Điều chỉnh nội dung dạy học để dạy học phù hợp với chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông (CT), phù hợp với thời lượng dạy học và điều kiện thực tế các nhà trường, [r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
*********
PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH
MÔN TIN HỌC - THPT
(Dùng chung cho tất cả các ban)
Áp dụng từ năm học 2011 - 2012
Tài liệu lưu hành nội bộ
Trang 2A HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN ĐIỀU CHỈNH NỘI DUNG DẠY HỌC
MÔN TIN HỌC, CẤP THPT
(Kèm theo Công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 9 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo)
1 Mục đích
Điều chỉnh nội dung dạy học để dạy học phù hợp với chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông (CT), phù hợp với thời lượng dạy học và điều kiện thực tế các nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục
2 Nguyên tắc
Điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng tinh giảm các nội dung để giáo viên, học sinh (GV, HS) dành thời gian cho các nội dung khác, tạo thêm điều kiện cho GV đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu của CT Việc điều chỉnh nội dung dạy học thực hiện theo các nguyên tắc sau đây: (1) Đảm bảo mục tiêu giáo dục của chương trình, sách giáo khoa (SGK) theo qui định của Luật Giáo dục
(2) Đảm bảo tính lôgic của mạch kiến thức và tính thống nhất giữa các bộ môn; không thay đổi CT, SGK hiện hành
(3) Không thay đổi thời lượng dạy học đối với mỗi môn học trong một lớp và trong mỗi cấp học
(4) Thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện tại các cơ sở giáo dục
3 Nội dung điều chỉnh
Việc điều chỉnh nội dung dạy học tập trung vào những nhóm nội dung chính sau:
(1) Những nội dung trùng lặp trong CT, SGK của nhiều môn học khác nhau
(2) Những nội dung trùng lặp, có cả ở CT, SGK của lớp dưới và lớp trên do hạn chế của cách xây dựng CT, SGK theo quan điểm đồng tâm
(3) Những nội dung, bài tập, câu hỏi trong SGK không thuộc nội dung của CT hoặc yêu cầu vận dụng kiến thức quá sâu, không phù hợp trình độ nhận thức và tâm sinh lý lứa tuổi học sinh (4) Những nội dung trong SGK trước đây sắp xếp chưa hợp lý
(5) Những nội dung mang đặc điểm địa phương, không phù hợp với các vùng miền khác nhau
4 Thời gian thực hiện
Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học được áp dụng từ năm học 2011-2012
5 Hướng dẫn thực hiện các nội dung
- Hướng dẫn này dựa trên SGK của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 2011, là SGK của chương trình chuẩn đối với cấp THPT Nếu GV và HS sử dụng SGK của các năm khác thì cần đối chiếu với SGK năm 2011 để điều chỉnh, áp dụng cho phù hợp Toàn bộ văn bản này được nhà trường in sao và gửi cho tất cả GV bộ môn
- Ngoài các nội dung đã hướng dẫn cụ thể trong văn bản, cần lưu ý thêm một số vấn đề đối với các nội dung được hướng dẫn là “không dạy” hoặc “đọc thêm”, những câu hỏi và bài tập không yêu cầu HS làm trong cột Hướng dẫn thực hiện ở các bảng dưới đây như sau:
+ Dành thời lượng của các nội dung này cho các nội dung khác hoặc sử dụng để luyện tập, củng cố, hướng dẫn thực hành cho HS
+ Không ra bài tập và không kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS vào những nội dung này, tuy nhiên, GV và HS vẫn có thể tham khảo các nội dung đó để có thêm sự hiểu biết cho bản thân
- Trên cơ sở khung phân phối chương trình của môn học, GV điều chỉnh phân phối chương trình chi tiết đảm bảo cân đối giữa nội dung và thời gian thực hiện, phù hợp với điều chỉnh nội dung dạy học
Trang 3B HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH:
I TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1- Các bài được phân phối từ 2 tiết trở lên thì tùy theo điều kiện cụ thể mà tổ, nhóm chuyên môn phải có sự thống nhất để phân chia nội dung của mỗi tiết cho phù hợp
2- Các tiết Bài tập và thực hành là bắt buộc nhưng tùy theo điều kiện từng trường, các tiết
thực hành có thể bố trí thực hiện không theo đúng thứ tự sắp xếp các tiết như trong PPCT Nhưng
có thể thực hiện trong thời gian đang học chương có tiết thực hành đó để học sinh nắm được kiến
thức của chương và làm tốt các bài kiểm tra (nếu có) Nếu thấy cần thiết và điều kiện cho phép có thể bổ sung thời lượng cho các nội dung: Bài tập và thực hành, Bài tập, Ôn tập.
3- Các tiết Bài tập, Ôn tập chưa quy định nội dung cụ thể, cần căn cứ tình hình thực tế
để định ra những nội dung cho các tiết Bài tập, Ôn tập đảm bảo truyền đạt đủ các kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu Nên lựa chọn, xây dựng nội dung cho các tiết Bài tập, Ôn tập để nhằm mục đích củng cố kiến thức hay rèn luyện kĩ năng, hình thức có thể là học trên lớp học hay thực hành trên phòng máy
4- Đối với các học sinh đã được học tin học ở cấp học dưới, giáo viên chọn các bài đọc
thêm trong sách giáo khoa, xây dựng thêm các Bài tập và thực hành, để củng cố, hệ thống và nhất
là chuẩn xác hoá các kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu Đồng thời trong tiết Bài tập và thực hành
giáo viên nên phân loại, chia nhóm, bố trí chỗ ngồi để học sinh có thể giúp đỡ nhau nâng cao hiệu quả của tiết học
5- Ở một số nội dung, việc học lí thuyết sẽ hiệu quả hơn khi sử dụng máy tính, phần mềm, tranh, ảnh, sơ đồ để giới thiệu trực quan Đặc biệt, một số nội dung lí thuyết của chương 2 và chương 3 dạy trên máy sẽ hiệu quả hơn
6- Khi thực hành trên máy, nếu nội dung không được xây dựng để thực hành theo nhóm thì bố trí tối đa là 2 học sinh/1 máy tính
II KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:
1 Đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng dẫn của Bộ GDĐT Việc kiểm tra, đánh giá
(dưới 1 tiết, 1 tiết, học kỳ) phải bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình.
2 Phải đánh giá được cả kiến thức, kĩ năng, cả lý thuyết và thực hành và phải theo nội dung, mức độ yêu cầu được quy định trong chương trình môn học
3 Các bài kiểm tra thường xuyên 15 phút, 30 phút (bài kiểm tra thường xuyên là bài kiểm tra dưới 1 tiết và không quy định trong PPCT) Kiểm tra miệng, kiểm tra viết dưới 45 phút, đảm bảo đủ số lượng điểm kiểm tra thường xuyên theo quy định Giáo viên tiến hành đánh giá và cho
điểm học sinh trong các tiết Bài tập và thực hành để nâng cao hiệu quả tiết học Điểm này là điểm
kiểm tra thường xuyên và dùng điểm này làm một điểm (hệ số 1) trong các điểm để tổng kết điểm cho học sinh Các bài kiểm tra thường xuyên do nhóm chuyên môn thống nhất về thời gian, cách thức để đảm bảo thực hiện theo quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS và THPT
4- Thời lượng và số tiết kiểm tra định kỳ của của từng lớp đã được quy định cụ thể trong Phân phối chương trình
5- Đối với bài kiểm tra định kỳ ở mỗi học kỳ phải có ít nhất 01 tiết kiểm tra thực hành trên máy tính
Trang 4C PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH
Ghi chú *: Các con số (16, 3, 2) có nghĩa là: 16 tiết lý thuyết, 3 tiết bài tập và thực hành, 2 tiết bài tập
LỚP 10
***
Cả năm: 37 tuần = 70 tiết.
Học kỳ I: 19 tuần = 36 tiết
Học kỳ II: 18 tuần = 34 tiết
PPCT
Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
HỌC KỲ I
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC (16, 3, 2)*
- Mục 2: Đơn vị đo lượng thông tin Không cần giải thích sâu, chỉ dừng ở lại mức khái niệm về bít, biết bội của bit, byte để tra cứu khi cần
- Hệ đếm La Mã: Không bắt buộc dạy
- Biểu diễn số nguyên: Không giải thích sâu việc biểu diễn số nguyên trong bộ nhớ
- Biểu diễn số thực: Chỉ giới thiệu cách biểu diễn dạng dấu phẩy động Bài tập và thực hành 1:
Làm quen với thông tin và mã hoá thông tin 4
Bài tập và thực hành 2 Làm quen với máy tính 8, 9
12,13,14
+ Khái niệm về thuật toán:
- Chỉ cần trình bày thuật toán giải một
số bài toán đơn giản như: Sắp xếp một dãy số nguyên dương
- Về kiến thức: HS cần biết cả 2 cách biểu diễn thuật toán là sơ đồ khối và ngôn ngữ liệt kê;
- Về kĩ năng: HS chỉ cần sử dụng được một trong hai cách (sơ đồ khối hoặc ngôn ngữ liệt kê) để mô tả thuật toán
+ Một số ví dụ về thuật toán:
Trang 5Bài Tên bài PPCT Tiết Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
- Về các ví dụ này không nhất thiết phải giới thiệu đồng thời cả hai cách biểu diễn thuật toán là sơ đồ khối và ngôn ngữ liệt kê
- Không bắt buộc dạy:
+ Ví dụ 1: Kiểm tra tính nguyên tố của một số nguyên dương
+ Ví dụ 3: Thuật toán tìm kiếm nhị phân
Diễn tả thuật toán:
Không bắt buộc dạy: Thuật toán tìm ƯCLN của 2 số nguyên M và N Không nhất thiết phải giới thiệu mô tả thuật toán này bằng sơ đồ khối
CHƯƠNG II: HỆ ĐIỀU HÀNH (3, 6, 2)
10 Khái niệm về hệ điều hành
23
- Không dạy: Phân loại HĐH
- Không dạy: HĐH MS-DOS (từ đầu
trang 65 cho đến trước chú ý)
Mục 2 Hệ thống quản lý tệp
Bài tập và thực hành 3: Làm quen với hệ điều
Bài tập và thực hành 4: Giao tiếp với hệ điều
Bài tập và thực hành 5: Thao tác với tệp và thư
Trang 6Bài Tên bài PPCT Tiết Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
HỌC KỲ II
CHƯƠNG III: SOẠN THẢO VĂN BẢN (9, 8, 2)
15 Làm quen với MICROSOFT WORD 39,40,41
Bài tập và thực hành 6: Làm quen với
Bài tập và thực hành 7: Định dạng văn bản 46, 47
17 Một số chức năng soạn thảo văn bản khác 48
Bài tập và thực hành 8: Sử dụng một số công
Bài tập và thực hành 9: Bài tập và thực hành
CHƯƠNG IV MẠNG MÁY TÍNH VÀ INTERNET (6, 4, 1)
21 Mạng thông tin toàn cầu Internet 59, 60
22 Một số dịch vụ cơ bản của Internet 61, 62
Bài tập và thực hành 10: Sử dụng trình duyệt
Bài tập và thực hành 11: Thư điện tử và tìm
Trang 7LỚP 11
***
Cả năm: 37 tuần = 52 tiết.
Học kỳ I: 19 tuần = 19 tiết
Học kỳ II: 18 tuần = 33 tiết
Bài Tên bài PPCT Tiết Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
HỌC KỲ I
CHƯƠNG I : MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ LẬP TRÌNH VÀ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH (2, 0, 1)
1 Khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình
1, 2
2 Các thành phần của ngôn ngữ lập trình
CHƯƠNG II CHƯƠNG TRÌNH ĐƠN GIẢN (5,1,2)
4 Một số kiểu dữ liệu chuẩn
5
5 Khai báo biến
6 Phép toán, biểu thức, câu lệnh gán 6
7 Các thủ tục chuẩn vào/ra đơn giản
7, 8
Mục 2: Đưa dữ liệu ra màn hình (trang 31)
Các thủ tục readln, writeln chỉ nên giới thiệu sơ lược về thủ tục không có tham số Tránh đi sâu giải thích quy cách viết ra màn hình
8 Soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh chương
trình
CHƯƠNG III: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH VÀ LẶP (3, 2, 2)
một chương trình hoàn chỉnh như trong SGK, nhưng HS phải hiểu hoạt động của hai dạng cấu trúc lặp, biết lựa chọn cấu trúc phù hợp cho từng
Trang 8Bài Tên bài PPCT Tiết Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
tình huống lặp cụ thể, viết được câu lệnh lặp mô tả thuật toán tương ứng
- Có thể sử dụng cả sơ đồ khối và ngôn ngữ liệt kê để giúp học sinh dễ hiểu thuật toán, tuy nhiên chỉ yêu cầu
HS thực hiện được một trong hai cách
mô tả thuật toán
HỌC KỲ II
CHƯƠNG IV: KIỂU DỮ LIỆU CÓ CẤU TRÚC (8, 3, 6)
23, 24
+ Kiểu mảng 1 chiểu:
Để tập trung vào nội dung chính, chỉ cần minh họa khai báo kiểu mảng với kiểu chỉ số là số nguyên dương và bắt đầu từ 1, kiểu của mảng là kiểu nguyên, tránh sa vào các chi tiết kĩ thuật của một ngôn ngữ lập trình cụ thể, không cần trình bày kĩ về kích thước của mảng
+ Không dạy: Ví dụ 3
+ Không dạy: Mục 2 Kiểu mảng 2 chiều
trình bày sâu về thủ tục và hàm, chỉ cần biết ý nghĩa, hoạt động của các thao tác (mà thủ tục, hàm thực thi) qua
ví dụ cụ thể và có thể tra cứu khi cần
Trang 9Bài Tên bài PPCT Tiết Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
thiết
13 Kiểu bản ghi Dcxc Không dạy: Toàn bộ nội dung bài này.
14 Kiểu dữ liệu tệp
34, 35
15 Thao tác với tệp
CHƯƠNG VI: CHƯƠNG TRÌNH CON VÀ LẬP TRÌNH CÓ CẤU TRÚC (4, 1, 4)
17 Chương trình con và phân loại 40, 41
- Mục 1 Khái niệm chương trình con Không dạy 2 lợi ích cuối của CTC
- Mục 2 Phân loại và cấu trúc chương trình con
Chỉ giới thiệu tham số hình thức và tham số thực sự mà không đi sâu vào cách truyền tham số bằng tham trị và tham biến
18 Ví dụ về cách viết và sử dụng chương trình con 42, 43
Bài tập và thực hành 7 Đfffff Không dạy: Toàn bộ nội dung bài này.
19 Thư viện và chương trình con chuẩn Đfffff Không dạy: Toàn bộ nội dung bài này.
Bài tập và thực hành 8 Đfffff Không dạy: Toàn bộ nội dung bài này.
Trang 10LỚP 12
***
Cả năm: 37 tuần = 52 tiết.
Học kỳ I: 19 tuần = 36 tiết
Học kỳ II: 18 tuần = 16 tiết
Bài Tên bài PPCT Tiết Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
HỌC KỲ I
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN (3, 1, 2)
Không dạy:
- Mục b: Các mức thể hiện của CSDL
- Mục c: Các yêu cầu cơ bản của hệ CSDL
hệ QTCSDL Bài tập và thực hành 1: Tìm hiểu hệ CSDL 4
CHƯƠNG 2: HỆ QTCSDL MICROSOFT ACCESS (9, 16, 2)
Chỉ định khoá (trang 17): Yêu cầu nội dung khoá ở mức hiểu được điều chỉnh thành mức biết
Bài tập và thực hành 2: Tạo cấu trúc bảng 11, 12
Bài tập và thực hành 3: Thao tác trên bảng 14, 15
Bài tập và thực hành 4: Tạo biểu mẫu đơn giản 17, 18
Khái niệm (trang 57): Yêu cầu nội
dung liên kết giữa các bảng ở mức
hiểu được điều chỉnh thành mức biết
Bài tập và thực hành 5: Liên kết giữa các bảng 20, 21
Bài tập và thực hành 6: Mẫu hỏi trên một bảng 24, 25
Bài tập và thực hành 7: Mẫu hỏi trên nhiều bảng 26, 27
Trang 11Bài Tên bài PPCT Tiết Nội dung điều chỉnh (so với SGK xuất bản 2011) và hướng dẫn thực hiện
Bài tập và thực hành 8 Tạo báo cáo 29, 30
Bài tập và thực hành 9: Bài tập thực hành tổng
HỌC KỲ II CHƯƠNG III: HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ (4,2,0)
Bài tập và thực hành 10 Hệ CSDL quan hệ 39, 40
11 Các thao tác với CSDL quan hệ 41, 42
CHƯƠNG IV KIẾN TRÚC VÀ BẢO MẬT CÁC HỆ CSDL (4, 2, 2)
12 Các loại kiến trúc của hệ CSDL 44, 45 Không dạy: Toàn bộ nội dung trang 95
13 Bảo mật thông tin trong các hệ CSDL 46, 47
Bài tập và thực hành 11 Bảo mật CSDL 48, 49