b- Tình huống truyện trong “Chiếc thuyền ngoài xa” được xây dựng qua việc phát hiện ra những nghịch lí của Phùng, một nghệ sĩ nhiếp ảnh săn tìm cái đẹp ở ngoài bãi biển và ở toà án hu[r]
Trang 1CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
- Nguyễn Minh Chõu
Ngày soạn: 05/4/2012
Ngày giảng: 11/4/2012
A Mục đích, yêu cầu :
- Tái hiện lại kiến thức cơ bản của bài học.
+ Tỏc giả NMC
+ Tỏc phẩm CTNX
-ND: Qua những phỏt hiện của người nghệ sĩ về bức tranh nghệ thuật và những nghịch lý trong một gia đỡnh hàng chài , từ đú thấu hiểu: Mỗi người trong cừi đời, nhất là người nghệ sĩ, khụng thể đơn giản, sơ lược khi nhỡn nhận cuộc sống và con người
-NT: Xõy dựng tỡnh huống truyện độc đỏo, khắc hoạn nhõn vật cú tớnh cỏch,ngụn ngữ linh hoạt, sỏng tạo
- Rèn luyện kĩ năng làm văn bằng các đề bài cụ thể (chủ yếu là lập dàn ý).
- Giải thớch ý nghĩa nhan đề truyện ngắn
- Phõn tớch tỡnh huống truyện
- Phõn tớch nhõn vật người đàn bà hàng chài -Phõn tớch sự biến đổi nhận thức của nghệ sĩ Phựng và chỏnh ỏn Đẩu
- Ra đề bài cho HS tự luyện tập tại nhà.
B Phơng tiện thực hiện:
1 Thầy: SGK,SGV,Giáo án, TLTK.
2 Trò: SGK, Vở viết, vở soạn ôn thi tốt nghiệp, STK.
C Cách thức tiến hành:
GV tổ chức giờ học bằng cách kết hợp các PP: phát vấn, gợi mở, kết hợp ôn luyện.
D Tiến trình dạy học:
1.ổn định :
………
………
2.Kiểm tra bài cũ : (kết hợp trong giờ)
3.Bài mới:
Hoạt động của GV và
HĐ 1: Hệ thống húa
KTCB của bài học A KIẾN THỨC CƠ BẢN
TT 1: Khỏi quỏt KT về
tỏc giả
Nhắc lại những hiểu biết
của em về tỏc giả NMC
Nguyễn Minh Chõu là nhà văn
tiờu biểu của nền văn học Việt
Nam thời chống Mĩ, cũng là
người mở đường xuất sắc ( hay
“tinh anh và tài hoa”) cho cụng
cuộc đổi mới văn học từ sau
1975 Suốt cuộc đời cầm bỳt,
Nguyễn Minh Chõu khụng
ngừng trăn trở về số phận nhõn
dõn và trỏch nhiệm của nhà văn
với cuộc đời Điều này được thể
hiện rừ nột trong truyện ngắn
“Chiếc thuyền ngoài xa”.
- Dẫn đề…
I TÁC GIẢ Ngũi bỳt tiờu biểu của thời kỳ văn học đổi mới – người mở đường đầy tài hoa và tinh anh (Nguyờn Ngọc).
Trang 2TT 2: Hệ thống hóa
KTCB về tác phẩm II TÁC PHẨM
Nêu xuất xứ, vị trí tác
phẩm? 1 Xuất xứ - Vị trí* Xuất xứ: Thuộc giai đoạn sáng tác thứ 2
* Vị trí văn học sử:
- Tiêu biểu cho những đổi mới của Nguyễn Minh Châu
- In đậm dấu ấn phong cách tự sự - triết lí của Nguyễn Minh Châu
Nêu khái quát tình
huống truyện của tác
phẩm
2 Tình huống
- Nhận diện: tình huống nhận thức
- Mô tả: Phùng - một nghệ sĩ nhiếp ảnh có tài đang trong giây phút thăng hoa tuyệt đỉnh, khám phá
ra vẻ đẹp “trời cho”của con thuyền biển buổi sớm mai thì chứng kiến đôi vợ chồng từ trên con thuyền bước xuống, lão đàn ông đánh vợ một cách hung bạo và vô
lí
Sự việc lặp lại một lần nữa, Phùng không chỉ thấy thái
độ nhẫn nhịn, câm lặng chịu đựng của người đàn bà
mà còn thấy được thái độ, hành động của chị em Phác trước sự dã man của cha với mẹ
Anh nhận rõ những ngang trái, nghịch lí trong gia đình thuyền chài, hiểu sâu thêm tính cách người đàn
bà, chị em Phác, người đàn ông, người đồng đội (Đẩu)
và chính bản thân mình
Trình bày nội dung cơ
bản của tác phẩm.
Gv: Ghi bảng những ý
cơ bản về hai
phát hiện của
nghệ sĩ nhiếp
ảnh Phùng
Hs: dựa vào đó triển
khai cụ thể:
3 Nội dung cơ bản
a Hai phát hiện của Phùng.
_ Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng:
+ Phát hiện thứ nhất: Một “cảnh đắt trời cho”.Một
chiếc thuyền lưới vó ẩn hiện trong biển sớm mờ sương ”
+ Phát hiện thứ hai: là một cảnh tượng phi thẩm mĩ.
Người đàn ông dữ dằn đánh vợ bằng thắt lưng Phùng cay đắng nhận ra đằng sau bức tranh đẹp như
mơ là bao ngang trái, nghịch lí của đời thường
Gv:Yêu cầu hs tóm tắt
câu chuyện của người
đàn bà ở toà án
Hs :Tóm tắt:
b Người đàn bà làng chài và câu chuyện đời tự kể + Dù bị người chồng hành hạ dã man, nhưng chị nhất quyết không bỏ chồng.Vì “trên thuyền cần có
một người đàn ông dù hắn man rợ tàn bạo”
+ Câu chuyện và những lí lẽ của người đàn bà đã
Trang 3thức tỉnh Đẩu
+ Phùng cũng thật bất ngờ trước thái độ lạ lùng của người đàn bà
_Tấm ảnh được chọn trong bộ lịch năm ấy: Ấn
tượng của Phùng ở cuối tác phẩm tưởng chừng như
“lạ lùng” nhưng hoàn toàn hợp lôgic.Cái nhìn đó giống như một sự ảm ánh sâu sắc đối với người nghệ
sĩ Phùng nhìn tấm ảnh lịch qua sự ám ảnh chứ không bằng con mắt khách quan
+ Mỗi lần nhìn kĩ vào bức ảnh đen trắng, Phùng đều thấy “ hiện lên cái màu hồng hồng của ánh sương mai”.
+Nếu nhìn lâu hơn anh thấy “người đàn bà ấy bước ra khỏi tấm ảnh”
+Qua đây Nguyễn Minh Châu muốn kêu gọi: Hãy
rút ngắn khoảng cách giữa nghệ thuật và hiện thực
Nhận xét về đặc sắc
nghệ thuật của tác
phẩm
4 Nghệ thuật:
+ Xây dựng hình ảnh giàu giá trị biểu tượng: chiếc thuyền ngoài xa
- Con thuyền có thật
- Con thuyền biểu tượng cho: nghệ thuật, ẩn dụ cho kiếp người đơn độc trên đại dương cuộc đời + Nghệ thuật tự sự độc đáo:
- Điểm nhìn trần thuật: người kể chuyện Phùng
- một người lính dày dặn kinh nghiệm chiến trường, một nghệ sĩ nhiếp ảnh tài hoa, một con người tha thiết đấu tranh cho sự công bằng => điểm nhìn trần thuật sắc sảo, giàu suy tư
- Ngôn ngữ:
• Ngôn ngữ người kể chuyện: khách quan, chân thực, giàu sức thuyết phục (do sự lựa chọn điểm nhìn trần thuật)
• Ngôn ngữ nhân vật: cá thể hoá (Ngôn ngữ của người đàn bà: lóng ngóng, van lơn khi mới đối diện với “quí toà”; chững chạc, thấu trải khi tự kể câu chuyện đời mình, dịu dàng, xa xót khi nói với con; lời lẽ của người đàn ông: tàn nhẫn, tục tằn,…)
Em hãy nêu ý nghĩa
văn bản
5 Ý nghĩa văn bản:
Từ câu chuyện về một bức tranh nghệ thuật và sự thật cuộc đời
đằng sau bức ảnh, truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” thể
hiện những chiêm nghiệm sâu sắc của nhà văn về nghệ thuật và cuộc đời:
- Nghệ thuật chân chính phải luôn gắn với cuộc đời, vì cuộc đời;
- Người nghệ sĩ cần phải nhìn nhận cuộc sống và con người một cách toàn diện, sâu sắc;
- Rung lên hồi chuông báo động về tình trạng bạo lực gia đình và hậu quả khôn lường của nó
Trang 4HĐ 2: HD HS luyện
tập một số dạng đề có
liên quan đến tác phẩm
B LUYỆN TẬP
TT 1: HD HS làm một
số câu thuộc tái hiện
KT (2 điểm)
I CÂU HỎI TÁI HIỆN KIẾN THỨC (2 điểm)
Câu 1 : Ý nghĩa nhan
đề “Chiếc thuyền
ngoài xa”.
Câu 1: Ý nghĩa nhan đề “Chiếc thuyền ngoài xa” + Đây là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa cuộc đời
và nghệ thuật Đó là chiếc thuyền có thật trong cuộc
đời, là không gian sinh sống của gia đình người đàn
bà hàng chài Cuộc sống của họ khó khăn, đói kém, nơi ở chật chội làm con người thay đổi tâm tính Người đàn ông hiền lành cục tính trở nên thô lỗ đánh vợ không thương tiếc.cảnh tượng bạo lực gia đình nếu như nhìn từ xa thì sẽ không thấy được
+ Vì ở ngoài xa nên con thuyền mới cô đơn Đó là
sự cô đơn của con thuyền nghệ thuật trên đại dương cuộc sống, sự đơn độc của con người trong cuộc đời
_Chính sự thiếu gần gũi, chia sẽ là nguyên nhân của
bế tắc và lầm lạc Phùng chụp được bức ảnh của chiếc thuyền ngoài xa trong sương sớm_ một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích, một chân lí của sự toàn thiện
_Chiếc thuyền là biểu tượng của sự toàn mĩ, và
chiêm ngưỡng nó anh thấy tâm hồn mình trong ngần Nhưng khi đâm thẳng vào bờ, chứng kiến cảnh đánh
vợ của người đàn ông, anh đã kinh ngạc và vứt chiéc máy ảnh xuống đất
_Anh nhận ra cái đẹp ngòai xa kia cũng chứa đựng
ngang trái nghịch lí.Nếu không đến gần thì chẳng bao giờ anh phát hiện ra
=> Đây cũng chính là cách nhìn cách tiếp cận cuộc
đời của nghệ thuật chân chính
Câu 2: Nêu vài nét về
tác giả Nguyễn Minh
Châu?
Câu 2: Nêu vài nét về tác giả Nguyễn Minh Châu?
- Nguyễn Minh Châu (1930- 1989), quê ở làng Thơi, xã Quỳnh Hải (nay là xã Sơn Hải), huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An Năm 1950, ông tham gia nhập bộ đội Năm 1952 - 1958, ông công tác và chiến đấu tại sư đoàn 320
- Ông “thuộc trong số những nhà văn mở
đường tinh anh và tài năng nhất của văn học hiện nay”(Nguyên Ngọc)
- Sau 1975, khi văn chương chuyển hướng khám phá trở về với đời thường, Nguyễn Minh Châu
là một trong số những nhà văn đầu tiên của thời kì đổi mới đã đi sâu khám phá sự thật đời sống ở bình diện đạo đức thế sự
Trang 5Tâm điểm những khám phá nghệ thụât của ông
là con người trong cuộc mưu sinh, trong hành trình nhọc nhằn kiếm tìm hạnh phúc và hoàn thiện nhân
cách Ông khẳng định: “Nhà văn không có quyền
nhìn sự vật một cách đơn giản, và nhà văn cần phấn đấu để đào xới bản chất con người vào các tầng lớp lịch sử.”
Tác phẩm chính: “Cửa sông” (tiểu thuyết
1967), “Những vùng trời khác nhau” (truyện ngắn -1970), “Dấu chân người lính”(tiểu thuyết - 1977)
- Năm 2000 ông được tặng giải thưởng HCM
về văn học nghệ thuật
Câu 3: Tóm tắt
truyện: Câu 3: Tóm tắt truyện: - Phùng là một nghệ sĩ, anh đến ven biển miền
Trung - nơi anh đã từng chiến đấu để chụp ảnh lịch Sau nhiều ngày anh đã chụp được một “ cảnh đắt trời cho”: cảnh một chiếc thuyền ngoài xa đang ẩn hiện trong biển sớm mờ sương
- Nhưng khi chiếc thuyền vào bờ, anh hết sức ngạc nhiên: Từ chính trong chiếc thuyền, một gã đàn ông vũ phu đã đánh đập người vợ hết sức dã man, đứa con trai xông vào đánh lại bố
- Đẩu, bạn chiến đấu của Phùng, nay là Chánh
án tòa án huyện và Phùng khuyên người đàn bà bỏ người chồng vũ phu độc ác đó
- Nhưng bất ngờ, người phụ nữ đã từ chối lời khuyên cùng giải pháp của Đẩu và Phùng, nhất quyết không bỏ lão chồng vũ phu
- Nhận thức mới bừng sáng trong Đẩu và Phùng sau câu chuyện Cách nhìn bức ảnh “ chiếc thuyền ngoài xa” của Phùng sau chuyến công tác
Câu 4: Nêu giá trị nội
dung và nghệ thuật
của tác phẩm “Chiếc
thuyền ngoài xa”
-Nguyễn Minh Châu?
Câu 4: Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của tác
phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” - Nguyễn Minh
Châu?
- Từ câu chuyện về một bức ảnh nghệ thuật và
sự thật cuộc đời sau bức ảnh, truyện ngắn “Chiếc
thuyền ngoài xa” mang đến một bài học đúng đắn về
cách nhìn nhận cuộc sống và con người: một cách nhìn đa diện, nhiều chiều, phát hiện ra bản chất sự thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng
- Cách khắc họa nhân vật, xây dựng cốt truyện,
sử dụng ngôn ngữ rất linh hoạt, sáng tạo đã góp phần làm nổi bật chủ đề, tư tưởng của tác phẩm
Trang 6Câu 5: Nhận xét cách
xây dựng cốt truyện
độc đáo của Nguyễn
Mịnh Châu trong tác
phẩm “Chiếc thuyền
ngoài xa”?
Câu 5: Nhận xét cách xây dựng cốt truyện độc đáo
của Nguyễn Mịnh Châu trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa”?
- Trong tác phẩm, đó là sự kiện Phùng chứng kiến lão đàn ông đánh vợ một cách tàn bạo
Trước đó, anh nhìn đời bằng con mắt của người nghệ sĩ rung động, say mê trước vẻ đẹp huyền
ảo, thơ mộng của thuyền và biển
Trong giây phút tâm hồn thăng hoa những cảm xúc lãng mạn, Phùng phát hiện ra hiện thực nghiệt ngã của đôi vợ chồng bước ra từ con thuyền “thơ mộng” đó
- Tình huống đó được lặp lại lần nữa: Bên cạnh hình ảnh người đàn bà nhẫn nhục chịu đựng “đòn chồng”, Phùng còn được chứng kiến phản ứng của chị
em thằng Phác trước sự hung bạo của cha đối với mẹ
Từ đó, trong người nghệ sĩ đã có sự thay đổi cách nhìn đời Anh thấy rõ những cái ngang trái trong gia đình thuyền chài, hiểu sâu thêm tính chất người đàn bà, chị em thằng Phác, hiểu thêm người đồng đội (Đẩu) và hiểu thêm chính mình
=> Ý nghĩa: Nguyễn Minh Châu đã xây dựng
được tình huống mà ở đó bộc lộ mọi mối quan hệ, bộc
lộ khả năng ứng xử, thử thách phẩm chất, tính cách, tạo ra những bước ngoặt trong tư tưởng, tình cảm và
cả trong cuộc đời nhân vật Tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện đời sống
TT 2: HD HS làm một
số đề luyện tập thuộc
phần NLVH (5 điểm)
II CÂU HỎI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC (5 điểm)
Nhóm 1: Đề 1 : Phân tích tình huống truyện “Chiếc thuyền
ngoài xa”
1 Giới thiệu chung:
Nguyễn Minh Châu là nhà văn giàu tâm huyết, luôn trăn trở về một nền văn học xứng đáng với tầm vóc dân tộc và với sự kì vọng của nhân dân
- Từ cảm hứng sử thi lãng mạn, huyền ảo đã từng tạo nên vẻ đẹp rực rỡ trong các tác phẩm thời kì chiến tranh, cảm hứng của ông dần dần chuyển sang tính chất triết luận về những giá trị nhân bản đời thường, khám phá ý nghĩa bản chất con người trong cuộc mưu sinh, trong hành trình nhọc nhằn kiếm tìm hạnh phúc
và hoàn thiện nhân cách Hai tập truyện ngắn “Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành” (1983) và “Bến quê” (1985) đã đưa Nguyễn Minh Châu lên vị trí “Người
mở đường tinh anh và tài năng” (Nguyên Ngọc) của văn học nước ta từ sau năm 1975
- Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” được in lần
Trang 7đầu tiên trong tập “ Bến quê “, sau được tác giả lấy làm tên chung cho cả tuyển tập truyện ngắn của mình,
in năm 1987 Trong thiên truyện ngắn này, Nguyễn Minh Châu đã tạo dựng được một tình hưống truyện
vô cùng đặc sắc
2 Phân tích tình huống truyện
a -Định nghĩa tình huống truyện: Là hoàn cảnh riêng được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt khiến cho tại
đó, cuộc sống hiện lên đậm đặc nhất và ý đồ tư tưởng của tác giả cũng được bộc lộ sắc nét nhất
b- Tình huống truyện trong “Chiếc thuyền ngoài xa” được xây dựng qua việc phát hiện ra những nghịch lí của Phùng, một nghệ sĩ nhiếp ảnh săn tìm cái đẹp ở ngoài bãi biển và ở toà án huyện
- Ở ngoài bãi biển
+ Nghệ sĩ Phùng đã phát hiện ra một cảnh đẹp trời cho trên một vẻ đẹp mờ sương, mặt biển mà cả đời bấm máy anh chỉ có diễm phúc bắt gặp được một lần: hình ảnh chiếc thuyền lướt vó nhạt nhoà trong làn sương
mù màu trắng buổi bình minh… Phát hiện ấy khiến người nghệ sĩ cảm thấy sung sướng hạnh phúc, tưởng tâm hồn mình được gột rửa, trở nên trong trẻo, tinh khôi, bắt gặp các tận Thiện, tận Mĩ
+ Nhưng ngay sau đó, người nghệ sĩ lại phát hiện ra một sự thực trớ trêu và đầy nghịch lí như trò đùa quái
ác của cuộc sống Anh đã chứng kiến từ chiếc thuyền ngư phủ đẹp như trong mơ ấy bước ra một người đàn
bà xấu xí mệt mỏi và cam chịu, một lão đàn ông thô kệch dữ dằn độc ác, coi việc đánh vợ như một phương cách giải toả những ấm ức khổ đau Phùng cay đắng nhận thấy: hoá ra đằng sau cái vẻ đẹp thơ mộng của
“chiếc thuyền ngoài xa” trên biển sớm mờ sương lại là một sự thực tàn nhẫn của bi kịch gia đình Đằng sau cái vẻ đẹp ấy mới là sự thực của cuộc đời Cái vẻ đẹp bên ngoài ấy nhiều khi thường đánh lừa ta như vậy
- Trong toà án huyện là nghịch lí: người đàn bà hang chài van xin để toà cho chị được sống cùng người chồng vũ phu Câu chuyện về cuộc đời chị đã giúp cho nghệ sĩ Phùng và chánh án Đẩu “ngộ” ra được những chân lí sâu sắc, éo le của cuộc đời
c-Ý nghĩa tình huống truyện:
- Giúp nhà văn gửi gắm những thông điệp tư tưởng và nghệ thuật: cái bên ngoài chưa hẳn là bản chất thật bên trong, nhiều khi còn đối lập với phẩm chất bên trong, không phải bao giờ cái Đẹp cũng thống nhất với cái Thiện, vì thế, cần phải có cái nhìn đa chiều sâu
Trang 8sắc, cảm thông với cuộc sống và con người Thể hiện tuyên ngôn nghệ thuật về trách nhiệm người nghệ sĩ: Không nên tách rời nghệ thuật với cuộc đời, cần phải rút ngắn khoảng cách giữa cuộc đời và nghệ thuật; nghệ sĩ không được nhìn cuộc đời bằng con mắt đơn giản, dễ dãi, phải có tấm lòng, có can đảm, và biết trăn trở về con người
- Thể hiện một cách rõ nét nhất khả năng ứng xử, phẩm chất, tính cách của các nhân vật:
* Người đàn bà:
+ Chịu nhiều thua thiệt, éo le của số phận, cuộc đời chất chồng những cay đắng khổ đau: vất vả trong công cuộc mưu sinh, thường xuyên bị hành hạ về thân xác, đau khổ dằn vặt về tinh thần
+ Nhưng ở chị vẫn ngời lên chất ngọc lấm láp từ cuộc sống còn nhiều vất vả đắng cay: nhẫn nhịn, chịu đựng
hi sinh vì con, là người đàn bà từng trải sâu sắc, thấu hiểu các lẽ đời, vị tha, nhân hậu, bao dung, biết chắt chiu từng niềm vui nho nhỏ để làm nên ý nghĩa cuộc đời
* Nghệ sĩ Phùng và chánh án Đẩu + Là những người chiến sĩ đã từng tham gia chiến đấu
vì sự sống của dân tộc, trở về với cuộc sống đời thường, vẫn say mê khám phá cái đẹp, đấu tranh với cái ác
+ Hiện thực trớ trêu, đầy nghịch lí của cuộc đời đã giúp cho họ nhận thức được những chân lí, những lẽ đời sâu sắc
- Tình huống truyện góp phần làm nên giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm
+ Giá trị hiện thực: Cuộc sống đói nghèo lạc hậu tăm tối là nguyên nhân dẫn tới nạn bạo hành gia đình Cuộc chiến đấu bảo vệ quyền sống của cả dân tộc trải qua bao hi sinh gian khổ nhưng cuộc đấu tranh bảo vệ quyền sống của từng con người còn đầy cam go, lâu dài, cần có sự quan tâm của cách mạng, của cộng đồng
+ Giá trị nhân đạo: Sự chia sẻ cảm thông của tác giả với những số phận đau khổ tủi nhục của những người lao động vô danh đông đảo trong xã hội Lên án, đấu tranh với cái xấu, cái ác vẫn còn tồn tại trong từng gia đình Phát hiện, ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp của người lao động
Nhóm 2 Đề 2: Phân tích nhân vật Phùng trong "Chiếc thuyền
ngoài xa" - Nguyễn Minh Châu
I Mở bài
Giới thiệu tác phẩm - Giới thiệu nhân vật :
- Phùng trước kia là một người lính, đã từng vào sinh
ra tử
Trang 9- Phùng đựơc trưởng phòng giao nhiệm vụ đi chụp một tấm ảnh để làm lịch Và Phùng quyết định về vùng biển cách Hà Nội 600 km
II Thân bài
1 Phùng - một trái tim nghệ sĩ thăng hoa trước cái đẹp.
- Anh đã săn tìm ảnh nghệ thuật về cảnh biển Anh rất công phu trong việc chọn một tấm ảnh có hồn Anh đã
“phục kích” mất mấy buổi sang và cả tuần lễ suy nghĩ
và tìm kiếm Và cuối anh mới tìm được một cảnh ưng
ý
- Một khoảnh khắc khám phá phát hiện ra cái đẹp của thiên nhiên tạo vật- con người: xúc động, ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tinh khôi của chiếc thuyền lúc bình minh một khám phá chân lí của nghệ thuật đích thực một vẻ đẹp toàn bích của tạo vật “… Mũi thuyền in một nét mơ hồ loè nhoè vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hoà và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích khiến đứng trước nó tôi trở nên bối rối, trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào?”
2 Phùng - một trái tim nghệ sĩ trước cuộc đời
- Phùng chứng kiến cảnh lão đàn ông vũ phu trên chiếc thuyền chài đánh vợ một cách tàn bạo Người
vợ thì nhẫn nhục chịu đựng Phùng “kinh ngạc”, “há mồm ra mà nhìn” và anh đã “vứt chiếc máy ảnh xuống đất chạy nhào tới” Trước khi là trái tim nghệ
sĩ, Phùng có một trái tim con người Phản xạ của anh trước sự kiện trên là phản xạ tự nhiên của con người
có bản chất thiên lương, tốt đẹp: căm ghét cái xấu, sự bất công, bảo vệ kẻ yếu
- Với trái tim nghệ sĩ, Phùng đã thức tỉnh Chiếc thuyền nghệ thuật thì ở ngoài xa, một khoảng cách đủ
để tạo nên vẻ đẹp huyền ảo, nhưng sự thật cuộc đời thì lại rất gần Đừng vì nghệ thuật mà quên cuộc đời, đừng mượn danh nghệ thuật mà vô trách nhiệm vơí cuộc đời Bởi lẽ nghệ thuật chân chính là cuộc đời và
vì cuộc đời Trước khi là một nghệ sĩ biết rung động trước cái đẹp, hãy là một con người biết yêu ghét, vui
Trang 10buồn trước mọi lẽ đời thường tình, biết hành động để
có một cuộc sống xứng đáng với một con người
- Phùng chứng kiến cảnh chị em thằng Phác phản ứng trước hành động vũ phu tàn bạo của cha đối với mẹ Phùng cũng đã chứng kiến câu chuyện người đàn bà kia ở toà án huyện
- Nhận thức về cuộc đời, về nghệ thuật của Phùng sau chuyến đi đã có sự thay đổi ở mỗi người trong cõi đời Nhất là người nghệ sĩ không thể đơn giản và dễ dãi khi nhìn nhận mọi vấn đề trong cuộc sống và nhìn nhận con ngưòi
III Kết bài
- Khái quát những nét chính về nhân vật, nêu ý nghĩa hình tượng nhân vật Phùng
- Đánh giá nghệ thuật xây dựng nhân vật của NMC
BÀ LÀNG CHÀI TRONG TÁC PHẨM CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA CỦA NHÀ VĂN NMC
Trong tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xacủa nhà
văn Nguyễn Minh Châu, nhân vật để lại ấn tượng sâu sắc nhất chongười đọc là người đàn bà làng chài - người phụ nữ vô danh với tấm lòngbao dung, vị tha, đức hi sinh cao thượng mà khiến khi gấp trang sáchlại
ta không thể nào quên
Đểtạo nên hình tượng người đàn bà ấy nhà văn
đã tạo ra tình huống truyệnđộc đáo và từ tình huống độc đáo này mà nhân vật dần hé lộ số phận:
Truyện được kể lại qua lời của nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng, một ngườilính vừa bước ra từ cuộc chiến tranh nhiều đau thương mất mát Phùngđược dịp trở về chiến trường xưa để chụp một bức tranh cảnh biển theolời đề nghị của trưởng phòng Tại đây anh đã phát hiện ra một bức tranhcảnh biển có một không hai(dẫn chứng) Nhưng đằng sau chiếc thuyền đẹpnhư trong
mơ ấy lại là một cảnh tượng phũ phàng: người chồng
vũ phu,thô bạo hành hạ người đàn bà bằng những trận đòn thù, người đàn bà nhẫnnhục chịu đựng (dẫn chứng) Phùng từ sung sướng đến ngạc nhiên, sững sờsửng sốt Nghịch cảnh ấy khiến lòng anh tan vỡ Xuyênsuốt toàn bộ câu chuyện, hầu như người đọc không hề được biết đến têngọi của người đàn bà tội nghiệp ấy, NMC đã gọi một cách phiếm định: khithì gọi là người đàn bà
hàng chài, lúc lại gọi mụ, khi thì gọi chị ta Không phải nhà văn "nghèo" ngôn ngữ đến độ không thể đặt cho chị một cái tên mà là vì Chịcũng giống như hàng trăm người đàn bà ở vùng biển nhỏ bé này: CHỊ LÀNGƯỜI VÔ DANH Dường như cuộc sống chẳng