- Hiểu được khái niệm số hữu tỉ, cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số và so sánh hai số hữu tỉ.. - Bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các tập số: N Z Q * Kĩ năng.[r]
Trang 1CHƯƠNG I SỐ HỮU TỈ - SỐ THỰC
§ 1 TẬP HỢP Q CÁC SỐ HỮU TỈ
I Mục tiêu
* Kiến thức
- Hiểu được khái niệm số hữu tỉ, cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số và so sánh hai số
hữu tỉ
- Bước đầu nhận biết được mối quan hệ giữa các tập số: N Z Q
* Kĩ năng
Biểu diễn các số hữu tỉ trên trục số, so sánh hai số hữu tỉ
* Thái độ
- Rèn tính cẩn thận, chính xác khi làm toán
II Phương tiện dạy học
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, thước kẻ
- Học sinh: SGK, dụng cụ học tập
III.Hoạt động lên lớp
1/ Ổn định: Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp
2/
Giới thiệu bài mới
3/
Tiến hành bài mới
HĐ 1 Số hữu tỉ
- Có thể viết mỗi số
thành bao nhiêu phân
số bằng nó?
- Thế nào là số hữu tỉ?
- Các phân số bằng nhau
là các cách viết khác
nhau của cùng một số,
số đó là số hữu tỉ
- Các số 3; -0,5; 0; 27
5
có là số hữu tỉ không?
- Số hữu tỉ viết dạng
tổng quát như thế nào?
- Giới thiệu tập hợp Q
- Cho học sinh làm ?1
và ?2
- Quan hệ N, Z, Q như
thế nào ?
- Yêu cầu học sinh làm
BT1( SGK trang 7)
- Có thể viết mỗi số thành vô số phân số bằng nó
- HS trả lời
- ?1 Vì: 0,6= 6
10 ; -1,25 = 100− 125 ; 1 13
= 4
3 đều được viết dưới dạng phân số
- ?2 Với a Z nên 1
a
a
a Q
- Học sinh làm BT1
1 Số hữu tỉ
- Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng
a
b
Với ,a b Z b , 0 VD: Các số -2; 5; 0;
1
8 ;
2 9 5
;
là các số hữu tỉ
- Tập hợp các số hữu tỉ: Q
N Z Q
3 Q; - 0,5 Q;
- Chú ý:
Số nguyên, phân số, hỗn số là các
số hữu tỉ
Bài 1 Điền kí hiệu thích hợp vào ô
vuông
Q N
3 2 3 3
N Z Q
Z Z
3 2 3
Trang 2HĐ 2 Biểu diễn các số thực trên trục số
- Hãy biểu diễn các số nguyên
- 2, -1, 2 trên trục số?
- Yêu cầu đọc ví dụ 1 Sgk /5
- Để biểu diễn SHT
5
4trục số
ta làm như thế nào?
- Yêu cầu HS tự thực hành vẽ
- Với những phân số có mẫu
số âm khi giải bài tập ta làm
ntn?
- Viết
2
3
dưới dạng phân số
có mẫu số dương
- Vậy, để biểu diễn SHT trên
trục số trước hết phải viết
phân số đó dưới dạng phân số
có mẫu dương
- Căn cứ vào mẫu số để chia
đoạn thẳng đơn vị biểu diễn số
nguyên (tử số) trên trục số
theo đơn vị mới
- HS biểu diễn trên trục số
- HS đọc và thực hiện:
+ Chia đoạn thẳng đơn vị (chẳng hạn đoạn từ điểm O đến điểm 1) thành 4 phần bằng nhau lấy 1 đoạn làm đơn vị mới thì đơn vị mới bằng
1
4đơn vị cũ.
+ Số hữu tỉ
5
4 được biểu diễn bởi điểm M nằm bên phải điểm O và cách O một đoạn bằng 5 đơn vị mới
- HS tự thực hành biểu diễn
- Ta đưa phân số có mẫu âm thành phân số có mẫu số dương
Có
2 3
=
2 3
- HS tự thực hành biểu diễn
2 Biểu diễn các số thực trên trục số
VD1 Biểu diễn số hữu tỉ 4
5 trên trục số
- Cách thực hiện: SGK
VD2 Biểu diễn số hữu tỉ 3
2
trên trục số
HĐ 3 So sánh hai số hữu tỉ
- Muốn so sánh phân số ta làm
như thế nào?
- Yêu cầu HS thực hiện ?4
- Muốn so sánh 2 số hữu tỉ ta
làm như thế nào?
- Nhắc lại các bước so sánh 2
- HS trả lời:
Viết 2 phân số có cùng mẫu dương
So sánh hai tử số, phân số nào có tử lớn hơn thì lớn hơn
- HS thực hiện ?4
- Nếu x < y thì trên trục số điểm x ở bên trái điểm y
3 So sánh hai số hữu tỉ
?4 − 23 = 15− 10 4
− 5 =
− 4
− 12
15
vì -12 <-10 nên 15− 12 < 15− 10
Chú ý:
- Nếu x < y thì trên trục số điểm x ở bên trái điểm y
Trang 3số hữu tỉ ?
- Ngoài cách so sánh trên còn
cách so sánh nào nữa không?
- Nếu x < y thì trên trục số
điểm x ở vị trí như thế nào đối
với điểm y?
- Giới thiệu số hữu tỉ âm số
hữu tỉ dương
- Đọc và nghiên cứu yêu cầu
bài ?5
?5
Số hữu tỉ dương là: 32 ;
− 3
− 5
Số hữu tỉ âm là: − 37 ; 1
− 5 ;-4
Số hữu tỉ 0 không là số hữu tỉ dương cũng không là số hữu
tỉ âm
- Số hữu tỉ >0 gọi là số hữu tỉ dương
- Số hữu tỉ <0 là số hữu tỉ âm
Số hữu tỉ 0 không là số hữu tỉ dương cũng không là số hữu tỉ âm
4/ Củng cố
- Khái niệm số hữu tỉ?
- Cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số?
- So sánh hai số hữu tỉ?
5/ Hướng dẫn học sinh tù học ở nhà
- Học lí thuyết: Khái niệm số hữu tỉ; so sánh hai số hữu tỉ, biểu diễn số hữu tỉ trên trục số
- Làm bài tập: 2, 3, 4, 5 ( SGK trang 7, 8)
- Hướng dẫn bài tập về nhà: bài 5 viết các phân số: a
m ;
b
m ;
a+b 2m
- Chuẩn bị bài sau: Đọc quy tắc cộng trừ phân số ở lớp 6; đọc trước bài cộng, trừ số hữu
tỉ