Th ch cao, ti ng anh là gypsum mà trong t đi n Bách Khoa Encarta Encyclopedia đ nh ngh a là m t lo i ch t khoáng
r t ph thông mang tên hóa h c là calcium sulfat (CaSO4 2H2 O)
Nó đ c tìm th y trong đá vôi (limestone), và h u nh có m t m i vùng trên trái đ t
S n xu t:
u tiên, thach cao t nhiên đ c khai thác t m d i d ng các t ng đá t a nh đá vôi á th ch cao đ c đem nung trong lò gi ng nh nung vôi nh ng đây c u trúc canxisulfat không b phân hu mà ch có ph n ng lo i b n c k t tinh
CaSO4.2H2O Ca SO4 1/2H2O + 3/2 H2O
Th ch cao ra lò là th ch cao n a n c s đ c nghi n nh d ng b t m n
s n xu t t m th ch cao, ng i ta pha th ch cao b t thành m t dung d ch d ng s a và đ vào khuôn Ph n ng đóng r n c a thach cao chính
là quá trình Hydrat hoá, t o liên k t tinh th Hydrat Ph n ng có to nhi t là quá trình ng c v i quá trình nung th ch cao trên T m th ch cao đ c đ theo các hình d ng, kích th c và hoa v n khác nhau và đ c tr n v i m t s ch t ph gia khác đ t o ra các tính n ng phù h p
v i m c đích s d ng
Tác d ng:
Th ch cao đ c s d ng r ng rãi trong đ i s ng và s phát tri n c a con ng i b i các tính n ng c a nó nh : Làm thu c trong y h c, dùng làm th c ph m…và đ c bi t trong nghành xây d ng b i các đ c tính cách nhi t, ng n l a, gi m ti ng n, ch u n c…ti n l i, b n, đ p, gi m chi phí khi s d ng
Ngoài ra, Th ch cao còn đ c xem là lo i v t li u truy n th ng và thân thi n v i con ng i và đã đ c th a nh n trên toàn th gi i
Th ch cao nh có c u trúc t ong (th ch cao t ong) là lo i th ch cao nh ch a m t s l ng l n các l nhân t o tr ng thái kín có kích th c
bé (0.5- 2mm) đ c phân b đ u trong th tích th ch cao
S n xu t:
H th ng l r ng này đ c hình thành theo hai ph ng pháp:
- Ph ng pháp hoá h c:
Dùng ch t tao khí tr n vào h n h p th ch cao ta s thu đ c s n ph m th ch cao khí
- Ph ng pháp c h c:
Dùng ch t t o b t tr n b t th ch cao và n c và thêm m t s ch t ph gia khác s t o đ c s n ph m th ch cao b t ôi khi ng i ta c ng ding ph gia cu n khí đ t o r ng cho th ch cao t ong
S n xu t:
Công ngh s n xu t th ch cao b t khá ph c t p, đ c ti n hành theo các b c sau:
- Ch t o b t k thu t
- Tr n h n h p b t th ch cao và ph gia
- Tr n h n h p v a th ch cao v i b t và t o hình
Tính ch t c lý và nhi t v t lý c a th ch cao b t ph thu c vào nhi y u t : t l n c, b t th chc cao, các ch t ph gia, l ng b t và công ngh t o b t (kích th c và đ n đ nh c a b t) Th ch cao b t đ c ch t o thành t m t vi c đ ho c b m h n h p vào khuôn đúc sau đó có
th đ nguyên t m ho c c t ra thành nh ng t m nh có kích th c khác nhau tùy yêu c u s d ng Công ngh s n xu t th ch cao b t đã đ c nghiên c u và áp d ng thành công n c ta Tuy nhiên vi c s n xu t th ch cao b t ph c t p h n th ch cao d ng khí vì ngu n b t ch y u
ph i nh p kh u
Bên c nh đó, vi c t o r ng cho th ch cao nh có th th c hi n b ng cách s d ng c t s i (th ng dùng s i th y tinh).S đan xen c a s i vô
h ng trong th ch cao s hình thành l r ng t ng hi u qu t o r ng ng i ta th ng s d ng k t h p v i ch t t o b t
i m m nh c a th ch cao nh c t s i là cách nhi t, ch u kéo u n, ch ng va đ p t t, đ b n d o dai cao Do đó, chúng r t phù h p v i nh ng
k t c u c n cách nhi t, cách âm, đ ng th i ch u kéo u n hay va đ p S có m t c a s i làm gi m đáng k hi n t ng bi n đ i th tích c a
th ch cao nh trong quá trình r n ch c hay do quá trình thay đ i nhi t đ hay đ m i u này làm t ng tu i th c a th ch cao c t s i
C t s i s d ng trong th ch cao siêu nh có nhi u lo i Nh ng ph bi n nh t là bông s i th y tinh, s i amian, s i t ng h p…Nhìn chung, các
lo i s i có đ b n và kh n ng dính bám cao Hi n nay, n c ta đã ch t o thành công th ch cao c t s i th y tinh nói chung và th ch cao nh nói riêng cùng các lo i khác đ c dùng trong xây d ng và trang trí n i th t ch y u d ng t m, vách ng n Lo i này có kh i l ng th tích kho ng 1000-1600 kg/m3 , c ng đ nén 10-12 Mpa, c ng đ kéo 4-6 Mpa G n đây, Vi n Khoa h c công ngh v t li u xây d ng đã ch t o thành công t m Composit t c t s i r m Tuy nhiên s n ph m này kém b n trong môi tr ng m
Trên đây là m t s lo i th ch cao nh thông d ng nh t, chúng đ c s d ng r ng rãi trong nghành xây d ng và thi t k trang trí n i th t, không ng ng phát tri n c trong n c và trên th gi i v i nhi u ch ng lo i, kích k và tính n ng s d ng Trong đi u ki n khí h u nhi t đ i nóng m, vi c s d ng th ch cao siêu nh cho công trình xây d ng s mang l i hi u qu k thu t to l n
Ngu n: Vi n KH-CN VLXD