. Cùng chung hoàn cảnh, lý tưởng chiến đấu. Hình thành trên sự sẻ chia, đồng cảm mọi gian lao, mọi niềm vui nỗi buồn. Câu 2: Em hãy nêu một thành ngữ có trong đoạn thơ trên. Giải thích nghĩa của thành ngữ đó. “Nước mặn đồng chua”: vùng đất nghèo ven biển nhiễm phèn, nhiễm mặn khó làm ăn. “Đất cày lên sỏi đá”: nơi đồi núi, trung du, đất đá bị ong hóa, khó canh tác. → Hai thành ngữ này để nhằm chỉ ra sự tương đồng về cảnh ngộ, xuất thân nghèo khó là cơ sở hình thành tình đồng chí. Câu 3: Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ “Súng bên súng, đầu sát bên đầu”, nêu tác dụng của biện pháp đó. Biện pháp điệp từ. Tác dụng của biện pháp tu từ đó là: + Gợi lên sự khắc nghiệt, nguy hiểm của chiến tranh (hình ảnh súng sẵn sàng chiến đấu). + Thể hiện sự chung sức, cùng nhau đoàn kết, chiến đấu. Câu 4: Chỉ rõ phương thức biểu đạt trong đoạn thơ trên: biểu cảm kết hợp tự sự và miêu tả. Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: “Tiếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan của mọi người, nghe thật xót xa. Đó là tiếng ba mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay, tiếng ba như vỡ tung ra từ đáy lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một con sóc, nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó.Tôi thấy làn tóc tơ sau ót nó như dựng đứng lên. Nó vừa ôm chặt lấy cổ ba nó vừa nói trong tiếng khóc: Ba Không cho ba đi nữa Ba ở nhà với con Ba nó bế nó lên. Nó hôn ba nó cùng khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nó nữa”. (Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược ngà, SGK Ngữ văn 9) Câu 1: Xác định phép liên kết hình thức và từ ngữ liên kết trong các câu: “Ba nó bế nó lên. Nó hôn ba nó cùng khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nó nữa” Phép liên kết: Lặp từ ngữ Từ liên kết: Nó Câu 2: Câu văn “Nó hôn ba nó cùng khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nó nữa” sử dụng phép tu từ gì? Biện pháp tu từ: liệt kê Câu 3: Theo em, vì sao tác giả lại nhấn mạnh chi tiết bé Thu “hôn cả vết thẹo dài bên má của ba nó nữa”? Nhấn mạnh chi tiết bé Thu hôn lên vết thẹo dài trên mặt ba, nhằm: Bé Thu được nghe bà ngoại giảng giải, Thu hiểu vết thẹo trên mặt ba là chứng tích tội ác của kẻ thù. Sự nghi ngờ được giải tỏa, nó cảm thấy ân hận, hối tiếc. Tình cảm dành cho cha trào dâng trong phút chia tay. Con bé cuống quýt, hối hận, ăn năn hôn lên cả vết thẹo. Với con bé, tất cả những gì thuộc về ba, nó đều yêu thương tha thiết. Câu 4: Em có nhận xét gì về tình cảm bé Thu đối với ông Sáu được thể hiện qua đoạn trích trên? Bé Thu là người có tình yêu thương cha tha thiết, mãnh liệt. Khi những băn khoăn được giải tỏa tình yêu đó được bùng cháy mạnh mẽ, mãnh liệt. Đọc đoạn trích Nghe mẹ nó bảo gọi ba vào ăn cơm thì nó bảo lại: Thì má cứ kêu đi Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng: Vô ăn cơm Anh Sáu vẫn ngồi im,giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”. Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra: Cơm chín rồi Anh cũng không quay lại. Con bé bực quá, quay lại mẹ và bảo: Con kêu rồi mà người ta không nghe.” (Chiếc lược ngà Nguyễn Quang Sáng Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lén đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau. Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ tràn ra… Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên: Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình nói không được đúng lắm. Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không mà, họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ đã ở lại làng. Quyết tâm một sống một chết với giặc, có đời nào lại can tâm làm điều nhục nhã ấy… Nhưng sao lại nảy ra cái tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng không sai rồi. Không có lửa thì sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi Cực nhục chưa, cả làng Việt gian Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước… Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa? Câu 1: Nêu nội dung chính của đoạn trích Nội dung chính của đoạn trích trên là: Đoạn trích nói về tâm trạng đau đớn của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. Câu 2: Trong đoạn: Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình nói không được đúng lắm. Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không mà, họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ đã ở lại làng. Quyết tâm một sống một chết với giặc, có đời nào lại can tâm làm điều nhục nhã ấy “Ông lão” trong đoạn trích trên là nhân vật nào? Điều “nhục nhã” được nói đến là điều gì? “Ông lão” trong đoạn trích trên là nhân vật ông Hai. Điều nhục nhã được nói đến là làng Chợ Dầu theo giặc. Câu 3: Câu “Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được.” thì từ “ Chả nhẽ” là thành phần gì trong câu? Nêu rõ tên thành phần đó? Từ “ Chả nhẽ” là thành phần biệt lập: Thành phần tình thái trong câu. Câu 4: Chỉ ra thành phần tình thái trong câu: Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình không được đúng lắm. Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được Thành phần tình thái: từ “Chả nhẽ”
Trang 1ĐỌC HIỂU ĐỒNG CHÍ - CHÍNH HỮU
Đề số 1 Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau
Súng bên súng đầu sát bên đầuĐêm rét chung chăn thành đôi tri kỉĐồng chí!
Câu 1: Em hãy nêu tóm tắt nội dung của đoạn trích trên?
Đoạn trích trên thể nói tới cơ sở hình thành tình đồng chí:
- Chung cảnh ngộ, hoàn cảnh xuất thân nghèo khó
- Cùng chung hoàn cảnh, lý tưởng chiến đấu
- Hình thành trên sự sẻ chia, đồng cảm mọi gian lao, mọi niềm vui nỗi buồn
Câu 2: Em hãy nêu một thành ngữ có trong đoạn thơ trên Giải thích nghĩa của thành ngữ đó.
“Nước mặn đồng chua”: vùng đất nghèo ven biển nhiễm phèn, nhiễm mặn khó làm ăn
“Đất cày lên sỏi đá”: nơi đồi núi, trung du, đất đá bị ong hóa, khó canh tác
→ Hai thành ngữ này để nhằm chỉ ra sự tương đồng về cảnh ngộ, xuất thân nghèo khó là
Câu 4: Chỉ rõ phương thức biểu đạt trong đoạn thơ trên: biểu cảm kết hợp tự sự và miêu tả.
Câu 5: Hai câu thơ: Quê hương anh nước mặn đồng chua/ Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi
đá sử dụng biện pháp tu từ gì? Tác dụng của biện pháp tu từ đó?
- Sử dụng biện pháp tu từ nói quá
- Tác dụng của biện pháp tu từ đó là: Hai hình ảnh nước mặn đồng chua và đất cày lên sỏi đá đều để chỉ những vùng đất rất xấu, rất khó khăn trong việc trồng trọt Vì vậy, cuộc sống của những người nông dân cũng muôn phần nhọc nhằn, vất vả Với cách nói quá ấy, tác giả đã nhấn mạnh cảnh ngộ xuất thân nghèo khó của những người lính và chính sự đồng cảnh ngộ ấy khiến họ xích lại gần nhau, dễ dàng tìm được tiếng nói chung
Đề số 2. Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi phía dưới:. Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi phía dưới: Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi phía dưới:
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vaiQuần tôi có vài mảnh váMiệng cười buốt giáChân không giàyThương nhau tay nắm lấy bàn tay
Câu 1: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính”
- Biện pháp tu từ: Hoán dụ kết hợp với nhân hóa.
Trang 2- Tác dụng của việc sử dụng biện pháp tu từ đó là: làm nổi bật lên hình ảnh quê
hương, hậu phương nhớ người lính, và người lính cũng một lòng gắn bó yêu mến quê hương
Câu 2: Theo em hình ảnh “giếng nước gốc đa” là hình ảnh ẩn dụ hay hoán dụ? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó.
- “Giếng nước gốc đa” là hình ảnh hoán dụ về quê hương cũng như người thân nơi hậu phương của người lính
- Câu thơ có nỗi nhớ hai chiều da diết: quê hương nhớ người lính và người lính nhớ gia đình, quê nhà
→ Những người lính chia sẻ nỗi nhớ quê hương, nỗi nhớ nhà cùng với nhau Họ sống vớinhau trong tình thương nỗi nhớ, và cùng nhau vượt qua nỗi nhớ để tiếp tục chiến đấu
Đề số 4. Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi phía dưới:. Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi phía dưới: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi phía dưới:
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn thơ trên: tự sự kết hợp với miêu tả
và biểu cảm
Câu 2: Từ ngữ, hình ảnh nào trong đoạn thơ thể hiện hoàn cảnh chiến đấu của người lính?
Đối lập với hiện thực khắc nghiệt của những đêm dài lạnh giá nơi “rừng hoang sương muối” là những người lính đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới trong cái nơi mà sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc Từ “chờ” cũng đã nói rõ cái tư thế, tinh thần chủ động đánh giặc của
họ Rõ ràng khi những người lính đứng cạnh bên nhau vững trãi thì cái gian khổ, khốc liệt cua cuộc chiến bị mờ đi Tầm vóc của những người lính bỗng trở nên lớn lao anh hùng Sức mạnh của tình đồng chí vì thế mà càng nổi bật
Câu 3: Trong câu thơ “Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới”, vì sao Chính Hữu lại dùng từ
“chờ” mà không dùng từ “đợi”?
Trong câu thơ “Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới”, Chính Hữu lại dùng từ “chờ” mà không dùng từ “đợi” vì: Đối diện cảnh núi rừng lạnh lẽo và hoang vu và hoàn cảnh chiến đấu nguy hiểm, những người lính cùng sát cánh bên cạnh nhau, đối mặt với hiểm nguy trong gang tấc cũng chính nơi đó sự sống cái chết cách nhau trong gang tấc Họ luôn ở sẵn trong tâm thế chủ động, sẵn sàng “chờ giặc tới” thật hào hùng: những người lính sát cánh bên nhau vững chãilàm mờ đi khó khăn, nguy hiểm trực chờ phía trước của cuộc kháng chiến gian khổ
→ Ca ngợi tình đồng chí, sức mạnh đồng đội giúp người lính vượt lên khắc nghiệt về thời tiết và nỗi nguy hiểm trên trận tuyến
Câu 4: Nêu ý nghĩa của hình ảnh “Đầu súng trăng treo”
Hình ảnh thơ độc đáo, đầy sáng tạo: “Đầu súng trăng treo”:
- Vốn là một hình ảnh thơ được cảm nhận từ thực tiễn chiến đấu
- Song hình ảnh này mang nhiều ý nghĩa biểu tượng phong phú:
+ Gợi liên tưởng: chiến tranh - hòa bình, hiện thực - ảo mộng, kiên cường – lãng mạn, chất chiến sĩ – chất thi sĩ
+ Gợi vẻ đẹp của tình đồng chí sáng trong, sâu sắc Sự xuất hiện của vầng trăng là một bằng chứng về sức mạnh kì diệu của tình đồng đội Tình cảm ấy giúp tâm hồn người lính bay lên giữa lúc gay go, khốc liệt của chiến tranh
+ Gợi vẻ đẹp của tâm hồn người lính – một tâm hồn luôn trong trẻo, tươi mát dẫu phải băng qua lửa đạn chiến tranh
Trang 3+ Gợi vẻ đẹp tâm hồn dân tộc Việt Nam – một bàn tay giữ chắc cây súng mà trái tim luônhướng đến những khát vọng thanh bình.
* Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi:
"Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chó lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Trang 4Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con"
(Theo Ngữ văn 9, tập hai, trang 72, NXB Giáo dục, 2007)
Câu 1: Đoạn thơ trên được trích từ tác phẩm nào? Cho biết tên tác giả.
Đoạn thơ trên được trích từ tác phẩm Nói với con của tác giả Y Phương
Câu 2: Hãy giải nghĩa cụm từ “Người đồng mình”.
- “Người đồng mình” là người vùng mình, người miền mình, có thể hiểu cụ thể là nhữngngười cùng sống trên một miền đất, cùng một quê hương, cùng một dân tộc
Câu 3 Tìm và nêu ý nghĩa của biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau.
“Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối"
Phép so sánh “Sống như sông như suối” gợi vẻ đẹp tâm hồn và ý chí của người đồng mình Gian khó là thế, họ vẫn tràn đầy sinh lực, tâm hồn lãng mạn, khoáng đạt như hình ảnh đạingàn của sông núi Tình cảm của họ trong trẻo, dạt dào như dòng suối, con sống trước niềm tin yêu cuộc sống, tin yêu con người
Câu 4: Qua lời tâm tình của đoạn thơ, người cha mong ước ở con cách sống như thế nào?
Trang 5Người cha muốn nói với con rằng:
- Tiếp nối những truyền thống tốt đẹp của quê hương
- Cha khuyên con tiếp nối tình cảm ân nghĩa, thủy chung với mảnh đất nơi mình sinh racủa người đồng mình và cả lòng can đảm, ý chí kiên cường của họ
- Dù gặp trở ngại con phải biết đương đầu với khó khăn, vượt qua thách thức, không được sống yếu hèn, hẹp hòi, ích kỉ Phải sống sao cho xứng đáng với cha mẹ, với người đồng mình
* Cho khổ thơ sau:
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện,cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
(Ngữ văn 9 Tập 1, NXB Giáo dục, 2015)
Câu 1 Khổ thơ trên được trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?
Khổ thơ trên được trích trong tác phẩm Ánh Trăng của nhà thơ Nguyễn Duy
Câu 2 Nêu ngắn gọn nội dung chính của khổ thơ trên.
Trước đây, tác giả sống với sông, với bể, với rừng, bây giờ môi trường sống đã thay đổi.Tác giả về sống với thành phố Đời sống cũng thay đổi theo, “quen ánh điện”, “cửa gương"
“Ánh điện”, "cửa gương" tượng trưng cho cuộc sống sung túc, đầy đủ sang trọng dần dần "cáivầng trăng tình nghĩa” ngày nào bị tác giả lãng quên “Vầng trăng" ở đây tượng trưng chonhững tháng năm gian khổ Đó là tình bạn, tình đồng chí được hình thành từ những năm thánggian khổ ấy “Trăng" bây giờ thành “người dưng"
* Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Trang 6(Trích Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1 Đoạn thơ trên được trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?
Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận
Câu 2 Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn thơ.
Phương thức biểu đạt: Miêu tả
Câu 3: Nội dung của khổ thơ trên là gì?
- Nội dung của khổ thơ trên là: Miêu tả cảnh ra khơi của đoàn thuyền đánh cá, cảnh ngày tàn
mà vẫn ấm áp, tràn đầy niềm vui, niềm lạc quan của người lao động
Câu 4 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:
“Mặt trời xuống biển như hòn lửa,Sóng đã cài then, đêm sập cửa."
- Phép tu từ so sánh: mặt trời như hòn lửa; nhân hóa: mặt trời xuống, sóng cài sập
- Tác dụng: Hình ảnh so sánh trong câu thơ giúp người đọc hình dung rõ bức tranh hoànghôn trên biển vừa tráng lệ, huy hoàng vừa sống động, kì thú Gợi ra cho người đọc những liên tưởng, tưởng tượng vũ trụ vào đêm kì vĩ
* Đọc khổ thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới
Bỗng nhận ra hương ổiPhả vào trong gió seSương chùng chình qua ngõHình như thu đã về
Trang 7Câu 1 Xác định thành phần biệt lập trong khổ thơ sau, nêu tác dụng?
- Thành phần tình thái “Hình như”
- Tác dụng: Thành phần tình thái “hình như” gợi cảm giác mơ hồ mong manh, chưa thật rõnét Gợi cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến đến lạ của tác giả trước bước chuyển mùa còn cóphần chầm chậm tiếc nuối
Câu 2. Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi phía dưới: Em hãy chỉ ra các biện pháp tu từ có trong khổ thơ trên?
- Biện pháp đảo ngữ: Sử dụng động từ “bỗng” diễn tả sự bất ngờ, như một từ để thu hút tất
cả các giác quan phải chú ý tới những dấu hiệu thu sang
- Thủ pháp nhân hóa: “sương chùng chình qua ngõ” khiến cho hình ảnh những màn sươnggiống như cô gái mong manh, tinh khôi vẫn còn ngập ngừng trong từng bước đi của mình →Hình ảnh đẹp về nàng thu mơ mộng, thanh tao
* Đoạn thơ sau đây và trả lời câu hỏi
Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụiHàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranhVẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:
“Bố ở chiến khu, bố còn việc bốMày có viết thư chớ kể này, kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
Câu 1 Xác định lời dẫn trong đoạn văn trên và cho biết đoa là lời dẫn trực tiếp hay gián tiếp?
- Lời dẫn trực tiếp:“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố
Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”
Câu 2 Trong đoạn trích trên, người bà đã vi phạm PCHT nào? Vì sao?
- Lời thoại của người bà đã vi phạm PC về chất, là: “Chớ kể này, kể nọ Cứ bảo nhà vẫn được bình yên”
- Vì công việc của con ở chiến khu rất quan trọng nên bà cố tình nói sai sự thật để con yên tam công tác
* Cho đoạn thơ sau:
Kiều càng sắc sảo mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn
Làn thu thủy nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
Một hai nghiêng nước nghiêng thành
Sắc đành đòi một tài đành họa hai
Thông minh vốn sẵn tính trờiPha nghề thi họa đủ mùi ca ngâmCung thương lầu bậc ngũ âmNghề riêng ăn đứt hồ cầm một chươngKhúc nhà tay lựa nên chương
Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân
Trang 8Câu 1: Xác định BPTT trong câu “làn thu thủy, nét xuân sơn”?
Tác giả sử dụng những hình ảnh ước lệ và biện pháp ẩn dụ “thu thủy”, “xuân sơn”: gợi đôi mắt đẹp trong sáng, long lanh, linh hoạt như nước mùa thu, lông mày thanh tú như nét núi mùa xuân để miêu tả về Thúy Kiều
Câu 2: Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh và nêu tác dụng của phép tu từ đó.
Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh là: Hoa ghen, liễu hờn → Ẩn dụ, nhân hóa
⇒ Ghen hờn, báo hiệu sự đố kị, dự báo một số phận éo le, đau khổ
Câu 4: Tìm một thành ngữ có trong đoạn thơ.
Thành ngữ có trong đoạn thơ: Nghiêng nước nghiêng thành
* Đọc đoạn thơ dưới đây và trả lời câu hỏi
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Trang 9Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏNgày ngày dòng người đi trong thương nhớKết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Câu 1: Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Của ai?
Đoạn thơ trên trích trong bài thơ Viếng lăng Bác, TG Viễn Phương
Câu 2: Đại ý của đoạn thơ trên là gì?
Đại ý của đoạn thơ trên là: cảm xúc của con dân khi vào thăm lăng Bác
Câu 3 Chỉ ra những biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ trên.
- Biện pháp tu từ:
+ Hai câu thơ đầu: Ẩn dụ, nhân hóa, từ láy+ Hai câu sau: Ẩn dụ, điệp từ
Câu 4: Chỉ ra và nêu ý nghĩa của BPTT trong hai câu thơ sau:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
- Hình ảnh “mặt trời trong lăng” là ẩn dụ
- Đây là hình ảnh sáng tạo, độc đáo – hình ảnh Bác Hồ Giống như “mặt trời”, Bác Hồ cũng là nguồn sáng, nguồn sức mạnh “Mặt trời” – Bác Hồ soi đường dẫn lỗi cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, giành độc lập tự do, thống nhất đất nước “Mặt trời” – Bác Hồ tỏa hơi ấm tình thương bao la trong lòng mỗi con người Việt Nam Tác giả xây dựng hình ảnh
ẩn dụ để nói lên sự vĩ đại của Bác, thể hiện được sự tôn trọng, kính mến của tác giả và toàn dân đối với Bác - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta
Trang 10Câu 5: Chỉ ra và nêu ý nghĩa của BPTT trong hai câu thơ sau:
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớKết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
- Hình ảnh ẩn dụ “kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân” là hình ảnh đẹp, sáng tạocủa tác giả thể hiện tấm lòng thành kính của người dân với Bác
- Hình ảnh hoán dụ “Bảy mươi chín mùa xuân” là mang ý nghĩa tượng trưng cho số tuổi của Bác, hình ảnh về cuộc đời đẹp như những mùa xuân đã hòa nhập vào mùa xuân độc lập, tự
do của dân tộc
* Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
"Tôi là con gái Hà Nội Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!”
Xa đến đâu mặc kệ, nhưng tôi thích ngắm mắt tôi trong gương Nó dài dài, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.”
Câu 1 Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm "Những ngôi sao xa xôi" của tác giả Lê MinhKhuê
Câu 2 Xác định thành phần biệt lập trong câu văn: “Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khác.”
Thành phần biệt lập trong câu: "Nói một cách khiêm tốn"
Câu 3 Chỉ ra 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đó
- Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên: so sánh "như đài hoa loa kèn")
- Tác dụng: khắc họa vẻ đẹp của cô gái Phương Định xinh đẹp, trong sáng, hồn nhiên,
mơ mộng
Trang 11Câu 4 Tìm lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn trên?
Lời dẫn trực tiếp: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm”
Câu 5 Các câu trong ngữ liệu sử dụng phép liên kết gì? Chỉ ra từ ngữ liên kết.
- Phép liên kết:
+ Câu 1 với câu 2: Phép lặp (tôi), phép thế (con gái, cô gái)
+ Câu 3 với câu 4: phép nối (còn)
* Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Việc của chúng tôi là ngồi đây Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất phải lấp vào
hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phả bom Người ta gọi chúng tôi là tổ trinh sát mặt đường Cái tên gợi sự khát khao làm nên những sự tích anh hùng Do đó, công việc cũng chẳng đơn giản Chúng tôi bị bom vùi luôn Có khi bò trên cao điểm về chỉ thấy hai con mắt lấp lánh Cười thì hàm răng trắng lóa trên khuôn mặt nhem nhuốc Những lúc đó, chúng tôi gọi nhau là
“những con quỷ mắt đen”
Câu1 Đoạn văn trên là lời kể của ai? Kể về điều gì? Người kể đoạn truyện này giữ vai trò như thế nào trong tác phẩm.
- Đoạn văn trên là lời kể của nhân vật Phương Định
- Kể về công việc của 3 cô gái (Nho, Thao, Phương Định) trong tổ trinh sát mặt đường
- Người kể đoạn truyện này giữ vai trò là nhân vật chính trong tác phẩm (Phương Định)
Câu 2. Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi phía dưới: Phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn trên là gì?
PTBĐ chính: tự sự và miêu tả
Câu 3 Chỉ ra hai phép liên kết trong đoạn văn trên?
Phép liên kết trong đoạn văn: Phép nối (do đó) và phép thế (lúc đó).
Trang 12* Cho đoạn văn sau:
Những cái xảy ra hàng ngày: máy bay rít, bom nổ Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300 mét Đất dưới chân chúng tôi rung Mấy cái khăn mặt mắc ở dây cũng rung Tất cả,
cứ như lên cơn sốt Khói lên, và cửa hang bị che lấp Không thấy mây và bầu trời đâu nữa
Chị Thao cầm cái thước trên tay tôi, nuốt nốt miếng bích quy ngon lành: “Định ở nhà Lần này nó bỏ ít, hai đứa đi cũng đủ”, rồi kéo tay áo Nho, vác xẻng lên vai và đi ra cửa
Tôi không cãi chị Quyền hạn phân công là ở chị Thời gian bắt đầu căng lên Trí não tôi cũng không thua Những gì đã qua, những gì sắp tới không đáng kể nữa Có gì lý thú đâu, nếucác bạn tôi không quay về?
Câu 1 Nêu ngắn gọn nội dung chính của đoạn trích trên?
Nội dung: Đoạn trích tái hiện lại những cảnh tượng bom đạn chiến tranh khốc liệt trên
tuyến đường Trường Sơn Ở nơi đó có những nữ thanh niên xung phong dũng cảm chiến đấu, phá bom Họ có tình đồng đội keo sơn, họ vô cùng gắn bó, yêu thương, quan tâm hết mực đến nhau
Câu 2. Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi phía dưới: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn văn:
Phương thức biểu đạt: Tự sự
Câu 3 Chỉ ra phép liên kết được dùng trong câu " Những cái xảy ra hàng ngày: máy bay rít, bom nổ Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300 mét"
Phép liên kết lặp từ "nổ"
* Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Tiếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan của mọi người, nghe thậtxót xa Đó là tiếng "ba" mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay, tiếng "ba" như vỡ tung ra từ đáy lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một con sóc, nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó.Tôi thấy làn tóc tơ sau ót nó như dựng đứng lên
Nó vừa ôm chặt lấy cổ ba nó vừa nói trong tiếng khóc:
- Ba! Không cho ba đi nữa! Ba ở nhà với con!
Ba nó bế nó lên Nó hôn ba nó cùng khắp Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹodài bên má của ba nó nữa”
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược ngà, SGK Ngữ văn 9)