Nguyeân nhaân cuûa hoïc sinh vieát chöõ chöa ñuùng chuaån, chöa ñeïp laø ôû nhöõng lôùp Maàm non vaø Tieåu hoïc caùc em chöa coù yù thöùc coi troïng vieäc reøn chöõ vieát, chöa hieåu heá[r]
Trang 1NHỮNG BIỆN PHÁP
GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
A MỞ ĐẦU :
I.ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đi học là một bước ngoặc lớn trong đời trẻ Năm đầu tiên cắp sách đến trường, trẻ vơ cùng bỡ ngỡ với việc chuyển hoạt động chủ đạo từ vui chơi sang học tập Người ta thường nĩi: Một trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được đến trường, được học đọc, học viết Bởi vậy vấn đề rèn luyện chữ viết cho học sinh Tiểu học là vơ cùng quan trọng và cấp thiết bởi chữ viết của học sinh, đặc biệt là của học sinh đầu cấp Tiểu học đặt nền mĩng cơ bản cho tồn bộ quá trình học tập, rèn luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như: tinh thần kỷ luật, tính cẩn thận và ĩc thẩm mĩ
Cố vấn Phạm Văn Đồng đã nĩi: “Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là gĩp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lịng tự trọng đối với mình cũng như với thầy và bạn đọc bài vở của mình ” Chất lượng giáo dục ngày càng một nâng cao và toàn diện, đòi hỏi chữ viết ở Tiểu học phải xem như chuẩn mực trong chất lượng giáo dục nói chung
Thực tế hiện nay, học sinh viết chữ xấu, sai lỗi chính tả chiếm một tỉ lệ không nhỏ ở bậc Tiểu học Điều này sẽ dẫn đến chữ viết của học sinh ngày càng lệch chuẩn Đây là vấn đề các nhà giáo dục có tâm huyết với nghề rất quan tâm
Một lý do quan trọng nữa tôi chọn đề tài này vì học sinh tôi đang trực tiếp giảng dạy viết chữ chưa đúng chuẩn, sai lỗi chính tả, trình bày bài bẩn, chưa khoa học
Làm thế nào để giúp học sinh Tiểu học viết đúng chính tả là trăn trở, suy nghĩ của người giáo viên Vì vậy, vai trò của người thầy cô giáo trong việc giáo dục, rèn luyện cho các em càng thêm quan trọng Với mong muốn các em trở thành những con người phát triển toàn diện, có ích cho đất nước Đĩ cũng chính là lý do tơi chọn và viết sáng kiến với đề tài : “Những biện pháp góp phần nâng cao chất lượng viết chữ đẹp, đúng chính tả cho học sinh lớp 2”
II MỤC ĐÍCH:
Qua quá trình nghiên cứu và thực tiễn dạy học, bản thân tôi nhằm tìm ra những biện pháp tích cực để giúp học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 2 viết đúng chuẩn
III NHIỆM VỤ, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
1 Nhiệm vụ:
Đối chiếu giữa lý thuyết và thực tiễn, hệ thống hoá những vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài, những yêu cầu của việc dạy tập viết Chính tả với thực tế dạy học ở lớp
Phân tích nguyên nhân của việc viết lệch chuẩn
Bước đầu đưa ra một số biện pháp khắc phục cụ thể
2 Đối tượng:
Học sinh lớp 2C tôi trực tiếp giảng dạy và khối lớp 2 trườngTiểu học Nguyễn Văn Cừ để làm đối tượng nghiên cứu
1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Đọc và nghiên cứu tài liệu, sách báo có liên quan đến vấn đề rèn chữ viết cho học sinh
Trang 22 Phương pháp điều tra, khảo sát, thâm nhập số liệu.
3 Phương pháp thống kê.
B NỘI DUNG ĐỀ TÀI.
I CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Rèn chữ viết đúng, đẹp cho học sinh Tiểu học hiện nay là một vấn đề không chỉ giáo viên quan tâm mà đòi hỏi cả sự chăm lo của toàn xã hội Bởi lẽ, chữ viết đóng vai trò quan trọng trong hoạt động giao tiếp của con người Viết đúng chuẩn mới truyền đạt chính xác điều mình định bộc lộ, lúc đó người đọc mới hiểu được ý đồ của người viết Viết đúng, đẹp chứng tỏ là người có học thức, có văn hoá trong việc giao tiếp, học tập mới có hiệu quả Đồng thời, còn rèn cho học sinh tính chịu khó, cẩn thận, viết đúng để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, để làm tiền đề cho việc học tập và rèn luyện sau này
II.CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Ngôn ngữ Bình Định có một số vùng nói, viết theo ngôn ngữ địa phương, các em học sinh thường phát âm và viết sai cũng như nhầm lẫn những chữ có âm đầu: x / s, d / gi; những tiếng có thanh hỏi / thanh ngã Học sinh còn nhầm lẫn giữa vần: an / ang; ôi / âu;
những chữ có âm cuối là “t” hay “c” Các em thường viết thiếu nét, chiều cao, khoảng cách không đúng quy định, còn lúng túng trong việc trình bày một bài thơ hay đoạn văn
Thực tế là một số giáo viên thiếu những biện pháp tốt để học sinh luyện viết đúng chuẩn
Từ thực tế trên, bản thân tôi đã khảo sát chất lượng chữ viết đầu năm của lớp 2A đạt như sau:
III MỘT SỐ NGUYÊN NHÂN - BIỆN PHÁP CỤ THỂ VỀ VIỆC RÈN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH:
1 NGUYÊN NHÂN:
Nguyên nhân của học sinh viết chữ chưa đúng chuẩn, chưa đẹp là ở những lớp Mầm non và Tiểu học các em chưa có ý thức coi trọng việc rèn chữ viết, chưa hiểu hết tác dụng của việc viết đúng chuẩn và đẹp Một số học sinh viết sai lỗi chính tả là do các em phát âm theo ngôn
ngữ địa phương Chẳng hạn: khi đọc “ nan tre” học sinh cũng phát âm giống từ “ nở nang” nên
khi viết học sinh dễ viết sai hay khi đọc “ sâu bọ” cũng phát âm giống từ “ xâu kim” Học sinh
chưa nắm chắc các quy tắc chính tả trong khi viết Đó là quy tắc chính tả khi nào viết “ng”, khi nào viết “ngh” hay khi nào viết “c”, khi nào viết “k” Cũng như một số em chưa nắm chắc độ cao của từng con chữ Ví dụ: Chữ h, l, g, k, b cao 2,5 li; chữ d, p, q cao 2 li
Vẫn còn một số giáo viên hiểu chưa sâu ý nghĩa quan trọng của việc viết đúng cỡ chữ, viết cẩn thận là rèn cho các em những phẩm chất đạo đức tốt, chưa cho học sinh thấm nhuần câu nói: “ Nét chữ – Nết người” Trong từng bài viết, bài làm của học sinh, giáo viên chỉ dừng lại ở việc đánh giá, cho điểm, chưa dành nhiều thời gian nhận xét về cách trình bày, chữ viết cho học sinh Chẳng hạn, ở phần củng cố – dặn dò của tiết Chính tả, giáo viên nhận xét và khen những
Trang 3bài viết Một số tiết Tập viết, Chính tả, giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên chỉ bám sát thiết kế bài dạy, chưa thật sự đổi mới để phù hợp với trình độ học sinh của lớp, trường mình
Lớp, trường mình
Ở nhà, phụ huynh chưa nắm được những quy tắc cơ bản của chữ viết nên việc hướng dẫn các em còn hạn chế Một số phụ huynh chưa thật quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện cho học sinh rèn chữ viết ở nhà
2 NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
2.1 GIÁO VIÊN:
Bản thân tôi đã thấm nhuần câu nói : “Người thầy là tấm gương sáng cho học sinh noi theo”, nên tôi xác định yếu tố quan trọng nhất là chữ viết và cách trình bày ở bảng của giáo viên
phải hết sức mẫu mực, có khoa học và theo trình tự nhất định Nói đi đôi với làm, giáo viên cũng phải có vở rèn chữ viết làm tập vở mẫu để học sinh học tập theo Giáo viên cần có những hiểu biết đầy đủ về mẫu chữ viết, nắm vững một số quy định về dạy viết chữ ở trường tiểu học cũng như quy tắc viết chính tả Từ đó tìm hiểu về nội dung và phương pháp dạy Tập viết, Chính tả theo hướng tích cực
Ngay từ đầu năm học, giáo viên khảo sát, phân loại đối tượng học sinh, từ đó có những biện pháp rèn viết phù hợp cho học sinh Giáo viên cần sưu tầm tranh ảnh về tư thế ngồi học đúng, có bảng chữ mẫu treo ở trước lớp để học sinh nhìn rõ và thực hiện Người giáo viên cần nói - viết đúng chuẩn ở mọi nơi, mọi lúc, đặc biệt phải phát âm đúng trong lúc giảng dạy Giáo viên thường xuyên quan tâm đến việc rèn chữ và cách phát âm của học sinh, để học sinh luôn có
ý thức tự rèn luyện mình Chấm, chữa bài kịp thời, đúng quy định, có nhận xét kĩ, thấu đáo khi chấm, chữa bài; lời nhận xét của giáo viên cũng được viết rõ ràng, chân phương Chẳng hạn, sau tiết Chính tả, giáo viên chú ý sửa một số lỗi sai phổ biến của lớp và cho học sinh tự sửa lỗi sai của mình ở nhà
Trong quá trình rèn cho học sinh viết đúng, giáo viên cần tổ chức các trò chơi ngôn ngữ, thi viết nhanh, viết đúng Cần lựa chọn bài tập phù hợp với địa phương mình
Ví dụ: Tiết 42 – Chính tả (Nghe- viết) : Sân chim
Bài 2: Điền vào chỗ trống:
a) tr hay ch?
- đánh ống , ống gậy
- .èo bẻo , leo .èo
- quyển uyện , câu .uyện
b) uôt hay uôc?
- uống th , trắng m
- bắt b , b miệng nói
- chải ch , ch lỗi
Với lớp mình, giáo viên nên chọn câu b
Giáo viên tổ chức cho 2 nhóm HS làm bài theo cách thi tiếp sức Tiếp theo, giáo viên hướng dẫn cả lớp nhận xét, chốt lại lời giải đúng Giáo viên giải nghĩa một số từ ngữ, so sánh, phân biệt để học sinh không nhầm lẫn ( “uống thuốc” không có từ “ thuốt” có nghĩa) Cho học sinh phát âm lại các từ ngữ trên ( cá nhân, cả lớp)
Bài 2: Điền vào chỗ trống
a) S hay X ?
- ay sưa , ay lúa
- ơng lên ,dịng ơng
Trang 4b) ưt hay ưc ?
- ch mừng , chăm ch
- l lội ,l lọi
Với lớp mình giáo viên nên chọn câu a
Giáo viên tổ chức cho 2 nhóm HS làm bài theo cách thi tiếp sức Tiếp theo, giáo viên hướng dẫn cả lớp nhận xét, chốt lại lời giải đúng Giáo viên giải nghĩa một số từ ngữ, so sánh, phân biệt để học sinh không nhầm lẫn S hay X ; ưt hay ưc Cho học sinh phát âm lại các từ ngữ trên ( cá nhân , cả lớp)
Yêu cầu học sinh rèn viết, sửa lỗi sai ở nhà, giáo viên phải thường xuyên kiểm tra, động viên, khích lệ học sinh Khen kịp thời dù tiến bộ rất nhỏ của học sinh Trong những lần họp phụ huynh, giáo viên giới thiệu những mẫu chữ đúng chuẩn, vở có chất liệu giấy tốt phù hợp với học sinh Phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc rèn cho học sinh viết đúng, viết đẹp
2.2 HỌC SINH:
Phát động phong trào thi đua trong học sinh: “Giữ vở sạch, viết chữ đẹp” ngay từ đầu năm Học sinh cần có ý thức giữ gìn sách vở, tính kiên trì, chịu khó trong việc rèn viết đúng chuẩn, đúng chính tả dưới sự giám sát, theo dõi, giúp đỡ của thầy cô, bạn bè, gia đình Mỗi tuần luyện viết một bài nộp về cho giáo viên, luyện viết thêm ở nhà vào vở luyện viết Tạo cho học sinh thói quen tự tìm tòi, học hỏi ở những bạn viết đúng, viết đẹp Cho học sinh nhận xét bài viết của bạn và bài viết của chính mình để các em nhận ra những điểm được và chưa được để sửa chữa Hình thành cho học sinh thói quen rèn viết đúng chuẩn, viết đẹp ở tất cả các môn học ( như: Toán, Tập làm văn ) Cần tạo thói quen cho học sinh nói, đọc đúng chuẩn ở mọi nơi, mọi lúc Yêu cầu học sinh tự sửa lỗi sai của bản thân sau mỗi bài Chính tả (nếu có) Tự rèn viết những tiếng, từ hay sai ở nhà từ 2 – 3 lần
3 CÁCH RÈN:
3.1 Về thời gian:
Quy định rõ rèn viết đúng, đẹp trong từng tiết học dưới sự theo dõi của giáo viên Rèn vào vở luyện viết, rèn viết thêm ở nhà do giáo viên hướng dẫn, phụ huynh giám sát, đôn đốc, nhắc nhở ở nhà
3.2 Tư thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở:
Để giúp các em viết được những nét chữ, đúng mẫu, đẹp tơi đã hướng dẫn cả lớp tư thế ngồi viết: “ngồi tư thế ngay ngắn, lưng thẳng, khơng được tì ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, mắt cách trang giấy khoảng 25 – 30 cm” Tư thế ngồi viết khơng ngay ngắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chữ viết Ngồi nghiêng vẹo sẽ kéo theo chữ viết khơng thẳng, bị lệch dịng Khơng những thế cịn cĩ hại cho sức khoẻ: sẽ bị cận nếu chúi sát vở, vẹo cột sống, gù lưng nếu ngồi viết khơng ngay ngắn Trước mỗi giờ viết bài, tơi thường yêu cầu các em nhắc lại tư thế ngồi viết câu hỏi: “Muốn viết đẹp con phải ngồi thế nào?” Dần dần, các em sẽ cĩ thĩi quen ngồi đúng tư thế
Một việc hết sức quan trọng giúp cho việc viết chữ đẹp là cách cầm bút và cách đặt vở trên bàn Điều này các em được tơi hướng dẫn kỹ càng: “Khi viết, các con cần cầm bút bằng 3 ngĩn tay (ngĩn trỏ, ngĩn cái, ngĩn giữa) của bàn tay phải, Đầu ngĩn trỏ đặt ở phía trên, đầu ngĩn giữa phía bên trái, phía bên phải của đầu bút tựa vào đầu đốt giữa ngĩn tay giữa” Tơi cũng lưu ý các em cầm bút vừa phải Vì nếu cầm bút sát ngịi hoặc quá xa ngịi bút thì việc điều khiển bút khi viết sẽ khĩ khăn, làm cho chữ xấu mà mực dễ bị giây ra tay, ra vở Cịn vở viết khi viết bài, tơi cũng luơn hỏi học sinh cách đặt vở Những yếu tố tưởng chừng khơng quan trọng nhưng thực chất đã gĩp phần tích cực vào việc rèn viết cho học sinh
3.3 Giữ sách, vở không tẩy, xoá, viết bậy:
Song song với việc rèn viết đúng, đẹp cho học sinh, giáo viên phải kiểm tra, hướng dẫn cách giữ gìn sách vở, không tẩy xoá, không quăn góc
Trang 5Giáo viên giao nhiệm vụ cho tổ trưởng, lớp trưởng kiểm tra rồi báo cáo cho giáo viên Giáo viên thường xuyên kiểm tra, chấm chữa, sửa sai và nhắc nhở kịp thời Giáo viên dành nhiều thời gian rèn luyện, uốn nắn từng chữ, từng lỗi chính tả cho học sinh chữ viết chưa đúng, chưa đẹp Tuyên dương những em viết chữ đúng, đẹp, nhắc nhở những em chưa tiến bộ, ra bài tập về nhà cho các em rèn luyện thêm Hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng phải có sự đánh giá kịp thời
3.4 Hoạt động ngoài giờ:
Hướng dẫn, giúp đỡ học sinh tham gia thi : “Viết chữ đẹp”, cấp trường và thành phố.Sau mỗi hội thi, có đánh giá, khen thưởng, tuyên dương kịp thời các em Đồng thời, giáo viên tham gia tích cực các buổi sinh hoạt chuyên môn về nâng cao hiệu quả của viết chữ đẹp, đúng chính tả, đúng cỡ chữ cho học sinh
C BÀI HỌC KINH NGHIỆM – LỜI KẾT:
1 BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Rèn cho học sinh Tiểu học viết đúng chuẩn, viết đẹp là vấn đề cần thiết đang được đặt
ra cho các nhà làm công tác giáo dục Đòi hỏi mỗi học sinh phải xây dựng cho mình một kế hoạch, một biện pháp cụ thể, thiết thực để có kỹ năng viết đúng, đẹp Đây là công việc đòi hỏi phải có nhiều thời gian, tốn nhiều công sức và phải tiến hành thường xuyên Vì vậy, giáo viên phải có tinh thần trách nhiệm cao, có lòng yêu nghề, mến trẻ Học sinh phải biết tích cực, tự giác, chịu khó học tập, có ý thức vươn lên trong việc rèn chữ viết Để nâng cao chất lượng viết đúng chính tả, viết đẹp ở trường Tiểu học Nguyễn Văn Cừ nói chung, lớp 2C nói riêng, tôi cần thực hiện đủ các bước :
Địi hỏi đầu tiên theo tơi đĩ là sự tận tâm, nhiệt tình, yêu thương con trẻ Trong mỗi giờ dạy, người giáo viên phải tạo được sự say mê cho bản thân mình cũng như hứng thú cho học sinh Thường xuyên rèn luyện để cĩ chữ viết mẫu chuẩn đẹp (vì tư duy của trẻ chủ yếu là trực quan và rất thích bắt chước theo cơ giáo) Chuẩn bị đồ dùng dạy học một cách cẩn thận, cĩ chọn lọc và sáng tạo Luơn tạo hứng thú cho các em trong các giờ học bằng nhiều hình thức như: sưu tầm tranh ảnh, chữ mẫu đẹp để phục vụ bài học Bàn ghế ngay ngắn, đúng kích cỡ với học sinh Tiểu học, phòng học đủ ánh sáng, có bảng chữ mẫu, hướng dẫn tư thế ngồi viết Cần áp dụng đổi mới phương pháp dạy môn Chính tả theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh Giáo viên thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở, sửa sai kịp thời, hình thành cho học sinh ý thức rèn chữ, giữ vở tốt Giáo viên cần nói, viết đúng chuẩn ở mọi nơi, mọi lúc, chú ý cách chấm chữa bài cho học sinh, cách ghi bảng, trình bày bảng đúng, đẹp, có khoa học Động viên, khen thưởng kịp thời mọi tiến bộ của học sinh Ngoài ra còn kết hợp với phụ huynh tham gia hướng dẫn các em rèn chữ viết ở nhà để đạt kết quả cao
2 LỜI KẾT:
Trên đây là những kinh nghiệm được rút ra từ thực tế của lớp và bản thân về việc rèn viết đúng chính tả, viết đẹp Tơi tin rằng, nếu mỗi giáo viên luơn cĩ ý thức rèn luyện và tận tâm dạy bảo thì chắc chắn các em sẽ cĩ những bài viết đẹp, sạch sẽ Sau này, các em sẽ trở thành những con người cĩ tính cẩn thận, kiên trì, làm việc cĩ khoa học, xứng đáng là những chủ nhân tương lai của đất nước
Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng không sao tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Kính mong sự góp ý của Ban Giám Hiệu, đồng nghiệp để nội dung này được hoàn thiện hơn Đồng thời để bản thân tôi cũng như các giáo viên tìm ra biện pháp hữu hiệu nhất cho việc rèn viết đúng chuẩn, viết đẹp và đúng chính tả cho học sinh đạt kết quả cao
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 6Quy Nhơn, ngày 04 tháng 4 năm 2012
Người viết
Đồn Thị Giỏi