Muốn học sinh Tiểu học học tốt được môn Toán thì mỗi người Giáo viên không phải chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong Sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và t[r]
Trang 1PhÇn i: më ®Çu
I Lý do ch ọ n đề tài :
1/ Xuất phát từ yêu cầu đặt ra trong việc đào tạo lớp người lao động
mới, phục vụ sự nghiệp cơng nghiệp hố hiện đại hố đất nước :
Đất nước ta đang trên đà phát triển từ một nền kinh tế lạc hậu tiến đến một nền kinh tế cơng nghiệp hĩa hiện đại hĩa để đáp ứng được yêu cầu đĩ địi hỏi phải cĩ một đội ngũ trí thức đủ trình độ, để tiếp cận với các loại máy mĩc trang thiết bị hiện đại Muốn giải quyết được vấn đề này, cần phải phối hợp chặt chẽ với các nguồn nhân lực trong tồn xã hội, trong đĩ Gi¸o dơc -
§µo t¹o giữ vai trị then chốt Như đại hội IX tiếp tục khẳng định: Giáo dục Đào tạo là quốc sách hàng đầu, phát triển Gi¸o dơc là một động lực thúc đẩy
sự nghiệp cơng nghiệp hố, hiện đại hố là điều kiện phát huy nguồn lực con người, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh
và bền vững Cho nên các yêu cầu về đổi mới Giẫ dơc về mục tiêu, về nội dung, về phương pháp, về hình thức tổ chức … nĩi chung là điều tất yếu để gĩp phần đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội
2 / Xuất phát từ yêu cầu đặt ra trong quá trình triển khai dạy và học SGK tiểu học mới trên phạm vi cả nước :
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thực hiện mới chương trình SGK tiểu học trên phạm vi cả nước, chương trình sách mới so với sách cũ cĩ nhiều thay đổi cả về hình thức lẫn nội dung, chính vì thế phương pháp dạy học cũng càng phải đổi mới Cho nên việc nghiên cứu về phương pháp dạy học ở bậc tiểu học nĩi chung, phương pháp dạy học mơn tốn ở tiểu học nĩi riêng là nhiệm vụ của những người làm cơng tác giáo dục
Mỗi thầy cơ giáo Tiểu học cần phải tự học tập và nghiên cứu nhằm trang
bị cho mình những chuẩn kiến thức về phương pháp dạy học mới tốt hơn nhằm đáp ứng yêu cầu về nội dung sách giáo khoa tiểu học mới trên phạm
vi cả nước.
Trang 23/ Xuất phát từ yêu cầu đặt ra trong quá trình triển khai thực hiện đổi mới giáo dục nĩi chung và đổi mới giáo dục Tiểu học nĩi riêng :
- Giáo dục nĩi chung đổi mới để phù hợp với thời kỳ đổi mới kinh tế hiện nay trong đĩ giáo dục tiểu học nĩi riêng Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, mơn Tốn cùng với các mơn học khác trong nhà trường Tiểu học cĩ những vai trị gĩp phần quan trọng đào tạo nên những con người phát triển tồn diện.
Tốn học là mơn khoa học tự nhiên cĩ tính lơgíc và tính chính xác cao, nĩ là chìa khĩa mở ra sự phát triển của các bộ khoa học khác.
Muốn học sinh Tiểu học học tốt được mơn Tốn thì mỗi người Giáo viên khơng phải chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã cĩ sẵn trong Sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập khuơn, máy mĩc làm cho học sinh học tập một cách thụ động Nếu chỉ dạy học như vậy thì việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽ khơng cao Nĩ là một trong những nguyên nhân gây ra cản trở việc đào tạo các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày.
Yêu cầu của giáo dục hiện nay địi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học mơn tốn ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lơi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập Trị chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trị chơi cĩ nội dung tốn học lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thơng qua các trị chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức tốn học một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm Khi giáo viên đưa ra được các trị chơi tốn học một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy và học mơn tốn sẽ ngày càng nâng cao.Chính vì những lý do nêu trên mà tơi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm "Chỉ đạo
Trang 3thieỏt keỏ troứ chụi goựp phaàn ủoồi mụựi phửụng phaựp daùy hoùc moõn Toaựn lụựp 3".
II- Mục đích nghiên cứu :
Nghiờn cửựu ủeà taứi nhaốm :
- Tỡm hiểu những vấn đề chung về đổi mới phương phỏp dạy học núi chung và đổi mới phương phỏp dạy học mụn toỏn Tiểu học núi riờng.
- Chỉ đạo thiết kế troứ chụi goựp phaàn ủoồi mụựi phửụng phaựp daùy hoùc moõn Toaựn lụựp 3 theo hướng tớch cực hoỏ cỏc hoạt động của học sinh nhằm nõng cao chất lượng việc dạy v h à ọc toỏn ở Tiểu học.
III-Đối t ợng,phạm vi nghiên cứu :
*Đối tợng nghiên cứu: Giáo viên và học sinh khối lớp 3
* Phạm vi nghiên cứu : Nội dung thiết kế cỏc troứ chụi goựp phaàn ủoồi mụựi phửụng phaựp daùy hoùc moõn Toaựn lụựp 3
IV-nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu thực trạng của việc thiết kế cỏc troứ chụi trong daùy hoùc moõn Toaựn lụựp 3 của trờng Tiểu học Hợp Thanh A.
- Tìm hiểu thực trạng giáo viên soạn và chuẩn bị bài trong các tiết dạy toán
- Sử dụng thiết kế cỏc troứ chụi để hớng dẫn HS giải một số bài toán ở lớp
3
- Đa ra một số giải pháp để nâng cao hiệu quả thiết kế cỏc troứ chụi trong daùy hoùc moõn Toaựn lụựp 3
- Tổ chức thực nghiện để kiểm nghiệm những giải pháp đã đề xuất.
V-Giả thuyết khoa học :
Thực trạng là giáo viên cha chuẩn bị bài chu đáo trớc khi lên lớp Trong giờ dạy giáo viên cha lựa chọn đợc phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học khoa học phù hợp với nội dung bài học Nếú đợc quan tâm và tìm ra những nguyên nhân khó khăn dẫn đến việc học sinh cha hiểu bài và cha
có hứng thú với bài học và đề ra những biện pháp phù hợp thì việc hứng thú học moõn toaựn lớp 3 sẽ đạt hiệu quả cao Từ đó góp phần nâng cao
Trang 4chất lợng giáo dục dạy và học trong nhà trờng
VI- Giới hạn đề tài :
- Giáo viên và học sinh khối lớp 3
- Địa bàn : Trờng Tiểu học Hợp Thanh A – Xã Hợp Thanh – Huyện Mỹ
Đức – Thành phố Hà Nội
- Thời gian thực hiện đề tài năm học : 2009 - 2010
-Nội dung : Chổ ủaùo thieỏt keỏ troứ chụi goựp phaàn ủoồi mụựi phửụng phaựp daùy hoùc moõn Toaựn lụựp 3
VII- Ph ơng pháp nghiên cứu :
1 Phửụng phaựp nghieõn cửựu taứi lieọu
ẹoùc caực taứi lieọu saựch , baựo , taùp chớ giaựo duùc , tử lieọu tham khaỷo treõn thử vieọn giaựo aựn ủieọn tửỷ vaứ caực noọi dung coự lieõn quan ủeỏn thieỏt keỏ troứ chụi moõn toaựn lụựp 3.
-Tổng hợp các kiến thức veà thieỏt keỏ troứ chụi moõn toaựn ụỷ lụựp 3.
2 Phửụng phaựp nghieõn cửựu thửùc teỏ :
- Tổ chức dự giờ các đồng chí giáo viên dạy lớp 3 Sau mỗi tiết dạy của từng đồng chí tôi tiến hành rút kinh nghiệm trao ủoồi yự kieỏn veà noọi dung caực troứ chụi toaựn hoùc
Trang 54 Phơng pháp nghiên cứu sách giáo khoa và tài liệu :
Trang bị cho giáo viên sách giáo khoa và tài liệu tham khảo giáo viên
có thể học tập và áp dụng vào bài dạy của mình đợc tốt hơn
5 Phơng pháp tổng kết rút kinh nghiệm:
Qua mỗi tiết dạy , mỗi chuyên đề chúng tôi đã đánh giá nhận xét những mặt đã làm đợc những mặt còn tồn tại để bổ xung và xây dựng kế hoạch đợc hoàn thiện hơn
Do vậy quan điểm “ Thụng qua hoạt động vui chơi để tiến hành hoạt động học tập ” là phự hợp với trường tiểu học
Trũ chơi toỏn học nhằm mục đớch là thụng qua trũ chơi để củng cố kiến thức của bài học , luyện tập lại kiến thức của bài mới , phỏt hiện ra kiến thức mới của bài học Thụng qua trũ chơi học sinh nắm được kiến thức của bài học một cỏch nhẹ nhàng
Trong quỏ trỡnh học toỏn ở tiểu học , sử dụng trũ chơi toỏn học cú nhiều tỏc dụng như :
Giỳp học sinh thay đổi loại hỡnh hoạt động trong giờ học , làm cho giờ học bớt
Trang 6căng thẳng , tạo cảm giác thoải mái , dễ chịu Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng , gây hứng thú học tập
Kích thính sự tìm tịi , tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình
Thơng qua trị chơi , học sinh vận dụng kiến thức năng nổ , hoạt bát , kích thích trí tưởng tượng , trí nhớ Từ đĩ phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách sử
lý thơng minh trong những tình huống phức tạp tăng cường khả năng vận dụng trong cuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã hội
Ngồi ra thơng qua hoạt động trị chơi cịn giúp các em phát triển được nhiều phẩm chất đạo đức như tình đồn kết, thân ái, lịng trung thực, tinh thần cộng đồng trách nhiệm Vì vậy trị chơi tốn học rất cần thiết trong giờ học tốn ở tiểuhọc
2 Nguyªn t¾c thiÕt kÕ trß ch¬i:
a- Nguyên tắc thiết kế vừa sức dễ thực hiện :
- Mỗi trị chơi phải củng cố được một nội dung tốn học cụ thể trong chương trình (Cĩ thể là kiến thức cần kiểm tra bài cũ, kiến thức bài mới, kiến thức thực hành, luyện tập…)
- Chương trình tốn 3 được chia thành 5 mạch kiến thức : Số học và yếu tố đại
số, đại lượng và đo đại lượng, yếu tố hình học, yếu tố thống kê, các dạng giải toán Các trị chơi được xây dựng từ các dạng bài tập cĩ chọn lọc của các tiết học trong năm mạch kiến thức trên, nhưng cĩ thể mang những cái tên gợi cảm, gây hứng thú, gĩp phần hình thành, củng cố hoặc hệ thống kiến thức
- Các trị chơi phải giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tốn học, phát huy trí tuệ,
ĩc phân tích, tư duy sáng tạo
- Trị chơi phải phù hợp với quỹ thời gian (Sử dụng trong giờ học từ 5 đến 10 phút ), thích hợp với mơi trường học tập
-Trị chơi cĩ sức hấp dẫn ,thu hút được sự chú ý, tham gia của học sinh, tạo
Trang 7khơng khí vui vẻ, thoải mái
- Trị chơi cần phải gần gũi, sát thực, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh lớp
3 Tổ chức trị chơi khơng quá cầu kỳ, phức tạp
b- Nguyên tắc khai thác và thực hành : Để các trị chơi gĩp phần mang lạihiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và thiết kế trị chơi phải đảm bảo nhữngnguyên tắc sau :
* Tổ chức trị chơi học tập để dạy mơn Tốn nĩi chung và mơn Tốn lớp 3nĩi riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗitiết học cụ thể đưa các trị chơi cho phù hợp Song muốn tổ chức được trị chơitrong dạy tốn cĩ hiệu quả cao thì địi hỏi mỗi giáo viên phải cĩ kế hoạch chuẩn
bị chu đáo, tỉ mỉ, cận kè và đảm bảo các yêu cầu sau :
+ Trị chơi mang ý nghĩa giáo dục
+ Trị chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học
+ Trị chơi phải phù hợp với tâm lý học sinh lớp 3, phù hợp với khả năngngười hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường
+ Hình thức tổ chức trị chơi phải đa dạng, phong phú
+ Trị chơi phải được chuẩn bị chu đáo
+ Trị chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh
* Cấu trúc của Trị chơi học tập :
Trang 8Thời gian tiến hành : thường từ 5 - 7 phút
- Đầu tiên là giới thiệu trị chơi :
+ Nêu tên trị chơi
+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mơ tả vừa thực hành, nêu rõ quyđịnh chơi
- Chơi thử và qua đĩ nhấn mạnh luật chơi
Từ các nguyên tắc trên, tơi đã căn cứ vào nội dung kiến thức trong sách giáo khoa, căn cứ vào thời gian, mục tiêu đề ra ở mỗi tiết học cũng như đối tượng học sinh, mơi trường học tập ở đơn vị trường ven núi như trường Tiểu học Hợp
Thanh A, nơi tơi đang cơng tác để chỉ đạo giáo viên thiết kế các trị chơi sử dụng trong giờ học tốn lớp 3
Ch ¬ng II : Thùc tr¹ng ban ®Çu
Qua tìm hiểu một số giáo viên dạy lớp 3 , tìm hiểu học sinh , tài liệu tham khảo
ở trường tiểu học Hợp Thanh A ,tơi nhận thấy: Các đồng chí giáo viên chưa quan tâm nhiều đến việc đưa trị chơi học tốn vào giảng dạy hoặc cĩ đưa trị chơi học tốn vào giờ học cũng chỉ trong những giờ thao giảng Sở dĩ cĩ tình
Trang 9trạng trờn là do cỏc đồng chớ giỏo viờn chưa nhận thức được hết tỏc dụng của trũ chơi trong giờ học toỏn Vỡ vậy mà giờ học toỏn cũn trầm học sinh cũn thụ động trong học tập , một số học sinh yếu kộm cũn ngại học toỏn , đến giờ học toỏn cỏc
em khụng hứng thỳ dẫn đến kết quả học tập khụng cao Do địa bàn ở Hụùp
Thanh A laứ moọt xaừ ven nỳi , trỡnh độ dõn trớ chưa đồng đều nờn việc quan tõm đến việc học tập của con cỏi chưa cao , đồ dựng học tập của cỏc em thiếu nhiều , tớnh tự giỏc học tập của cỏc em coứn thaỏp
Tôi đã đã dự giờ và tiến hành khảo sát vào tháng thứ hai của năm học và cho kết quả điểm số cụ thể nh sau :
Ch ơng III : Giải pháp chỉ đạo
A CHặ ẹAẽO GIAÙO VIEÂN THIEÁT KEÁ TROỉ CHễI MOÂN TOAÙN LễÙP 3.1.Troứ chụi coự noọi dung soỏ hoùc vaứ yeỏu toỏ ủaùi soỏ :
Troứ chụi thửự 1 : Xeỏp haứng thửự tửù
* Mục đớch chơi : Giỳp học sinh củng cố cỏch so sỏnh và sắp xếp cỏc số theo thứ tự từ bộ đến lớn và ngược lại
* Thời gian chơi : 5 phỳt
* Chuẩn bị chơi : Giỏo viờn – chuẩn bị 2 lỏ cờ hiệu ( Cờ giấy nhỏ, 2 lỏ cú màu khỏc nhau )
Học sinh – mỗi đội 5 mảnh bỡa ( Cú kớch thước 10 x 15 cm ) trong mỗi mảnh bỡa cú ghi cỏc số
Vớ dụ : Tiết 1 : Đọc, viết và so sỏnh cỏc số cú 3 chữ số bài tập số 4,5 trang 3 sgk
Khi tổ chức trũ chơi giỏo viờn cú thể chuẩn bị nội dung ghi trong bỡa : 537;
Trang 10* Quy ước : Khi cô giáo hô hiệu lệnh và giơ 2 lá cờ trên 2 tay về hai phía( sang ngang ) yêu cầu các em nghe, giơ biển lên cao và xếp mỗi đội một hàng ngang, bắt đầu từ cô giáo Khi cô đưa 2 lá cờ song song về phía trước các em tập hợp hàng dọc
* Giáo viên bắt đầu hô các cách khác nhau như : “ Tập hợp theo thứ tự từ bé đến lớn ” ; “ Tập hợp theo thứ tự từ lớn đến bé ” sau hai ba lần thi thay đổi các biển giữa hai đội rồi tiếp tục chơi
* Ban thư ký ghi kết quả và tổng hợp điểm Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự, nhanh, không ồn ào, xô lấn, làm lộn xộn, cho 10 điểm Xếp chậm, không thẳng hàng, mất trật tự trừ 2 điểm Đội nào xếp sai không ghi điểm Sau 5 phút kết thúc trò chơi đội nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc
Trò chơi có thể sử dụng ở các tiết : So sánh các số trong phạm vi
10 000 bài tập số 2 trang 101 So sánh các số trong phạm vi 100 000 bài tập
Trang 11- Cách chơi : Các em ngồi tại chỗ Giáo viên gọi bắt đầu từ 1 em xung phong Ví
dụ em xướng to 1 số trong phạm vi 1000 chẳng hạn “358 và chỉ nhanh vào em Bbất kỳ để “truyền điện” Lúc này em B phải nĩi tiếp, ví dụ “trừ 142 rồi chỉ nhanhvào em C bất kỳ Thế là em C phải nĩi tiếp “bằng 216” Nếu C nĩi đúng thì đượcquyền xướng to 1 số như A rồi chỉ vào một bạn D nào đĩ để “truyền điện” tiếp
Cứ làm như thế nếu bạn nào nĩi sai (chẳng hạn A nĩi “358 truyền cho B, mà Bnĩi trừ “149 tức là sai dạng tính hoặc là C đọc kết quả tính sai) thì phải nhảy lị
cị một vịng từ chỗ của mình lên bảng Kết thúc khen và thưởng một tràng vỗ taycho những bạn nĩi đúng và nhanh
* Lưu ý :
+ Trị chơi này khơng cần phải chuẩn bị đồ dùng, giáo cụ
+ Trị chơi này cĩ thể áp dụng được vào nhiều bài (Ví dụ : Luyện tập cácbảng cộng trừ, nhân chia) và cĩ thể thay đổi hình thức “truyền” Ví dụ : 1 em hơ
to 6x3 và chỉ vào em tiếp theo để truyền thì em này chỉ việc nĩi kết quả bằng 18
+ Trị chơi này khơng cầu kỳ nhưng vẫn gây được khơng khí vui, sơi nổi,hào hứng trong giờ học cho các em
Trò chơi thứ 3 : Kết bạn
* Mục đích yêu cầu :
- Rèn luyện, củng cố kỹ năng tính nhẩm nhanh các phép tính cộng, trừ hoặc nhân, chia ( số trịn chục, trịn trăm )
- Luyện tác phong nhanh nhẹn, tinh mắt
* Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị 10 đến 15 tấm bìa hình chữ nhật kích thước 10x15 cm ; cĩ dây đeo Mỗi tấm đều ghi một phép tính hoặc kết quả tương ứng
Ví dụ : Tiết cộng trừ các số cĩ 3 chữ số ( khơng nhớ ) bài tập số 1 trang 4.Nội dung ghi trong thẻ như sau :
Trang 12100 + 20 + 4 500 + 4 700-200-20
* Thời gian: từ 5 đến 7 phút
* Cách chơi : học sinh xung phong lên rút thẻ của mình, sau đó tất cả đội tập hợp thành vòng tròn, các em đeo thẻ trước ngực, mỗi em tự quan sát số thẻ của mình đứng trước và sau số thẻ của bạn nào trong nhóm mình Tự tính nhẩm kết quả hoặc phép tính tương ứng với kết quả hoặc phép tính ghi trên thẻ của mình
* Yêu cầu cả đội lặc cò cò, vừa hát vừa vỗ tay cùng cả lớp: “ Lặc cò cò cho cáigiò nó khoẻ, đi xen kẽ cho nó khoẻ cái giò ” Khi giáo viên hô “ Tìm bạn ! tìm bạn ! ” các em phải nhanh chóng tìm và chạy về với bạn đeo thẻ có kết quả hoặc phép tính tương ứng với thẻ của mình Những ai tìm đúng, tìm nhanh bạn mình nhất thì ghi được 10 điểm Bạn nào tìm sai thì phải tự nhẩm lại để tìm đúng bạn mình Sau một lượt giáo viên đổi thẻ lẫn lộn , sau đó cho các em tiếp tục chơi hoặc nhóm khác chơi
Trò chơi có thể áp dụng cho tiết luyện tập bài số 2 trang 103 sgk , tiết luyện tập bài số 3 trang 148 sgk , tiết ôn tập bốn phép tính trong phạm vi 100 000
Trò chơi 4 : Ai nhiều điểm nhất
(Tiết 58 : Luyện tập)
- Mục đích :
+ Luyện tập củng cố kỹ năng cộng 2 số có nhớ trong phạm vi 100
+ Tập cho học sinh cách đánh giá, cho điểm
- Chuẩn bị
+ 2 cây chậu cảnh có đánh số 1, 2
+ Một số bông hoa bằng giấy màu cứng, mặt trước màu trắng ghi các phéptính như
Trang 13367 + 125 93 + 58 367 + 120
+ Phấn màu
+ Đồng hồ theo dõi thời gian
+ Chọn 3 học sinh khá nhất lớp làm giám khảo và thư ký
- Cách chơi : Chia lớp làm 2 đội, khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" lần lượt từngđội cử người lên bốc hoa trên bàn giáo viên, người chơi có nhiệm vụ làm nhanhphép tính ghi trên bông hoa, sau đó cài bông hoa lên cây của đội mình Ngườinày làm xong cài hoa lên cây thì lại đến lượt người khác Cứ như vậy cho đến hết
2 phút Sau khi giáo viên hô hết giờ thì 2 đội mỗi đội cử 1 đại diện lên đọc lầnlượt từng phép tính trên cây của mình đồng thời giơ cho cả lớp xem bông hoa đó.Giám khảo đánh giá và thư ký ghi lại kết quả
- Cách tính điểm :
+ Mỗi phép tính đúng được 10 điểm
+ Tổng hợp số điểm của từng đội Đội nào nhiều đuểm hơn là đội đó thắngcuộc
* lưu ý : Sau giờ chơi giáo viên nêu nhận xét đánh giá các đội chơi khuyếnkhích tổ giám khảo, thư ký, nhắc nhở các em những sai sót vấp phải để lần saucác em chơi tốt hơn
Trò chơi 5 : Ong đi tìm nhụy
(Trò chơi có thể áp dụng các bảng nhân, chia, cụ thể tiết Bảng chia 6)
Trang 14+ 10 chú Ong trên mình ghi các phép tính, mặt sau có gắn nam châm
+ Phấn màu
- Cách chơi :
+ Chọn 2 đội, mỗi đội 4 em
+ Giáo viên chia bảng làm 2, gắn mỗi bên bảng mộ bông hoa và 5 chúOng, ở bên dưới không theo trật tự, đồng thời giới thiệu trò chơi
Cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, cònnhững chú Ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình Nhưng các chúOng không biết phải tìm như thế nao, các chú muốn nhờ các con giúp, các con cógiúp được không ?
- 2 đội xếp thành hàng Khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" thì lần lượt từng bạnlên nối các phép tính với các số thích hợp Bạn thứ nhất nối xong phép tính đầutiên, trao phấn cho bạn thứ 2 lên nối, cứ như vậy cho đến khi nối hết các phéptính Trong vòng 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh hơn là đội chiến thắng
* Lưu ý : Sau khi học sinh chơi xong, giáo viên chấm và hỏi thêm một sốcâu hỏi sau để khắc sâu bài học
+ Tại sao chú Ong không tìm được đường về nhà ?
+ Phép tính "24 : 6" có kết quả bằng bao nhiêu ?
+ Muốn chú Ong này tìm đợc về thì phải thay đổi số trên cánh hoa như thếnào ?
Trò chơi 6 : Rồng cuốn lên mây
- Mục đích :
24 : 6
Trang 15- Kiểm tra kỹ năng tính nhẩm của học sinh Ví dụ : củng cố các bảng nhân,chia
" Rồng cuốn lên mây
Rồng cuốn lên mây
Ai mà tính giỏi về đây với mình"
+ Sau đó em hỏi :
"Người tính giỏi có nhà hay không ?"
- Một em học sinh bất kỳ trả lời :
"Có tôi ! Có tôi !"
- Em làm đầu rồng ra phép tính đó, ví dụ : "42 : 7 bằng bao nhiêu ?"
- Em tính giỏi trả lời (nếu trả lời đúng thì được đi tiếp theo em đầu rồng)
Cứ như thế em làm đầu rồng cứ ra câu hỏi và cuốn đàn lên mây
- Lưu ý : Ở trò chơi này nên chọn em làm đầu rồng (là em Trưởng trò) phảinhanh nhẹn, hoạt bát
Trò chơi 7 : Bác đưa thư
(Áp dụng dạy các bảng nhân, bảng chia)
- Mục đích : Giúp học sinh thuộc lòng bảng nhân 6 Kết hợp với các thói quen
nói "cảm ơn" khi người khác giúp một việc gì
- Chuẩn bị : + Một số thẻ, mỗi thẻ có ghi 1 số 6, 12, 15, 24, 30, 36 60 là kết
quả của các phép nhân để làm số nhà
+ Một số phong bì có ghi phép nhân trong bảng 6 : 1x6, 6x1, 2x6, 6x2
Trang 16+ Một tấm các đeo ở ngực ghi "Nhân viên bưu điện".
- Cách chơi :
+ Gọi 1 số em lên bảng chơi giáo viên phát cho mỗi 1 thẻ để làm số nhà.Một em đĩng vai "Bác đưa thư" ngực đeo "Nhân viên bưu điện" tay cầm tậpphong bì
+ Một số em đứng trên bảng, lần lượt từng em một nĩi :
Bác đưa thư ơi
Cháu cĩ thư khơng ?
Đưa giúp cháu với
Số nhà 12
Khi đọc đến câu cuối cùng "số nhà 12" thì đồng thời em đĩ giơ sĩnhà 12 của mình lên cho cả lớp xem Lúc này nhiệm vụ của "Bác đưa thư" phảitính nhẩm cho nhanh để chọn đúng lá thư cĩ ghi phép tính cĩ kết quả là số tươngứng giao cho chủ nhà (ở trường hợp này phải chọn phong bì "6x2" hoặc "2x6"giao cho chủ nhà Chủ nhà nhận thư và nĩi lời "cảm ơn" Cứ như vậy các bạnchơi lại nĩi và "Bác đưa thư" lại tiếp tục đưa thư cho các nhà
Nếu "bác đưa thư" nhẩm sai, đưa khơng đúng địa chỉ nhận thì khơng đượcđĩng vai đưa thư nữa mà trở về chỗ để các bạn khác lên thay
Nếu các lần thư đều đúng thì sau 3 lần được cơ giáo tuyên dương và đổichỗ cho bạn khác chơi
Trò chơi thứ 8 : Giành cờ chiến thắng
* Mục đích chơi :- Củng cố khái niệm giảm đi một số lần và gấp lên một số lần
- Luyện cách xử lý linh hoạt
* Chuẩn bị chơi : Giáo viên chuẩn bị một số phiếu học tập cĩ thể cĩ nội dung như sau:
Trang 17- Phiếu 3 :
Gấp4lần Giảm 6 lần
Bớt 27 gấp 3 lần giảm 9 lần
Cách chơi : Giáo viên phát cho mỗi bàn một phiếu Em ngồi đầu
dăy làm phép tính đầu tiên rồi viết kết quả vào hình tròn sau đó chuyển ngay phiếu cho bạn thứ 2 trong dăy để tính tiếp Cứ như vậy cho đến học sinh cuối
5
Trang 18cùng của dăy
Nếu nhĩm nào về đích trước ( làm nhanh và đúng nhất )thì thắng cuộc, giành được cờ chiến thắng, nhận được phần thưởng bút chì, thước kẻ Trong trường hợp các đội cùng làm xong một lúc thì đội nào cĩ kết quả đúng, trật tự khi chơi sẽ thắng cuộc
( Trị chơi cĩ thể sử dụng trong tiết luyện tập bài số 1 trang 38 SGK, tiết luyện tập chung bài số 4 trang 77 SGK )
Trò chơi thứ 9 : Gieo xúc sắc
* Mục đích chơi: Giúp học sinh nắm vững cấu tạo số tự nhiên cĩ 4 chữ số
* Chuẩn bị chơi: Giáo viên chuẩn bị 4 con xúc sắc bằng gỗ hình lập phươngtrên các mặt cĩ ghi các số trong khoảng từ : 0- 9
Học sinh chuẩn bị giấy nháp, bút chì và quan sát sẵn sàng
* Cách chơi: Chơi theo kiểu đồng đội, mỗi đội 4 em (2 đội thi đua) Cả lớp quan sát, khuyến khích cổ vũ Hai đội xếp thành 2 hàng, giáo viên đứng giữa và gieo đồng thời 4 con xúc sắc Các em ở 2 đội sẽ bàn nhau
< bằng phân cơng> viết tất cả các số cĩ 4 chữ số đĩ và gĩp kết quả lại Sau 2 phút thì tất cả dừng bút và nộp kết quả viết cho cơ giáo
Trong một đội nếu kết quả trùng nhau thì chỉ tính điểm một lần Giáo viên kiểm tra kết quả, mỗi kết quả đúng ghi 10 điểm Nếu cĩ đội nạp kết quả khi chưa hết giờ mà đúng thì được cộng thêm một điểm
( Trị chơi được sử dụng cho tiết các số cĩ bốn chữ số trang 91 )
Trò chơi thứ 10 : Phân tích số
* Mục đích chơi :
- Giúp học sinh củng cố cách phân tích số cĩ bốn chữ số thành tổng của các nghìn, trăm, chục, đơn vị và ngược lại
Trang 19- Phát triển năng lực phân tích, tổng hợp ;
- Học sinh chuẩn bị phấn ( hoặc bút dạ )
* Thời gian chơi : 3 – 5 phút
* C ách chơi : Chơi theo kiểu đồng đội , chia lớp thành hai nhóm , mỗi nhóm chọn đội chơi (5-10 em ), các em còn lại cỗ vũ cho đội mình
Hai đội xếp thành hai hàng dọc Đội trưởng lên nhận và phát cho mỗi bạn trong đội mình một mãnh giấy ghi kết quả tương ứng với nội dung ghi trên bảng Các em đọc , quan sát ,so sánh tìm vị trí của mình cần điền (1-2 phút )
Khi giáo viên có hiệu lệnh bắt đầu chơi , yêu cầu từng bạn trong đội lên điền kết quả của mình vào bảng phụ treo trên bảng lớp (phần bài của đội mình) Bạn thứ nhất điền xong quay xuống nhanh chóng và vỗ vào tay bạn thứ hai, bạn thứ hai lên điền … Cứ thế tiếp tục cho điến hết Học sinh dưới lớp và giáo viên đánh giá, thống kê điểm Mỗi kết quả đúng ghi 10 điểm Đội nào nhiều điểm sẽthắng Trong trường hợp cả hai đội đều điền đúng kết quả thì đội nào nhanh hơn, trình bầy đẹp hơn sẽ thắng
( Trò chơi được sử dụng ở tiết các số có bốn chữ số (tiếp theo) bài tập 2
Trang 20trang 96 , vận dụng ở tiết ơn tập các số đến 100 000 bài số 3 trang 169 sgk )
Trò chơi thứ 11 : Giải đáp nhanh
* Mục đích chơi : - Luyện kỹ năng tính nhẩm các phép tính cộng, trừ
( trịn chục ,trịn trăm , trịn nghìn ) , nhân chia trong bảng
- Rèn kỹ năng tính tốn nhanh nhạy
* Thời gian chơi : 5-7 phút
* Chuẩn bị : Chọn 2 đội chơi, mỗi đội tự đặt tên cho mình ( chẳng hạn thỏ Trắng - thỏ Nâu )
- Cử ban giám khảo , thư ký , các em cịn lại cổ vũ cho đội mình
* Cách chơi : Chơi thi đua giũa hai nhĩm Đại diện 2 nhĩm oản tù tì xem bên nào ra đề trước Nhĩm thứ nhất nêu tên một phép nhân , chia đã học hay một phép tính cộng trừ các số trịn chục , trịn trăm nhĩm thứ hai trả lời kết quả Nếu nĩi sai thì khán giả (các em ở dưới ) được quyền trả lời
Sau khi trả lời , nhĩm thứ hai nêu nhanh một phép tính khác yêu cầu nhĩm thứ nhất trả lời Tiến hành tương tự sau khoảng 5 phút thì dừng lại, ban thư ký tổng hợp xem hai nhĩm cĩ bao nhiêu kết quả đúng Mỗi kết quả đúng ghi 10 điểm Nhĩm nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc
Trị chơi này được sử dụng ở tiết bảng nhân , bảng chia 6,7,8,9 cĩ bài tính nhẩm, sử dụng ở tiết luyện tập bài số 2 trang 103 SGK
[
Trò chơi thứ 12 : Bác mặt nạ thông thái
* Mục đích chơi : - Giúp học sinh củng cố lại thứ tự thực hiện phép tính trong biểu thức
- Rèn luyện kỹ năng quan sát , khả năng diễn đạt thành thạo , tự tin
- Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị 4 biển hình mặt nạ , một bên cĩ hình mặt cười một bên cĩ hình mặt mếu, 4 bảng con Chọn 3 đội chơi , mỗi đội
Trang 21chơi khoảng 3 em Chọn ban thư ký, ban giám khảo , các em cịn lại là cổđộng viên
* Cách chơi : Chơi thi đua giữa các đội
- Giáo viên lần lượt xuất hiện từng bảng con Trên mỗi bảng con cĩ ghi cách thực hiện 1 biểu thức
- Giáo viên cũng đưa ra đáp án bằng cách quay mặt nạ
- Ban thư ký tổng hộp điểm sau một cuộc chơi : Mỗi lần trả lời đúng , quay mặt
nạ đúng thì được 10 điểm , nếu quay mặt nạ đúng xong chưa trả lời được câu hỏiphụ của giáo viên thì bị trừ đi 1- 2 điểm Đội nào nhiều điểm nhất đội đĩ sẽ thắng cuộc được thưởng bút chì , vở viết
Trị chơi được sử dụng ở tiết tínhgiá trị của biểu thức ( tiếp theo ) bài số 2 trang 80 , cĩ thể sử dụng ở tiết luyện tập chung bài số 4 trang 83 Trò chơi thứ 13 : Tìm ngôi sao sáng
* Mục đích : - Củng cố về nhận biết giá trị các số La Mã
- Tạo hứng thứ học tập , rèn luyện và phát triển năng lực tư duy
* Chuẩn bị : Học sinh chuẩn bị 5 que tính
Trang 22* Thời gian chơi: Khoảng 3- 5 phút
* Cách chơi : Chơi thi đua giữa cá nhân
Các em đặt que tính lên bàn , khi giáo viên nêu lệnh học sinh thi nhau xếp xem ai làm nhanh nhất , đúng nhất
Ví dụ : Trị chơi được sử dụng trong tiết luyện tập bài số 4 trang 122 sgk Giáo viên nêu lệnh : Hãy dùng 5 que tính để xếp thành số mười bốn
Trò chơi thứ 14 : Hái hoa dân chủ
(Áp dụng trong những tiết ơn tốn cuối năm)
Trang 23Kim ngắn chỉ số 3, kim dài chỉ số 11 Hỏi là mấy giờ ?
7m3cm, bằng bao nhiêu cm
Vẽ lên đồng hồ chỉ 14 giờ 27 phút
Câu đố : Vừa trống vừa mái
Đếm đi đếm lạiTất cả sáu mươiMái một phần tưCịn là gà trống
Đố em tính đượcTrống, mái mấy con ?
Tổng kết chung khen những em chơi tốt trong năm
B – Trò chơi có nội dung đại lượng
Trị chơi 1 : Thi quay kim đồng hồ
(Tiết 13, 14 Bài xem đồng hồ - Thực hành xem đồng hồ)