v¨n ý kiÕn nhËn xÐt cña NguyÔn §×nh Thi nªu trong ®Ò bµi.. Béc lé[r]
Trang 1Sở Giáo dục và Đào tạo đề thi chọn học sinh giỏi Cao Bằng Lớp 9 Cấp tỉnh năm học 2009-2010 Môn: Ngữ văn
Thời gian: 150 phút, không kể thời gian giao đề
Đề bài
(Đề gồm: 01 trang)
Câu 1 (4,0 điểm)
Ba câu thơ cuối của bài thơ Đồng chí, nhà thơ Chính Hữu viết:
"Đêm nay rừng hoang sơng muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo."
(Chính Hữu - Đồng chí)
a) Hãy nêu nội dung khái quát của ba câu thơ trên bằng một câu văn ngắn
b) Coi câu văn vừa viết (theo yêu cầu của ý a) là câu chủ đề, em hãy viết một
đoạn văn (từ 8 đến 10 câu) bộc lộ cảm nhận về ba câu thơ trên, trong đó có sử dụng lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp
Câu 2 (6,0 điểm)
Mở đầu văn bản Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới (SGK Ngữ văn 9, tập II, tr.26), tác giả Vũ Khoan đa ra lời khuyên:
"Lớp trẻ Việt Nam cần nhận ra những cái mạnh, cái yếu của con ngời Việt Nam để rèn những thói quen tốt khi bớc vào nền kinh tế mới."
ý kiến của Vũ Khoan gợi cho em suy nghĩ và hớng hành động nh thế nào để chuẩn bị tốt hành trang đến với tơng lai cho bản thân?
Câu 3 (10,0 điểm)
Trong bài Tiếng nói của văn nghệ, Nguyễn Đình Thi nhận xét:
" Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống đợc Ta sẽ dừng tay trên trang giấy đáng lẽ lật đi, và đọc lại bài thơ Tất cả tâm hồn chúng ta
đọc "
Em có suy nghĩ nh thế nào về ý kiến trên? Hãy làm sáng tỏ bằng sự cảm nhận
về một bài thơ trong chơng trình Ngữ văn lớp 9, phần Văn học Việt Nam, mà em cho
là bài thơ hay
Hết
Họ và tên thí sinh: Số báo danh
Họ tên, chữ kí của giám thị số 1: Đề chính
thức
Trang 2Sở Giáo dục và Đào tạo hớng dẫn chấm môn ngữ văn
Cao Bằng lớp 9 Thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh
Năm học 2009 - 2010
(Hớng dẫn chấm gồm: 03 trang)
điểm Câu 1
(4,0
điểm) a
HS viết một câu văn, khái quát đúng đại ý của ba câu thơ
Ví dụ:
+ Tình đồng chí của những ngời lính cách mạng
+ Ngời lính - Khẩu súng - Vầng trăng
+ Chất hiện thực và chất lãng mạn của bức chân dung ngời lính
v.v
1.0
b
Viết đoạn văn (từ 8 - 10 câu) và triển khai nội dung đoạn văn
theo câu chủ đề vừa tìm ở ý a.
HS có thể tuỳ chọn kiểu kết cấu đoạn văn nhng cần nêu đợc các ý:
+ Tình đồng chí gắn bó trong gian khổ
+ Tình đồng chí đoàn kết chiến đấu
+ Vẻ đẹp hiện thực và chất thơ lãng mạn của bức chân dung
ng-ời lính cách mạng
3.0
Câu 2
(6,0 1 Giới thiệu đúng và hấp dẫn vấn đề cần nghị luận 0.5
điểm) 2 Phân tích, chỉ rõ vai trò, ý nghĩa lời khuyên của tác giả Vũ
Khoan đối với tuổi trẻ Việt Nam trên hành trình đến với tơng lai:
- Định hớng nhận thức chính xác những mặt mạnh của con ngời Việt Nam: thông minh, nhạy bén với cái mới; cần cù,
sáng tạo; có truyền thống đoàn kết, đùm bọc, yêu thơng.v.v
- Định hớng nhận thức chính xác những mặt yếu của con ngời Việt Nam: còn nhiều lỗ hổng về kiến thức cơ bản; khả năng thực hành sáng tạo bị hạn chế; không coi trọng tính kỉ luật trong lao động và sự nghiêm ngặt của qui trình công nghệ; tính đố kị,
sự "khôn vặt", "bóc ngắn cắn dài"; không coi trọng chữ "tín"
trong kinh doanh; nếp nghĩ sùng ngoại; thói quen bao cấp.v.v
- Định hớng hành động đúng:
+ Phát huy điểm mạnh, vứt bỏ điểm yếu
+ Rèn những thói quen tốt ngay từ hôm nay, từ những việc nhỏ nhất
1.5
3 Suy ngẫm và hành động của bản thân từ lời khuyên của tác giả
Vũ Khoan:
- Nhận thức rõ nhiệm vụ quan trọng của ngời học sinh là: Học tập và rèn luyện đạo đức theo yêu cầu "vừa hồng, vừa chuyên"
để trở thành ngời công dân có ích, là chủ nhân xứng đáng của
đất nớc trong tơng lai
HDC đề chính
Trang 3- Hành động của bản thân để chuẩn bị đầy đủ hành trang đến với tơng lai:
+ Chuẩn bị hành trang kiến thức khoa học
+ Chuẩn bị hành trang nhân cách, đạo đức
+ Chuẩn bị hành trang kĩ năng sống
v.v
2,5
4 Tự đánh giá điểm mạnh cần phát huy, điểm yếu cần khắc phục
5 Nhận xét, đánh giá khái quát về vấn đề đã nghị luận 0.5
Câu
(10,0
điểm)
1 Giới thiệu đúng và hay vấn đề cần nghị luận Trích dẫn nguyên
văn ý kiến nhận xét của Nguyễn Đình Thi nêu trong đề bài 1.0
2 Giải thích làm rõ lời nhận xét của Nguyễn Đình Thi:
- "Bài thơ hay" là bài thơ có nội dung t tởng sâu sắc, có hình thức nghệ thuật độc đáo, tạo ấn tợng và sức hấp dẫn đặc biệt với ngời đọc
- Bài thơ hay sẽ tác động mạnh mẽ đến t tởng, tâm hồn và tình cảm thẩm mĩ khiến ngời đọc yêu thích, đọc đi đọc lại nhiều lần
và cảm thụ bài thơ bằng cả tâm hồn mình để khám phá sâu sắc cái hay, cái đẹp của thi phẩm
- Lời nhận xét của Nguyễn Đình Thi không chỉ giúp ngời đọc hiểu khái niệm và sự tác động của bài thơ hay mà còn chỉ dẫn
đọc thơ theo cách cảm thụ văn học thực sự
1.5
3 Nêu quan điểm của bản thân:
Tán đồng với ý kiến của Nguyễn Đình Thi Khẳng định tính chất lý luận văn học sắc bén về một cách cảm nhận thơ
0.5
4 HS tự chọn và bộc lộ cảm nhận về một "bài thơ hay" trong
ch-ơng trình Ngữ văn lớp 9, phần Văn học Việt Nam, để chứng minh cho nhận xét của Nguyễn Đình Thi đồng thời làm rõ quan
điểm của bản thân
Cần trình bày đợc các nội dung:
- Nêu lý do chọn bài thơ
- Cảm nhận giá trị nổi bật của bài thơ: về mặt nội dung; về mặt nghệ thuật; chú ý cảm nhận và bình giá sâu sắc những câu thơ,
đoạn thơ đặc sắc nhất.v.v
- Bình giá cái hay, cái đẹp của bài thơ (Nội dung/ Nghệ thuật/
Cá tính sáng tạo của tác giả v.v )
5.0
5 Liên hệ, so sánh với một số "bài thơ hay" của các nhà thơ khác
và rút ra nhận xét, bám sát ý kiến nhận định của Nguyễn Đình
6 Kết luận chung về bài thơ hay và cách cảm thụ thơ hay Bộc lộ
Trang 4L u ý một số yêu cầu khi chấm điểm bài thi của học sinh
* Yêu cầu câu 1:
- ý b: + Học sinh tuỳ ý lựa chọn kiểu kết cấu đoạn văn
+Viết một đoạn văn hoàn chỉnh có độ dài từ 8- 10 câu Các câu của đoạn văn cần đảm bảo sự liên kết chặt chẽ về nội dung và hình thức diễn đạt
+ Trong đoạn văn có sử dụng lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp
* Yêu cầu câu 2 và câu 3:
- Viết bài văn hoàn chỉnh theo bố cục ba phần
+ Câu 2: Bài văn nghị luận xã hội (Nghị luận về một t tởng, đạo lý) + Câu 3: Bài nghị luận văn học
- Hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng, lập luận chặt chẽ, lô gic
- Kết hợp các thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, so sánh một cách hợp lí để giải quyết tốt yêu cầu của từng bài văn
- Giữa các phần của bài văn, giữa các đoạn văn phải có sự liên kết mạch lạc
- Dùng từ chính xác; viết câu đúng qui tắc ngữ pháp, ý nghĩa rõ ràng; không mắc lỗi chính tả
- Lời văn truyền cảm, ý văn sáng tạo
* Điểm toàn bài là tổng điểm các bài thành phần, làm tròn đến 0,5 điểm.
- Hết HDC
Trang 5-Sở giáo dục và Đào tạo
Cao Bằng
Đề dự bị
Đề thi chọn học sinh giỏi lớp 9 cấp tỉnh năm học 2009- 2010
Môn: Ngữ Văn
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề bài
(Đề gồm: 01 trang)
Câu 1 ( 4,0 điểm)
Em hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 8 đến 10 câu) thuyết minh về một đồ dùng học tập, trong đó có sử dụng yếu tố miêu tả Gạch chân những câu văn có sử dụng yếu
tố miêu tả
Câu 2 ( 6,0 điểm)
" Con dù lớn vẫn là con của mẹ,
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con."
( Chế Lan Viên- Con cò )
Hai câu thơ trên gợi cho em những suy nghĩ gì về tình mẹ trong cuộc đời của mỗi con ngời?
Câu 3 ( 10,0 điểm)
Nét đẹp sáng ngời trong tâm hồn ngời nông dân Việt Nam qua tác phẩm " Lão Hạc" của nhà văn Nam Cao
……… Hết………
Họ và tên thí sinh:……….Số báo danh………
Họ tên, chữ ký của giám thị 1:………
Trang 6Hớng dẫn và đáp án chấm môn Ngữ Văn học chọn sinh giỏi cấp tỉnh lớp 9
Năm học 2009- 2010
( Hớng dẫn chấm 03 trang)
_
điểm Câu 1
( 4,0 điểm)
1 2
3
- Giới thiệu vật dụng học tập: thớc; bút; com pa
- Thuyết minh vấn đề đợc đề cập kết hợp sử dụng các từ ngữ miêu tả sự vật trong phạm vi 8
đến 10 câu văn
- Gạch chân những từ ngữ, câu văn miêu tả trong
đoạn văn
0,5 3,0
0,5
Câu 2
(6,0 điểm) 1
2
3 4
- Giới thiệu tình mẫu tử Dẫn vào 2 câu thơ trích trong đề bài
- Trình bày những hiểu biết về 2 câu thơ trích:
+ Trích từ bài thơ " Con cò", sáng tác 1962 in trong tập “Hoa ngày thờng ”
+ Hai câu thơ có âm điệu đồng dao, giọng ca dao, dân ca nhịp thơ nhẹ, lời ru ngân nga, vỗ về
- Suy nghĩ về tình mẹ trong: xã hội, gia đình, bản thân mình
- Cảm nhận, đánh giá chung về tình mẹ với con trong cuộc đời
0,5 1,5
3,5 0,5
Câu 3
( 10 điểm) 1
2 3
4
* Giới thiệu khái quát về tác phẩm “ Lão Hạc”
của Nam Cao; giới thiệu vấn đề cần nghị luận trong yêu cầu đề bài: " nét đẹp sáng ngời…VN"
* Cảm nhận khái quát về nhân vật Lão Hạc trong tác phẩm
* Vẻ đẹp sáng ngời trong tâm hồn Lão Hạc
- Lão Hạc là một lão nông nghèo khổ (Dẫn chứng) nhng giầu tình yêu thơng
+ Lão yêu con trai hết mực trong hoàn cảnh con phải đi phu xa nhà
+ Lão yêu con chó vàng; chăm con vàng với tình cảm của ngời cha, ngời ông; qua đó lão gởi gắm tình yêu với con trai
- Lão Hạc giầu đức hi sinh, lòng tự trọng:
Đỉnh điểm là khi phải bán con chó, tâm trạng lão
đau khổ và dằn vặt
+ Từ chối sự giúp đỡ của ông giáo
+ Nhờ xóm giềng lo hậu sự khi mất
+ Lão không muốn phiền toái đến ai…
- Lão tự vẫn trong vật vã và đau đớn để giữ tấm lòng trong sạch đến phút cuối đời chứ không tiêu những đồng tiền của con
1,0
1,0 4,5
3,0
Trang 76
* Bài viết phân tích đợc một số biện pháp nghệ
thuật: miêu tả hoàn cảnh, tâm lý nhân vật; tạo
tình huống; tạo dựng tính cách, phẩm chất con
ngời lao động giúp nâng cao việc xây dựng hình
ảnh ngời nông dân cao đẹp, lơng thiện…
* Khẳng định đợc phẩm chất sáng ngời lấp lánh
của Lão Hạc và đây cũng là phẩm chất cao đẹp
sáng ngời của ngời nông dân VN trớc cách mạng
tháng tấm 1945 điều này ta còn thấy rõ qua một
số nhân vật trong dòng VH hiện thực phê phán
Nêu dẫn chứng…
* Kết luận đợc truyện mang giá trị nhân văn cao
đẹp; nhân đạo và sâu sắc khi đề cập đến số phận
ngời nông dân VN trớc cách mạng tháng 8.1945
- hình tợng giầu giá trị đạo đức, nhân văn
Lu ý khi cho điểm
* Câu 1.
- Viết một đoạn văn hoàn chinh theo yêu cầu đề
bài có sử dụng yếu tố miêu tả
- Bài viết đúng ngữ pháp, không sai chính tả; các
* Câu 2; 3:
- Bài viết theo bố cục 3 phần
- Lập luận chặt, luận cứ luận điểm rõ ràng, đáp
ứng đề bài yêu cầu
- Sử dụng từ ngữ, câu văn chính xác, không mắc
lỗi chính tả
* Điểm toàn bài làm tròn đến 0,5
0,5
0,5