Bài 45: AXIT AXETIC

- Quan sát mô hình phân tử, thí nghiệm, mẫu vật, hình ảnh rút ra được nhận xét về đặc điểm cấu tạo phân tử và tính chất hóa học.. - Dự đoán, kiểm tra và kết luận được về tính chất hóa họ[r]

Ngày soạn:

Ngày giảng: 9D1: 9D2: 9D3: Tiết 55

Bài 45: AXIT AXETIC

CTPT:C2H4O2 PTK: 60

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- HS nắm được CTCT, tính chất vật lí, hoá học, ứng dụng và điều chế axit axetic

- Biết nhóm (-COOH) là nhóm nguyên tử gây ra tính axit

- Biết khái niệm este và phản ứng este hoá

2 Kĩ năng

- Viết được PTPƯ của axit axetic với các chất

- Quan sát mô hình phân tử, thí nghiệm, mẫu vật, hình ảnh rút ra được nhận xét về đặc điểm cấu tạo phân tử và tính chất hóa học

- Dự đoán, kiểm tra và kết luận được về tính chất hóa học của axit axetic

- Phân biệt axit axetic với rượu etylic và chất lỏng khác

- Tính nồng độ axit hoặc khối lượng dung dịch axit axetic tham gia hoặc tạo thành trong phản ứng

3 Thái độ

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;

- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;

- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác;

- Nhận biết được tầm quan trọng, vai trò của bộ môn Hóa học trong cuộc sống và yêu thích môn Hóa

- Biết được cách sản xuất và điều chế axit axetic Từ đó nhận thấy trách nhiệm của bản thân và biết hợp tác với cộng đồng trong việc bảo vệ sức khỏe con người

4 Năng lực

- Năng lực phát hiện vấn đề

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

- Năng lực tự học

- Năng lực sử dụng CNTT và

TT

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học

- Năng lực tính toán

- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học

II.Chuẩn bị

1 GV: + mô hình phân tử axit axetic dạng đặc, dạng rỗng.

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm (10 cái ), kẹp gỗ, ống hút, đế sứ, đèn cồn, cốc thủy tinh, hệ thống ống dẫn khí

- Hóa chất: CH3COOH, Na2CO3, Zn, CuO, quì tím, phenolphtalein, dd NaOH, H2SO4đặc

2 HS: nghiên cứu bài 45 và ôn lại tính chất hoá học của axit.

III Phương pháp, kĩ thuật

- Đàm thoại, phương pháp thuyết trình, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn

đề, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật chia nhóm, đặt câu hỏi, trình bày 1’…

IV Tiến trình hoạt động – giáo dục.

1 Ổn định lớp(1 phút)

- Kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)

Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hoá học của rượu etylic?

3 Bài mới

A Hoạt động khởi động: 2’

Gv sử dụng kỹ thuật KWL

Giấm ăn là loại gia vị rất phổ biển được sử dụng nhiều trong các bữa ăn:

Các em đã biết được gì về cấu tạo và tính chất của giấm và muốn biết thêm

gì về giấm ăn?

Các nhóm hs thảo luận đưa ra các ý kiến

Gv tổng hợp các điều hs muốn biết liên hệ vào bài

B Hoạt động hình thành kiến thức

Hoạt động1:Tìm hiểu tính chất vật lí (3 phút)

- Mục tiêu: biết tính chất vật lí của axit axetic

- Gv thông báo CTPT, PTK

Yêu cầu hs n/c SGK, quan sát mẫu

vật hoạt động cá nhân trả lời câu

hỏi:

GV:cho hs quan sát lọ đựng Axit

axetic, liên

hệ thức tế giấm ăn là dd Axit axetic

3%- 5%

- Nhận xét tính chất vật lí

GV; nhỏ vài giọt Axit axetic vào

trong nước, nhận xét tính tan

HS nhận xét, rút ra nội dung bài

I Tính chất vật lí

- Chất lỏng, không màu, vị chua, tan

vô hạn trong nước

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo phân tử axit axetic (5 phút)

- Mục tiêu: biết đặc điểm cấu tạo phân tử.

GV hướng dẫn HS lắp mô hình phân tử II Cấu tạo phân tử

axit axetic

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động nhóm

lắp

mô hình của mình

- Yêu cầu HS dựa vào mô hình

phân tử để viết công thức cấu tạo

của phân tử axit axetic:

- Nhận xét đặc điểm cấu tạo?

- Viết CTCT phân tử?

GV: nhấn mạnh vào nhóm -COOH có

Nguyên tử H linh động, thể hiện tính

axit

- CTCT đầy đủ

C C

H

H O H

H

O

- CTCT thu gọn: H3C-COOH

- Đặc điểm cấu tạo phân tử:

+ Nhóm -OH liên kết với nhóm -CO=O tạo thành nhóm - COOH + Nhóm - COOH này làm cho phân tử có tính axit

Hoạt động 3: Tìm hiểu tính chất hoá học của axit axetic (15 phút)

- Mục tiêu: biết được tính chất hóa học của axit axetic, viết pt

1 Axit axetic có tính chất của axit

không?

H? Hãy nhắc lại tính chất hoá học của

axit?

- Gv y/c hs làm thí nghiệm kiểm tra axit

axetic có tính chất hóa học chung của

axit không?

- Gv hướng dẫn hs làm thí nghiệm và

quan sát hiện tượng

+ thí nghiệm 1: nhỏ dd axit axetic vào

giấy quỳ tím

+ thí nghiệm 2: nhỏ vài giọt dd axit

axetic vào dd muối natricacbonat

+ thí nghiệm 3: Nhỏ từ từ dd axit

axetic vào dd NaOH có sẵn

phenolphtalein

→hs làm thí nghiệm, ghi lại hiện tượng

đã quan sát được

H?Nêu hiện tượng? Viết PTHH xảy ra.

- Gv thông báo: axit axetic là một axit

yếu

2 Axit axetic có tác dụng với rượu

etylic không?

- Gv biểu diễn thí nghiệm

→hs quan sát, nhận xét và rút ra kết

III Tính chất hoá học

1 Axit axetic có đầy đủ tính chất của axit

- Làm đổi màu quỳ tím

- Phản ứng với dd kiềm

CH3COOH + NaOH→CH3COONa + H2O

- Phản ứng với oxit bazơ 2CH3COOH +CuO→(CH3COO)2Cu + H2O

- Phản ứng với dd muối của axit yếu hơn

2CH3COOH + Na2CO3→2CH3COONa +

+ H2O + CO2

- Phản ứng với kim loại hoạt động hoá học mạnh

2CH3COOH + Mg→(CH3COO)2Mg + H2

H? Viết PTHH xảy ra.

- Gv thông báo: sản phẩm của phản ứng

giữa rượu và axit axetic là etyl axetat

thuộc loại este

- axit axetic là một axit yếu

2 Axit axetic có tác dụng với rượu etylic

CH3CO-OH + H-OC2H5

CH3COOC2H5 + H2O Etyl axetat

- Phản ứng trên thuộc loại phản ứng este hoá, sản phẩm là etyl axetat thuộc loại este

Hoạt động 4: Tìm hiểu ứng dụng và phương pháp điều chế

axit axetic (5phút)

Mục tiêu: HS nắm được ứng dụng của axitaxetic vào đời sống và sản xuất Cách điều chế axit axetic, viết được PTHH điều chế axit axetic

 Qua các tính chât vật lí và hóa học

 Nghiên cứu thông tin SGK và bằng

kiến thức thực tế hãy cho biết ứng

dụng của axit axetic?

KT tia chớp :

Mỗi hs chuyền nhau quả bóng bóng

đến tay ai, người đó phải cho biết 1

ứng dụng của axit axetic

? Gia đình em sử dụng giấm ăn để làm

gì?

- Rửa cá, làm nộm, dưa góp, đánh

sạch đồ dùng bằng kim loại, men,…

Hoạt động cá nhân, nghiên cứu thông

tin

? Cách nào thường dùng trong gia đình

-GV giúp HS biết nên sử dụng giấm ăn

làm dùng liều lượng hợp lý để đảm bảo

sức khỏe, giữ gìn đồ vật,

.KT trình bày 1 phút

- Em hãy nêu cách làm giấm ăn

trong thực tế?

-GV tổng kết các ý kiến của HS, nhận

xét và chốt kết luận

IV Ứng dụng

- Sản xuất tơ, sợi, chất dẻo, phẩm nhuộm

V Điều chế

- Từ khí butan:

2C4H10 + 5O2 ⃗xt , t0 4CH3COOH + 2H2O

- Từ rượu etylic:

C2H5OH + O2 CH3COOH + H2O

C Hoạt động luyện tập: (5 phút)

-HS làm bài tập sau:

Bài 1: Axit axetic có tính axit vì:

H2SO4 đặc, to

Men giấm

A Trong phân tử có liên kết đôi C=O

B Trong phân tử có nhóm -COOH và H trong nhóm này linh động

C Trong phân tử có nhóm -CH3

D Trong phân tử có nhóm -OH

Bài 2: Este là sản phẩm của phản ứng giữa

A Axit hữu cơ với nước

B Axit hữu cơ với rượu

C Axit hữu cơ với bazơ

D Axit với kim loại

Yêu cầu hs hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi:

Nêu các tính chất của của axitaxetic ?

Yêu cầu hs hoạt động nhóm xây dựng sơ đồ tư duy tổng kết bài học:

D Hoạt động vận dụng sáng tạo: 3’

Bài 5 (SGK Hóa 9 trang 143)

Axit axetic có thể tác dụng được với những chất nào trong các chất sau đây :

Viết các phương trình phản ứng hóa học nếu có

2CH3COOH + Fe -> (CH3COO)2Fe + H2

E Hoạt động tìm tòi mở rộng: 1’

*Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau

- Làm bài tập 1-7 SGK

- Chuẩn bị bài 46

V Rút kinh nghiệm: