Quản lí hoạt động dạy học môn toán tại trường tiểu học bồ đề, quận long biên, thành phố hà nội

Là giáo viên trực tiếp giảng dạy tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên,Thành phố Hà Nội trong nhiều năm và hiện nay được đào tạo nâng cao trình độ, tôinhận thức rõ việc kiện toàn côn

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệughi trong luận văn là trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từngcông bố trong bất kỳ công trình nào khác

Hà Nội, ngày tháng 8 năm

2019

Tác giả

Khổng Thị Kim Dung

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC 8

1.1 Một số khái niệm cơ bản 8

1.2 Hoạt động dạy học môn Toán tại trường tiểu học 11

1.3 Quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học 17

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học 22

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BỒ ĐỀ QUẬN LONG BIÊN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 25

2.1 Khái quát về Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội 25

2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 28

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề 30

2.4 Thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề 33

2.5 Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề 43

2.6 Đánh giá thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội 45

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BỒ ĐỀ QUẬN LONG BIÊN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 49

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 49

3.2 Biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu

học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội 51

3.3 Tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 68

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 73

TÀI LIỆU THAM KHẢO 77

PHỤ LỤC 1

Dạy học – Giáo dụcĐào tạo

Giáo viênHọc sinhNhân viênQuản líQuản lí dạy họcPhụ huynh học sinhPhương phápPhương pháp giáo dụcSách giáo khoa

Thiết bị dạy học

Tổ chuyên mônTiểu học

Xã hội chủ nghĩa

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Số lớp học Trường tiểu học Bồ Đề 27 Bảng 2.2: Cơ cấu khối công trình Trường tiểu học Bồ Đề 27 Bảng 2.3: Cán bộ quản lí, giáo viên và nhân viên Trường tiểu học Bồ Đề 28Bảng 2.6: Kết quả đánh giá việc QL xây dựng và thực hiện kế hoạch DH môn Toáncủa CBQL 33Bảng 2.7: Kết quả đánh giá việc QL đổi mới PPDH của CBQL cấp Phòng và cấptrường 34 Bảng 2.8: Kết quả đánh giá việc QL soạn bài lên lớp của GV 35Bảng 2.9: Kết quả đánh giá CBQL cấp Phòng và cấp trường QL giờ lên lớp của GV36

Bảng 2.10: Kết quả đánh giá công tác QL phân công giảng dạy cho GV của CBQLnhà trường 37 Bảng 2.11: Kết quả đánh giá công tác QL việc bồi dưỡng GV 38Bảng 2.12: Kết quả đánh giá CBQL cấp Phòng và cấp trường QL kiểm tra, đánh giá

GV 39 Bảng 2.13: Kết quả đánh giá việc triển khai học tập cho HS trong nhà trường

40 Bảng 2.14: Kết quả đánh giá công tác QL hoạt động tự học của HS 41Bảng 2.15: Kết quả đánh giá hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS42Bảng 2.16: Kết quả đánh giá thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động dạyhọc môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề 44Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm nhóm BP QL hoạt động dạy tại Trường tiểu học Bồ

Đề 68Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm nhóm BP QL hoạt động học Trường tiểu học Bồ

Đề 70

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nhân loại đang bước vào thế kỷ XXI, thế kỷ mà khoa học – công nghệ cónhững bước phát triển nhảy vọt, đưa loài người sang kỷ nguyên công nghệ, thôngtin và phát triển kinh tế tri thức Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế là một xuthế khách quan không thể cưỡng lại được Trong hoàn cảnh đó, Việt Nam có nhữngthời cơ và thách thức lớn Một trong những con đường để đưa đất nước phát triển vàhội nhập với thế giới thành công, đó là phát triển giáo dục và đào tạo

Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX đã khẳng định: “Phát triển giáo dục và đàotạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa -hiện đại hóa là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản về pháttriển xã hội tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” Giáo dục và đào tạo nước tanhững năm qua đã có những đóng góp to lớn vào sự nghiệp công nghiệp hóa - hiệnđại hóa và hội nhập quốc tế Song chúng ta phải thừa nhận rằng: giáo dục còn chậmđổi mới, chưa thích ứng nhanh với sự tiến bộ của khoa học và công nghệ Điều nàydẫn đến tình trạng “thừa thầy thiếu thợ”, chất lượng đào tạo nguồn nhân lực còn hạnchế, thách thức trên con đường hội nhập quốc tế Để khắc phục tình trạng trên vàđào tạo nguồn nhân lực có chất lượng, đổi mới giáo dục là vấn đề cấp thiết hiện nay.Đổi mới giáo dục trên tất cả các mặt: mục tiêu đào tạo, nội dung chương trình,phương pháp dạy học, trong đó đổi mới công tác quản lý hoạt động dạy học có ýnghĩa quyết định đến chất lượng đào tạo nguồn nhân lực

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc tiểu học là cấp học đầu tiên trong hệthống giáo dục phổ thông Nó là cấp học nền tảng, cơ sở giúp cho học sinh học tậpđược ở các cấp học tiếp theo Trong chín môn học, môn Toán đóng vai trò quantrọng, nó cung cấp những kiến thức cơ bản về số học, các yếu tố hình học, đo đạilượng, giải toán, môn Toán Tiểu học thống nhất không chia thành môn khác Cáckiến thức, kĩ năng của môn Toán ở tiểu học có nhiều ứng dụng trong đời sống; rấtcần thiết để học tốt các môn học khác ở Tiểu học và chuẩn bị cho việc học tốt mônToán ở bậc trung học Bên cạnh đó khả năng giáo dục của môn Toán rất phong phú

1

còn giúp học sinh phát triển tư duy, khả năng suy luận, trau dồi trí nhớ, giải quyết vấn

đề có căn cứ khoa học, chính xác Nó còn giúp học sinh phát triển trí thông minh, tưduy độc lập sáng tạo, kích thích óc tò mò, tự khám phá và rèn luyện một phong cáchlàm việc khoa học – những đức tính, phẩm chất của người lao động mới

Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học là một công việc không hề dễđối với nhà quản lý và còn khó khăn hơn đối với việc quản lý hoạt động dạy họcmôn Toán Do vậy, đổi mới và nâng cao chất lượng quản lý giáo dục, nâng cao trình

độ nghiệp vụ quản lý cũng như việc nhận thức đúng về công tác quản lý hoạt độngdạy học môn Toán của nhà quản lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học mônToán ở cấp Tiểu học

Là giáo viên trực tiếp giảng dạy tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên,Thành phố Hà Nội trong nhiều năm và hiện nay được đào tạo nâng cao trình độ, tôinhận thức rõ việc kiện toàn công tác quản lí, nhất là quản lí hoạt động dạy học mônToán trong Trường tiểu học là hết sức quan trọng và thật sự cần thiết Vì vậy,nghiên cứu thực tế và làm sáng tỏ những vấn đề lí luận, tìm ra những biện phápquản lí hữu hiệu trong công tác dạy và học tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận LongBiên, Thành phố Hà Nội là một việc làm có ý nghĩa thiết thực

Với mong muốn đó, tôi chọn đề tài: “Quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội” để nghiên cứu.

Làm tốt đề tài này, tôi hi vọng những biện pháp đề xuất sẽ góp phần nâng cao chấtlượng đào tạo, hoàn thiện công tác quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trườngtiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội, đáp ứng nhu cầu đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Đã có rất nhiều nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam nghiên cứu về quản lýhoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động dạy học môn Toán nói riêng.Điều này khẳng định tính cấp thiết, ý nghĩa lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiêncứu này

2.1 Ở nước ngoài

Việc nghiên cứu tổng kết lí luận và thực tiễn quản lí hoạt động dạy học ởnước ngoài đã được thực hiện từ rất sớm Từ những năm 50 của thế kỉ XX, tronghàng loạt công trình nghiên cứu của các nhà khoa học Liên Xô cũ, đã xuất hiện các

đề tài về các khía cạnh khác nhau của quản lí giáo dục Năm 1956, lần đầu tiên xuấthiện tác phẩm “Quản lí trường học” của tác giả A.PôPốp [1], một nhà sư phạm vàquản lí giáo dục Liên Xô cũ Tác phẩm này là cả một tập hợp khá hoàn chỉnh cácchỉ dẫn cho hoạt động thực tiễn của những người làm công tác quản lí giáo dục, đặcbiệt là quản lí trường học, trong đó có quản lí hoạt động dạy học

Năm 1987, Viện Quản lí và Kinh tế giáo dục thuộc Viện Hàn lâm sư phạm (Liên

Xô cũ) đã tổng kết những thành tựu nghiên cứu về quản lí trường học qua nhiều năm,trình bày những quan điểm mới nhất về quản lí giáo dục nói chung và quản lí hoạt độngdạy học nói riêng của các học giả Xô Viết cũ tính tới thời điểm đó [38]

Tại các nước phương Tây, việc nghiên cứu lí luận và thực tiễn quản lí giáodục nói chung và quản lí hoạt động dạy học nói riêng cũng rất sôi động Năm 1968,các tác giả Jacob W Getzels, Tames M Lipham, Roald F Campbell đã cho ra đờicông trình đầu tiên nghiên cứu khá hoàn chỉnh các vấn đề quản lí giáo dục dựa trêncác học thuyết chung, đặc biệt là thuyết hành vi trong quản lí [42]

UNESCO suốt chiều dài lịch sử tồn tại của mình đã tập hợp nhiều học giảtrên thế giới để nghiên cứu những vấn đề quản lí giáo dục trên toàn cầu cũng nhưtrong phạm vi khu vực hoặc quốc gia Từ năm 1964, trong loạt sách về kế hoạch hóagiáo dục đã tập hợp ra những khuynh hướng nghiên cứu khác nhau về một trongnhững vấn đề quan trọng của quản lí giáo dục là kế hoạch hóa giáo dục

Tuy nhiên, những nghiên cứu về quản lí hoạt động dạy học ở nước ngoài vẫnchưa có công trình nào bàn luận, nghiên cứu sâu đến quản lí hoạt động giáo dụctrong nhà trường tiểu học nói chung và quản lí hoạt động dạy học môn toán trongtrường tiểu học nói riêng

3

2.2 Ở Việt Nam

Ở nước ta, nhiều nhà sư phạm và quản lí đã tiến hành nghiên cứu một cáchtoàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc quản lí quá trình dạy học, ý nghĩa của việcnâng cao chất lượng dạy học trên lớp đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục

Đề cập đến quản lí trường học, tác giả Nguyễn Ngọc Quang đã nêu rõ: “Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất là hoạt động trung tâm của nhà trường” [29, tr.8] Hay như Bùi Minh Hiền và Vũ Ngọc Hải thì khẳng định: “QL các trường và QL các cơ quan trong hệ thống GD có vai trò rất quan trọng cho sự thành bại của sự nghiệp GD” [12,tr.14].

Các tác giả Phạm Minh Hạc [6], Đặng Thành Hưng [17], Bùi Văn Quân [30],Phạm Viết Vượng [39] trong những năm gần đây, đứng trước nhiệm vụ đổi mớigiáo dục và đào tạo nói chung và đổi mới hoạt động dạy học nói riêng, đã đi sâunghiên cứu vấn đề đổi mới quản lí hoạt động dạy học nhằm nâng cao tính hiện đại,gắn khoa học với thực tiễn và đời sống, vấn đề lấy người học làm trung tâm tronghoạt động dạy học

Các đề tài, luận án cũng bàn luận về vấn đề quản lí hoạt động dạy học như:Quản lí dạy học theo hướng đảm bảo chất lượng tại trường Tiểu học tỉnh Vĩnh Long[30], quản lí hoạt động dạy học môn Toán đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực chohọc sinh Dân tộc – Miền núi tại trường Trung học phổ thông Trần Can Tỉnh ĐiệnBiên [29]

Một số tạp chí chuyên ngành cũng đăng tải các kết quả nghiên cứu bàn đếnmột số vấn đề có liên quan đến quản lí hoạt động dạy học, đã đi sâu làm rõ quanniệm về tổ chức hoạt động dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh: Điển

hình như, Tác giả Trịnh Thị Quý trong tác phẩm “Những đặc trưng tổ chức – sư phạm và biện pháp nâng cao hiệu quả quản lí hoạt động dạy học ở trung tâm học tập cộng đồng” cho rằng : Quản lí hoạt động dạy học phải được thực hiện bằng cách

thực hiện sự quản lí toàn diện, quản lí tổ chức hoạt động học tập và kết hợp sử dụngtổng thể các biện pháp quản lí khác [31]; Hai tác giả Nguyễn Hữu Tài, Võ Nguyễn

Thành phố Quy Nhơn – tỉnh Bình Định” đăng trên Tạp chí giáo dục, số 279, kì 1

tháng 2 năm 2012 đã trình bày thực trạng hoạt động quản lí dạy học và đề xuất cácbiện pháp quản lí hoạt động dạy học ở trường trung học cơ sở các xã đảo thành phốQuy Nhơn, tỉnh Bình Định [33]

Các đề tài trên đã nghiên cứu nhiều vấn đề, nhiều mặt của hoạt động dạy học

và quản lí hoạt động dạy học tuy nhiên, chưa có một nghiên cứu nào đề cập mộtcách trực tiếp, toàn diện về quản lí hoạt động dạy học môn Toán trong một Trườngtiểu học cụ thể Vì vậy, vấn đề luận văn này đặt ra ở đây là tìm hiểu thực trạng hoạtđộng dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố

Hà Nội Từ đó đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán củaNhà trường

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng về quản lí hoạt động dạy học mônToán, luận văn đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán tạiTrường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội đạt hiệu quả cao hơn

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựng cơ sở lý luận về quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở Trường tiểu học

- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán và cácyếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động này tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên,Thành phố Hà Nội;

- Đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội

5

5.1 Phương pháp luận nghiên cứu

- Tiếp cận hệ thống:

Hoạt động dạy học môn Toán tại trường tiểu học là một hệ thống, bao gồmcác thành tố như mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, kiểm tra, đánh giá kếtquả hoạt động dạy học, Quản lí dạy học môn Toán tại trường tiểu học phải đượctiến hành đồng bộ trên tất cả các thành tố của nó; đồng thời đặt trong mối quan hệvới các hệ thống khác trong nhà trường, đảm bảo tính chỉnh thể, toàn vẹn của hoạtđộng tạo nên sự cộng hưởng và sức mạnh tổng thể của nhà trường tiểu học

- Tiếp cận hoạt động:

Hoạt động dạy học môn môn Toán tại trường tiểu học là hoạt động tự giáccủa học sinh dưới sự chỉ dẫn của giáo viên về phương pháp, hình thức học tập nhằmđạt được mục tiêu của hoạt động dạy học môn học này Quản lí dạy học môn Toántại trường tiểu học đòi hỏi các chủ thể quản lý phải chủ động nắm bắt các đặc trưng

cơ bản của dạy học môn môn Toán tại trường tiểu học trong mối quan hệ biệnchứng của các thành tố hoạt động và mối quan hệ với các hoạt động giáo dục khác;

từ đó, có những giải pháp quản lí nhằm thay đổi nhận thức và cách làm cụ thể trongviệc xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học mônToán tại trường tiểu học

- Tiếp cận chức năng quản lí:

Mục tiêu quản lí dạy học môn môn Toán tại trường tiểu học được hiện thực hóa thông qua các chức năng quản lí như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra vàđánh giá hoạt động dạy học môn Toán tại trường tiểu học Trong luận văn, chúng tôi vận dụng cách tiếp cận này để xác định khung lí thuyết và đề xuất các biện pháp

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu văn bản, tài liệu;

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi;

- Phương pháp phỏng vấn sâu;

- Phương pháp xử lí số liệu bằng thống kê toán học

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn đã chỉ ra được thực trạng quản lí dạy học môn Toán tại Trường tiểuhọc Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội Chỉ ra được điểm mạnh, hạn chế và nguyênnhân dẫn tới hạn chế của quản lí hoạt động này Từ kết quả nghiên cứu lí luận vàthực tiễn luận văn đã nêu ra các nguyên tắc đề xuất biện pháp và đề xuất các biệnpháp quản lí dạy học môn Toán tại tại Trường tiểu học Bồ Đề, quận Long Biên, HàNội Kết quả nghiên cứu thực tiễn của luận văn sẽ là cơ sở khoa học, có thể làm tàiliệu tham khảo bổ ích cho chủ thể quản lí, giáo viên dạy học bậc tiểu học nhằm nângcao hiệu quả của hoạt động giáo dục tại các trường tiểu học hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụlục, kết cấu của luận văn gồm ba chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trườngtiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểuhọc Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn Toán đáp ứng yêu cầuđổi mới tại Trường tiểu học Bồ Đề Quận Long Biên Thành phố Hà Nội

7

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN

TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm hoạt động dạy học

Cho đến nay, đã có rất nhiều học giả đưa ra các khái niệm khác nhau về hoạtđộng dạy học Dạy học tiếp cận theo quan điểm hoạt động bao gồm hai hoạt động:hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh

Hoạt động dạy: Hoạt động dạy với vai trò chủ đạo của giáo viên là sự tổ chức,điều khiển tối ưu quá trình truyền đạt nội dung hệ thống tri thức, kĩ năng, kĩ xảo mộtcách khoa học cho học sinh tiếp thu (lĩnh hội) Hoạt động dạy do giáo viên làm chủ thể

và tác động vào đối tượng là học sinh và hoạt động nhận thức của học sinh

Hoạt động học: Hoạt động học với vai trò chủ động của học sinh là sự tự điềukhiển tối ưu quá trình lĩnh hội một cách tự giác, tích cực, tự lực nội dung hệ thốngtri thức, kĩ năng, kĩ xảo mà giáo viên truyền đạt nhằm phát triển và hình thành nhâncách học sinh Hoạt động học do học sinh làm chủ thể và tác động vào đối tượng lànội dung kiến thức mới chứa đựng trong tài liệu học tập

Qua phân tích quan niệm trên, ta thấy hoạt động dạy do giáo viên làm chủ thể

có hai chức năng là truyền đạt thông tin và điều khiển quá trình nhận thức cho họcsinh; còn hoạt động học do học sinh làm chủ thể có hai chức năng là lĩnh hội thôngtin và tự điều khiển quá trình nhận thức của mình Sự tương tác của các chức năngnày làm cho hoạt động dạy và hoạt động học có mối quan hệ tác động biện chứng

trong một hệ toàn vẹn, thống nhất và làm xuất hiện khái niệm dạy học: Dạy học là quá trình cộng tác giữa thầy và trò luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau để truyền đạt - điều khiển và lĩnh hội - tự điều khiển tri thức nhằm tạo cho người học khả năng phát triển trí tuệ, hoàn thiện nhân cách [25].

Các quan niệm dạy học có sự khác nhau ở chỗ nhấn mạnh hơn yếu tố chức năngnào trong hai chức năng của hoạt động dạy và hoạt động học Theo quan niệm truyền

lĩnh hội của hoạt động học mà chưa chú ý thích đáng chức năng điều khiển và chứcnăng tự điều khiển Ngược lại, theo quan niệm mới về dạy học tích cực, người ta rấtcoi trọng chức năng điều khiển sư phạm của giáo viên, coi trọng môi trường cộngtác giữa việc dạy và việc học, học sinh phải biết tự điều khiển quá trình nhận thứccủa mình thông qua việc tích cực, chủ động, tự lực chiếm lĩnh nội dung học với sự

hỗ trợ của giáo viên

Theo tâm lí học: hoạt động dạy là hoạt động người lớn tổ chức và điều khiển

hoạt động của trẻ nhằm giúp chúng lĩnh hội nền văn hóa - xã hội, tạo ra sự phát triển

tâm lí, hình thành nhân cách của chúng; hoạt động học là hoạt động đặc thù của con

người được điều khiển bởi mục đích tự giác là lĩnh hội những tri thức, kĩ năng, kĩ xảomới, những hình thức hành vi và những dạng hoạt động nhất định, những giá trị [16]

Hai tác giả Nguyễn Thị Bích Hạnh và Trần Thị Hương đã chỉ rõ “Hoạt động dạy học là khái niệm chỉ hoạt động chung của người dạy và học sinh, hai hoạt động này song song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất Quá trình này là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục tổng thể” [11, tr.39].

Từ đó, chúng tôi thống nhất khái niệm sau: “Hoạt động dạy học là một quá trình gồm toàn bộ các thao tác có tổ chức và có định hướng giúp người học từng bước có năng lực tư duy và năng lực hành động với mục đích chiếm lĩnh các giá trị tinh thần, các hiểu biết, các kĩ năng, các giá trị văn hóa mà nhân loại đã đạt được

để trên cơ sở đó có khả năng giải quyết được các bài toán thực tế đặt ra trong toàn

bộ cuộc sống của mỗi người học”.

1.1.2 Khái niệm hoạt động dạy học môn Toán

Toán học là môn khoa học nghiên cứu về các số, cấu trúc, không gian và cácphép biến đổi Theo quan điểm chính thống, nó là môn học nghiên cứu về

các cấu trúc trừu tượng định nghĩa từ các tiên đề, bằng cách sử dụng luận lí học(lôgic) và kí hiệu toán học

Tác giả thống nhất đưa ra khái niệm hoạt động dạy học môn Toán: “Là một quá trình gồm toàn bộ các thao tác có tổ chức và có định hướng giúp người học từng bước

9

có năng lực tư duy và năng lực hành động với mục đích chiếm lĩnh các các kiến thức, các kĩ năng trong chương trình môn Toán đáp ứng mục tiêu giáo dục”.

1.1.3 Khái niệm quản lí

Đã có rất nhiều tác giả khác nhau đưa ra khái niệm quản lí Dưới đây là một

số cách tiếp cận cụ thể:

Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: Quản lí là hoạt động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lí (người quản lí) đến khách thể quản lí (người bị quản lí) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức [7, tr 1].

Tác giả Vũ Dũng đưa ra khái niệm: Quản lí là sự tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể đến khách thể của nó [8, tr.47].

Theo tác giả Trần Kiểm: Quản lí là những tác động hoạch định của chủ thể quản lí trong việc huy động, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực ) một cách tối

ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất [19, tr.74].

Các khái niệm của các tác giả dù đứng ở nhiều góc độ khác nhau, nhưng đều

có điểm chung là: Quản lí là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí đến các đối tượng quản lí nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất Trong phạm vi này chúng tôi thống nhất sử dụng khái niệm quản lí trên.

Như vậy, quản lí bao gồm hai yếu tố cơ bản là : chủ thể quản lí và đối tượngquản lí Chủ thể quản lí và đối tượng quản lí có thể là một cá nhân, một tổ chức, mộttập thể Giữa chủ thể quản lí và đối tượng quan lí có mối quan hệ chặt chẽ với nhau,ảnh hưởng qua lại với nhau, tương tác nhau thông qua những công cụ, phương pháp

để cùng hướng tới đạt mục tiêu quản lí

1.1.4 Khái niệm quản lí dạy học môn Toán tại trường tiểu học

Từ việc phân tích các khái niệm như: quản lí, hoạt động dạy học môn Toán, trườngtiểu học, tác giả cho rằng khái niệm quản lí dạy học môn Toán ở trường tiểu học có thể

thống nhất là: “Quản lí HĐDH môn Toán tại trường tiểu học là những tác động hướng

đích của chủ thể quản lí đến khách thể quản lí hằm đảm bảo HĐDH môn Toán được diễn ra đúng hướng, thực hiện thành công mục tiêu, nhiệm vụ dạy học môn học này”.

1.2 Hoạt động dạy học môn Toán tại trường tiểu học

1.2.1 Trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc

dân a Vị trí, vai trò

Điều lệ trường TH (theo thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30/12/2010 của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT về ban hành Điều lệ trường TH [10] và thông tư số 50/2012/TT-BGDĐT ngày 18/12/2012 của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT về sửa đổi, bổ sung điều 40; bổ sung điều 40A của thông tư số 41/2010/TTBGDĐT ngày 30/12/2010 của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT về ban hành Điều lệ trường TH):

Điều 2, Điều lệ Trường TH cho rằng “Trường TH là cơ sở GD phổ thông của

hệ thống GD quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng” [3].

Trường TH là cơ sở GD của bậc TH, bậc học nền tảng của hệ thống GD quốcdân Đây là bậc học bắt buộc đối với mọi trẻ em từ 6 tuổi đến 14 tuổi thực hiện trong 5năm học từ lớp 1 đến lớp 5 Bậc học này nhằm giúp HS hình thành những cơ sở banđầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và cácchức năng cơ bản để HS tiếp tục học THCS Trường TH lần đầu tiên tác động đến các

em bằng PP nhà trường (bao gồm cả nội dung, PP và tổ chức GD); nơi đầu tiên tổ chứcmột cách tự giác hoạt động học tập với tư cách là một hoạt động chủ đạo cho trẻ em;nơi diễn ra cuộc sống thực của trẻ em và là nơi tạo ra cho trẻ em có nhiều hạnh phúc

và công nhận hoàn thành chương trình TH cho HS trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường được phân công phụ trách.

- Xây dựng, phát triển nhà trường theo các qui định của Bộ GD - ĐT và nhiệm vụ phát triển GD của địa phương

- Thực hiện kiểm định chất lượng GD

- QL CB, GV, NV và HS

- QL, sử dụng đất đai, CSVC, trang TB và tài chính theo qui định của pháp luật

- Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt

động GD

- Tổ chức cho CBQL, GV, NV và HS tham gia các hoạt động xã hội trong cộng

đồng

- Thực hiện các nhiệm vụ và quiền hạn khác theo qui định của pháp

luật 1.2.2 Khái quát chung về môn Toán tại trường tiểu học a Vị

trí của môn Toán tại trường Tiểu học

Ở Tiểu học môn Toán có vị trí hết sức quan trọng, giữ thời lượng lớn trongchương trình Tiểu học Các kiến thức, kĩ năng của môn Toán ở tiểu học có nhiềuứng dụng trong đời sống; chúng rất cần thiết cho người lao động, rất cần thiết đểhọc tốt các môn học khác ở Tiểu học và chuẩn bị cho việc học tốt môn Toán ở bậctrung học

Môn toán giúp HS nhận biết những mối quan hệ về số lượng và hình dạngkhông gian của thế giới hiện thực Đối tượng nghiên cứu của toán học với quan hệ

về số lượng và hình dạng là thế giới của hiện thực vì thế ở tiểu học cho dù là nhữngkiến thức đơn giản nhất cũng là những thể hiện của các mối quan hệ về số lượng vàhình dáng không gian Chằng hạn, các mối quan hệ về số lượng bao gồm các quan

hệ cộng, trừ, nhân, chia, lớn hơn, nhỏ hơn, bằng trên các tập hợp N, Q hoặc nhữngquan hệ giữa những đại lượng VD : quãng đường, t, v; diện tích với chiều dài, chiềurộng hoặc với cạnh đáy, chiều cao… Các hình dáng không gian bao gồm : các biểutượng hình học : hình tròn, HCN, HV…

Môn Toán góp phần rất quan trọng trong việc rèn luyện phương pháp suynghĩ, giải quyết vấn đề, góp phần phát triển trí thông minh Những thao tác tư duy

có thể rèn luyện cho HS qua môn Toán bao gồm phân tích tổng hợp, so sánh, tương

tự, cụ thể hoá, đặc biệt hóa Các phẩm chất trí tuệ có thể rèn luyện cho HS bao gồm:tính độc lập, tính linh hoạt, tính nhuần nhuyễn, tính sáng tạo

b Mục tiêu môn Toán tại trường tiểu học

Góp phần hình thành và phát triển năng lực toán học với yêu cầu cần đạt: thựchiện được các thao tác tư duy ở mức độ đơn giản; nêu và trả lời được câu hỏi khi lậpluận, giải quyết vấn đề đơn giản; lựa chọn được các phép toán và công thức số học

để trình bày, diễn đạt được các nội dung, ý tưởng, cách thức giải quyết vấn đề; sửdụng được ngôn ngữ toán học kết hợp với ngôn ngữ thông thường, động tác hình thể

để biểu đạt các nội dung toán học ở những tình huống đơn giản; sử dụng được cáccông cụ, phương tiện học toán để thực hiện các hoạt động học toán đơn giản

Có những kiến thức và kĩ năng toán học cơ bản ban đầu, thiết yếu về số vàphép tính, hình học và đo lường, thống kê và xác suất

Cùng với các môn học và hoạt động giáo dục khác như Đạo đức, Tự nhiên và

xã hội, Hoạt động trải nghiệm… góp phần giúp HS có những hiểu biết ban đầu về

một số nghề nghiệp trong xã hội (Bộ GD&ĐT (2019), Chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Toán và Tiếng Việt: Những điểm mới cơ bản và định hướng triển khai, Hà Nội).

c Nội dung dạy học môn Toán tại trường tiểu học

Môn toán ở tiểu học là một môn học thống nhất Môn toán ở TH khác với cácbậc học trên là không chia thành nội dung độc lập số học, đại số, hình học vì được

tổ chức thành môn học thống nhất thể hiện qua tên gọi Toán 1, Toán 2, …

Nội dung chương trình môn Toán được tích hợp xoay quanh ba mạch kiếnthức: Số, Đại số và Một số yếu tố giải tích; Hình học và Đo lường; Thống kê và Xácsuất Ba mạch kiến thức được trình bày xen kẽ nhằm tạo sự hỗ trợ lẫn nhau, đâycũng chính là sự thể hiện của quan điểm tích hợp trong dạy học toán ở tiểu học

13

Số, Đại số và Một số yếu tố giải tích

- Số, Đại số và Một số yếu tố giải tích là cơ sở cho tất cả các nghiên cứu sâuhơn về Toán học, nhằm mục đích hình thành những công cụ toán học để giải quyếtcác vấn đề của Toán học, của các lĩnh vực khoa học khác có liên quan, cũng như đạtđược các kĩ năng thực hành cần thiết cho cuộc sống hàng ngày

- Hình học và Đo lường là một trong những thành phần quan trọng nhất của giáodục toán học, rất cần thiết cho việc tiếp thu các kiến thức cụ thể về không gian và các kĩ năngthực tế thiết yếu Hình học và Đo lường hình thành những công cụ nhằm mô tả các

đối tượng của thực thể của thế giới xung quanh Một mục tiêu quan trọng của việchọc Hình học và Đo lường là tạo ra cho HS khả năng suy luận, kĩ năng thực hiện cácchứng minh toán học, góp phần vào phát triển tư duy logic, khả năng sáng tạo toánhọc, trí tưởng tượng không gian và tính trực giác Ngoài ra, Hình học còn góp phầngiáo dục thẩm mĩ và nâng cao văn hóa toán học cho HS

- Thống kế và Xác suất là một thành phần bắt buộc của giáo dục toán họctrong nhà trường, góp phần tăng cường tính ứng dụng và giá trị thiết thực của giáodục toán học

Hoạt động thực hành và trải nghiệm

Chương trình môn Toán ở từng cấp cũng dành thời lượng thích đáng để tiếnhành các hoạt động thực hành và trải nghiệm cho học sinh chẳng hạn như: tiến hànhcác đề tài, dự án học tập về Toán, đặc biệt là các đề tài, dự án về ứng dụng toán họctrong thực tiễn; tổ chức các trò chơi toán học, câu lạc bộ toán học, diễn đàn, hộithảo, cuộc thi về Toán, tham quan các cơ sở đào tạo và nghiên cứu toán học, giaolưu với các HS có khả năng và yêu thích môn Toán,… Những hoạt động đó sẽ giúp

HS vận dụng những tri thức, kiến thức, kĩ năng, thái độ đã được tích lũy từ giáo dụctoán học và những kinh nghiệm của bản than vào thực tiễn cuộc sống một cách sángtạo; phát triển cho HS năng lực tổ chức và quản lí hoạt động, năng lực tự nhận thức

và tích cực hóa bản thân, giúp HS bước đầu xác định đực năng lực, sở trường củabản thân nhằm định hướng và lựa chọn nghề nghiệp; tạo lập một số năng lực cơ bản

Chuyên đề học tập

Trong mỗi năm ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, HS được chọnlọc một số chuyên đề Các chuyên đề này nhằm tạo cơ hội để HS nhận biết năngkhiếu, sở thích, phát triển hứng thú và niềm tin trong học Toán, phát triển năng lựctoán học và năng lực tìm hiểu những vẫn đề có thể liên quan đến Toán học trong

suốt cuộc đời (Bộ GD&ĐT (2019), Chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Toán và Tiếng Việt: Những điểm mới cơ bản và định hướng triển khai, Hà Nội).

1.2.3 Hình thức dạy học môn Toán tại trường tiểu học

Hình thức dạy học môn Toán tại trường tiểu học theo hướng phát triển nănglực của HS, tổ chức theo các hình thức sau đây:

+ Tổ chức hình thức học tập đa dạng; chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa,nghiên cứu khoa học, trải nghiệm sáng tạo; đẩy mạnh ứng dụng CNTT và truyền thôngtrong dạy và học

+ Hình thức dạy học khai thác các điều kiện bên ngoài Nhà trường như tham

quan thực tế cơ sở nghiên cứu; di tích lịch sử, di sản văn hóa; vườn Trung tâm, các nguồn lực trên máy tính và Internet như thí nghiệm ảo, bài giảng điện tử, Elearning + Các hình thức dạy học thực hiện theo tiêu chí đánh giá dựa vào năng lực đầu ra,

có tính đến sự tiến bộ trong quá trình học tập, chú trọng khả năng vận dụng trongcác tình huống thưc tiễn

Các hình thức dạy học ở trường tiểu học bên cạnh sử dụng PPDH truyềnthống như thuyết trình, đàm thoại, luyện tập, giáo viên cần áp dụng các cách khácnhư: dạy học giải quyết vấn đề; dạy theo tình huống; định hướng hành động thôngthường sử dụng các hình thức dạy học với các phương pháp dạy học mới

Hình thức dạy học tập trung bằng việc GV trực tiếp dạy học các kỹ năng, cácnội dung, các phương pháp cho học sinh kết hợp với hình thức dạy học trực tuyếnthông qua việc giao bài tập về nhà và hỗ trợ dạy học qua Internet để kết nối trựctuyến giữa GV và HS trong việc luyện tập các kỹ năng

1.2.4 Phương pháp dạy học môn Toán tại trường tiểu học

Một số phương pháp dạy học tích cực cần phát triển tại trường Tiểu học:

15

d1 Phương pháp vấn đáp

Vấn đáp: Là phương pháp trong đó GV đặt ra câu hỏi để HS trả lời, hoặc HS

có thể tranh luận với nhau và với cả GV; qua đó HS lĩnh hội được nội dung bài học.Căn cứ vào tính chất hoạt động nhận thức, người ta phân biệt các loại phương phápvấn đáp: Vấn đáp tái hiện; vấn đáp giải thích - minh hoạ; vấn đáp tìm tòi

d2 Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề

Trong một xã hội đang phát triển nhanh theo cơ chế thị trường, cạnh tranh gay gắtthì phát hiện sớm và giải quyết hợp lý những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn là một nănglực đảm bảo sự thành công trong cuộc sống Vì vậy, tập dượt cho HS biết phát hiện, đặt ra

và giải quyết những vấn đề gặp phải trong học tập, không chỉ có ý nghĩa ở tầm phươngpháp dạy học mà phải được đặt như một mục tiêu giáo dục và đào tạo Cấu trúc một bàihọc (hoặc một phần bài học) theo phương pháp đặt và giải quyết vấn đề thường như sau:Đặt vấn đề, xây dựng bài toán nhận thức; giải quyết vấn đề đặt ra; kết luận

d3 Phương pháp hoạt động nhóm

Lớp học được chia thành từng nhóm nhỏ từ 4 đến 6 người Tùy mục đích,yêu cầu của vấn đề học tập, các nhóm được phân chia ngẫu nhiên hay có chủ định,được duy trì ổn định hay thay đổi trong từng phần của tiết học, được giao cùng mộtnhiệm vụ hay những nhiệm vụ khác nhau

Nhóm tự bầu nhóm trưởng nếu thấy cần Trong nhóm có thể phân công mỗingười một phần việc Trong nhóm nhỏ, mỗi thành viên đều phải làm việc tích cực,không thể ỷ lại vào một vài người hiểu bết và năng động hơn Các thành viên trongnhóm giúp đỡ nhau tìm hiểu vấn đề nêu ra trong không khí thi đua với các nhómkhác Kết quả làm việc của mỗi nhóm sẽ đóng góp vào kết quả học tập chung của cảlớp Để trình bày kết quả làm việc của nhóm trước toàn lớp, nhóm có thể cử ra mộtđại diện hoặc phân công mỗi thành viên trình bày một phần nếu nhiệm vụ giao chonhóm là khá phức tạp

Phương pháp hoạt động nhóm giúp các thành viên trong nhóm chia sẻ các bănkhoăn, kinh nghiệm của bản thân, cùng nhau xây dựng nhận thức mới Bằng cách nói ra

nêu ra, thấy mình cần học hỏi thêm những gì Bài học trở thành quá trình học hỏilẫn nhau chứ không phải là sự tiếp nhận thụ động từ GV Thành công của bài họcphụ thuộc vào sự nhiệt tình tham gia của mọi thành viên, vì vậy phương pháp nàycòn gọi là phương pháp cùng tham gia.

d4 Phương pháp đóng vai

Đóng vai là phương pháp tổ chức cho HS thực hành một số cách ứng xử nào

đó trong một tình huống giả định

1.3 Quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học

1.3.1 Quản lí hoạt động dạy môn Toán tại Trường tiểu

học a Quản lí việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy

học

Mục tiêu, chương trình DH là Pháp lệnh của Nhà nước do các chuyên gia GDhọc, tâm lí học, xã hội học và các nhà QL GD, cùng phối hợp nghiên cứu để sắpxếp khoa học và được thể hiện trong SGK, giáo trình và phân phối chương trình.Đây cũng chính là căn cứ pháp lí để CBQL cấp Phòng và cấp trường QL GV

Để QL tốt việc thực hiện mục tiêu, chương trình DH ở nhà trường, CBQL cấpPhòng và cấp trường cần:

Xây dựng kế hoạch DH: Đảm bảo dạy đủ số môn học, hoạt động bắt buộc và

đủ thời lượng tối thiểu nêu trong kế hoạch DH Các hoạt động dạy ở các lớp 1, 2, 3chủ yếu thực hiện ở nhà trường, hạn chế học và làm bài ở nhà Chủ động lựa chọn,cập nhật nội dung DH và đưa các nội dung GD địa phương theo qui định củachương trình từng môn học Phân phối thời lượng DH các môn học bắt buộc, cácnội dung DH (hoặc hoạt động GD) tự chọn theo đặc điểm nhận thức của HS

Tổ chức thực hiện kế hoạch DH: Hướng dẫn, giám sát, khuyến khích GV xácđịnh mục tiêu, lựa chọn nội dung từng tiết giảng, từng bài, từng chương và từngmôn học nhằm thực hiện đúng mục đích phát triển GD TH

17

Tổ chức hoạt động đánh giá và tự đánh giá (định kỳ, không định kỳ, bất thường)trong đội ngũ GV về kết quả thực hiện mục tiêu, nội dung, kế hoạch theo chương trình TH.

DH là một khoa học đồng thời còn là một nghệ thuật Nhà GD - người GVphải đáp ứng tốt mọi quan tâm của xã hội Để làm được việc này, GV phải luôn chủđộng, sáng tạo trong vai trò của mình Đổi mới PPDH là một yêu cầu cấp bách cótác dụng thiết thực để nâng cao chất lượng GD

Đổi mới PP là biết kết hợp các PP truyền thống và hiện đại, bằng nhiều cáchkhác nhau, CBQL cấp Phòng và cấp trường chỉ đạo đổi mới PPDH làm phát huy tínhtích cực, chủ động của HS trong quá trình DH Hoạt động DH không chỉ tập trungvào nội dung mà còn tập trung vào hình thành PP học tập, tự phát hiện, tự giải quyếtvấn đề, tự chiếm lĩnh tri thức GV và HS đều là chủ thể của hoạt động DH Khôngnên nhồi nhét, áp đặt, truyền thụ kiến thức một chiều

c Quản lí việc triển khai hoạt động dạy học môn Toán của GV

Việc chuẩn bị bài lên lớp là một khâu hết sức quan trọng trong quá trình DH

Sự thành công của bài dạy được thể hiện rất nhiều ở giai đoạn này

Để QL tốt việc chuẩn bị bài lên lớp, giờ lên lớp của GV, CBQL cấp Phòng vàcấp trường cần chú ý một số nội dung cơ bản sau đây:

Chỉ đạo nhóm, TCM thống nhất kế hoạch chuẩn bị bài lên lớp Cố gắng pháthuy tối đa tinh thần sáng tạo, tìm kiếm những cái mới trong việc soạn bài

Chỉ đạo chi tiết, thống nhất về nội dung, tránh tình trạng dập khuôn, máy móc Tíchcực kiểm tra việc soạn bài, sổ thông báo, sổ báo bài của GV Thông qua báo

cáo thường kỳ của tổ, nhóm chuyên môn, thông qua ý kiến của GV chủ nhiệm, GV

bộ môn, PHHS và phỏng vấn HS, kiểm tra vở ghi của HS để tìm hiểu đánh giá việcthực hiện chương trình, duy trì nề nếp hoạt động DH

Cung cấp đầy đủ sách hướng dẫn, sách tham khảo, SGK, trang TB phục vụcho hoạt động DH trong nhà trường

Xây dựng tiêu chuẩn giờ lên lớp theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT trên cơ sở

Có kế hoạch dự giờ, thăm lớp, rút kinh nghiệm Dự giờ, thăm lớp là cáchkiểm tra việc soạn bài và lên lớp tốt nhất của CBQL cấp Phòng và cấp trường Quaviệc dự giờ, CBQL cấp Phòng và cấp trường có cơ sở để phân tích sư phạm của bàidạy, xác định được trình độ, năng lực sư phạm của GV, cách thức tổ chức, điềukhiển lớp của GV từ đó giúp GV tìm ra mặt mạnh, mặt yếu để GV phấn đấu.

d Quản lí việc bồi dƣỡng giáo viên văn hóa giảng dạy môn Toán

GV là người được ĐT chu đáo về nghiệp vụ sư phạm, có kiến thức khoa họcchuyên ngành, có phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt Tuy nhiên, trong thực tế GV ởmỗi trường đều có nhiều thế hệ khác nhau, được ĐT từ nhiều nguồn khác nhau, do

đó trình độ không đồng đều Vì vậy, việc bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất, năng lựccho đội ngũ GV là rất cần thiết GV là nhân tố quyết định chất lượng DH Thực hiệnbồi dưỡng thường xuyên theo chu kì nhằm chuẩn hóa, nâng chuẩn là việc cầnthường xuyên quan tâm, động viên

Để làm tốt công tác này, CBQL cấp Phòng và cấp trường cần chú ý các vấn đềsau: CBQL cấp Phòng và cấp trường trước hết phải là tấm gương tự học, tự rèn, trongviệc học tập, bồi dưỡng để mọi người noi theo Tổ chức và chỉ đạo các TCM sinh hoạt

có chất lượng, thường xuyên dự giờ, thăm lớp, học tập lẫn nhau trong đồng nghiệp Tổchức sinh hoạt, trao đổi sáng kiến kinh nghiệm Cử GV có kinh nghiệm, năng lựcchuyên môn vững giúp đỡ GV mới, GV ít kinh nghiệm; đề cao tinh thần giúp đỡ đồngnghiệp, giúp GV có ý thức tự học hỏi, khiêm tốn, cố gắng vươn lên Tạo điều kiện để

GV được dự các lớp bồi dưỡng chuyên đề, bồi dưỡng thường xuyên Cử đi học tại chứchoặc học tập trung đối với những GV có khả năng phát triển

giáo viên.

Kiểm tra, đánh giá trong QL nhà trường là công việc không thể thiếu Hoạt động này nhằm thu thập thông tin, tiếp nhận các dữ kiện, đánh giá kết quả hoạt động DH, đối chiếu với mục tiêu để có những quyết định tiếp theo trong quá trình điều hành hoạt động DH.

Khi kiểm tra, đánh giá GV sẽ có những thông tin giúp CBQL cấp Phòng và cấptrường nắm bắt đầy đủ hơn về hoạt động của GV Để thực hiện tốt hoạt động này,

19

CBQL cấp Phòng và cấp trường cần chú ý: Triển khai các văn bản qui định, yêu cầu

về việc kiểm tra, đánh giá GV; Xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá GV trong nhàtrường; Thực hiện kế hoạch kiểm tra, đánh giá GV: định kỳ, đột xuất, ; Thông báokết quả kiểm tra, đánh giá GV; Điều chỉnh và xử lí kịp thời những nội dung và thôngtin sau kiểm tra, đánh giá

1.3.2 Quản lí hoạt động học môn Toán tại Trường tiểu học

a Quản lí việc triển khai học tập môn Toán của HS Tiểu học

DH đòi hỏi phải tiến hành các hoạt động nhằm phát triển tốt nhất cho từng

HS, đảm bảo công bằng trong GD, phát huy tính tích cực, tự giác trong học tập của

HS nhằm phát triển phẩm chất, năng lực của HS

QL quá trình DH trong nhà trường hướng tới các đối tượng HS rất đa dạng, vớinhững khác biệt về năng lực, sở thích, nguyện vọng và các điều kiện học tập DH theomột chương trình giống nhau với cách thức tổ chức hoạt động DH giống nhau cho tất

cả mọi đối tượng HS là không phù hợp với yêu cầu phát triển từng HS Do đó, GV phải

có PP dạy phù hợp với khả năng, trình độ nhận thức của HS, kích thích tính tích cực, tựgiác của HS trong việc tiếp thu kiến thức Nhờ đó mà nâng cao chất lượng giảng dạycủa nhà trường, đáp ứng mục tiêu đổi mới căn bản và toàn diện GD

b Quản lí việc thực hành kĩ năng tự học cho học sinh

Phối hợp QL việc hình thành kĩ năng tự học của HS trong bối cảnh đổi mớicăn bản và toàn diện GD bao gồm các nội dung: Xây dựng động cơ học tập; Xâydựng kế hoạch học tập; Tự mình nắm vững nội dung tri thức; Tự kiểm tra, đánh giákết quả học tập

QL việc hình thành kĩ năng tự học của HS nhằm:

Giúp khơi gợi hứng thú học tập của HS để trên cơ sở đó HS có ý thức tốt vềnhu cầu học tập

Giúp HS bước đầu hiểu được mục đích, nhiệm vụ và kế hoạch học tập

Giúp HS tự mình nắm vững nội dung tri thức và tự kiểm tra, đánh giá kết quảhọc tập của bản thân

Đây là một trong những nhiệm vụ, chức năng quan trọng của CBQL cấpPhòng và cấp trường, GV, PHHS trong QL hoạt động học trong bối cảnh đổi mớicăn bản và toàn diện GD.

tiểu học

Xu hướng chung của thế giới hiện nay là chuyển từ hoạt động DH tập trung vàomục tiêu, nội dung chương trình sang tập trung vào việc tổ chức quá trình dạy và học,

đánh giá để phát triển học tập, nhằm hình thành các năng lực khác nhau cho HS

QL đổi mới đánh giá kết quả học tập của HS theo mục tiêu phát triển phẩmchất, năng lực đòi hỏi GV phải biết cách tạo tình huống, tạo môi trường tương tácthân thiện tích cực, giúp mọi HS đều có cơ hội bày tỏ quan điểm cá nhân, tranhluận, phản biện… nhờ đó tích cực hóa HS, nuôi dưỡng hứng thú, tự tin của các em.Một giờ dạy thành công là HS kém, trung bình, đến HS khá, giỏi đều được kíchhoạt, khám phá, trải nghiệm… và kết thúc một giờ học/bài học, mỗi HS đều thunhận được ở góc độ của mình, đều tự biến đổi bản thân

1.3.3 Quản lý cơ sở vật chất phục vụ dạy và học môn Toán tại Trường tiểu học

Cơ sở vật chất phục vụ dạy và học là các công cụ mà giáo viên và học sinh

sử dụng trong quá trình dạy và học môn Toán, đó là các thiết bị dạy học và giáodục: phòng dạy học, phòng nghe nhìn, bàn ghế, các phương tiện kỹ thuật,… Tất cảnhững trang thiết bị này góp phần lớn đối với quá trình nhận thức của học sinh, đốivới việc rèn kỹ năng thực hành, làm tăng năng suất lao động của người dạy học vàhọc sinh, làm thay đổi phong cách tư duy và hành động

- Có kế hoạch xây dựng thêm phòng học và áp dụng quy trình quản lý phònghọc, trang thiết bị phù hợp Nhà trường phải có trang thiết bị phục vụ cho việc dạy họcToán như máy tính, máy đèn chiếu, máy đa vật thể, và các giáo cụ trực quan như bộ đồdùng Toán, vật thật, tranh ảnh hình cắt từ tạp chí, bưu thiếp, các tấm bìa hình, bản đồ,bảng biểu, phiếu khai…

- Phát động thi đua sử dụng hệ thống cơ sở vật chất, kết hợp với các phươngpháp dạy học tiên tiến hiện đại, tổ chức thi làm đồ dùng dạy học và có khen thưởng chongười đạt giải cao

21

- Thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kĩ thuật sử dụng hệ thống cơ sở vật chất của nhà trường cho giáo viên qua nhiều hình thức.

- Xây dựng những quy trình sử dụng hệ thống cơ sở vật chất nhà trường và yêu cầu mọi người phải thực hiện

- Cần đưa ra quy chế sử dụng hệ thống cơ sở vật chất nhà trường và cần phải

xử phạt những ai không theo đúng quy định

- Trực tiếp kiểm tra hệ thống cơ sở vật chất của nhà trường tiểu học thườngxuyên và giám sát việc kiểm kê tài sản định kì CBQL phải chỉ đạo bộ phận có trách nhiệmthường xuyên nắm vững tình hình số lượng tình trạng cơ sở vật chất, thiết bị mà nhà trường

có Nhà trường phải có mục lục tài sản từng khoản cụ thể và mục lục này phải được ghi đầy

đủ, kịp thời và thường xuyên cập nhật mỗi khi có sự thêm bớt Hệ thống cơ sở vật chất nhàtrường tiểu học cần phải được thường xuyên đổi mới và hoàn thiện trong điều kiện phát triểnkinh tế-xã hội, khoa học-công nghệ, cần phải có ý thức sử dụng tích cực hệ thống cơ sở vậtchất vào quá trình giáo dục học sinh

- Hàng năm, CBQL cần tiến hành kịp thời những yêu cầu bổ sung, sửa chữa thay thếnhững thiết bị, cơ sở vật chất cần thiết Trong đó định rõ những thứ xin mua sắm, bổ sung, dự trùxin ngân sách, hoặc dựa vào nhân dân, hội cha mẹ học sinh cùng đóng góp

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lí hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học

1.4.1 Yếu tố hợp tác, sự phối hợp của các thành viên và các tổ chức trong nhà trường

Để QL tốt hoạt động giảng dạy của GV, đòi hỏi phải có sự hợp tác giữa các

cá nhân, giữa các tổ chức tập thể trong nhà trường để tạo nên sự thống nhất chung,tạo nên sức mạnh đoàn kết

Đó là đội ngũ CBQL cấp Phòng, cấp trường (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổtrưởng TCM) tạo thành bộ máy QL hoàn chỉnh hoạt động có hiệu quả; coi trọng vai trò củaTCM và Hội đồng sư phạm nhằm tạo sự chuyển biến về chất lượng công tác giảng dạy

1.4.2 Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động dạy học

CSVC, trang TB phục vụ hoạt động DH được coi là điều kiện tiên quyết, điều

to lớn đến chất lượng của một giờ dạy và việc phục vụ mục tiêu GD con người pháttriển toàn diện của nhà trường.

QL hoạt động DH của GV cần quan tâm chỉ đạo tăng cường CSVC, đảm bảonhững điều kiện vật chất tốt nhất cho hoạt động DH trong nhà trường

1.4.3 Điều kiện về số lượng, cơ cấu, chất lượng đội ngũ GV và HS

Mục tiêu cuối cùng của công tác QL hoạt động DH của CBQL cấp Phòng vàcấp trường là nhằm nâng cao chất lượng dạy của thầy, qua đó góp phần nâng caochất lượng học của trò, mục tiêu này đạt tới ở mức độ nào phụ thuộc rất nhiều vào

số lượng, cơ cấu và chất lượng đội ngũ GV

Hơn nữa, quá trình đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng giáo viên Đặc điểm lao động

sư phạm của giáo viên đòi hỏi rất cao ở tính sáng tạo và linh hoạt

Cuối cùng là phẩm chất chính trị đạo đức lối sống, năng lực tự học của giáoviên để đáp ứng sự phát triển mạnh mẽ của xã hội nói chung và sự phát triển của cácTrung tâm ngoại ngữ nói riêng

Như vậy, có thể nói rằng: Số lượng và chất lượng của đội ngũ GV và HS là mộttrong những yếu tố quan trọng chi phối kết quả QL hoạt động DH trong nhà trường

1.4.4 Phẩm chất, năng lực, trình độ quản lí của nhà quản lí

Nhà QL cấp Phòng và cấp trường muốn QL tốt hoạt động DH, trước hết phải

là người có phẩm chất chính trị vững vàng, biết hy sinh cái riêng để cống hiến cho

sự nghiệp GD; có đạo đức, tác phong mẫu mực, đi đầu trong mọi lĩnh vực hoạt độngcủa nhà trường; phải QL thuyết phục CB, GV trong nhà trường bằng năng lực củamình; phải nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước;phải hiểu rõ mục tiêu GD, các nguyên tắc tổ chức GD

Nhà QL cấp Phòng và cấp trường phải là người có trình độ QL chắc chắn,vững vàng và có kinh nghiệm, có uy tín về chuyên môn, có uy tín với đồng nghiệp

Trong công tác tổ chức thực tiễn, nhà QL cấp Phòng và cấp trường phải có trithức cần thiết về khoa học tổ chức, đặc biệt phải biết QL con người Chính vì vậy, laođộng QL của nhà QL cấp Phòng và cấp trường vừa mang tính khoa học, vừa mang tínhnghệ thuật, linh hoạt, sáng tạo, mạnh dạn trong đổi mới Trong quá trình QL, đòi hỏinhà QL cấp Phòng và cấp trường không dừng ở các kinh nghiệm thực tiễn của bản thân

23

mà mỗi nhà QL dù được ĐT như thế nào vẫn phải luôn tự bồi dưỡng để tiếp cận cácthành tựu liên quan tới việc QL đối tượng của mình nhằm nâng cao chất lượng côngviệc QL nhà trường.

Tiểu kết chương

Đổi mới quản lí hoạt động dạy học có tác động mạnh mẽ đến hoạt động DHtrong nhà trường Công tác QL hoạt động DH của CBQL cấp Phòng và cấp trườngcũng thay đổi tương ứng theo yêu cầu, đó là yếu tố quan trọng quyết định để nângcao chất lượng GD đáp ứng yêu cầu của tình hình mới

Nội dung QL hoạt động DH TH GD bao gồm:

QL hoạt động dạy: QL việc xây dựng và thực hiện kế hoạch DH; QL đổi mớiPPDH; QL việc hoạt động dạy của GV; QL việc sử dụng và bồi dưỡng đội ngũ GV;

QL hoạt động kiểm tra - đánh giá GV

QL hoạt động học: QL hoạt động học của HS; QL việc hình thành kĩ năng tựhọc cho HS; QL đổi mới đánh giá kết quả học tập của HS

QL môi trường DH: QL môi trường DH bên trong (Sự hợp tác, sự phối hợp của cácthành viên và các tổ chức trong nhà trường; Điều kiện CSVC, trang TB phục vụ hoạt độngDH; Điều kiện về số lượng, cơ cấu, chất lượng đội ngũ GV và HS; Phẩm chất, năng lực,trình độ QL của nhà QL các cấp; Vấn đề chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá của lãnh đạo cấp trênđối với nhà trường); QL môi trường bên ngoài nhà trường (Chính trị, kinh tế - xã hội; Hệthống luật pháp; Chính sách; Khoa học công nghệ - công nghệ thông tin - tin học; Vị trí địa

lí trường trú đóng; Văn hóa địa phương; Cộng đồng dân cư)

Muốn thực hiện thành công việc QL hoạt động DH ở trường TH trong bốicảnh đổi mới căn bản và toàn diện GD đòi hỏi phải thực hiện và đảm bảo mối quan

hệ tương tác giữa ba thành tố cơ bản: QL hoạt động dạy, QL hoạt động học và QLmôi trường DH

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC BỒ ĐỀ QUẬN LONG BIÊN

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về Trường tiểu học Bồ Đề, Quận Long Biên, Thành phố

Hà Nội

2.1.1 Vài nét về Trường tiểu học Bồ Đề

Ngày 12/7/1994, Theo quyết định số 134/QĐ-TCUB của UBND Huyện GiaLâm, Trường tiểu học Bồ Đề được tách ra từ trường phổ thông cấp 1-2 Bồ Đề vàđược mang tên Trường PTCS cấp I Bồ Đề Ngày 26/11/1996 Theo quyết định số461/QĐ-TCUB của UBND Huyện Gia Lâm, trường PTCS cấp I Bồ Đề được đổi tênthành Trường tiểu học Bồ Đề

Năm 2003, Quận Long Biên được thành lập, theo quyết định số 176/QĐ-UB,tháng 3 năm 2004 của UBND quận Long Biên, Trường tiểu học Bồ Đề chuyển từđơn vị hành chính thuộc UBND huyện Gia Lâm quản lí sang trực thuộc đơn vị hànhchính UBND quận Long Biên quản lí

Hiện nay, Trường tiểu học Bồ Đề có tổng diện tích là 4.328 m2 với 1122 HS,bình quân 3,86 m2/học sinh

Năm học 2018 - 2019, nhà trường hoàn thiện xây dựng mới, đưa vào sử dụnggồm 36 phòng học, trong đó 30 phòng học cơ bản, 06 phòng học các môn năngkhiếu (Tin học, Ngoại ngữ, Âm nhạc, Mĩ thuật), trung bình mỗi phòng rộng 60,2m2, phòng truyền thống, phòng hoạt động Đội, phòng Thư viện, phòng thiết bị giáodục, phòng chuyên đề đều có đầy đủ trang thiết bị để GV, HS làm việc và học tập.Khối phòng hành chính quản trị có đủ các phòng: có phòng truyền thống, phòng làmviệc của Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, phòng Hội đồng sư phạm, phòng kế toán,thủ quỹ, phòng văn thư, phòng y tế học đường, phòng bảo vệ, có nhà giáo dục thểchất, bếp ăn một chiều và nhà ăn phục vụ HS bán trú

25

Hệ thống cơ sở vật chất của nhà trường hiện nay đáp ứng đầy đủ các yêu cầudạy và học trong giai đoạn mới Trường có khuôn viên đẹp, khu nhà vệ sinh, nhà để

xe, hệ thống nước sạch, sân bãi của trường đáp ứng yêu cầu của hoạt động giáo dục.Thư viện của trường đạt thư viện Tiên tiến, Thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ choviệc dạy - học của GV và HS đầy đủ; đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, học tập của cán bộ,

GV, nhân viên và HS Phòng truyền thống có trưng bày đầy đủ các số liệu và hìnhảnh minh họa sinh động cụ thể quá trình phát triển của nhà trường

Trường đạt Trường Tiểu học chuẩn Quốc gia mức độ I vào năm 2013;

Trường tiểu học Bồ Đề hiện có 28 lớp với 1122 HS HS của trường đa số làcon em của các gia đình bố mẹ làm thuê, cuộc sống không ổn định, số lượng HSChùa nhiều (25 em), số lượng con hộ nghèo, cận nghèo còn cao nên việc quan tâmcủa cha mẹ HS đến việc học của các em còn hạn chế Tuy vậy, các em rất có tinhthần vượt khó vươn lên trong học tập và đã có nhiều em đạt kết quả cao trong cáchội thi do trường và ngành tổ chức

Đội ngũ cán bộ GV của nhà trường gồm 46 người, trong đó: Quản lí: 03; nhânviên 04; Tổng phụ trách Đội: 01; GV trực tiếp đứng lớp: 38; đảng viên: 22; cán bộ

GV có trình độ Đại học: 25, Cao đẳng: 21 Đội ngũ CB, GV, NV nhiệt huyết, năngđộng, tâm huyết với nghề nghiệp, yêu mến HS, được phụ huynh HS và nhân dân địaphương tin yêu

Chi bộ nhà trường thực hiện tốt vai trò lãnh đạo trong nhà trường, liên tục đạtChi bộ trong sạch vững mạnh Có đầy đủ các tổ chức Công đoàn, Đội TNTP Hồ ChíMinh, Sao Nhi đồng, Ban Đại diện cha mẹ HS trường và các lớp Các tổ chức hoạtđộng theo điều lệ, tích cực, hiệu quả góp phần cùng nhà trường hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ giáo dục

Với sự phấn đấu vươn lên không ngừng của tập thể nhà trường, liên tục trongnhững năm qua nhà trường đều được công nhận danh hiệu Tập thể lao động tiên tiếncấp Quận (Nguồn báo cáo tự đánh giá của Hiệu trưởng Trường tiểu học Bồ Đềtháng 6 năm 2019)

2.1.2 Qui mô trường, lớp

Trường có đủ các khối lớp từ khối lớp 1 đến khối lớp 5 HS trong cùng một khối

có trình độ ngang nhau Năm học 2018 - 2019 trường có 28 lớp học với 1122 HS, trong

đó khối 1 có 7 lớp, khối 2 có 6 lớp, khối 3 có 6 lớp, khối 4 có 5 lớp, khối 5 có 4 lớp

2.1.2.3 Cơ cấu khối công trình của Nhà trường

Bảng 2.2: Cơ cấu khối công trình Trường tiểu học Bồ Đề

TT Số liệu Năm học Năm học Năm học Năm học Năm học Ghi

2014-2015 2015-2016 2016-2017 2017-2018 2018-2019 chú Phòng học, phòng

27

(Nguồn báo cáo tự đánh giá của Hiệu trưởng Trường tiểu học Bồ Đề tháng 6 năm 2019) Hằng năm, nhà trường căn cứ vào ngân sách được giao, các nguồn thu tại trường,

lập dự toán thu chi, xây dựng qui chế chi tiêu nội bộ để sử dụng kinh phí tài chính hợp lí

phát triển giáo dục Ngay đầu mỗi năm học, Hiệu trưởng căn cứ vào nhiệm vụ nămhọc để xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học, trong đó quan tâm đến quản

lí đất đai, cơ sở vật chất để phục vụ các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả như:Kiểm tra khuôn viên, đất đai, cảnh quan, môi trường, nhà cửa, phòng làm việc, lớphọc, phòng chức năng, sân bãi tập thể dục thể thao, khu vệ sinh, khu bán trú, nhà để

xe và các công trình phụ trợ khác, kiểm tra các loại đồ dùng bằng gỗ, giấy, thiết bịđiện Đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ học tập

2.1.2.4 Cán bộ quản lí, giáo viên và nhân viên

Bảng 2.3: Cán bộ quản lí, giáo viên và nhân viên Trường tiểu học Bồ Đề

nhân viên rõ ràng, hợp lí đảm bảo hiệu quả các hoạt động dạy và học của nhà trường

cũng như khai thác năng lực lợi thế của mỗi thành viên góp phần thúc đẩy hoạt động

có chất lượng của nhà trường

2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng

2.2.1 Mục đích nghiên cứu thực trạng

Mục đích nghiên cứu thực trạng quản lí dạy học môn Toán tại Trường tiểuhọc Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội để đánh giá một cách khách quan, khoa học vềthực trạng tổ chức, quản lí hoạt động này, từ đó chỉ ra những ưu điểm, hạn chế,những thuận lợi và khó khăn, bất cập và nguyên nhân, cung cấp cơ sở thực tiễn đểxây dựng các biện pháp có tính cần thiết, khả thi và hiệu quả trong việc quản lí dạyhọc môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội

28

2.2.2 Nội dung nghiên cứu thực trạng

Khảo sát và chỉ ra thực trạng hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội

Khảo sát và chỉ ra thực trạng quản lí dạy học môn Toán theo hướng nghiên cứu quản lí hoạt động dạy và học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội.

Khảo sát và chỉ ra thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lí hoạt động dạyhọc môn Toán theo hướng nghiên cứu các hoạt động dạy và học của Trường tiểu học

Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội

2.2.3 Địa bàn nghiên cứu, khảo sát

Luận văn tiến hành nghiên cứu tại Trường tiểu học Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội

2.2.4 Phương pháp nghiên cứu thực trạng

2.2.4.1 Xây dựng công cụ nghiên cứu

a Xây dựng mẫu phiếu điều tra

Công cụ nghiên cứu thực trạng được xác định gồm: phiếu trưng cầu ý kiến,các số liệu thống kê và báo cáo thứ cấp, và quản lí hoạt động dạy và học của Trườngtiểu học Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội như các bản kế hoạch, bản đánh giá tìnhhình thực hiện kế hoạch,…

b Chọn mẫu điều tra

Việc chọn mẫu được tiến hành theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên đơngiản Tổng số khách thể được chọn ra để khảo sát là: 38 CBQL và GV Trong đó,cán bộ quản lí (Phòng GD ĐT và BGH nhà trường) 9 đồng chí; GV 29 đồng chí

c Tổ chức điều tra

- Thu thập thông tin qua phiếu hỏi: Phát phiếu hỏi đến 38 đồng chí

- Thu thập thông tin từ phỏng vấn sâu: Tiến hành phỏng vấn sâu trên 9 đồng chí cán bộ quản lí, 5 GV dạy văn hóa tại Trường tiểu học Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội

2.2.4.2 Xử lí dữ liệu nghiên cứu

- Đánh giá mức độ thực hiện quản lí dạy học môn Toán tại Trường tiểu học

Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội theo tiêu chí mức độ thực hiện bằng thang đo khoảngcách 3 mức độ: Tốt, Trung bình và Không tốt

+ Xếp loại Tốt: Điểm trung bình từ 2,5 đến cận 3

+ Xếp loại Trung bình: Điểm trung bình từ 1,5 đến cận 2,5

+ Xếp loại Không tốt: Điểm trung bình từ 0,5 đến cận 1,5

Kết quả nghiên cứu thu được từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi sẽ đượctác giả xử lí số liệu bằng thống kê toán học Trong đó chủ yếu sử dụng trung bình sốhọc và sử dụng tần suất, tỷ lệ phần trăm

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề

2.3.1 Thực trạng mục tiêu, nội dung, hình thức và phương pháp dạy học

môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề

Để đánh giá thực trạng hoạt động dạy của GV tại Trường tiểu học Bồ Đề,chúng tôi nghiên cứu bằng Phiếu trưng cầu ý kiến các đối tượng nghiên cứu Kết

quả đánh giá được thể hiện thông qua bảng số liệu sau:

Bảng 2.4: Kết quả đánh giá thực trạng về hình thức, phương pháp dạy học môn Toán

của GV tại Trường tiểu học Bồ Đề

Mức độ thực hiện Tốt Trung bình Không tốt Điểm Xếp

Nắm vững mục tiêu của hoạt động

1 dạy học môn Toán tại Trường tiểu 29 76% 5 13% 4 11% 2.7 Tốt học Bồ Đề

Thực hiện kế hoạch giảng dạy theo

2 đúng nội dụng chương trình giảng 30 79% 5 13% 3 8% 2.7 Tốt dạy

Kết quả đánh giá trên bảng 2.4 cho thấy thực trạng mục tiêu, nội dung, hình thức và

phương pháp dạy học môn Toán tại Trường tiểu học Bồ Đề được thực hiện rất tốt Bốn trênnăm tiêu chí đánh giá kết quả đạt được ở mức “Tốt”, tỉ lệ đánh giá từ 68% đến 79%

30

Hai tiêu chí 1 và 2 được đánh giá cao nhất, lần lượt là 76% và 79% Các mục tiêucủa hoạt động dạy học và thực hiện kế hoạch giảng dạy theo nội dung chương trình được

các GV tại Trường tiểu học Bồ Đề nắm vững, thực hiện nghiêm túc và đạt kết quả cao

Tiêu chí 4 đạt kết quả xếp loại trung bình, điều này cho thấy việc sử dụng cáchình thức dạy học đánh giá dựa vào năng lực đầu ra của HS còn chưa được GV nắmvững một cách đầy đủ Thực tế cho thấy, tiêu chí này trong quá trình thực hiện cũng

tương đối khó để định lượng được

2.3.2 Thực trạng hoạt động dạy môn Toán của GV tại Trường tiểu học

Bồ Đề

Bảng 2.5: Kết quả đánh giá hoạt động dạy môn Toán của

GV tại Trường tiểu học Bồ Đề

Mức độ thực hiện Tốt Trung bình Không tốt Điểm Xếp

1 Nắm vững nội dung chương trình 27 71% 6 16% 5 13% 2.6 Tốt dạy học

2 Thực hiện kế hoạch giảng dạy theo 25 64% 9 23% 5 13% 2.5 Tốt đúng tiến độ

3 Giáo viên truyền đạt còn HS ghi 21 55% 8 21% 9 24% 2.3 TB nhận và tiếp thu kiến thức

Sử dụng và phối hợp nhuần nhuyễn

4 các phương pháp đặc thù trong dạy 20 53% 9 24% 9 23% 2.3 TB học môn Toán

5 Luôn khuyến khích sự tranh luận, 18 47% 10 26% 10 27% 2.2 TB phát biểu của HS trong lớp

6 Dạy học theo hướng cá nhân hoá, 19 50% 10 26% 9 24% 2.3 TB phát huy hết khả năng của mỗi HS

7 Thường xuyên sử dụng các trang 22 58% 9 24% 7 18% 2.4 Tốt thiết bị đồ dùng trong dạy học