- Kết thúc 21 năm chiến đấu chống Mĩ và 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc, chấm dứt ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc và chế độ phong kiến ở nước ta, hoàn thành cuộc cách mạng dân [r]
Trang 1PHẦN I- LỊCH SỬ VIỆT NAM
( 1919- 2000)
BÀI 1- VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1930
Câu 1 Trình bày nguyên nhân, nội dung chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp ?
a Nguyên nhân( Hoàn cảnh)
- Sau CTTG I, Pháp bị thiệt hại và chịu hậu quả nặng nề→TD Pháp tiến hành khai thácthuộc địa lần hai ở ĐD, chủ yếu ở VN
b Nội dung:
- Pháp tăng cường đầu tư vốn với tốc độ nhanh, quy mô lớn vào các ngành KT.Vốn đầu tư
từ 1924 – 1929 : 4 tỉ phrăng
+ Nông nghiệp: có vốn đầu tư nhiều nhất, chủ yếu vào đồn điền cao su, diện tích đồn
điền cao su mở rộng, nhiều công ty cao su ra đời
+ Công nghiệp: chú trọng đầu tư khai thác mỏ than, đầu tư thêm vào khai thác kẽm ,
thiếc, mở mang một số ngành chế biến: dệt, muối
+ Thương nghiêp: ngoại thương phát triển, giao lưu buôn bán nội địa đẩy mạnh.
+ Giao thông vận tải: phát triển, đô thị mở rộng
+ Ngân hàng Đông Dương: nắm quyền chỉ huy kinh tế ĐD.
+ Pháp thực hiện chính sách tăng thuế
Câu 2: Dưới tác động của chính sánh khai thác thuộc địa của Pháp, nền kinh tế và các giai cấp ở VN có sự chuyển biến ra sao?
- G/c địa chủ pk : tiếp tục phân hóa, 1 bộ phận không nhỏ trung, tiểu địa chủ có tham gia
phong trào DTDC chống Pháp và tay sai
- G/c nông dân: bị ĐQ, pk tước đoạt ruộng đất, bị bần cùng hoá Mâu thuẫn gay gắt với
đế quốc, pk tay sai Nông dân là một lực lượng cách mạng to lớn của dân tộc.
- G/c tiểu tư sản: HS, SV viên chức, trí thức Tăng nhanh về số lượng, nhạy bén với
thời cuộc, có tinh thần dân tộc chống TD Pháp và tay sai
- G/c tư sản: số lượng ít, thế lực yếu, bị phân hoá thành tư sản mại bản và tư sản DT Bộ
phận tư sản DT VN có khuynh hướng DTDC
- G/c công nhân: Ngày càng phát triển, bị nhiều tầng áp bức, bóc lột; có quan hệ gắn bó
với nông dân; có tinh thần yêu nước mạnh mẽ, vươn lên trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng
Câu 3- Tóm tắt những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1919- 1924.
+ 1917 Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp, 1919 gia nhập Đảng Xã hội Pháp
+ 18/6/1919 NAQ gửi tới hội nghị Véc xai “Bản yêu sách của nhân dân An Nam” đòi
quyền TD, DC, bình đẳng cho DT Việt Nam
+ 7/1920 Nguyễn Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề DT và thuộc địa của Lênin, Người tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho DT VN Người quyết
tâm đi theo con đường của cách mạng tháng Mười Nga
Trang 2+ 25/12/1920, Tại Đại hội Đảng XH Pháp, Người đã bỏ phiếu tán thành việc gia nhập
Quốc tế CS và trở thành người Cộng sản VN đầu tiên Người tham gia sáng lập Đảng CS Pháp.
+ 1921,Người cùng với 1 số nhà yêu nước khác sáng lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa ở Pa-ri để tuyên truyền, tập hợp lực lượng chống CNĐQ
+ Người tham gia sáng lập ra báo “Người cùng khổ ”, viết bài cho báo Nhân đạo, Đời sống công nhân…, đặc biệt biên soạn cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp.
+ 6/1923: Người đến Liên Xô dự Hội nghị QT nông dân(10/1923) và Đại hội V Quốc tế CS(1924)
+ 11/11/1924, Người về Quảng Châu (TQ) trực tiếp tuyên truyền, giáo dục lý luận, XD tổchức cách mạng giải phóng DT Việt Nam
* Công lao của Nguyễn Ái Quốc :
+ Người tìm ra con đường cứu nước đúng đắn để giải phóng dân tộc Việt Nam.
+ Chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức cho việc thành lập Đảng cộng sản V N
Câu 4 Trình bày sự ra đời và hoạt động của Hội VN cách mạng thanh niên?Vai trò của Hội đối với cách mạng VN?
a Sự thành lập:
- 11/1924 NAQ từ Liên Xô về Quảng Châu ( TQ) liên lạc với những người VN yêu nước,
với tổ chức Tâm tâm xã, chọn một số thanh niên thành lập CS đoàn ( 2/1925)
- 6/1925 NAQ thành lập Hội VN cách mạng thanh niên
b Hoạt động:
- 21/6/1925 báo Thanh niên- cơ quan ngôn luận của hội ra số đầu tiên
+ 1927, các bài giảng của NAQ được tập hợp, in thành sách Đường kách mệnh.
+ Báo thanh niên và sách Đường kách mệnh trang bị lí luận cho cán bộ cách mạng, là tài liệu tuyên truyền cho các tầng lớp nhân dân VN
+ 1928 Hội VN cách mạng thanh niên tổ chức phong trào vô sản hoá, đưa hội viên xâm nhập vào hầm mỏ, nhà máy tiến hành tuyên truyền vận động, nâng cao ý thức chính trị
- Sự truyền bá CN Mác- Lênin đã khiến cho phong trào công nhân VN từ năm 1928 có chuyển biến về chất, tạo điều kiện cho sự ra đời của ba tổ chức CS ở VN năm 1929
c Vai trò:
+ Truyền bá lí luận cách mạng giải phóng DT theo khuynh hướng VS vào VN.
+ Giác ngộ, nâng cao ý thức chính trị cho giai cấp CN, thúc đẩy phong trào CN phát triển + Chuẩn bị về tổ chức, đội ngũ cho sự ra đời ĐCSVN
Câu 5- Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung của Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (2-1930)?
a Hoàn cảnh:
- Năm 1929 ba tổ chức CS ra đời, hoạt động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng của nhau,cản trở sự phát triển cách mạng VN Phong trào cách mạng trong nước có nguy cơ chia rẽ lớn
=>Yêu cầu phải thống nhất các tổ chức CS được đặt ra 1 cách bức thiết
- Cuối 1929 được sự ủy nhiệm của QT Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc về Hương Cảng -TQ triệu tập Hội nghị hợp nhất các tổ chức CS thành một Đảng duy nhất
- 6-1-1930 Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản đã họp tại Cửu Long - TQ
b Nội dung hội nghị:
+ Hội nghị nhất trí hợp nhất các tổ chức cộng sản thành 1 Đảng duy nhất lấy tên Đảng cộng sản VN.
+ Thông qua Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo Là bản Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cộng sản VN.
Câu 6: Nêu nội dung bản Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng CS Việt Nam.
- Xác địnhđường lối chiến lược cách mạng: Tiến hành “ cách mạng tư sản dân quyền
và thổ địa cách mạng, để đi tới xã hội cộng sản
Trang 3- Nhiệm vụ : Đánh đổ ĐQ Pháp, pkn và tư sản phản cách mạng, làm cho nuớc Việt
Nam độc lập tự do
- Lực lượng cách mạng: CN, nông dân, tiểu tư sản, trí thức, lợi dụng hoặc trung lập phú
nông, trung, tiểu địa chủ, tư sản
- Đảng CSVN- Đội tiên phong của giai cấp vô sản giữ vai trò lãnh đạo cách mạng.
=> Là cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn Ái Quốcsoạn thảo Là Cương lĩnh cách mạng giải phóng DT sáng tạo, kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc
và giai cấp Độc lập, tự do là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh
Câu 7: Nêu ý nghĩa sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 ?
+ Là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh DT và giai cấp
+ Là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác- Lê-nin với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước VN
+ Đảng ra đời là một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng VN
+ Cách mạng giải phóng dân tộc VN đặt dưới sự lãnh đạo duy nhất của Đảng CS VNvới đường lối cách mạng đúng đắn, khoa học và sáng tạo
+ Cách mạng VN trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới
+ Là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính quyết định cho những bước phát triển nhảy vọtmới của cách mạng dân tộc VN
Câu 8: Tại sao nói Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là bước ngoặt lịch sử vĩ đại của cách mạng Việt Nam.
- Đảng ra đời đã chấm dứt thời kì khủng hoảng về đường lối và giai cấp lãnh đạo của cáchmạng Việt Nam
- Cách mạng VN thuộc quyền lãnh đạo tuyệt đối của giai cấp công nhân mà đội tiên phong
là ĐCS, đã xây dựng được lực lượng mới cho cách mạng- liên minh công- nông
- Đã vạch ra được phương pháp cách mạng đúng đắn- phương pháp cách mạng bằng bạolực của quần chúng theo quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê nin
- Từ khi Đảng ra đời, cách mạng VN thực sự trở thành một bộ phận khăng khít của cáchmạng thế giới
- Là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính quyết định cho những bước phát triển nhảy vọtmới trong lịch sử về sau của cách mạng VN
BÀI 2- VIỆT NAM TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1945
Câu 9: Trình bày nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của phong trào cách mạng 1930-1931?
a Nguyên nhân:
- Tác động của cuộc khủng hoảng KT 1929-1933→nền kinh tế nước ta suy thoái, khủnghoảng, đời sống nhân dân cực khổ Mâu thuẫn xã hội ngày càng sâu sắc
- Do chính sách khủng bố của thực dân Pháp sau cuộc khởi nghĩa Yên Bái
- Đảng CSVN ra đời với đường lối cách mạng đúng đắn đã kịp thời lãnh đạo phongtrào→ Bùng nổ của phong trào cách mạng 1930-1931
b Diễn biến:
- Tháng 24/1930 nhiều cuộc đấu tranh của công nhân và nông dân nổ ra
- Tháng 5, trên phạm vi cả nước bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh nhân ngày quốc tế laođộng 1/5
- Tháng 6- 7- 8/1930 liên tiếp nổ ra các cuộc đấu tranh của CN, nông dân và các tầnglớp nhân dân lao động trên cả nước
- Tháng 9/1930 phong trào dâng cao ở Nghệ An và Hà Tĩnh
- Nông dân biểu tình có vũ trang tự vệ kéo đến huyện lị, tỉnh lị đòi giảm thuế ở cáchuyện Nam Đàn, Thanh Chương
Trang 4- 12/ 9/1930 cuộc biểu tình của 8000 nông dân huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) kéo
đến huyện lị phá nhà lao, đốt huyện đường
- Kết quả: Hệ thống chính quyền thực dân, phong kiến bị tê liệt, tan rã ở nhiều huyện,
xã Nhiều chính quyền Xô viết được thành lập.
c Ý nghĩa lịch sử:
- Khẳng định đường lối đúng đắn của Đảng, quyền lãnh đạo của giai cấp CN đối vớicách mạng ĐD
- Khối liên minh công- nông hình thành
- Phong trào cách mạng 1930-1931 được đánh giá cao trong phong trào CS và CN quốc
tế QTCS đã công nhận Đảng Cộng sản ĐD được công nhận là bộ phận độc lập, trực thuộc QTCộng sản
- Là cuộc tập dượt đầu tiên của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng chuẩn bị choTổng khởi nghĩa tháng Tám sau này
d Bài học kinh nghiệm:
Để lại bài học quý về công tác tư tưởng,về xây dựng khối liên minh công nông, mặt trận DT thống nhất, về tổ chức lãnh đạo quần chúng đấu tranh
Câu 10: Trình bày nội dung Hội nghị lần thứ nhất BCH Trung ương lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam (10.1930).
- 10/1930 Hội nghị lần thứ nhất BCH TW lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam họp tại
Hương Cảng (TQ)
* Nội dung hội nghị:
+ Quyết định đổi tên Đảng thành Đảng Cộng sản Đông Dương.
+ Cử ra BCH Trung ương chính thức do Trần Phú làm Tổng bí thư
+ Thông qua Luận cương chính trị do Trần Phú khởi thảo.
Câu 11: Nêu nội dung cơ bản của Luận cương chính trị T10- 1930 của Đảng Cộng sản Đông Dương Ưu điểm và hạn chế của Luận cương là gì ?
a Nội dung:
+ Xác định vấn đề chiến lược và Sách lược : Cách mạng ĐD lúc đầu là cách mạng tư
sản dân quyền, tiếp tục phát triển bỏ qua thời kỳ TBCN, tiến thẳng lên XHCN
+ Nhiệm vụ: Đánh đổ phong kiến và đánh đổ đế quốc Hai nhiệm vụ có quan hệ khăng
khít với nhau
+ Động lực cách mạng: Giai cấp vô sản và nông dân.
+ Lãnh đạo cách mạng: Giai cấp vô sản với Đội tiên phong là Đảng Cộng sản.
+ Luận cương nêu rõ hình thức, biện pháp đấu tranh, quan hệ giữa cách mạng VN và
cách mạng thế giới
b Ưu điểm:
- Xác định được nhiệm vụ chiến lược, sách lược của cách mạng ĐD
- Vạch ra con đường đấu tranh giải phóng giai cấp và dân tộc
- Thấy được nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Đông Dương là vai tròlãnh đạo của Đảng
- Biết đặt cách mạng VN trong mối quan hệ với cách mạng TG
c Hạn chế:
+ Chưa nêu được mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Đông Dương
+ Không đưa ngọn cờ DT lên hàng đầu, nặng về đấu tranh giai cấp
+ Đánh giá không đúng khả năng cách mạng của tiểu tư sản, tư sản dân tộc, khả nănglôi kéo bộ phận trung, tiểu địa chủ
Câu 12: Phong trào dân chủ 1936- 1939 đã diễn ra trong bối cảnh lịch sử nào?
a T hế giới:
- Đầu những năm 30 của TK XX, CN phát xít cầm quyền ở Đức, I-ta-li-a, NB, chạy đua
vũ trang, chuẩn bị CTTG
Trang 5- 7/ 1935 Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ VII xác định kẻ thù và nhiệm vụ chống CNphát xít và nguy cơ chiến tranh, bảo vệ hòa bình, thành lập mặt trận ND rộng rãi.
- T6-1936, Chính phủ Mặt trận ND lên cầm quyền ở Pháp đã thi hành nhiều chính sáchtiến bộ ở thuộc địa
b Trong nước:
* Chính trị :
- Ở VN, có nhiều đảng phái chính trị hoạt động, tranh giành ảnh hưởng trong quầnchúng, trong đó Đảng Cộng sản Đông Dương là chính đảng mạnh nhất
* Kinh tế: Pháp tăng cường khai thác thuộc địa để bù đắp sự thiếu hụt kinh tế
+ Nông nghiệp: Pháp chiếm đoạt ruộng đất, độc canh cây lúa, trồng cao su, đay
+ Công nghiệp: Đẩy mạnh khai mỏ Sản lượng ngành dệt, xi măng, rượu tăng Các ngành
ít phát triển là điện, nước, cơ khí, đường
+ Thương nghiệp: Độc quyền bán thuốc phiện, rượu, muối và xuất nhập khẩu, thu lợi
Câu 13: Trình bày ý nghĩa và bài học kinh nghiệm phong trào dân chủ 1936- 1939?
- Đội ngũ cán bộ, đảng viên được rèn luyện và ngày càng trưởng thành
- Là một cuộc tổng diễn tập, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám sau này
b Bài học kinh nghiệm:
- Về xây dựng Mặt trận dân tộc thống nhất
- Tổ chức, lãnh đạo quần chúng đấu tranh công khai, hợp pháp
- Đấu tranh tư tưởng trong nội bộ Đảng và với các đảng phái phản động
- Đảng thấy được hạn chế trong công tác mặt trận, dân tộc…
Câu 14: Trình bày nội dung Hội nghị BCHTrung ương Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 7-1936.
- Tháng 7- 1936 Hội nghị BCH TW Đảng Cộng sản Đông Dương họp ở Thượng Hải(Trung Quốc) do Lê Hồng Phong chủ trì
* Nội dung (Chủ trương của Đảng)
+ Nhiệm vụ chiến lược: Chống đế quốc và phong kiến.
+ Nhiệm vụ trực tiếp, trước mắt: Đấu tranh chống chế độ phản động thuộc địa, chống
phát xít, chống nguy cơ chiến tranh, đòi TD, dân sinh, DC, cơm áo, hòa bình
+ Phương pháp đấu tranh : Kết hợp các hình thức công khai và bí mật, hợp pháp và bất
Trang 6Môn-a Nội dung:
- Xác định nhiệm vụ, mục tiêu trước mắt là : Đánh đổ ĐQ và tay sai, làm cho Đông
Dương hoàn toàn độc lập
- Chủ trương : Tạm gác khẩu hiệu “cách mạng ruộng đất” đề ra khẩu hiệu “tịch thu
ruộng đất” của bọn ĐQ và địa chủ phản bội, chống tô cao, nặng lãi Thay khẩu hiệu lập“ Chính quyền Xô viết công -nông-binh ” bằng khẩu hiệu lập“Chính phủ dân chủ cộng hoà”.
- Mục tiêu, Phương pháp đấu tranh : Chuyển từ đấu tranh đòi dân sinh, DC sang đấu
tranh trực tiếp đánh đổ chính quyền đế quốc và tay sai; Từ hoạt động hợp pháp, nửa hợp phápsang hoạt động bí mật, bất hợp pháp
- Hội nghị chủ trương thành lập Mặt trận Thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương.
b Ý nghĩa :
- Đánh dấu sự chuyển hướng quan trọng về đường lối của Đảng, đặt nhiệm vụ giải
phóng dân tộc lên hàng đầu đưa nhân dân ta bước vào thời kì trực tiếp vận động cứu nước.
Câu 16 : Trình bày nội dung, ý nghĩa Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản Đông Dương (5-1941) ?
- 28-1-1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, Người triệu tập Hội
nghị TWĐảng lần thứ 8 (từ 10→19-5-1941) tại Pác Bó (Hà Quảng-Cao Bằng).
a Nội dung:
- Khẳng định Nhiệm vụ chủ yếu, trước mắt của cách mạng là: Giải phóng dân tộc.
- Tiếp tục tạm gác khẩu hiệu “Cách mạng ruộng đất”, nêu khẩu hiệu giảm tô, giảm thuế,
chia lại ruộng công, tiến tới người cày có ruộng, thành lập chính phủ nước VN DCCH
- Quyết định thành lập Mặt trận VN độc lập đồng minh ( Việt Minh) Thay tên các hội
phản đế thành hội Cứu quốc Giúp đỡ việc thành lập mặt trận dân tộc thống nhất ở Lào- CPC
- Hội nghị xác định hình thái khởi nghĩa vũ trang là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên
Tổng khởi nghĩa , coi chuẩn bị khởi nghĩa là Nhiệm vụ trung tâm của toàn Đảng, toàn dân.
b Ý nghĩa :
- Hoàn chỉnh chủ trương được đề ra từ hội nghị TW 11-1939 ( Tiếp tục đặt nhiệm vụ giải
phóng DT lên hàng đầu; Tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất )
- Đề ra nhiều chủ trương sáng tạo nhằm giải quyết vấn đề số một là độc lập dân tộc
Câu 17: Nêu những nét chính về công tác chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền của Đảng từ sau Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (5- 1941) ?
a Xây dựng lực lượng chính trị:
+ Vận động quần chúng tham gia Việt Minh.Cao Bằng là nơi thí điểm cuộc vận động XD
các đoàn thể Cứu quốc.Năm 1942 có “3 châu hoàn toàn”
- Ủy ban Việt Minh Cao Bằng và liên tỉnh Cao-Bắc-Lạng thành lập
- 1943, Đảng đề ra bản "Đề cương văn hóa VN"
- 1944 Đảng dân chủ VN và Hội văn hóa cứu quốc VN được thành lập.
b Xây dựng lực lượng vũ trang :
- Công tác XD lực lượng vũ trang cách mạng được Đảng đặc biệt coi trọng
- Năm 1941, các đội du kích Bắc Sơn chuyển thành Trung đội Cứu quốc quân I
(2-1941) Cứu quốc quân phát động chiến tranh du kích 8 tháng ( 7/1941→2/1942)
- 15/9/1941, Trung đội Cứu quốc quân II ra đời.
c.Xây dựng căn cứ địa cách mạng :
- Công tác XD căn cứ địa cách mạng cũng được Đảng ta quan tâm
- Bắc Sơn- Võ Nhai và Cao Bằng được xây dựng thành căn cứ địa
- 1941 Nguyễn Ái Quốc chọn Cao Bằng để xây dựng căn cứ địa
b/Gấp rút chuẩn bị cho khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
- 2- 1943, Ban Thường vụ TW Đảng họp, vạch ra kế hoạch cụ thể chuẩn bị toàn diện chokhởi nghĩa vũ trang
Trang 7+ Khắp nông thôn, thành thị Bắc kì, các đoàn thể Việt Minh, các Hội Cứu quốcđược xây dựng và củng cố
+ Ở Bắc Sơn - Võ Nhai: Trung đội cứu quốc quân III ra đời (2/1944)
+ Ở Cao Bằng: các đội tự vệ vũ trang, đội du kích thành lập
+ Năm 1943, 19 ban“ xung phong Nam tiến”được thành lập
+ 5/1944: Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị “sửa soạn khởi nghĩa”
+ 22/12/1944, theo chỉ thị của HCM, Đội VN tuyên truyền giải phóng quân thành lập.
Đội đã đánh thắng hai trận Phay Khắt và Nà Ngần
Câu 18: Khởi nghĩa từng phần ( 3/1945→ giữa tháng 8/1945) diễn ra như thế nào?
a Hoàn cảnh lịch sử:
+ Thế giới:
- Ở châu Âu, đầu 1945, Hồng quân Liên Xô tiến đánh Béc-lin Một loạt các nước châu
Âu được giải phóng Ở châu Á-Thái Bình Dương, quân Đồng minh giáng cho Nhật những đònnặng nề
+ Trong nước:
- Ở Đông Dương, quân Pháp ráo riết hoạt động Đêm 9-3-1945, Nhật đảo chính Pháp,
Pháp đầu hàng Nhật tuyên bố “ giúp các dân tôc ĐD xây dựng nền độc lập”
- Kẻ thù chính của nhân dân ĐD là phát xít Nhật,
- Khẩu hiệu “đánh đuổi Pháp- Nhật” được thay bằng “đánh đuổi phát xít Nhật”
- Hình thức đấu tranh từ bất hợp tác, bãi công, bãi thị sẵn sàng chuyển qua tổng khởinghĩa khi có điều kiện
- Quyết định “phát động cao trào kháng Nhật cứu nước”
* Diễn biến cao trào kháng Nhật cứu nước:
- Ở căn cứ địa Cao – Bắc – Lạng: Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân và Cứu quốc
quân cùng với quần chúng giải phóng nhiều xã, châu, huyện
- Ở Bắc Kỳ: khẩu hiệu “phá kho thóc giải quyết nạn đói” thu hút hàng triệu người tham
gia
- Ở Quảng Ngãi: Tù chính trị nhà lao Ba Tơ nổi dậy, thành lập chính quyền cách mạng (11-3) thành lập đội du kích Ba Tơ.
- Ở Nam Kỳ: Việt Minh hoạt động mạnh mẽ ở Mĩ Tho, Hậu Giang.
* Sự chuẩn bị cuối cùng trước ngày Tổng khởi nghĩa:
- 4-1945 Hội nghị Quân sự cách mạng Bắc Kỳ quyết định thống nhất lực lượng vũ trang.
- 16- 4-1945 Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị thành lập Uỷ ban dân tộc giải phóng Việt Nam và Uỷ ban Dân tộc giải phóng các cấp.
- 15-5- 1945 Việt Nam Giải phóng quân ra đời
- 6-1945 khu giải phóng Việt Bắc và UB lâm thời Khu giải phóng được thành lập
Câu 19: Cho biết thời cơ và diễn biến của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945? Nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà được thành lập như thế nào ?
a Thời cơ: Nhật đầu hàng Đồng minh, lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố:
- 9-8-1945 LX tiêu diệt đội quân Quan Đông của Nhật
- 15-8-1945, phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện
- Quân Nhật ở ĐD rệu rã, chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang, lo sợ, điều kiện khách quan có lợi cho Tổng khởi nghĩa đã đến.
- 13-8-1945, TW Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập Uỷ ban khởi nghĩa toàn quốc,
ban bố “Quân lệnh số 1” chính thức phát lệnh tổng khởi nghĩa trong cả nước.
Trang 8- Từ 14 đến 15-8-1945 Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào( Tuyên Quang)quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong cả nước.
- Từ 16 đến 17-8-1945, Đại hội quốc dân Tân Trào tán thành lệnh Tổng khởi nghĩa của
Đảng, cử ra Uỷ ban Dân tộc giải phóng VN do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch
b Diễn biến Tổng khởi nghĩa thángTám:
- 16/8/1945 một đơn vị VN giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy tiến về giảiphóng thị xã Thái Nguyên
- 18-8-1945, nhân dân Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam giành chính quyềnsớm nhất trong cả nước
* Giành chính quyền ở Hà Nội :
- Chiều 17/08/1945, quần chúng mít tinh tại Nhà hát lớn
- 18/08, cờ đỏ sao vàng xuất hiện trên các đường phố chính
- Tối 19/8/1945 Hà Nội giành chính quyền
* Giành chính quyền ở Huế :
- Ngày 23/08 Huế giành chính quyền
* Giành chính quyền ở Sài Gòn :
- 25/08/1945 Sài Gòn giành chính quyền
- 28/08/1945 Đồng Nai Thượng và Hà Tiên giành chính quyền muộn nhất
Câu 20: Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám năm 1945?
a Nguyên nhân thắng lợi:
- Quá trình chuẩn bị lâu dài, chu đáo, rút kinh nghiệm qua đấu tranh
- Toàn Đảng, toàn dân nhất trí, quyết tâm giành độc lập tự do, linh hoạt, sáng tạo chỉ đạokhởi nghĩa, chớp thời cơ phát động quần chúng nổi dậy giành chính quyền
+ Khách quan:
- Quân đồng minh đánh thắng phát xít, tạo cơ hội khách quan thuận lợi cho nhân dân takhởi nghĩa thành công
b Ý nghĩa lịch sử
- Mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc ta Phá tan xiềng xích nô lệ của Pháp hơn
80 năm và Nhật gần 5 năm, lập nên nước VN Dân chủ cộng hòa
- Đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng VN Mở ra kỷ nguyên mới- kỉ
nguyên độc lập, tự do; kỉ nguyên ND lao động nắm chính quyền, làm chủ đất nước
- Đảng Cộng sản ĐD trở thành Đảng cầm quyền, chuẩn bị những điều kiện cho nhữngthắng lợi tiếp theo
- Góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa phát xít trong Chiến tranh thế giới thứ hai.Cổ vũmạnh mẽ các dân tộc thuộc địa đấu tranh tự giải phóng
c Bài học kinh nghiệm:
- Đảng có đường lối đúng đắn , trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lê-nin vàothực tiễn Việt Nam, nắm bắt tình hình thế giới và trong nước để đề ra chủ trương , biện phápcách mạng phù hợp
BÀI 3- VIỆT NAM TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1954
Câu 21 Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám năm 1945 có những thuận lợi và khó khăn gì ?
Trang 9a.Thuận lợi
- ND giành được chính quyền, hưởng tự do nên quyết tâm bảo vệ chính quyền
- Có Đảng đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo sáng suốt
- Trên thế giới, hệ thống XHCN đang hình thành, phong trào giải phóng DT dâng cao
b Khó khăn:
- Quân đội các nước dưới danh nghĩa đồng minh lũ lượt kéo vào nước ta.
+ Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc : 20 vạn quân Trung Hoa Dân quốc kéo vào theo sau là bọn
phản cách mạng Việt Quốc, Việt Cách về nước hòng cướp chính quyền của ta
+ Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam:quân Anh tạo điều kiện cho Pháp trở lại xâm lược nước ta.
- Bọn phản động trong nước ngóc đầu dậy, làm tay sai cho Pháp chống phá cách mạng
- Chính quyền cách mạng còn non trẻ, chưa được củng cố, lực lượng còn yếu
- Nền KT nông nghiệp vốn lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá Nạn đói chưa khắc phục được , nan lụt lớn, nửa số ruộng đất không canh tác được.Nhiều nhà máy vẫn nằm trong tay tư bản Pháp Hàng hóa khan hiếm, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn
- Ngân sách nhà nước trống rỗng Chính quyền chưa quản lý được ngân hàng ĐD
- Tàn dư văn hóa lạc hậu của chế độ cũ rất nặng nề, hơn 90 % dân số không biết chữ => Nước VN Dân chủ cộng hòa đứng trước tình thế “ ngàn cân treo sợi tóc “.
Câu 22 Trong năm đầu xây dựng chính quyền cách mạng, giải quyết khó khăn của đất nước sau cách mạng tháng Tám, ta đã đạt được kết quả chủ yếu gì?
a Xây dựng chính quyền cách mạng:
- 6-1-1946, cả nước tiến hành Tổng tuyển cử bầu Quốc hội
- 3-1946,Quốc hội họp phiên đầu tiên, thông qua danh sách Chính phủ liên hiệp khángchiến do HCM đứng đầu
- 11-1946, Hiến pháp đầu tiên của nước VN Dân chủ Cộng hoà được thông qua
- Ở các địa phương thuộc Bắc Bộ và Trung Bộ tiến hành bầu cử Hội đồng ND các cấp
- 5-1946, Quân đội quốc gia VN ra đời Lực lượng dân quân tự vệ củng cố, phát triển
b Giải quyết nạn đói:
+ Biện pháp trước mắt : Quyên góp, điều hòa thóc gạo, nghiêm trị những kẻ đầu cơ Chủ
tich HCM kêu gọi nhân dân “Nhường cơm sẻ áo”
+ Biện pháp lâu dài: Kêu gọi ND “ Tăng gia sản xuất”, “ Tấc đất tấc vàng”, giảm tô, giảmthuế, chia lại ruộng đất công …
* Kết quả : Sản xuất nông nghiệp nhanh chóng được phục hồi, nạn đói được đẩy lùi
c Giải quyết nạn dốt:
- 9-1945, Chủ tịch HCM ký sắc lệnh lập Nha bình dân học vụ, kêu gọi ND cả nước tham
gia phong trào xoá nạn mù chữ
- Trường học các cấp từ phổ thông đến đại học sớm được khai giảng Nội dung vàphương pháp giáo dục bước đầu được đổi mới theo tinh thần DTDC
* Kết quả : Cuối 1946, cả nước có 76000 lớp học xoá mù chữ cho 2,5 triệu người
d Giải quyết khó khăn về tài chính:
+ Biện pháp trước mắt: Chính phủ kêu gọi tinh thần tự nguyện đóng góp của ND XD
“Quỹ độc lập”, “Tuần lễ vàng”
* Kết quả : Nhân dân tự nguyện đóng góp 370 kg vàng, 20 triệu đồng vào quỹ độc lập, 40
triệu đồng vào “Quỹ đảm phụ quốc phòng”
+ Biện pháp lâu dài: ra sắc lệnh phát hành tiền VN
- 11-1946, đồng tiền Việt Nam được lưu hành
Câu 23 Đảng ta đã đấu tranh chống ngoại xâm và nội phản bảo vệ chính quyền cách mạng như thế nào sau cách mạng tháng Tám?
a Kháng chiến chống Pháp ở miền Nam:
Trang 10- Đêm 22 rạng 23-9-1945, Pháp đánh úp UBND Nam Bộ, mở đầu cuộc xâm lược ViệtNam lần thứ hai.
- Quân dân Sài Gòn - Chợ Lớn và Nam Bộ nhất tề nổi dậy chống Pháp, đốt cháy tàuPháp, phá nguồn tiếp tế, không hợp tác, dựng chướng ngại vật
- Những đoàn quân Nam tiến vào Nam chiến đấu ND quyên góp ủng hộ đồng bào Nam
Bộ kháng chiến
b Đấu tranh với Trung Hoa Dân quốc và bọn phản động cách mạng ở miền Bắc:
- Chủ trương: Tạm thời hoà hoãn, tránh xung đột với quân Trung Hoa Dân quốc, tránhcùng một lúc phải đối phó với nhiều kẻ thù
+ Nhượng một số quyền lợi kinh tế, cung cấp lương thực thưc phẩm, phương tiện giao
thông vận tải, nhận tiêu tiền Trung Quốc
+ Nhượng cho chúng 70 ghế trong quốc hội không qua bầu cử
+ Kiên quyết vạch trần âm mưu và hành động chi rẽ, phá hoại của chúng…
* Ý nghĩa: Hạn chế thấp nhất các hoạt động chống phá của quân Trung Hoa Dân quốc làm
thất bại âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng của chúng
c Hoà hoãn với Pháp nhằm đẩy quân Trung Hoa Dân quốc ra khỏi nước ta:
- 2/1946 Pháp kí với chính phủ Trung Hoa dân quốc Hiệp ước Hoa – Pháp, theo đó Phápđược đưa quân ra Bắc thay quân Trung Hoa dân quốc làm nhiệm vụ giải giáp quân Nhật
- Hiệp ước Hoa – Pháp đặt ND ta trước hai con đường phải lựa chọn : hoặc cầm súng chiến đấu chống Pháp, hoặc hòa hoãn, nhân nhượng Pháp để tránh đối phó cùng lúc với nhiều
kẻ thù
- Ban Thường vụ TW Đảng họp do HCM chủ trì đã chọn giải pháp “ Hòa để tiến
- Ngày 6-3-1946, Hồ Chí Minh đã ký với đại diện chính phủ Pháp Hiệp định Sơ bộ.
+ Nội dung Hiệp định Sơ bộ:
- Chính phủ Pháp công nhận nước VNDCCH là một quốc gia tự do, có chính phủ riêng, nghị viện riêng, quân đội riêng nhưng nằm trong khối Liên hiệp Pháp
- Chính phủ VNDCCH đồng ý để cho 15000 quân Pháp ra Bắc làm nhiệm vụ giải giáp quân Nhật và rút dần trong thời hạn 5 năm
- Hai bên ngừng mọi xung đột ở MN đi đến cuộc đàm phán chính thức
* Ý nghĩa:
+ Ta tránh được cuộc chiến đấu với nhiều ket thù cùng một lúc, đẩy được quân Trung Hoa dân quốc về nước
+ Ta có thêm thời gian hòa bình để chuẩn bị lực lượng
- 14/9/1946 Chủ Tịch HCM kí với Pháp bản Tạm ước, tạo thêm thời gia hòa bình để chuẩn
bị lực lượng
Câu 24 Vì sao cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ? Nội dung đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng?
a Kháng chiến toàn quốc chống thực dân pháp bùng nổ :
- Do Pháp bội ước và tiến công nước ta Sau khi ký với ta Hiệp định Sơ bộ và Tạm ước,
TD Pháp tăng cường hoạt động, khiêu khích, tiến công ta ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, ở HảiPhòng, Lạng Sơn (11-1946)
- Tại Hà Nội, quân Pháp đốt nhà Thông tin ở phố Tràng Tiền, chiếm đóng Bộ Tài chính,thảm sát ở phố Hàng Bún, Yên Ninh
- Ngày 18-12-1946, Pháp gửi tối hậu thư đòi giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu, để choPháp làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự ở Hà Nội Nếu không chúng sẽ hành động vào sáng 20-12-1946
b Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng:
* Đường lối k/c chống TD Pháp của Đảng được thể hiện trong các văn kiện:
- Chỉ thị « Toàn dân kháng chiến » của Ban Thường vụ TW Đảng ( 12/12/1946)
- Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch HCM ( 19/12/1946)
Trang 11- Tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi của TBT Trường Chinh( 9-1947)
Đó là đường lối kháng chiến « Kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh và tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế »
+ Kháng chiến toàn dân : huy động toàn dân tham gia kháng chiến, dựa vào ND để
kháng chiến
+ Kháng chiếnToàn diện : Do địch đánh ta toàn diện nên ta phải chống lại chúng toàn
diện Cuộc kháng chiến của ta đánh Pháp trên mọi lĩnh vực Quân sự, chính trị, KT, VH, ngoại giao
Nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp, vừa kháng chiến, vừa kiến quốc
+ Kháng chiến Trường kì (Lâu dài) : So sánh lực lượng giữa ta và địch chênh lệch, địch
mạnh hơn ta về nhiều mặt nên phải đánh lâu dài để có thời gian xây dựng và phát triển lực lượng
+ Kháng chiến tự lực cánh sinh và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế : dựa vào sức mình là
chính đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ thế giới
Câu 25 Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947 diễn ra như thế nào?Nêu kết quả và ý nghĩa của chiến dịch.
a Âm mưu của Pháp
- 3/1947 Pháp cử Bôlae làm cao ủy Pháp ở ĐD, vạch ra kế hoạch tấn công lên Việt Bắc nhằm nhanh chóng kết thúc chiến tranh xâm lược
- 7/10/1947 Pháp huy động 12000 quân mở cuộc tiến công lên căn cứ địa VB
b Chủ trương của ta:
- Đảng ra chỉ thị “ Phải phá tan cuộc tiến công mùa đông của giặc Pháp”.
+ Ở mặt trận phía Tây : ta phục kích, đánh địch trên sông Lô, tiêu biểu là trận Đoan Hùng,
Khe Lau, đánh chìm nhiều tàu chiến
d Kết quả:
- 19/12/1947 quân Pháp rút khỏi Việt Bắc
- Ta loại khỏi vòng chiến đấu 6000 địch, bắn rơi 16 máy bay, bắn chìm 11 tàu …
- Cơ quan đầu lão kháng chiến được bảo vệ Bộ đội chủ lực ngày càng trưởng thành
e Ý nghĩa:
- Đã đưa cuộc kháng chiến chuyển sang giai đoạn mới, buộc Pháp phải thay đổi chiến
lược chiến tranh ở ĐD, từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “ đánh lâu dài” với ta
Câu 26 : Chiến dịch Biên giới thu- đông 1950 diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử mới nào ? Diễn biến, kết qủa, ý nghĩa của chiến dịch ?
a Hoàn cảnh lịch sử mới:
* Thuận lợi :
- 1/10/1949 cách mạng TQ thành công, nước CHND Trung Hoa ra đời
- Đầu 1950 TQ, LX, các nước XHCN lần lượt công nhận và đặt quan hệ ngoại giao với ta
* Khó khăn :
- 5/ 1949, với sự đồng ý của Mĩ, Pháp đề ra kế hoạch Rơ ve
+ Tăng cường hệ thống phòng ngự trên đường số 4
+ Thiết lập hành lang Đông-Tây ( Hải Phòng- Hòa Bình-Sơn La )
+ Chuẩn bị tiến công lên Việt Bắc lần 2, nhanh chóng kết thúc chiến tranh
b Chủ trương của ta :
- 6/1950 Đảng và chính phủ quyết định mở chiến dịch Biên giới nhằm :
+ Tiêu diệt bộ phận quan trọng sinh lực địch
Trang 12+ Khai thông đường sang Trung Quốc và thế
+ Mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc
- Ta loại khỏi vòng chiến đấu 8000 địch
- Giải phóng đường biên giới từ Cao Bằng đến Đình Lập, chọc thủng “Hành lang Đông- Tây” Thế bao vây của địch đối với căn cứ VB bị phá vỡ
- Kế hoạch Rơ ve bị phá sản
e Ý nghĩa :
- Đường liên lạc của ta với các nước XHCN được khai thông
- Quân đội ta giành được thế chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ
- Mở ra bước phát triển mới của cuộc kháng chiến
Câu 27 Âm mưu và hành động mới của Pháp- Mĩ từ sau thất bại ở chiến dịch Biên giới thu- đông 1950 như thế nào ?
a Âm mưu của Pháp- Mĩ.
- 5/ 1949 Mĩ từng bước can thiệp sâu vào ĐD: kí với Pháp Hiệp định phòng thủ chung
ĐD ( 12/1950), tăng cường viện trợ cho Pháp và tay sai, từng bước thay chân Pháp
- 9/ 1951 Mĩ kí với Bảo Đại Hiệp ước kinh tế Việt- Mĩ nhằm trực tiếp ràng buộc chính phủ Bảo Đại với Mĩ
b Kế hoạch Đờ lát đơ tát xi nhi.
- cuối 1950, Pháp đề ra kế hoạch Đờ Lá đơtátxinhi nhằm nhanh chóng kết thúc chiến tranh;
* Nội dung: + Xây dựng lực lượng cơ động chiến lược.
+ Xây dựng phòng tuyến công sự bằng xi măng cốt sắt ( boong ke)…
+ Tiến hành chiến tranh tổng lực, bình định vùng tạm chiếm
+ Đánh phá hậu phương của ta
=> Đưa cuộc chiến tranh xâm lược của Pháp ở ĐD lên quy mô lớn, cuộc kháng chiến của ta
ở vùng sau lưng địch trở nên khó khăn, phức tạp
Câu 28 Nêu nội dung và ý nghĩa của Đại hội đại biểu lần thứ II của đảng (2-1951)?
- 2/1951, Đại hội đại biểu lần thứ II Đảng Cộng sản ĐD họp tại Vinh Quang (TQ )
a Nội dung Đại hội:
- Thông qua báo cáo chính trị của Chủ tịch HCM và báo cáo “Bàn về cách mạng ViệtNam” của Tổng bí thư Trường Chinh
- Quyết định tách Đảng Cộng sản ĐĐ để thành lập ở mỗi nước một Đảng Mác- Lênin
riêng Ở VN, Đại hội quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai lấy tên là Đảng Lao động
Việt Nam.
- Thông qua Tuyên ngôn, Chính cương, Điều lệ mới
- Bầu Ban Chấp hành TW, Bộ chính trị mới: HCM được bầu làm Chủ tịch Đảng, TrườngChinh làm Tổng Bí thư,
b Ý nghĩa:
- Đánh dấu bước phát triển mới, bước trưởng thành của Đảng, tăng cường sự lãnh đạo của
Đảng với kháng chiến Đây là “Đại hội kháng chiến thắng lợi”.
Câu 29 Kế hoạch Nava được đề ra trong hoàn cảnh nào?Nêu nội dung cơ bản?
a Hoàn cảnh ra đời:
- Sau hơn 8 năm tiến hành chiến tranh xâm lược VN, Pháp thiệt hại ngày càng lớn, vùngchiếm đóng bị thu hẹp, ngày càng lâm vào thế bị động trên chiến trường
Trang 13- Mĩ ngày càng can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh ở ĐD 7-5-1953 Nava đề ra kế hoạchquân sự mới
b Nội dung kế hoạch Nava: Chia thành 2 bước:
Bước1: ( Trong thu- đông 1953 và xuân 1954) giữ thế phòng ngự chiến lược ở Bắc bộ,
tiến công chiến lược để bình định Trung Bộ và Nam Đông Dương, xây dựng đội quân cơ độngchiến lược mạnh
Bước2: (Từ thu-đông 1954), chuyển lực lượng ra chiến trường Bắc bộ, thực hiện tiến
công chiến lược, cố gắng giành thắng lợi quân sự quyết định, buộc ta phải đàm phán vớinhững điều kiện có lợi cho chúng
- Từ thu-đông 1953, Nava tập trung ở đồng bằng Bắc Bộ 44 tiểu đoàn quân cơ động, cànquét bình định vùng chiếm đóng, mở cuộc tiến công lớn và Ninh Bình, Thanh Hoá
Câu 30 Nêu diễn biến cuộc Tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954 của quân dân ta?
a Chủ trương- kế hoạch của ta::
- Tập trung lực lượng tiến công vào hướng quan trọng về chiến lược mà địch tương đối yếu nhưng lại quan trọng về chiến lược mà chúng không thể bỏ nhằm tiêu diệt thêm sinh lực địch, giải phóng đất đai
- Chủ động phân tán lực lượng địch, tạo điều kiện tiêu diệt chúng
b Diễn biến các cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 – 1954 :
+ 12/1953 bộ đội ta tiến công và giải phóng thị xã Lai Châu Pháp buộc phải điều quân tăng cường cho ĐBP, biến nơi đây trở thành nơi tập trung quân thứ hai của Pháp + + 12/1953 liên quân Lào- Việt tiến công địch ở Trung Lào, giải phóng Thà Khẹt, uy hiếp
Xê Nô, buộc địch phải tăng cường lực lượng cho Xê-nô, biến nơi đây trở thành nơi tập trung binh lực thứ ba của Pháp
+ 1/1954 liên quân Lào- Việt tiến công địch ở Thượng Lào, giải phóng lưu vực sông Nậm
Hu và tỉnh Phong xa lì, buộc Pháp tăng quân cho Luông Pha băng và Mường Sài, nơi đây trở thành nơi tập trung quân thứ tư của Pháp
+ 2/1954 quân ta tiến công dịch ở Bắc Tây Nguyên, giải phóng Kon Tum, địch phải tăng cường lực lượng cho Plâycu, trở thành nơi tập trung quân thứ năm của Pháp
Câu 31 - Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ đã được chuẩn bị và giành thắng lợi như thế nào? Nêu ý nghĩa của chiến thắng ĐBP?
a Âm mưu của Pháp- Mỹ :
- ĐBP là thung lũng rộng lớn ở phía tây rừng núi T.Bắc, gần biên giới Lào
- ĐBP có vị trí chiến lược then chốt ở ĐD và Đông Nam Á nên Pháp cố nắm giữ
- Na Va xây dựng ĐBP thành 1 tập đoàn cứ điểm mạnh nhất ĐD Lực lượng của Pháp ở đây là 16200 tên, gồm 49 cứ điểm chia thành 3 phân khu :
+ Phân khu Bắc gồm các cứ điểm Độc Lập, Bản Kéo
+ Phân khu Trung tâm Mường Thanh, nơi đặt cơ quan chỉ huy, tập trung 2/3 lực lượng,
có sân bay và hệ thống pháo binh.
+ Phân khu Nam Hồng Cúm, có trận địa pháo, sân bay.
- PhápvàMỹ coi ĐBP là “một pháo đài bất khả xâm phạm”trung tâm của kế hoạch Nava
b Chủ trương của ta :
- 12/1953 Bộ chính trị TW Đảng quyết định mở Chiến dịch ĐBP nhằm: tiêu diệt lựclượng địch, giải phóng Tây Bắc, tạo điều kiện giải phóng Bắc Lào
- Ta huy động một lực lượng lớn vũ khí, LTTP chuẩn bị cho chiến dịch
- 3-1954 công tác chuẩn bị hoàn tất
c Diễn biến : Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra qua 3 đợt
+ Đợt 1: từ ngày 13/03 đến 17/03/1954: Quân ta tiến công tiêu diệt cụm cứ điểm Him
Lam và toàn bộ phân khu Bắc, loại khỏi vòng chiến 2.000 địch
+ Đợt 2: từ ngày 30/03 đến 26/04/1954: Quân ta đồng loạt tiến công các cứ điểm phía
đông phân khu Trung tâm như E1,D1,C1, A1… bao vây, chia cắt địch
Trang 14+ Đợt 3: từ ngày 01/05 đến 07/05/1954: Quân ta đồng loạt tiến công phân khu trung tâm
và phân khu Nam Chiều 7/5, ta đánh vào sở chỉ huy địch.
- 17 giờ 30 ngày 7/05/1954,Tướng Đờ cát cùng toàn bộ Ban tham mưu địch đầu hàng và bịbắt sống
d Kết quả:
- Ta loại khỏi vòng chiến 16.200 địch, bắn rơi 62 máy bay, thu toàn bộ vũ khí, phương tiệnchiến tranh
e Ý nghĩa:
+ Đập tan hoàn toàn kế hoạch Na-va
+ Giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của Pháp, làm xoay chuyển cục diện chiếntranh ở ĐD, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh ngoại giao của ta giành thắng lợi
Câu 32 Nêu những nội dung cơ bản và ý nghĩa lịch sử của hiệp định Giơnevơ năm 1954
về Đông Dương ?
- 21-7-1954, Hiệp định Giơnevơ được kí kết.
a Nội dung Hiệp định Giơ ne vơ:
- Các nước tham dự hội nghị cam kết tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản là độc lập, chủquyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của 3 nước VN, Lào, Campuchia
- Các bên tham chiến thực hiện ngừng bắn, lập lại hoà bình trên toàn Đông Dương
- Các bên tham chiến thực hiện cuộc tập kết, chuyển quân, chuyển giao khu vực
- Quân đội VN và quân Pháp tập kết ở 2 miền B- Nam, lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới tạmthời, tiến hành bằng cuộc tổng tuyển cử tự do trong cả nước tổ chức vào 7/1956
- Cấm đưa quân đội, nhân viên quân sự và vũ khí nước ngoài vào các nước ĐD
b Ý nghĩa:
- Đánh dấu thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp, buộc Pháp phải chấm dứt chiếntranh xâm lược, rút hết quân đội về nước Mĩ thất bại trong âm mưu kéo dài, mở rộng chiếntranh xâm lược ĐD
Câu 33 Nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954 )?
a Nguyên nhân thắng lợi:
- Có sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch HCM, với đường lối chính trịquân sự và đường lối kháng chiến đứng đắn, sáng tạo
- Có hệ thống chính quyền dân chủ ND, có mặt trận DT thống nhất, có lực lượng vũ trang 3 thứ quân, có hậu phương rộng lớn, vững mạnh
- Có liên minh chiến đấu của nhân dân 3 nước ĐD, sự đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ của TQ,
LX, các nước dân chủ nhân dân
b Ý nghĩa lịch sử:
- Chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược, đồng thời chấm dứt ách thống trị thực dân của Pháptrong gần một thế kỉ trên đất nước ta; miền Bắc nước ta được giải phóng, chuyển sang giaiđoạn cách mạng XHCN
- Giáng đòn nặng nề vào tham vọng xâm lược, âm mưu nô dịch của chủ nghĩa đế quốc, góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa, cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc các nước châu Á, châuPhi và Mĩ La tinh
Trang 15- 1/1/1955,TW Đảng, Chính phủ và Chủ tịch HCM ra mắt nhân dân thủ đô.
- 16/ 5/1955, Pháp rút khỏi Hải Phòng => miền Bắc hoàn toàn giải phóng.
+ Miền Bắc: Hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế, tiến lên CNXH
+ Miền Nam: Tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thực hiện hòa bình
thống nhất nước nhà
Câu 35- Miền Bắc đã đạt được những thành tựu gì trongviệc hoàn thành cải cách ruộng đất (1954 – 1956)
- Trong 2 năm(1954- 1956) MB tiến hành 6 đợt giảm tô, 4 đợt cải cách ruộng đất
+ Kết quả: Tịch thu, trưng thu, trưng mua 81 vạn hécta ruộng đất, 10 vạn trâu bò và 1,8
triệu nông cụ đem chia cho 2 triệu hộ nông dân
=> Khẩu hiệu “Người cày có ruộng” đã trở thành hiện thực
* Hạn chế: Phạm phải 1 số sai lầm như đấu tố tràn lan, đấu tố thô bạo, đấu tố cả địa chủ
kháng chiến nhưng Đảng và chính phủ phát hiện và kịp thời sửa chữa
+ Ý nghĩa: + Bộ mặt nông thôn miền Bắc có nhiều thay đổi
+ Khối liên minh công nông được củng cố
Câu 36 Phong trào “ Đồng khởi” (1959 – 1960) nổ ra trong hoàn cảnh nào? Nêu diễn biến ý nghĩa của phong trào?
a.Hoàn cảnh:
- Trong những năm 1957 – 1959, Mĩ – Diệm tăng cường khủng bố phong trào đấu tranh
của quần chúng, ban hành đạo luật đặt cộng sản ra ngoài vòng pháp, ra luật 10/59 →
Cách mạng miền Nam gặp muôn vàn khó khăn, tổn thất
- 1/1959 Hội nghị lần thứ 15 BCH TW Đảng đã quyết định nhân dân miền Nam sử
dụng bạo lực cách mạng đánh đổ chính quyền Mĩ- Diệm Hội nghị nhấn mạnh: Ngoài conđường dùng bạo lực cách mạng, nhân dân MN không có con đường nào khác
b Diễn biến:
- 17-1-1960, Phong trào “Đồng khởi” nổ ra ở ba xã thuộc huyện Mỏ Cày(Bến Tre), sau
đó nhanh chóng lan ra toàn huyện Mỏ Cày và tỉnh B.Tre, phá vỡ từng mảng lớn chính quyềncủa địch
- Phong trào “ Đồng khởi” nhanh chóng lan ra khắp Nam Bộ, TN và Trung Trung Bộ
- 20-12-1960 Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập
c Ý nghĩa :
+ Giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân kiểu mới của Mĩ, làm lung lay tận gốc chế
độ tay sai Ngô Đình Diệm
+ Đánh dấu bước phát triển của cách mạng miền Nam, chuyển cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công
Câu 37- Nêu nội dung cơ bản Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9/ 1960)
- 9-1960, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng họp tại HN