Câu c) Viết một đoạn văn nói về nguyên nhân lười học của học sinh ngày nay, trong đó có dùng ít nhất 3 loại trạng ngữ. ( gạch chân các trạng ngữ)[r]
Trang 1TUẦN 18
Tiết 1:
TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
Câu a) Nêu nghĩa của các câu tục ngữ từ 1- 8
Câu b) Những kinh nghiệm của ông cha ta trong các câu tục ngữ trên có đúng hòan toàn không? vì sao em biết?
Câu c) Nêu đặc điểm về hình thức của tục ngữ
Tiết 2:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
Câu a) Em hiểu thế nào là nghị luận?
Câu b) Em thử đưa ra các vấn đề để bàn luận như:
a Tại sao chúng ta cần học tập?
b Vì sao con người cần bảo vệ môi trường?
Câu c) Em hiểu thế nào là luận điểm? thế nào là luận chứng, lụân cứ? Cho ví dụ?
Tiết 3:
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
Phân tích nghĩa của từng câu tục ngữ từ1 – 9
c Nghĩa:
d Nghệ thuật:
Trang 2TUẦN 19
Tiết 1:
RÚT GỌN CÂU
Câu a) Rút gọn câu nhằm mục đích gì?
Câu b) Thành phần nào của câu thường được rút gọn? Rút gọn như thế để làm gì?
Câu c) Các câu dưới đây bị rút gọn thành phần nào? khôi phục lại như thế nào?
e Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
f có công mài sắt, có ngày nên kim
g Cả nhà mời cơm
Tiết 2:
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
Câu a) Nêu luận điểm của văn bản chống nạn thất học, văn bản tinh
thần yêu nước của nhân dân ta.
Câu b) Luận cứ là gì? Hãy chỉ ra luận cứ trong văn bản chống nạn thất
học.
Câu c) Em hãy lập luận ( đưa ra ý kiến ) rằng: Học bài lúc sáng sớm rất mau thuộc
Tiết 3
Trang 3ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN – CÁCH LẬP Ý
Câu a) Đề văn nghị luận bao giờ cũng đưa ra một vấn đề để bàn bạc… Vậy
em hãy đưa ra 5 vấn đề bức xúc quanh cuộc sống hiện nay
Câu b) Cho đề văn sau: Sách là người bạn lớn của con người Em hãy tìm:
h Đối tượng nghị luận
i Phạm vi nghị luận (rộng hay hẹp)
j Tư tưởng của đề là phủ định hay khẳng định?
k Vấn đề chính của đề bài trên là gì?
Câu c) Từ đề văn ở câu b, hãy trả lời các ý sau:
l Xác lập luận điểm: Đưa ra một ý tương tự đề trên Đưa ra luận điểm phụ
( Tại sao lại nói sách là người bạn lớn? Vì sao lại gọi là bạn? Là bạn nghĩa là gì?)
m Tìm luận cứ: Bạn ở đây là tốt hay xấu? vì sao? Tốt chỗ điểm nào? xấu
những điều gì? Đã là bạn thì con người cần đối xử với sách như thế nào?
TUẦN 20
Tiết 1
TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
Câu a) Tóm tắt văn bản trên theo gợi ý sau:
n Mở bài: Tóm tắt bằng một câu cô đọng nhất
o Thân bài: Ghi bằng 3 câu theo ý em
p Kết bài: Tóm gọn bằng một câu
Trang 4Câu b) Câu đặc biệt khác câu đơn và câu ghép những điểm gì?
Tiết 2
BỐ CỤC VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN
TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Câu a) Nêu bố cục của văn bản Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn
Sgk trang 31
Câu b) Bài văn trên được lập luận theo phương pháp nào? Căn cứ vào câu căn nào em biết? ( tương phản, tương đồng, nhân quả, giả thiết kết luận…)
Câu c) Thử vẽ sơ đồ lập luận của bài văn trên
Tiết 3
LUYỆN TẬP
Vẽ sơ đồ lập luận cho các đề bài sau:
a) Ỷ nhà giàu mà không chịu học thì dần dần sẽ nghèo không ngẩng đầu lên nổi
b) Người không học như ngọc không mài
c) Trẻ em mà không chịu vâng lời cha mẹ, thầy cô thì sau này sẽ khó tránh tai họa
Trang 5TUẦN 21
Tiết 1
SỰ GIÀU ĐẸP CỦA TIẾNG VIỆT
Câu a) Để chứng minh cho vẻ đẹp của tiếng Việt, tác giả đã đưa ra những chứng cứ nào?
Câu b) Bản thân em thấy tiếng Việt dễ dùng hơn, phong phú hơn tiếng nước ngoài Hãy chỉ ra sự thật đó ( cách đọc, viết, nói…)
Câu c) Tìm một số câu tục ngữ ca ngợi sự giàu đẹp của tiếng Việt
Tiết 2
THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU
Câu a) Trong câu, trạng ngữ được dùng để làm gì?
Câu b) Đặt từng câu với mỗi loại trạng ngữ vừa nêu
Câu c) Viết một đoạn văn nói về nguyên nhân lười học của học sinh ngày nay, trong đó có dùng ít nhất 3 loại trạng ngữ ( gạch chân các trạng ngữ)
Tiết 3
TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 6Câu a) Em hãy chứng minh rằng: Để móng tay dài là không có lợi.
Câu b) Vậy em hiểu chứng minh là làm gì?
Câu c) Hãy tìm lí lẽ và dẫn chứng cho nhận định sau:
Hút thuốc lá là có hại cho sức khỏe.
TUẦN 22
Tiết 1
THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU
(Tiếp theo ) Câu a) Đặt câu có trạng ngữ:
q Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu
Ví dụ: Buổi sáng, khí hậu trong lành và lạnh hơn.
r Xác định thời gian
s Xác định nguyên nhân, mục đích
Câu b) Viết đoạn văn ngắn trình bày những suy nghĩ của em về hiện tượng học sinh ngày nay hay trốn tiết, bỏ học
Tiết 2
CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Câu a) Tìm hiểu đề cho đề bài sau: Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
t Phạm vi: áp dụng trong trường, gia đình, cơ quan… được không?
Trang 7u Đối tượng: chỉ ai?
v Nội dung: Nói lên tinh thần , tư tưởng gì?
Câu b) Tìm ý cho đề văn trên:
( Khai thác từ một cây, ba cây, chẳng nên, nên)
Dẫn chứng: Trong cuộc sống gia đình, lớp học, đơn vị kinh tế, dân tộc… Tính chất: đúng hay không? ví dụ cụ thể
Tiết 3
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Cho đề văn sau: Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ sau: Tiên học
lễ, hậu học văn
Em hãy thực hiện các bước làm bài sau: Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý chi tiết
TUẦN 23
Tiết 1
ĐỨCTÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
Câu a) Để làm rõ đức tính giản dị của Bác Hồ, tác giả đã chứng minh ở những phương diện nào trong đời sống và con người của Bác?
Câu b) Tác giả lập luận theo trình tự nào? Chỉ rõ trong các câu văn
( ăn uống, sinh hoạt hàng ngày, nơi ở, làm việc, quan hệ……)
Câu c) Viết đoạn văn ngắn chứng minh rằng: Mọi người đang học tập theo đức tính giản dị của Bác
Trang 8Tiết 2
CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG
Câu a) Về cấu tạo, câu chủ động khác câu bị động như thế nào? Viết mô hình cấu tạo của hai câu trên Cho ví dụ
Câu b) Đặt 5 câu chủ động sau đó chuyển thành câu bị động
Câu c) Viết đoạn văn ngắn 10 câu, trong đó có dùng câu chủ động và câu bị động
Tiết 3
VIẾT BÀI TLV SỐ 5
Chọn 1 trong 5 đề SGK Tr 58 – 59 Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý chi tiết cho đề văn đã chọn
TUẦN 24
Tiết 1
Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
Câu a) Theo Hoài Thanh, nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì?
Câu b) Theo Hoài Thanh, công dụng của văn chương là gì? Nêu một vài dẫn chứng
Trang 9Câu c) Hoài Thanh viết: “ Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không
có, luyện cho ta những tình cảm ta sẵn có” Hãy giải thích và tìm dẫn chứng để chứng minh cho câu nói đó
Tiết 2
CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG ( tiếp )
Câu a) Có phải câu nào có từ bị,được cũng là câu bị động không? vì sao?
Câu b) Nêu cách chuyển câu chủ động thành câu bị động Mỗi loại cho một
ví dụ
Câu c) Chuyển mỗi câu chủ động dưới đây thành hai kiểu câu bị động khác nhau:
w Người ta xây một ngôi trường mới ở Thuận Phú
x Mẹ chê em lười nhác nhất nhà
y Nhà trường kỉ luật em vì tội trốn học
z Cả lớp chê em là không gọn gàng
Tiết 3
LUYỆN VIẾT ĐOẠN VĂN CHỨNG MINH
Tuỳ chọn các đề Tr 65 SGK Câu a) Viết đoạn văn theo mô hình sau:
Trang 10Câu chứa ý chính(luận điểm)
Các câu 2,3,4 mang luận cứ
Câu b) Viết đoạn văn theo mô hình sau:
Các câu chứa luận cứ
Câu chứa luận điểm chính
TUẦN 25
Tiết 1
ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
Chia làm 4 tổ , thảo luận, nhận xét, bàn luận các hiện tượng, vấn đề sau: a) Cách ăn mặc của thanh niên, thiếu niên ngày nay đôi lúc phản cảm, quá
lố bịch
b) Cha ông ta thường nói: lời nói, gói vàng nhưng đồng thời cũng câu: lời
nói chẳng mất tiền mua Em nghĩ gì về hai câu nói trên?
c) Các nhà doanh nghiệp có câu: Con đường dẫn đến thành công không
phải là những thảm cỏ và trải đầy hoa hồng mà là đầy những trông gai
d) Một mẹ nuôi được trăm con, nhưng trăm con không nuôi được một mẹ
Tiết 2
1
4
1
2
3
Trang 11DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU Câu a ) Dùng cụm C- V để mở rộng câu theo sơ đồ sau:
Câu b) Phân tích, vẽ mô hình cấu tạo của câu sau:
Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình
Câu c) Phân tích, vẽ mô hình cấu tạo của câu sau:
Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái
Tiết 3
TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
Câu a) Em thử nghĩ trong cuộc sống nếu không có các câu hỏi như: tại sao?
vì sao? như thế nào? làm sao? là gì?
Câu b) Có các cách giải thích thường gặp sau, em hãy chọn cho phù hợp với mỗi câu hỏi bên dưới:
CÁCH GIẢI THÍCH:
- Định nghĩa
- Kể ra biểu hiện
- So sánh với các hiện tượng khác
- chỉ ra mặt lợi, mặt hại
- Nguyên nhân
Trang 12- Hậu quả
- Noi gương theo
- Cách đề phòng…
CÂU HỎI
a Nói dối là gì?
b Thơ là gì?
c Thế nào là ô nhiễm môi trường?
d Thế nào là hai đường thẳng song song?
e Tác hại của việc nói năng không suy nghĩ kĩ là gì?
f Vì sao con người cần có mái ấm gia đình?
g Cha mẹ có nghĩa vụ gì trong việc dạy dỗ con cái?
TUẦN 26
Tiết 1
SỐNG CHẾT MẶC BAY
Câu a) Nhan đề của văn bản này cho em hiểu thêm gì về quan lại thời phong kiến nói chung?
Câu b) Em hiểu thế nào là phép tăng cấp?
- Chỉ ra phép tăng cấp trong cảnh nhân dân chống đê vỡ
- Chỉ ra phép tăng cấp trong cảnh quan phụ mẫu đang giúp dân chống vỡ
đê ( đang chơi bài )
Câu c) Nếu miêu tả cảnh quan lớn đang chơi bài trước rồi mới miêu tả cảnh nhân dân đang chống lũ lụt sau thì sao? Tại sao tác giả lại dành nhiều trang giấy để miêu tả cảnh quan lớn đánh bài?
Trang 13Tiết 2
CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN GIẢI THÍCH Câu a) Nêu các bước làm bài văn lập luận giải thích
Câu b) Áp dụng kiến thức trên, hãy thực hiện từng bước cho đề văn sau:
Sách cũng là một người thầy.
Tiết 3
LUYỆN TẬP Tìm ý và lập dàn ý cho đề bài sau:
Hiện tượng vứt rác bừa bãi, vô ý thức của một số người dân làm cho môi trường
ngày càng xấu đi Thái độ của em đối với những hiện tượng trên.
TUẦN 27
Tiết1
NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA-REN VÀ PHAN BỘI CHÂU
Câu a) Em hiểu Va-Ren là người như thế nào? Phan Bội Châu là người thế nào? Điểm khác biệt lớn ở hai con người này là gì?
Câu b) Đọc kĩ đoạn: Do sức ép của công luận.
- Theo em thực chất của lời hứa đó là gì?
- Tại sao tác giả lại nói là nửa chính thức hứa?
Trang 14Câu c) Dựa vào số lượng lời nói của nhân vật, em hãy nhận xét tính cách của hai nhân vật chính
Tiết 2
LUYỆN TẬP: DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
Câu a) Tìm cụm C- V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết mỗi cụm C- V làm thành phần gì?
- Cha mẹ chiều chuộng làm con cái hư
- Cha ông dạy chúng ta ăn qủa nhớ người trồng cây
- Chúng em học giỏi làm cha mẹ vui lòng
Câu b) Cho học sinh làm bài tập 2 SGK Tr97
Tiết 3
LUYỆN NÓI:
BÀI VĂN GIẢI THÍCH MỘT VẤN ĐỀ
HS chia làm bốn tổ, mỗi tổ thảo luận một vấn đề dưới đây:
Câu a) Tình trạng lười học ở HS ngày nay rất phổ biến Em hãy nêu nguyên nhân chính và tìm biện pháp khắc phục
Câu b) Cha ông ta thường răn dạy con cháu rằng: Đi một ngày đàng học
một sàng khôn Em hãy giải thích cho mọi người hiểu rõ câu nói trên.
Câu c) Nam và Lan Anh tranh luận vấn đề ăn mặc của học sinh thời nay:
- Nam nói: “ăn mặc loè loẹt, hở hang quá, đẹp ít mà mất duyên dáng.”
Trang 15- Lan Anh cho rằng ăn mặc như thế là phù hợp với lứa tuổi, tính cách trẻ trung, phù hợp với thời đại
Ý kiến của em thế nào? Giải thích rõ mặt đúng, mặt sai
Câu d) Có nhiều loại sách để đọc Có loại tốt, có loại không tốt Theo em, thế nào là sách tốt? Sách không tốt?
TUẦN 28
Tiết 1
CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG
Câu a) Ca Huế là một sản phẩm tinh thần đáng trân trọng, ngoài Ca Huế ra
em còn biết sản phẩm tinh thần nào khác?
Câu b) Ca Huế được hình thành từ đâu?
Câu c) Em có hiểu biết gì thêm về cố đô Huế?
Tiết 2
LIỆT KÊ
Câu a) Thế nào là phép liệt kê?
Câu b) Hãy viết đoạn văn có sử dụng phép liệt kê để tả hoạt động trên sân trường?
Câu c) Có mấy kiểu liệt kê? Chỉ ra các kiểu liệt kê ấy trong bài Tinh thần
yêu nước của nhân dân ta
Trang 16Tiết 3
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN HÀNH CHÍNH
Câu a) Khi nào thì người ta viết văn bản hành chính?
Câu b) Những mục nào trong văn bản hành chính bắt buộc phải có?
Câu c) Em hãy thay mặt lớp viết một văn bản báo cáo kết quả học tập và nề nếp của lớp cho cô chủ nhiệm
TUẦN 29
Tiết 1
QUAN ÂM THỊ KÍNH
Câu a) Tóm tắt nội dung vỡ chèo Quan Âm Thị Kính
Câu b) Trong đoạn trích, mấy lần Thị Kính kêu oan? kêu với ai? Khi nào lời kêu oan đó mới nhận được sự cảm thông?
Câu c) Theo em, việc Thị Kính đi tu có phải là con đường giúp nhân vật thoát khỏi khổ đau trong xã hội cũ không?
Tiết 2
DẤU CHẤM LỬNG, DẤU CHẤM PHẨY
Câu a) Viết đoạn văn có dùng dấu chấm lửng nói rõ tác dụng của nó trong đoạn văn đó
Trang 17Câu b) Viết đoạn văn nhận xét về ca Huế, trong đó có dùng dấu chấm lửng, dấu chấm phẩy
Tiết 3
VĂN BẢN ĐỀ NGHỊ
Câu a) Khi nào thì người ta viết văn bản đề nghị?
Câu b) Cách làm văn bản đề nghị giống với văn bản hành chính ở chỗ nào? Câu c) Em thay mặt lớp, viết một văn bản đề nghị về việc: Quạt lớp bị hỏng, lớp cần thay quạt mới
TUẦN 30
Tiết 1
ÔN TẬP PHẦN VĂN
Câu a) Nêu đặc điểm của các thể thơ sau:
- Thơ thất ngôn tứ tuyệt
- Thơ song thất lục bát
- Thơ lục bát
- Thơ thất ngôn bát cú
- Thơ ngũ ngôn tứ tuyệt
Câu b) Tục ngữ khác ca dao, dân ca ở điểm nào?
Câu c) Em học được điều gì từ các bài thơ của HCM và các bài thơ đường của Trung Quốc?
Trang 18Tiết 2
DẤU GẠCH NGANG
Câu a) Dấu gạch ngang dùng để làm gì?
Câu b) Cách phân biệt dấu gạch ngang và dấu gạch nối?
Câu c) Viết đoạn văn ngắn phê phán những kẻ vứt rác bừa bãi, trong đó có dùng dấu gạch ngang
Tiết 3
ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
Câu a) Đặt câu theo các kiểu câu đơn đã học?
Câu b) Nêu công dụng của các dấu câu đã học?
Câu c) Các phép biến đổi câu