XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ nªu trªn chóng ta thÊy r»ng: ViÖc gi¸o dôc nh÷ng häc sinh chËm tiÕn, cha ngoan trong nhµ trêng nãi chung trong trêng tiÓu häc nãi riªng lµ ®iÒu quan träng bøc b¸ch..[r]
Trang 1I Lý do chọn đề tài.
1.1 Cơ sở lí luận.
Bàn về giáo dục nói chung, từ xa đến nay lịch sử loài ngời đợc nhiều danh nhân
nh Khổng Tử, Makarenco… l u tâm đến nhiều công trình nghiên cứu, nhng vẫn cha l hoàn thiện đầy đủ Điều này giúp chúng ta hiểu rằng, giáo dục là một vấn đề hết sức quan trọng và không đơn giản Bác Hồ đã từng nói:
"Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên".
Trẻ em hôm nay là tơng lai của đất nớc Nhà giáo dục Comenxki từng nói: "Trẻ
em là thứ vật báu vô cùng quý giá thậm chí quý giá hơn bất kì loại vàng nào; nhng nó
là một tấm gơng dễ vỡ hoặc dễ bị hỏng dẫn đến những tác hại không thể sữa chữa đ-ợc", từ vấn đề này tôi nhận thấy: Song song với tình hình đất nớc hiện nay, vấn đề giáo
dục đợc đặt lên hàng đầu và cấp bách, hơn thế nữa nguy cơ của những tệ nạn xã hội làm ảnh hởng không nhỏ đến việc hình thành nhân cách của trẻ em Chính vì vậy công tác giáo dục trong trờng học đóng vai trò chính trong việc giáo dục học sinh có những biểu hiện cha ngoan
Vai trò của nhà trờng hết sức quan trọng trong việc giáo dục và rèn luyện học sinh, nhất là đối với học sinh tiểu học Các hoạt động trong nhà trờng là nòng cốt trong các chơng trình thi đua và rèn luyện Thật vậy, thông qua các hoạt động sẽ thực hiện
đ-ợc những mong muốn của trẻ cũng nh những yêu cầu mục đích giáo dục và nhu cầu xã hội Các phong trào, các chơng trình hoạt động trong nhà trờng luôn gắn liền với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nớc
Trong bối cảnh hiện nay, các tệ nạn ngày càng gia tăng, các loại văn hoá phẩm
đồi truỵ ngày càng lan tràn, nhất là vào các dịp nghỉ hè, các em có nhiều thời gian để nghỉ ngơi, giải trí, tiếp xúc với các tệ nạn nói trên, đặc biệt là các em học sinh l ời học,
có học kém, trong học sinh đã có sự phân hoá về phẩm chất, năng lực học tập cũng nh một số biểu hiện về phẩm chất đạo đức do nhiều nguyên nhân dẫn đến
Xuất phát từ thực tế nêu trên chúng ta thấy rằng: Việc giáo dục những học sinh chậm tiến, cha ngoan trong nhà trờng nói chung trong trờng tiểu học nói riêng là điều quan trọng bức bách Nhiệm vụ này không chỉ dừng lại ở giáo viên chủ nhiệm, gia
đình mà là của toàn xã hội
1.2 Cơ sở thực tiễn.
Thực tế cho thấy trong nhà trờng của chúng tôi vẫn có học sinh chậm tiến, nguyên nhân là do cơ chế thị trờng không ngừng phát triển, dẫn đến sự bùng nổ thông tin, trong đó không tránh khỏi văn hoá thiếu lành mạnh tràn ngập trên thị trờng Việc ngăn chặn là một vấn đề đợc cả nớc, ngành giáo dục, và ngay chính cả các bậc phụ huynh rất quan tâm
Trang 2Bên cạnh việc bùng nổ thông tin là sự quan tâm không đúng mực của các bậc phụ huynh dẫn đến việc sao nhãng trong học tập và thờng xuyên có cơ hội để lêu lổng và làm quen với các thói h tật xấu
Học sinh tiểu học là đối tợng đang rất tò mò và muốn khám phá thế giới huyền bí, bởi các em bắt đầu tiếp xúc với xã hội Trờng chúng tôi là một địa bàn hết sức nhạy cảm về tệ nạn xã hội Trong những năm qua, chính quyền địa phơng, các cấp các ngành hết sức quan tâm, tuy có nhiều hoạt động tích cực nhng cha hẳn chắc chắn rằng trên địa bàn hoàn toàn không có tệ nạn xã hội Chính vì thế mà việc giáo dục học sinh
ở trờng chúng tôi luôn phải sâu sát và hết sức tế nhị
Để góp phần ngăn chặn những nguy cơ làm giảm sút, ảnh hởng đến nhân cách các em, nhà trờng đã đa các em vào những hoạt động thực sự bổ ích, từ đó các em tìm thấy niềm vui trong các hoạt động của nhà trờng giúp các em hiểu rõ hơn tác hại trực tiếp của một số tệ nạn xã hội
II Giải quyết vấn đề.
1 Khảo sát thực trạng học sinh chậm tiến trong nhà trờng.
Thực tế trong nhiều nhà trờng nói chung, trờng chúng tôi nói riêng còn có nhiều học sinh có những biểu hiện cha tốt Trớc hết về nguyên nhân khách quan do trờng học
đóng trên địa bàn tơng đối phát triển kinh tế bằng thơng mại dịch vụ, là địa điểm sớm tiếp cận với khoa học công nghệ, điều này tạo điều kiện thuận lợi rất lớn cho các em làm quen với khoa học công nghệ song không tránh khỏi tình trạng trẻ em trốn học chơi game, bida… l thứ đến về chủ quan trờng chúng tôi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nh: Bố mẹ bỏ nhau, mẹ mất thiếu sự chăm sóc hằng ngày… l Số học sinh này tuy cha phải là nhiều so với tổng số học sinh trong toàn trờng song nếu giáo viên không quan tâm thì chắc chắn sẽ ảnh hởng không nhỏ đến hoạt động của nhà trờng
Số học sinh cha ngoan của nhà trờng qua thống kê của giáo viên chủ nhiệm từ đầu năm học 2010 - 2011 nh sau:
Bảng 1: Bảng theo dõi học sinh chậm tiến
số
Số học sinh chậm tiến
Số học sinh chậm tiến trong bảng trên chủ yếu là những học sinh lời học, trong đó
có một số em mải mê với các trò chơi điện tử ở các quán game Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do:
Khối 1: - Các em còn đợc nuông chiều và thờng các bậc phụ huynh luôn luôn
xem con của mình đang còn thơ dại và luôn sẵn sàng đáp ứng yêu cầu mà các em đặt ra
Trang 3- Các em mới bớc vào trờng học nên việc làm quen với học tập còn nhiều
bỡ ngỡ
Khối 2+3 +4 +5:
- Do điều kiện về hoàn cảnh gia đình có nhiều khó khăn nh: Do thiên tai
th-ờng xuyên xảy ra dẫn đến mùa màng bị mất nên nhiều em phải tự đi kiếm tiền để giúp
bố mẹ Nhng nhiều em kiếm đợc tiền lại sử dụng vào mục đích khác
- Do thời gian nghỉ hè nên các em sao nhãng việc học hành, một số gia đình không quan tâm đến con cái
2 Một số biện pháp giáo dục học sinh.
Trớc hết phải thấy rằng: Giáo dục học sinh chậm tiến là một hình thức tổ chức giáo dục đặc biệt, vì thế cần có những biện pháp riêng, đặc biệt hơn so với quá trình giáo dục bình thờng
Muốn giáo dục học sinh chậm tiến thành công, ngời giáo viên trớc hết phải có tình thơng, lòng vị tha và tình yêu thực sự đối với các em Muốn vậy, xây dựng kế hoạch giáo dục đối với các học sinh chậm tiến thông qua các bài học cụ thể Việc xây dựng kế hoạch hoạt động đợc báo cáo qua các cuộc họp giao ban hàng tuần, hàng tháng trong nhà trờng, hội ý với phụ huynh hàng tuần, họp ban cán sự lớp, ban chỉ huy liên đội
Triển khai kế hoạch hoạt động cụ thể nhằm lôi kéo các em vào các tiết học cụ thể Ngời giáo viên phải thờng xuyên đi thực tế, nắm vững tình hình diễn biến trong thực hiện kế hoạch, từ đó kịp thời điều chỉnh; tạo mọi điều kiện để học sinh tích cực tự giác trong học tập; trân trọng và động viên các em có ý thức tự rèn luyện và phấn đấu Giáo viên phải nâng cao sự hiểu biết về mọi mặt, phải thờng xuyên học hỏi nâng cao nghiệp vụ
Để thực hiện tốt hơn việc giáo dục học sinh chậm tiến, tôi xin nêu ra một số biện pháp sau đây:
2.1 Xây dựng kế hoạch.
- Lập danh sách học sinh chậm tiến
- Có kế hoạch hoạt động chung cho học sinh chậm tiến
- Phụ đạo mỗi tuần một buổi vào chiều thứ 3 với nội dung phù hợp với yêu cầu giáo dục từng nhóm cá nhân theo các bớc sau đây:
Bớc 1: Đề nghị các em viết hoặc trình bày sơ lợc về hoàn cảnh gia đình, sở thích,
ớc mơ của mình
Bớc 2: Tổ chức các hoạt động: Lao động, văn nghệ, tổ chức câu lạc bộ nhằm tạo
niềm say mê trong học tập và trong sinh hoạt cho các em, để từ đó các em nhận ra cái
đũng, cái sai, cái nên làm và cái không nên làm
Xây dựng kế hoạch theo dõi kèm cặp, dìu dắt học sinh chậm tiến thông qua các hoạt động; phát động phong trào thi đua học tập nh: "Đôi bạn cùng tiến" phân công nhóm bạn giúp đỡ nhau trong học tập và cùng tiến bộ
Bớc 3: Đánh giá việc rèn luyện.
Trang 4Trong bớc này, sau một quá trình giáo dục và giáo dục lại, các em chậm tiến sẽ phải tự đánh giá, đồng thời tập thể học sinh và giáo viên đánh giá các em đó
2.2 Phân loại đối tợng giáo dục.
Đối với học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, phải tìm hiểu rõ nguyện vọng và ớc mơ,
có kế hoạch giúp đỡ để khuyến khích các em có điều kiện tham gia các hoạt động tập thể
Đối với học sinh bớng bỉnh, không biết tự kiềm chế thì phải nhẫn nại, bền bỉ, kiên trì uốn nắn giáo dục
Đối với học sinh chậm chạp, trì trệ, căn cứ vào nhợc điểm của các em, không nên vội vã và yêu cầu quá khắt khe, mà phải khoan dung, độ lợng, khuyến khích các em, nâng đỡ từng tiến bộ nhỏ của các em
Với thái độ thận trọng kiên nhẫn, chúng ta có thể xoá bỏ đợc những thói xấu, những mặc cảm và khơi gợi tiềm năng ở các em Để thực hiện đợc điều đó, chúng ta có thể bằng phơng pháp gặp gỡ, trò chuyện, tâm sự, phân tích một cách chân tình, thoải mái với các em để các em nhận ra đợc mục đích tốt đẹp của việc giáo dục
2.3 Kết hợp các biện pháp trong quá trình giáo dục.
Với đối tợng học sinh chậm tiến trong quá trình giáo dục, ngời giáo viên phải biết kết hợp một cách hài hoà, đúng lúc, đúng hoàn cảnh, đúng đối tợng, đúng biện pháp giáo dục
Biết kết hợp phê bình, chỉ trích nghiêm khắc và khen thởng khuyến khích động viên Kinh nghiệm cho thấy rằng, khi các em phạm lỗi, các em biết chắc sẽ bị khiển trách trớc lớp, sự chờ đợi khiển trách cũng là một hình thức trừng phạt nặng nề đối với học sinh tiểu học Việc khiển trách đúng lúc, đúng chỗ, đúng đối tợng, đúng mức sẽ có tác dụng tích cực trong việc giáo dục Nhng điều quan trọng là khi khiển trách phải vạch rõ lý do xác đáng, phải đợc d luận đồng tình ủng hộ, đảm bảo việc khiển trách có hiệu quả, đồng thời phải có lời chỉ dẫn để các em sửa chữa, khắc phục sai lầm
2.4 Kết hợp các môi trờng giáo dục.
Trong quá trình giáo dục những học sinh chậm tiến giáo viên cần kết hợp với các tập thể học sinh, gia đình và toàn thể địa phơng
Tập thể học sinh là một tập thể có khả năng tập hợp, thu hút tất cả học sinh trong lớp tham gia hoạt động giáo dục một cách tự nguyện, xuất phát từ các yêu cầu giáo dục của các thành viên trong tập thể dới sự cố vấn của giáo viên
ảnh hởng của gia đình rất lớn đối với các em, có thể gia đình không biết gì về sai phạm của con em mình do công việc đã chiếm lĩnh thời gian hoặc do thái độ khi ở tr -ờng và ở nhà khác nhau Vì vậy giáo viên phải th-ờng xuyên liên lạc với gia đình thông qua sổ liên lạc hàng tuần Chi hội cha mẹ học sinh tham gia hoạt động cuối tuần với lớp, tham dự các hoạt động của học sinh để kịp thời nắm bắt thông tin về hoạt động học tập và rèn luyện của các em
Gia đình và xã hội thực sự là môi trờng tạo điều kiện cho các em hoạt động và
đáp ứng đợc nhu cầu hoạt động, giải toả đợc mặc cảm về bản thân, dần dần xa rời đợc
Trang 5bạn bè xấu, xoá dần các ý thức tiêu cực, hoà nhập đời sống cộng đồng Đây là cả một quá trình lâu dài, khó khăn mà những ngời tham gia đều phải tự nguyện, kiên trì hoạt
động với tấm lòng vị tha
2.5 Một số kết quả đạt đợc.
Thực hiện theo phơng pháp trên, trong đợt sơ kết kì I, trờng chúng tôi hạn chế đợc
học sinh chậm tiến, (Thể hiện số liệu qua bảng 2).
Đạt đợc kết quả nêu trên là do tôi đã tìm hiểu rõ hoàn cảnh gia đình của các em
đồng thời kiên trì vận động gia đình dành nhiều thời gian hơn để chăm sóc con cái
Đối với bản thân các em tôi thờng xuyên gặp gỡ, trao đổi tâm sự là chính, nhằm lôi cuốn các em vào các hoạt động bổ ích góp phần xây dựng phong trào trờng lớp để các em quên dần đi những thói h, tật xấu nêu trên
Kết quả đạt đợc là: Các em hăng say học tập, biết vâng lời thầy cô giáo, cha mẹ
và ngời lớn tuổi Trong lớp biết chú ý nghe giảng, nhiều giờ học phát biểu hăng say, đi học chuyên cần, kết quả học tập đạt trung bình
Bảng 2: Bảng thống kê học sinh chậm tiến
số
Số học sinh chậm tiến
III Kết luận và kiến nghị.
Trên đây là kết quả đạt đợc khi cá nhân tôi ứng dụng kinh nghiệm này trong việc giáo dục học sinh chậm tiến bộ, tuy nhiên trong buổi đầu ứng dụng kinh nghiệm sẽ không tránh khỏi những hạn chế nhất định Rất mong đợc sự góp ý, bổ sung của quý bạn bè đồng nghiệp xa gần
Với kinh nghiệm nhỏ bé này, tôi hy vọng đây có thể là tài liệu có tính chất tham khảo thêm để các đồng nghiệp có thể vận dụng trong quá trình giáo dục học sinh chậm tiến
Tôi xin chân thành cảm ơn.