Trong dạy học lịch sử ở các trường phổ thông, có thể sử dụng tài liệu lịch sử địa phương ở hai trường hợp: sử dụng trong bài có liên quan đến 1 sự kiện chung của lịch sử dân tộc được qu[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ THỌ
TRƯỜNG THPT TRUNG GIÁP
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
ĐÓNG GÓP CỦA NHÂN DÂN PHÙ NINH TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP (1946 – 1954)
Họ và tên người viết: Bùi Thu Hà
Tổ: Văn - Sử - Địa
Trung Giáp, ngày 10 tháng 03 năm 2011
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong giáo dục thế hệ trẻ, bộ môn lịch sử có vị trí, ý nghĩa quan trọng
Nó không chỉ giúp cho học sinh hiểu biết quá trình phát triển của xã hội loài người
và dân tộc từ lúc xuất hiện đến nay mà còn có tác dụng giáo dục tình cảm, quan điểm, tư tưởng, củng cố những bài học kinh nghiệm cho cuộc đấu tranh trong hiện tại và tương lai
Tuy nhiên, trong quá trình hiện đại hoá đất nước ngày nay, do sự tác động mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường nên nhiều người đã coi lịch sử là môn phụ, cho rằng học sử là để “mua vui”, để ‘chiêm ngưỡng cái đẹp của quá khứ” Vì thế dẫn tới tình trạng hạ thấp chất lượng dạy học lịch sử, làm ảnh hưởng không nhỏ tới thế
hệ trẻ Những quan điểm như vậy đều bắt nguồn từ nguyên nhân cơ bản là không hiểu đúng, đủ về đối tượng, chức năng, nhiệm vụ của khoa học lịch sử nói chung
và vị trí, ý nghĩa của việc dạy học lịch sử ở trường phổ thông nói riêng
Theo chủ nghĩa Mác – Lênin, chức năng của khoa học lịch sử là khôi phục, miêu tả, giải thích hiện thực lịch sử 1 cách chính xác, đúng đắn và phục vụ xã hội con người Trên cơ sở thực hiện tốt chức năng của mình, lịch sử góp phần vào nhiệm vụ giáo dục tình cảm, thẩm mỹ, tư tưởng, đạo đức cho nhân dân, phục vụ các nhiệm vụ chính trị trước mắt cũng như lâu dài Chính bởi tầm quan trọng ấy của bộ môn mà từ nhiều năm nay bên cạnh việc dạy lịch sử thế giới, lịch sử dân tộc, các trường phổ thông còn chú trọng tới lịch sử lịch sử địa phương để giáo dục tình cảm đối với quê hương, đất nước trong từng thế hệ học sinh
Lịch sử địa phương là biểu hiện cụ thể của lịch sử dân tộc, là sự minh họa của lịch sử dân tộc Nghiên cứu lịch sử địa phương cũng là một biện pháp tích cực
để thực hiện việc gắn nhà trường với đời sống xã hội Tài liệu lịch sử địa phương
cụ thể hóa những kiến thức chung về lịch sử dân tộc, làm cho học sinh lĩnh hội được dễ dàng những kiến thức phức tạp, những kết luận, khái quát khoa học….Do thức lịch sử địa phương cũng góp phần cung cấp cho học sinh kiến thức về hoàn cảnh tự nhiên, khả năng kinh tế và truyền thống đấu tranh anh dũng của nhân dân địa phương, những đóng góp của quê hương với lịch sử dân tộc Từ những hiểu
Trang 3biết ấy, học sinh càng thấy yêu quê hương, tự hào và có trách nhiệm với việc xây dựng và bảo vệ quê hương mình
Đối với học sinh bậc THPT, mỗi kỳ đều có ít nhất 1 tiết học lịch sử địa phương Tuy nhiên, khó khăn của các giáo viên là nguồn tư liệu lịch sử địa phương được lưu trữ trong các thư viện hay ghi chép trên báo chí ít hơn nhiều so với các vấn đề chung của toàn quốc Thêm vào đó, việc nghiên cứu lịch sử địa phương đòi hỏi giáo viên không chỉ hiểu biết lịch sử thế giới, lịch sử dân tộc, phương pháp luận sử học, các phương pháp nghiên cứu lịch sử cụ thể mà còn phải biết tổ chức nghiên cứu, biết làm công tác quần chúng, xử lý, xác minh, làm việc với các nguồn
sử liệu địa phương, biết biên soạn tài liệu,bài giảng có chất lượng Không những thế, về phía học sinh cũng cần phải có niềm đam mê lịch sử, biết cách xử lý, sưu tầm tư liệu lịch sử một cách chính xác Những khó khăn ấy khiến cho công tác giảng dạy lịch sử địa phương ở các trường phổ thông chưa đạt được kết quả như mong muốn
Vì vậy, để góp phần giúp giáo viên và học sinh trong huyện nhà có thêm nguồn tư liệu về lịch sử địa phương, tôi quyết định tìm hiểu về “Những đóng góp của nhân dân huyên Phù Ninh trong cuộc kháng chiến chống Pháp (1946 – 1954)” Trong đó, tôi tập trung đi sâu vào mặt trận quân sự với hai trận thắng tiêu biểu: Chân Mộng - Trạm Thản và Đồi Trò – Núi Quyết Hai thắng lợi này đã được đề cập trong một số cuốn:”Một số tư liệu lịch sử địa phương tỉnh Phú Thọ” của Sở giáo dục và đào tạo, “Lịch sử Đảng bộ huyện Phù Ninh” và “Lịch sử Đảng bộ xã Phù Ninh”, “Lịch sử Đảng bộ xã Trạm Thản” nhưng đều rất sơ lược
Trang 4II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận
Trước hết, cần hiểu địa phương là một đơn vị hành chính của đất nước, có những mối quan hệ với cả nước và là một bộ phận cấu thành nên đất nước, song cũng có những sắc thái riêng của vùng mình Nhà trường gắn với địa phương đó là đối tượng nghiên cứu trong hoạt động ngoại khoá của giáo viên và học sinh
Trong phạm vi nhà trường, lịch sử địa phương giới thiệu cho học sinh gồm hai loại kiến thức chủ yếu sau
Một là, lịch sử các đơn vị hành chính (xã, huyện ), những đơn vị này được hình thành tương đối ổn định và phát triển với những hoạt động kinh tế - xã hội, chính trị, văn hoá, giáo dục của mình trong sự phát triển của đất nước, bên cạnh những truyền thống của dân tộc có những đặc thù riêng Lịch sử địa phương giúp học sinh hiểu rõ hơn lịch sử dân tộc, nắm được các quy luật phát triển của lịch sử dân tộc và đặc điểm riêng của địa phương mình
Hai là, một số sự kiện lịch sử địa phương có liên quan mật thiết hay trở thành những biến cố lịch sử của dân tộc như phong trào cách mạng 30 -31, toàn quốc kháng chiến 1946, chiến thắng Điện Biên Phủ
Trong dạy học lịch sử ở các trường phổ thông, có thể sử dụng tài liệu lịch sử địa phương ở hai trường hợp: sử dụng trong bài có liên quan đến 1 sự kiện chung của lịch sử dân tộc được quy định trong chương trình SGK để liên hệ, đối chiếu, minh hoạ, dẫn chứng; hay tiến hành dạy học các tiết lịch sử địa phương được quy định trong chương trình hay tổ chức các hoạt động ngoại khoá về lịch sử địa phương
Những năm gần đây, các trường phổ thông đều chú trong công tác ngoại khoá về lịch sử địa phương Vì thế, giáo viên và học sinh trở thành một lực lượng trong việc sưu tầm, biên soạn lịch sử địa phương Tuy nhiên, việc tổ chức sưu tầm, giảng dạy lịch sử địa phương cũng cần phải đảm bảo những yêu cầu sư phạm để có nội dung và phương pháp tiến hành thích hợp, đạt được hiệu quả cao nhất Trước tiến, công tác ngoại khoá về lịch sử địa phương nhằm rèn luyện cho học sinh tập dượt nghiên cứu, quan sát trực tiếp ‘sinh động” cuộc sống xung quanh như là 1
Trang 5kiến thức ngoài sách vở Thứ hai, sử dụng tài liệu lịch sử địa phương không phải là mục đích riêng rẽ, mà nhằm góp phần giải quyết những nhiệm vụ chung của việc dạy học lịch sử Thứ ba, sử dụng tài liệu lịch sử địa phương không chỉ nhằm nâng cao chất lượng kiến thức lịch sử mà còn gắn các em với đời sống xã hội
Việc biên soạn, giảng dạy về lịch sử địa phương của giáo viên và học sinh cần phải trải qua những công việc chủ yếu sau:
Sưu tầm, chỉnh lý, kiểm tra tư liệu: đây là công đoạn rất quan trọng để bảo đảm chất lượng của công trình nghiên cứu Để có thể sưu tầm thành công phải dựa trên các nguồn tài liệu: tài liệu thành văn, tài liệu hiện vật, tài liệu dân tộc học, tài liệu ngôn ngữ học, tài liệu truyền miệng
Sau khi sưu tầm đủ tài liệu thì phải tiến hành biên soạn- là bước quan trọng
để xây dựng bài giảng Giáo viên có thể tiến hành theo các bước: xây dựng đề cương, sắp xếp tư liệu, phân công và hướng dẫn học sinh, thông qua bản thảo, sửa chữa và lấy ý kiến của đồng nghiệp hay nhân dân địa phương để có thể hoàn thiện bài giảng
Đó là những cơ sở lý luận vững chắc để cho các giáo viên có thể hoàn thành bài soạn giảng về lịch sử địa phương của mình tốt nhất
2 Thực trạng của vấn đề
Trong quá trình thực hiện việc biên soạn lịch sử địa phương phần về đóng góp của nhân dân trong huyện trong cuộc kháng chiến chống Pháp 46 – 54 tôi đã gặp khá nhiều khó khăn, đặc biệt trong công tác sưu tầm tài liệu Như chúng ta đều biết, để dựng lại bức tranh quá khứ một cách chân thực là vô cùng khó khăn Muốn làm được điều đó cần phải thu thập một khối lượng cần thiết các sự kiện có liên quan tới vấn đề cần nghiên cứu chứ không phải chỉ lấy những sự kiện cá biệt, phiến diện, thiếu chính xác Chính vì vậy, việc thu thập và sử dụng nguồn tài liệu
là điều kiện quan trọng giúp người biên soạn hiểu được bản chất của các sự kiện lịch sử Nhưng đối với lịch sử địa phương việc thu thập tài liệu là rất khó vì tài liệu thành văn (nguồn tài liệu quan trọng bậc nhất trong các nguồn sử liệu) về lịch sử địa phương rất hiếm hoi Như tôi đã trình bày ở trên, có một số cuốn sách đề cập tới vấn đề tôi nghiên cứu nhưng đa số đều khá khái quát, không đi sâu vào chi tiết nên rất khó có thể dựng lại bức tranh quá khứ một cách sống động Hơn nữa, trong
Trang 6những tài liệu thành văn ít ỏi ấy lại có những mâu thuẫn về số liệu và thời gian: ví
dụ như trong cuốn “Một số tư liệu lịch sử tỉnh Phú Thọ” của Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ, trang 145, khi miêu tả về trận Trạm Thản – Chân Mộng có ghi: “sau
1 ngày chiến đấu, ta tiêu diệt được hơn 400 tên địch, phá huỷ 44 xe cơ giới trong
đó có 17 xe tăng, xe bọc thép ”; nhưng trong cuốn “Lịch sử Đảng bộ xã Phù Ninh” của BCH Đảng bộ xã, tại trang 75, cũng miêu tả trận đánh này lại ghi: “Chỉ trong 20 phút chiến đấu, quân ta đã tiêu diệt hơn 400 tên sỹ quan và binh lính của giặc, phá huỷ 44 xe cơ giới, trong đó có 1 xe tăng, xe bọc thép ”, trong cuốn
“Lịch sử Đảng bộ tỉnh Phú Thọ” của BCH Đảng bộ tỉnh Phú Thọ, tại trang 249 lại ghi:”Chỉ trong 20 phút chiến đấu, 31 xe cơ giới đã bị tan xác ” Vậy, đâu là số liệu chính xác nhất: 44 hay 31 xe cơ giới, 1 hay 17 xe tăng, diễn ra trong 20 phút hay 1 ngày? Hay cũng trong trận Trạm Thản – Chân Mộng, giữa các sách cũng có
sự chênh lệch về thời gian diễn ra: cuốn “Lịch sử Đảng bộ xã Phù Ninh” ghi:
“Đúng như dự đoán của ta 11giờ 20 phút ngày 17 tháng 11 năm 1952, đội hình hành quân của địch từ Đoan Hùng rút lui theo đường Quốc lộ 2, về đến Chân Mộng đã lọt vào trận địa phục kích của ta ”(trang 75), cuốn ‘Lịch sử Đảng bộ huyện Phù Ninh” lại ghi: “7 giờ sáng, bộ phận lớn quân địch trên đường rút từ Đoan Hùng về tới đồi Chân Mộng ” (trang 107), trong cuốn “Một số tư liệu lịch
sử tỉnh Phú Thọ” lại đưa ra mốc thời gian khác: “10h20 phút ngày 17/11 đội hình hành quân của địch lọt vào trận địa phục kích ” Vậy, mốc thời gian nào là chính xác?
Còn trận Đồi Chò – Núi Quyết cũng có những sự chênh lệch nhau về số liệu giữa các tư liệu: trong cuốn “Lịch sử Đảng bộ huyện Phù Ninh” trang 108 có ghi:
“Riêng lực lượng vũ trang Phù Ninh tiêu diệt 45 tên, bắt sống 10 tên ”, cuốn
“Lịch sử Đảng bộ xã Phù Ninh” ghi: “trong đó lực lượng vũ trang huyện Phù Ninh tiêu diệt được 40 tên, bắt sống 10 tên ”?
Bên cạnh đó, những tài liệu ghi chép từ thời chống Pháp của các xã là rất ít
ỏi, hầu như không giữ lại được Ngay cả phòng lưu trữ Huyện uỷ cũng không có nhiều tài liệu thời chống Pháp
Vì thế, để có thể hiểu rõ đóng góp của nhân dân ta thời đó, tôi phải dựa nhiều vào nguồn tư liệu truyền miệng Nhưng cũng có khó khăn khi những người
Trang 7tham gia các trận đánh đó đều không còn nữa, phần nhiều đã hi sinh trong chiến trận, phần còn lại đã qua thời kỳ trí tuệ minh mẫn, không thể tường thuật được 1 cách chính xác, chi tiết nữa
Để khắc phục những khó khăn đó, tôi đã chủ động tìm kiếm những nguồn tài liệu thành văn và những nguồn tư liệu truyền miệng để từ đó tìm ra điểm chung, thống nhất giữa các văn bản để tiến gần nhất tới sự thực lịch sử Để làm được điều
đó, tôi đã đi tới hai địa phương –là nơi diễn ra hai trận đánh lớn mà tôi tìm hiểu là
xã Trạm Thản và xã Phù Ninh để có thể hiểu rõ hơn sự kiện mình tìm hiểu Tiếp
đó, tôi tìm hiểu và gặp gỡ một số nhân chứng còn lại của hai trận đánh, nghe họ kể
về diễn biến trận đánh, ghi nhớ lại và so sánh với các văn bản đã tiếp xúc Tôi chia học sinh làm hai nhóm, đi tới từng xã để tìm hiểu tình hình Bên cạnh đó, tôi cũng tìm hiểu sự kiện lịch sử thông qua những hiện vật còn sót lại của trận đánh: chiếc
xe tăng ở Trạm Thản hay khu vực Đồi Trò – Nũi Quyết – nơi diễn ra trận đánh Sau khi có những tư liệu cần thiết, tôi cùng học sinh lựa chọn, thống kê lại theo trình tự thời gian, so sánh các tư liệu với nhau để tìm ra sự trùng khớp để có thể tái hiện lại sự kiện lịch sử
3.Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề
Sưu tầm, giảng dạy lịch sử địa phương là công tác khoa học, đòi hỏi người tiến hành hiểu rõ mục đích, ý nghĩa quan trọng của việc làm này Đặc biệt, đối với học sinh -lực lượng chủ yếu trong việc sưu tầm tài liệu, cần phải chuẩn bị kỹ càng
về các mặt: tư tưởng, phương pháp cơ bản của công tác sưu tầm Cần phải xác định không gian và thời gian có liên quan đến nội dung chủ đề nghiên cứu để chỉ đạo học sinh sưu tầm tài liệu cho đúng Sau đó, chia học sinh làm hai nhóm: mỗi nhóm tìm hiểu về một trận đánh Yêu cầu các nhóm đưa ra các ý tưởng, thảo luận cùng nhau để tìm ra biện pháp tốt nhất Thống nhất giữa các nhóm thời gian hoàn thành Đây là bước vô cùng quan trọng, nếu làm tốt bước này thì sẽ thu được một bài soạn giảng về lịch sử địa phương hoàn chỉnh
Bước hai, tiến hành sưu tầm, chỉnh lý, kiểm tra tư liệu Để đảm bảo chất lượng một công trình biên soạn lịch sử, cần sưu tầm, phát hiện một khối lượng lớn
tư liệu từ các nguồn khác nhau tiềm tàng ở địa phương Bởi vì đặc trưng của tài liệu lịch sử địa phương được ghi chép trong các thư viện là rất ít ỏi Chính vì thế,
Trang 8việc thu thập và sử dụng nhiều nguồn sử liệu là điều kiện quan trọng giúp người biên soạn hiểu được bản chất của vấn đề.Trong bước sưu tầm tài liệu, tài liệu tin cậy nhất có thể nói tới đầu tiên là tài liệu thành văn Đây là loại tư liệu rất quý đối với công tác nghiên cứu lịch sử địa phương, có giá trị đóng góp nhất định vào công việc làm sáng tỏ các vấn đề quan trọng Tuy nhiên cũng cần kiểm tra độ chính xác
và tin cậy của các nguồn tài liệu này vì đôi khi cũng có những lầm lẫn như những trường hợp đã trình bày ở trên Chính vì thế mà tôi cùng học sinh phải tìm hiểu dựa trên tài liệu truyền miệng để qua đó có thể khẳng định chính xác mốc thời gian diễn ra trận đánh cũng như kết quả thu được
Sau khi đã sưu tầm tư liệu một cách đầy đủ, kiểm tra độ tin cậy của tư liệu thì bước sang giai đoạn biên soạn Đây là bước quan trọng để xây dựng bài giảng lịch sử địa phương Việc biên soạn phải tiến hành theo các bước sau:
Xây dựng đề cương lịch sử địa phương
Sắp xếp các tài liệu đã chỉnh lí, xác minh theo những phần, nội dung mà đề cương đã lập
Phân công, hướng dẫn học sinh, tranh thủ ý kiến những người có hiểu biết
về vấn đề đang làm
Thông qua bản sơ thảo trước các cấp lãnh đạo địa phương và nhà trường Sửa chữa, lấy ý kiến đông đảo quần chúng địa phương
Đưa vào giảng dạy trong nhà trường
Đó là những bước quan trọng để có thể hoàn chỉnh bài soạn của mình nhất, hơn nữa nhờ sự thông qua các cấp lãnh đạo địa phương và nhân dân địa phương có thể giúp tôi chỉnh sửa bài soạn sao cho sát với thực tế đã diễn ra nhất
Lưu ý, trong quá trình biên soạn, người giáo viên phải chú ý tới việc xác định mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của việc giảng lịch sử địa phương Mỗi bài dạy lịch sử địa phương đều góp phần tăng thêm tình yêu quê hương,gắn bó với quê hương – nơi chôn rau cắt rốn của mình Tiếp theo, giáo viên cũng phải lựa chọn phương pháp biên soạn cho hợp lý và xác định nội dung của bài giảng Để lựa chọn chính xác, phải dựa vào số tiết quy định trong chương trình và nội dung bài giảng Bố cục bài giảng tuân theo các ý chính sau: bối cảnh lịch sử xảy ra sự kiện, diễn biến, kết quả và ý nghĩa
Trang 94 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Thông qua những bước tìm hiểu sưu tầm tư liệu và biên soạn, tôi đã có một bài giảng lịch sử địa phương hoàn chỉnh như sau
Sau thắng lợi tại trận biên giới thu – đông 1950, ta liên tiếp mở các chiến dịch Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt Trong các chiến dịch này đều có sự giúp sức của nhân dân Phù Ninh Đảng bộ đã động viên thanh niên hăng hái tòng quân, huy động một lực lượnh dân quân lớn tham gia phục vụ các chiến dịch Đặc biệt, trong chiến dịch Hoà Bình
Trong lúc Đảng bộ và nhân dân Phú Thọ đang ra sức thì ngàu 28 tháng 10 năm 1952 quân Pháp bắt đầu mở chiến dịch Loren với một lực lượng lớn gômg 3 vạn quân tinh nhuệ tấn công Đoan Hùng và Sông Thao Sau khi chốt một số cứ điểm ở hữu ngạn Sông Thao, ngày 2 tháng 11 năm 1952, thực dân Pháp tấn công tả ngạn, đánh chiếm thị xã Phú Thọ, rải quân chiếm giữ quốc lộ
số 2 và các tuyến đường giao thông Phú thọ - Phú Hộ, Ngọc Tháp – Gò Gai, Cao ị Mại – Tiên Kiên – Phù Lỗ Ở các vị trí chiếm đóng, chúng xây dựng công sự, móc nối với bọn phản động để xuyên tạc đường lối chính sách của Đảng ta, đốt phá nhà dân, bắt giết trâu bò, cướp tài sản của nhân dân
Về phía nhân dân ta, khi Pháp đánh Phú Thọ, bộ đội địa phương cùng dân quân du kích huyện đã anh dũng bám sát trận địa, chặn đánh địch ở nhiều nơi gây cho chúng nhiều thiệt hại Tiêu biểu nhất là trận Trạm Thản – Chân Mông và Đồi Trò – Núi Quyết
Về trận Trạm Thản – Chân Mộng: trong khi dàn mỏng lực lượng trên một chiến tuyến dài 80km, lại bị chặn đánh ở khắp nơi, thực dân Pháp ngày càng gặp nhiều khó khăn về hậu cần và liên lạc, quân số bị hao hụt nhiều, tinh thần binh lính mệt mỏi khiến thực dân Pháp duộc phải kết thúc sớm trận càn Phán đoán được kế hoạch của địch, Bộ tư lệnh điều Trung đoàn 36 về Phú Thọ, cùng với các đơn vị bạn, bộ đội địa phương và dân quân du kích huyện Phù Ninh chặn đánh địch Bộ chỉ huy mặt trận Phú Thọ cùng ban chỉ huy Trung đoàn Bắc - Bắc quyết định chặn đánh địch trên Quốc lộ hai, đoạn đường Chân Mộng - Trạm Thản
Để chuẩn bị cho trận chiến, dân quân du kích các xã Liên Hoa, Trạm Thản, Tiên Phú, Trung Giáp được lệnh phá cấu, đào đường làm chậm cuộc hành quân
Trang 10của địch, tạo điều kiện cho bộ đội chủ lực của ta tiêu diệt địch Bên cạnh đó, dân quân du kích các xã trên cùng với bộ đội địa phương huyện Phù Ninh được lệnh phối hợp chặt chẽ với Trung đoàn 36, Sư đoàn 308 tổ chức chặn đánh địch ở Chân Mộng - Trạm Thản Các đơn vị bộ đội chủ lực được dân quân du kích dẫn đường, nhân dân che chở nên khoảng 5h sáng ngày 17 tháng 11 năm 1952 đã lặng lẽ chiếm lĩnh trận địa Tiểu đoàn 72 bộ đội địa phương điều đại đội 310 do đồng chí Thăng chỉ huy, chia làm 3 trung đội phối hợp và dẫn đường cho các tiểu đoàn chủ lực Đại đội 319 phục kích ở đoạn đường Phú Hộ, đại đội 315 phục kích ở khu vực Phú Lộc cùng nhân dân địa phương cản đường, đánh kiềm chế giam chân địch trên đường chúng rút lui, tạo thời cơ để bộ đội chủ lực tiêu diệt nhiều sinh lực địch
7h sáng, bộ phận lớn quân địch trên đường rút từ Đoan Hùng về tới đồi Chân Mộng.Quân địch di chuyển chậm chạp và thận trọng, Nửa giờ sau, đoàn xe dài gần ba cây số nối đuôi nhau bò vào trận địa phục kích của ta Khi các đơn vị tiền tiêu và chủ tướng đã đi qua an toàn thì lính thuộc tiểu đoàn lê dương số 2 tỏ ra chủ quan Xe cơ giới vướng quân bộ nên chay chậm chạp Các sỹ quan tiền trạm thuộc binh đoàn cơ động số 1 (GM1) ngồi trong xe ung dung hút thuốc lá Thời cơ diệt giặc đã đến
9 giờ 45 phút, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 36 - đồng chí Hồng Sơn hạ lệnh nổ súng Các cỡ súng của ta từ đồi cao hai bên đường đồng loạt nhả đạn vào đội hình bộ binh và xe địch Thủ pháo, lựu đạn của chiến sỹ ta từ dốc đứng thành vại tới tấp ném xuống ầm ầm Chiếc xe đi đầu trúng đạn SKZ của ta, quay ngang
đổ kềnh trở thành vật cản khiến các xe sau không thoát được Hàng trăm chiến sỹ xung kích của ra như những mũi tên xuyên qua các vạt rừng, phóng thẳng xuống mặt đường nhằm địch mà tiêu diệt Suốt chiều dài hơn 2km, các đơn vị bộ đội chủ lực được sự phối hợp chặt chẽ của bộ đội địa phương huyện và lực lượng dân quân các xã đã khiến cho thực dân Pháp bó tay Chỉ trong 20 phút chiến đấu, ta đã tiêu diệt được 31 xe cơ giới cùng hàng trăm tên địch
Thừa thắng xốc tới, quân dân ta đã tổ chức truy kích địch tới tận đồn điền Phú Hộ, tiêu diệt và bắt sống thêm nhiều tên địch Kết thúc trận đánh, ta loại khỏi vòng chiến đấu 400 tên sỹ quan và lính tinh nhuệ của Pháp, phá huỷ 44 xe cơ giới