Dat nuoc Nguyen Dinh Thi 3

®ã lµ tiÕng nãi cña cha «ng thña tr íc, lµ tiÕng trèng trËn vang lõng ®· bao phen lµm khiÕp vÝa qu©n thï ®ang ngµy ®ªm truyÒn vÒ trong tõng thí ®Êt..[r]

§Êt n íc

NguyÔn §×nh Thi

Em hãy trình bày những hiểu biết của mình

về nhà thơ Nguyễn Đình Thi?

Các em có thể bổ xung để phần kiến thức về tác giả thật đầy đủ

A- Tác giả

Nguyễn Đình Thi( 1924-2005), quê gốc ở Hà Nội

Sự nghiệp sáng tác của ông khá đa dạng Nguyên

Đình thi sáng tác nhạc, vừa viết truyện viết kịch, làm thơ…Thơ của ông rất giàu xúc cảm khi nói về quê h ơng đất n ớc trong chiến tranh gian lao

Nguyễn Đình Thi đã từng nhiều năm giữ chức vụ tổng th ký hội nhà văn Việt Nam Ông đã đ ợc tặng

giải th ởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật

đợt I năm 1996

B-Hoàn cảnh ra đời của bài thơ

Bài thơ “ Đất n ớc” đ ợc Nguyễn Đình Thi ấp

ủ và sáng trong nhiều năm, có những đoạn đ

ợc viết ngay từ năm 1948, và 1949 sau đó đ

ợc tiếp tục hoàn thành vào năm 1955 Tuy vậy, “ Đất n ớc” vẫn là tác phẩm hoàn chỉnh

và liền mạch

Câu hỏi thảo luận nhóm: hãy cho biết chủ đề của bài thơ?

C- chủ đề của bài thơ

Qua bài thơ “ Đất n ớc”, tác giả thể hiện sự cảm nhận khái quát về đất n ớc và con ng ời Việt Nam, đặc biệt là nhìn nhận cả quá trình lịch sử của đất n ớc từ Cách mạng Tháng

Tám qua những ngày kháng chiến đau th

ơng anh dũng chống thực dân Pháp đến

chiến thắng Điện Biên Phủ.

Ng êi ra ®i ®Çu kh«ng ngo¶nh l¹i Sau l ng thÒm n¾ng l¸ r¬i ®Çy”

H·y cho biÕt c¶m nhËn cña em vÒ ®o¹n th¬ trªn?

• Cấu trúc của đoạn thơ là từ cảm xúc thu hiện tại

mà “ nhớ” những ngày thu đã xa

• Hai câu thơ mở đầu Nguyễn Đình Thi xúc động

nói lên cái hồn thu muôn đời: “ sáng mát trong nh sáng năm x a, gió thổi mùa thu h ơng cốm mới ”

Không khí trong lành, gió thu nhè nhẹ, và “ h ơng cốm mới” ấp ủ hồn ng ời cái h ơng vị đậm đà, quyến

rũ của quê h ơng

• Ba câu thơ tiếp theo là nỗi nhớ về “những ngày thu

đã xa” trong lòng Hà Nội, cảm xúc dồn nén, hoài niệm rung lên

• Đó là những ngày thu giã biệt Hà Nội, ra đi vì

nghĩa lớn Cuộc giã biệt ấy để lại trong lòng nhà thơ biết bao nỗi nhớ: nhớ cái chớm lạnh đầu thu, nhớ cái xao xác của gió thu, hai chữ “chớm lạnh” rất tinh tế trong gợi tả và biểu cảm, từ láy “xao

xác” gợi lên âm thanh xao xuyến của mùa thu

• Hình ảnh “ ng ời ra đi” theo tiếng gọi của non sông hiện lên rất đẹp trong khung cảnh mùa thu Hà Nội

“ đầu không ngoảnh lại” thể hiện ý chí quyết tâm của một trang nam nhi ôm chí lớn lên đ ờng

• Câu thơ “ sau l ng thềm nắng lá rơi đầy” là một câu

thơ thật hay Có màu vàng nhạt của nắng thu, có sắc vàng t ơi của lá thu đã “ rơi đầy ,” đã trải dài, trải

rộng trên thềm phố Câu thơ chứa đầy tâm trạng

.Tác giả đã lấy ngoại cảnh ,lấy nắng thu,lá thu để gợi tả tình l u luyến.Ra đi với quyết tâm “đầu không ngoảng lại” nh ng vẫn cảm nhận đ ợc “sau l ng thềm nắng lá rơi đầy” với bao tình l u luyến ,nhớ th ơng

Đó là tâm trạng của “ng ời ra đi ”

• Hình ảnh “ng ời ra đi” ở đây vừa mang dáng vẻ của

ng ời chinh phu thủa tr ớc, vừa lãng mạn,hiện đại

Tóm lại: 7 câu thơ đầu rất tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của tác giả Cảm xúc dồn nén,

hình ảnh và ngôn ngữ tinh tế, hình t ợng và biểu

cảm các chi tiết rất gợi khi nói về mùa thu Hà

Nội- mùa thu ra đi, mùa thu giã biệt Nét thu Hà Nội đẹp mà buồn, man mác trong hoài niệm cũng

là hồn thu muôn đời của đất n ớc Hình ảnh “ng ời

ra đi” hiện lên cho ta nhớ về một thời oanh liệt của

II- Đoạn thơ tiếp theo: Hình ảnh “ mùa thu nay”- mùa thu kháng chiến.

5 câu thơ:

“Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng nghe vui giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phấp phới

Trời thu thay áo mới Trong biếc nói c ời thiết tha”

C©u hái th¶o luËn nhãm: “ mïa thu x a ” kh¸c “ mïa thu nay” nh thÕ nµo?

• “ Mùa thu nay khác rồi” câu thơ khẳng định mùa thu nay đã khác thu x a.Đây là mùa thu giữa không gian bao la,với một tâm hồn tràn ngập niềm vui, là mùa thu cách mạng.

• Những hình ảnh: “ tôi đứng vui nghe giữa núi đồi , ”

gió thổi rừng tre phấp phới , trong biếc“ ” “ nói c

ời thiết tha” thể hiện sức sống và niềm vui của

mùa thu mới Thu nay không còn xao xác nh thu x

a, điều đó đ ợc thể hiện rất rõ qua biện pháp so

sánh dung dị Ta thấy sức sống tràn ngập đang

thoát thai từ cuộc kháng chiến của dân tộc ta

Em hãy đọc 9 câu thơ tiếp theo và cho biết cảm nhận của mình?

9 câu thơ tiếp theo:

“Trời xanh đây là của chúng ta Núi rừng đây là của chúng ta Những cánh đồng thơm ngát Những ngả đ ờng bát ngát Những dòng sông đỏ nặng phù sa

N ớc chúng ta

N ớc những ng ời ch a bao giờ khuất

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất Những buổi ngày x a vọng nói về”

• Điệp từ “ những” đ ợc lặp lại nhiều lần để nói lên đất n ớc

chúng ta mênh mông và đẹp vô cùng, màu mỡ từ những

cánh đồng cho đến những dòng sông “đỏ nặng phù sa ”

Điệp từ : của chúng ta ” vang lên khẳng định chủ quyền của dân tộc, quyền làm chủ của nhân dân với non sông

• Lòng tự hào về đất n ớc còn d ợc nâng lên thành lòng tự hào

về truyền thống bất khuất của dân tộc: “n ớc những ng ời ch

a bao giờ khuất, đêm đêm rì rầm trong tiếng đất, những

buổi ngày x a vọng nói về” đó là tiếng nói của cha ông thủa

tr ớc, là tiếng trống trận vang lừng đã bao phen làm khiếp vía quân thù đang ngày đêm truyền về trong từng thớ đất.

Tóm lại: ở 9 câu thơ này, niềm vui của mùa thu kháng chiến và lòng tự hào về truyền

thống của dân tộc tràn ngập từng dòng thơ

T thế của ng ời dân làm chủ cũng truyền

sang ng ời đọc sự vững tin và niềm lạc quan vô bờ bến.

III- Những khổ thơ còn lại

III- Những khổ thơ còn lại: Đất n ớc đau th ơng

và anh dũng trong kháng chiến chống thực

dân Pháp.

• Hai câu thơ: “ Ôi những cánh đồng quê chảy máu,

Dây thép gai đâm nát trời chiều” là những hình

ảnh đầy sức ám thị, trực giác đã nói lên nỗi đau th

ơng khôn cùng tr ớc tội ác của quân thù với quê h

ơng

• Tiếp theo, tác giả diễn tả một đất n ớc từ trong đau

th ơng căm hờn đã đứng lên chiến đấu kiên c ờng, những con ng ời vốn hồn hậu, bình dị đã vùng lên với một lòng căm thù giặc sâu sắc và tình yêu n ớc

“ Từ những năm đau th ơng chiến đấu

Em h·y cho biÕt Ên t îng cña m×nh vÒ h×nh t îng th¬ ë khæ th¬ cuèi cïng?

Kết thúc bài thơ là một hình ảnh đẹp tựợng tr ng cho

sự đứng dậy hào hùng chói lọi của đất n ớc từ trong khói lửa chiến đấu, từ đau th ơng căm hờn Đây là hình ảnh có sức khái quát cao , gây ấn t ợng mạnh cho ng ời đọc:

“Súng nổ rung trời giận dữ

Ng ời lên nh n ớc vỡ bờ

N ớc Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng loà”

th ¬ng trong suèt 4000 n¨m lÞch sö nh ng lßng yªu

n íc vµ tù hµo d©n téc th× kh«ng bao giê mÊt

• Thảo luận: sau khi học xong bài thơ em có suy nghĩ gì về t ơng lai của đất n ớc khi các

em đã trở thành chủ nhân thực sự của đất n ớc?