Vẻ đẹp dịu dàng thanh khiết của đầm sen đang mùa hoa nở luôn neo đậu trong trái tim em, dù đi đến bất cứ nơi đâu, đợc thấy bao nhiêu cảnh lạ thì em cũng không thể quên đợc vẻ đẹp của đầm[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 6 HKII
I.PHẦN VĂN BẢN:
1 Bài học
đường đời
đầu tiên
(Trích Dế
Mèn phiêu
lưu kí )
Tô Hoài Truyện
( Đoạn trích )
- Kể chuyện kết hợp với miêu tả.
- Xây dựng hình tượng nhân vật Dế Mèn gần gũi với trẻ thơ.
- Sử dụng hiệu quả các phép tu từ.
- Lựa chọn lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc.
Tính kiêu căng của tuổi trẻ có thể làm hại người khác khiến ta phải ân hận suốt đời.
2 Sông nước
Cà Mau
( Trích ''Đất
rừng Phương
Nam )
Đoàn Giỏi Truyện dài
-Miêu tả từ bao quát đến cụ thể.
- Lựa chọn từ ngữ gợi hình, chính xác kết hợp với việc sử dụng các phép tu từ.
- Sử dụng ngôn ngữ địa phương.
- Kết hợp miêu tả và thuyết minh.
Sông nước Cà Mau là một đoạn trích độc đáo và hấp dẫn thể hiện sự am hiểu, tấm lòng gắn bó của nhà văn Đoàn Giỏi với thiên nhiên và con người vùng đất Cà Mau.
3 Bức tranh
của em gái tôi
Tạ Duy Anh
Truyện ngắn
- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất tạo nên
sự chân thật cho câu chuyện.
- Miêu tả chân thực diễn biến tâm lí của nhân vật.
Tình cảm trong sáng nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét, đố kị.
( Trích '' Quê
nội " ) Võ Quảng
Truyện ( Đoạn trích )
-Phối hợp miêu tả cảnh thiên nhiên và miêu tả ngoại hình , hành động của con người.
Sử dụng phép nhân hóa so sánh phong phú và có hiệu quả.
Lựa chọn các chi tiết miêu tả đặc sắc, chọn lọc.
Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm và gợi nhiều liên tưởng.
- Vượt thác là một bài ca về thiên nhiên, đất nước quê hương, về người lao động ; từ đó đã kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân tộc của nhà văn.
5 Buổi học cuối
Phông-xơ Đô-Đê
Tuyện ngắn Pháp - Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất.- Xây dựng tình huống truyện độc đáo.
- Miêu tả tâm lí nhân vật qua tâm trạng suy nghĩ, ngoại hình.
- Ngôn ngữ tự nhiên, sử dụng câu văn biểu cảm, từ cảm thán và các hình ảnh so sánh.
-Tiếng nói là một giá trị văn hóa cao quý của dân tộc, yêu tiếng nói là yêu văn hóa của dân tộc Tình yêu tiếng nói dân tộc là một biểu hiện cụ thể của lòng yêu nước Sức mạnh của tiếng nói dân tộc là sức mạnh của văn hóa, không một thế lực nào có thể thủ tiêu Tự do của một dân tộc gắn liền với việc giữ gìn và phát triển tiếng nói dân tộc mình.
- Văn bản cho thấy tác giả là một người yêu nước, yêu độc lập, tự do,
am hiểu sâu sắc về tiếng mẹ đẻ.
( Đoạn trích ) Nguyễn Tuân Kí ( Tùy bút ) - Khắc họa hình ảnh tinh tế, chính xác, độc đáo.
- Sử dụng các phép so sánh mới lạ và từ ngữ giàu tính sáng tạo.
- Bài văn cho thấy vẻ đẹp độc đáo của thiên nhiên trên biển đảo Cô Tô, vẻ đẹp của người lao động trên vùng đảo này Qua đó thấy được tình cảm yêu quý của tác giả đối với mảnh đất quê hương.
7 Cây tre Việt
Nam Thép Mới Kí Kết hợp giữa chính luận và trữ tình.Xây dựng hình ảnh phong phú chọn lọc
vừa cụ thể vừa mang tính biểu tượng.
Lựa chọn lời văn giàu nhịp điệu và có tính biểu cảm cao.
Sử dụng thành công các phép so sánh, nhân hóa, điệp ngữ.
- Văn bản cho thấy vẻ đẹp và sự gắn
bó của cây tre với đời sống dân tộc ta Qua đó cho thấy tác giả là người có hiểu biết về cây tre, có tình cảm sâu nặng có niềm tin và tự hào chính đáng về cây tre Việt Nam.
Khán Hồi kí tự truyện Nghệ thuật miêu tả tự nhiên sinh động vàhấp dẫn.
Sử dụng nhiều yếu tố dân gian như đồng dao, thành ngữ.
Lời văn giàu hình ảnh.
Việc sử dụng các phép tu từ giúp hình dung cụ thể hơn về đối tượng đượcmiêu tả.
Bài văn đã cung cấp những thông tin
bổ ích và lí thú về đặc điểm một số loài chim ở làng quê nước ta, đồng ht[ì cho thấy mối quan tâm của con người với mloaif vật trong thiên nhiên
10 Đêm nay Bác
không ngu Minh Huệ Thơ ngũ ngôn Lựa chọn sử dụng thể thơ năm chữ kết hợp tự sự miêu tả và biểu cảm.
Lựa chọn, sử dụng lời thơ giản dị có nhiều hình ảnh thể hiện tình cảm tự
Bài thơ thể hiện tấm lòng Yêu thương bao la của Bác Hồ với bộ đội và nhân dân; tình cảm kính yêu cảm phục của bộ đội của nhân dân ta đối
Trang 2nhiên, chân thành.
Sử dụng từ láy tạo giá trị gợi hình và biểu cảm khắc họa hình ảnh cao đẹp về
Bác Hồ kính yêu.
với Bác.
11 Lượm Tố Hữu Thơ bốn
chữ Sử dụng thể thơ bốn chữ giàu chất dân gian phù hợp với lối kể chuyện
Sử dụng nhiều từ láy có giá trị gợi hình
và giàu âm điệu.
Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt:
miêu tả, kể chuyện, biểu cảm.
Kết cấu đầu cuối tương ứng
Bài thơ khắc họa hình ảnh chú bé hồn nhiên dũng cảm hi sinh vì nhiệm vụ kháng chiến Đó là một hình tượng cao đẹp trong thơ Tố Hữu Đồng thời bài thơ đã thể hiện chân thaatjtinhf cảm mến thương và cmar phục của tác giả giành cho chú bé Lượm nói riêng và những em bé yêu nước nói chung.
Đặc điểm cua truyện và kí.
Bài học đường đời
đầu tiên Truyện đồng thoại Có - Kể theo trình tự thời gian - Nhân vật chính: Dế Mèn- Nhân vật phụ: Dế Choắt, chị Cốc - Dế Mèn( Ngôi thứ nhất ) Sông nước Cà Mau Truyện Đoạn trích không có cốt
truyện vì đây là đoạn văn
tả cảnh
- Ông Hai, thằng An, thằng Cò
( Xưng chúng tôi )
- Thằng An ( Ngôi thứ nhất ) Bức tranh của em gái
tôi Truyện ngắn Có trình tự thời gian - Bố, mẹ, chú Tiến Lê, anh trai, Kiều Phương - Người anh trai( Ngôi thứ nhất ) Buổi học cuối cùng Truyện ngắn Có trình tự thời gian - Chú bé Ph răng, cụ gì Hô de,
thầy giáo Ha-Men Chú bé Ph-răng( Ngôi thứ nhất ) Vượt thác Truyện dài Không có vì đây là đoạn
trích tả cảnh ngược sông vượt thác
Dượng Hương Thủ cùng các bạn chèo Chú bé Cục và Cù Lao( Ngôi kể thứ nhất )
Xưng: chúng tôi
Cô Tô Kí - tùy bút Không có cốt truyện Anh hùng Châu Hòa Mãn, vợ con,
tác giả, người dân Tác giả( Ngôi thứ nhất ) Cây tre Việt Nam Bút kí Không có - Cây tre, những người dân Ngôi thứ ba
Lòng yêu nước Bút kí chính
Lao xao Hồi kí tự
truyện
Không Các loài hoa, ong, bướm, chim
II.PHẦN TIẾNG VIỆT :
1.Phó từ:
*Khái niệm : Phó từ là những từ chuyên đikèm động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho động từ, tính từ.
*Ví dụ: Vậy là mùa xuân mong ước đã đến.
*Có 2 loai phó từ lớn:
+Phó từ đúng trước động từ, tính từ: chỉ quan hệ thời gian, mức độ, sự tiép diễn tương tự, sự phủ định, sự cầu khiến.
+Phó từ đứng sau động từ, tính từ: Chỉ mức độ, chỉ khả năng, chỉ kết quả và hướng.
2.So sánh :
*So sánh là đối chiếu sự vật này với sự vật khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diẽn đạt.
: Ví dụ: Những ngôi sao thức ngoài kia.
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con.
Đêm nay con ngủ giấc tròn.
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
*Mô hinh cấu tạo chung : Gồm 4 phần sau:Vế A, Vế B, phương diện so sánh, từ so sánh
*Có 2 kiểu so sánh: +So sánh ngang bằng : Vế A là vế B.
+So sánh không ngang bằng: Vế A chẳng bằng vế B.
*Tác dụng của so sánh : Vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tạư vật, sự việc được sinh động hấp dẫn.,vừa có tác dụng biểu hiện tu tưởng tình cảm sâu sắc.
3.Nhân hoá:
Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn dùng để gọi hoặc tả người,làm cho thế giới loà vật,cây cối, đồ vật trở nên gần gũi với con người, biểu lộ được những suy nghĩ ,tình cảm của con người.
*Ví dụ: Trâu ơi, ta bảo trâu này.
*Có 3 kiểu nhân hoá: +Dùng từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+Dùng từ chỉ hoạt động tính chất của người để chỉ những hoạt dộng tính chất của vật.
+Trò chuyện,xưng hô với vật như đối với người.
4.ẩn dụ :
Ân dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng nhằm làm tăng sức gợi hình gợi ảm cho sự diễn đạt.
*Ví dụ: Người Cha mái tóc bạc.
Có 4 kiểu ẩn dụ :
Trang 3+ ẩn dụ hỡnh thức, +ẩn dụ cỏch thức, +ẩn dụ phẩm chṍt, +ẩn dụ chuyển đổi cảm giỏc.
5.Hoỏn dụ:
Hoỏn dụ là gọi tờn sự vật, hiện tượng bằng tờn của sự vật, hiện tượng, khỏi niệm khỏc cú quan hệ gần gũi với nú nhằm làm tăng sức gợi hỡnh, gợi cảm cho sự diờ̃n đạt.
*Vớ dụ: Aú chàm đưa buổi phõn li
Cầm tay nhau biết núi gỡ hụm nay.
Cú 4 kiểu hoỏn dụ thường gặp:
+Lṍy cỏi bụ̣ phận để chỉ cỏi toàn thể +Lṍy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.
+Lṍy dṍu hiệu của sự vật để gọi sự vật +Lṍy cỏi cụ thể để chỉ cỏi trừu tượng.
6 Cỏc thành phần chớnh của cõu:
Cõu cú 2 thành phần chớnh: chủ ngữ và vị ngữ.
* Vị ngữ:
_ Trả lời cho cỏc cõu hỏi: Làm gỡ? làm sao?như thế nào? là gỡ?
_ Vị ngữ thường là cỏc đụ̣ng từ, cụm đụ̣ng từ; tớnh từ, cụm tớnh từ.; danh từ hoặc cụm danh từ.
*Chủ ngữ:
-Trả lời cho cỏc cõu hỏi: Ai? Con gỡ? Cỏi gỡ?
-Chủ ngữ thường là danh từ, đại từ, hoặc cụm danh từ.
7 Cõu trần thuật đơn:
-Cõu trần thuật đơn là loại cõu do mụ̣t cụm C-V tạo thành dùng để giới thiệu, tả hoặc kể vờ̀mụ̣t sự vật, sự việc hay để nờu mụ̣t ý kiến -Vớ dụ: Trời / đã sỏng dần lờn.
CN VN
8 Cõu trần thuật đơn cú từ là:
-Vị ngữ thường do từ là kết hợp danh từ( cụm danh từ ) tạo thành.
-Cỏc kiểu cõu trần thuật đơn cú từ là:
+ Cõu định nghĩa: Vớ dụ: So sỏnh là đối chiếu sự vật này với sự vật khỏc cú nột tương đụ̀ng …
+ Cõu giới thiệu: Vớ dụ: Bà đỡ Trần là người huyện Đụng Triờ̀u.
+ Cõu miờu tả: Vớ dụ: Hụm nay trời trong xanh và thoỏng mỏt.
+Cõu đỏnh gớa: Vớ dụ : Nú làm vậy là khụng tốt.
9 Cõu trần thuật đơn khụng cú từ là:
-Vị ngữ thường do đụ̣ng từ, cụm đụ̣ng từ, tớnh từ, cụm tớnh từ tạo thành( Vị ngữ khụng cú từ là đi kốm )
-Cú 2 kiểu cõu trần thuật đơn khụngcú từ là:
+ Cõu miờu tả: Chủ ngữ đứng trước vị ngữ.
Vớ dụ: Búng tre/ trùm lờn õu yếm bản, làng, xúm , thụn
CN VN
+ Cõu tụ̀n tại: Chủ ngữ đứng sau vị ngữ.
Vớ dụ: Thṍp thoỏng / nún lỏ xinh xinh.
VN CN
10 Chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ:
*Cõu thiếu chủ ngữ *Cõu thiếu vị ngũ *Cõu thiếu cả chủ ngữ và vị ngữ *Cõu sai vờ̀ quan hệ ngữ nghĩa giữa cỏc thành phần cõu.
III.PHẦN TẬP LÀM VĂN: Văn miờu tả.
*Văn tả cảnh :
Bố cục của bài văn tả cảnh :
+Mở bài: Giới thiệu cảnh được tả.
+Thõn bài: Tập trung miờu tả cảnh vật, chi tiết theo mụ̣t thứ tự.
+Kết bài: Thường phỏt biểu cảm tưởng vờ̀ cảnh vật đú.
*Văn tả người:
Bố cục bài văn tả người:
- Mở bài: giới thiệu người được tả.
- Thõn bài: miờu tả chi tiết đối tượng được tả:
+ Ngoại hỡnh: hỡnh dỏng, khuụn mặt, mỏI túc, nước da…
+ Cử chỉ, hành đụ̣ng, lời núi.
+ Tớnh cỏch, sở thớch…
- Kết bài: Thường nờn nhận xột hoặc nờu cảm nghĩ của ngưòi viết vờ̀ người được tả.
NHỮNG BÀI VĂN THAM KHẢO
Bài 1: Quang cảnh đầm sen đang mùa hoa nở
Hình ảnh làng quê Việt Nam luôn gắn liền với những cảnh đẹp giản dị, quen thuộc nh : cánh đồng làng, con đê xanh ngút tầm mắt…Còn với với em ấn tợng về đầm sen đang mùa nở hoa mãi là hình ảnh đẹp đầy thú vị trong kí ức mộng mơ của tuổi học trò
Từ xa nhìn lại, đầm sen nh một toà lâu đài màu xanh lấm tấm phấn hồng Hơng sen nồng nàn lan toả theo làn gió bay xa thơm ngát một vùng Trong làn sơng sớm mong manh , huyền ảo làm cho cả đầm sen nh khoác lên mình tấm áo choàng bằng voan trắng, có đính thêm những hạt kim cơng lấp lánh Mặt trời từ từ nhô lên chiếu nắng xuống cho đầm sen càng thêm lóng lánh Gió lùa vào đầm sen nh bàn tay ngời mẹ nhẹ nhàng đánh thức đàn con nhỏ bé Đầm sen nh sực tỉnh giấc vẫy những cánh tay mềm mại chào đón ông mặt trời
Trang 4Đến bên đầm sen vào mùa hoa nở mới thấy hết vẻ đẹp diệu kì mà thiên nhiên ban tặng cho con ng ời Bao quanh đầm sen là bờ cỏ xanh mợt mà, uốn lợn nh nét vẽ mềm mại Mặt đầm phủ kín một màu xanh, lấp ló những
đoá sen hồng, sen trắng không biết sen ở đây đợc trồng từ bao giờ mà sen cứ mọc chi chít dày đặc không trông thấy mặt nớc, từng đoá hồng, đoá trắng thi nhau khoe sắc, toả hơng Sen hồng kiều diễm nh đôi má ửng hồng của nàng thiếu nữ Sen trắng giản dị thanh khiết vơn lên đón ánh bình minh nh muốn phô ra tất cả sự trong trắng tinh khiết của mình
Còn các nụ sen mới đẹp làm sao, từng búp, từng búp tròn lẳn, mũm mĩm tràn trề sức sống, e thẹn núp mình sau những chiếc lá ngắm nhìn những bông hoa mà lòng thầm ngỡng mộ: Các chị hoa thật lộng lẫy, các chị
ấy nở bung những cánh tròn xoe xoe, bao cánh hoa úp vào nhau đều đều, xinh xắn là bầy nhiêu chiếc má xinh xin bầu bĩnh Mỗi bông hoa là một cô thôn nữ xinh đẹp Các cô đang cố khoe cái nhị vàng anh ánh toả h ơng thơm lừng mời gọi bớm ong
Xung quanh các bông hoa là những chiếc lá mập mạp, cứng cáp vơn cao nh ngời lính gác ngẩng cao đầu hãnh diện vì mình đợc đứng bên bảo vệ những nàng hoa xinh đẹp Còn những gơng sen nằm nghiêng nghiêng trên cuống nh ngời có tuổi ung dung ngồi trên ghế mỉm cời ngắm nhìn đàn cháu Hơng sen thoang thoảng bay theo chiều gió lúc đậm, lúc nhạt, cáy mùi thơm dìu dịu ấy xua tan cái nóng bức oi ả của mùa hè Một vài khách
du lịch dừng lại bên bờ chụp ảnh.Giữa đầm các cô các chị đang bơi thuyền thúng hái hoa sen nét mặt ánh lên miềm vui sớng Sen có thể dùng vào nhiều việc, lá sen dùng để gói hàng, hoa sen dùng cắm lọ, ớp trà, hạt sen dùng để nấu chè hay làm mứt đều ngon…
Hoa sen tợng trng cho cốt cách, tâm hồn ngời Việt thanh tao mà giản dị Ngày xa ông Mạc Đĩnh Chi làm
bài phú "Hoa sen giếng ngọc" nên dù dung mạo xấu xí vẫn đợc vua trọng dụng, quí mến Ngày nay hoa sen đợc
chọn làm "Quốc hoa" biểu tợng của đất nớc bốn mùa xanh tơi hoa lá
Thiên nhiên thật kì diệu sinh ra một loài hoa tuyệt đẹp nh hoa sen Vẻ đẹp dịu dàng thanh khiết của đầm sen đang mùa hoa nở luôn neo đậu trong trái tim em, dù đi đến bất cứ nơi đâu, đ ợc thấy bao nhiêu cảnh lạ thì em cũng không thể quên đợc vẻ đẹp của đầm sen
Bài 2: Tả cảnh đêm trăng trên quê h ơng em
Em đã ngắm trăng không biết bao nhiêu lần Khi từ mảnh sân nhà , Khi từ cánh đồng lúa vàng trĩu hạt , lúc lại trên đờng làng ngập bóng tre xanh… Cứ mỗi lần ngắm trăng nh vậy em càng thêm yêu quê hơng và thấy
ánh trăng thật đẹp, thật huyền ảo và quyến rũ vô cùng
Bóng chiều đã tắt hẳn, mái nhà, đờng làng, ngõ xóm, lùm cây mờ dần Trời tối hẳn thôn xóm đã lên đèn ,
ánh sáng hắt qua các ô cửa mờ mờ Ngoài trời lúc này là một màn đêm bất tận, gió thổi rì rào
Bỗng từ phía sau rặng tre, một vầng sáng lấp ló Trăng đẫ bắt đầu mọc rồi Trăng nhè nhẹ trôi sau những rặng tre khẽ lay động theo chiều gió Trăng lên đến đâu bầu trời nh sáng ra đến đó Trớc mắt tôi cảnh vật nh đang biến màu huyền ảo dới trăng
Tôi nhìn lên bầu trời và bắt đầu nhận rõ từng ngôi sao lấp lánh Càng nhìn tôi càng thấy bầu trời nhiều sao hơn Tôi nhẩm hát bài đếm sao trong lòng trào dâng niềm xao xuyến Vầng trăng đã lên khỏi luỹ tre Trăng lửng lơ nh cái đĩa vàng giữa nền trời trong veo, cao vời vợi
Trăng đã lên cao, thỉnh thoảng lại náu mình trong những đám mây trắng, xốp, mảnh mai bồng bềnh trôi trên nền trời Trăng trải ánh sáng trên đờng làng, trăng dát bạc trên mặt nớc, trăng sáng lên trong sân mọi nhà Trăng làm rạng rỡ hơn những khuôn mặt trẻ thơ Dới ánh trăng cảnh vật và con ngời dờng nh hân hoan hơn, tơi
đẹp hơn Trăng đêm nay sáng quá Tôi và lũ bạn cứ mải mê ngắm không biết chán Rồi chúng tôi thi nhau hát bài
đếm sao, rồi lại chơi trò chốn tìm Một lúc thấm mệt chúng tôi lại cùng nhau trò chuyện và thi xem ai đọc đ ợc nhiều thơ có từ trăng nhất Chị Hằng nh hiểu đợc câu chuyện của chúng tôi chị cời tơi, ánh mắt lấp lánh Chúng tôi lại căng mắt đi tìm chú Cuội ngồi gốc cây đa Đêm trăng trên quê h ơng đối với bọn trẻ chúng tôi thật huyền diệu vô cùng
Đêm dần về khuya , trăng càng lên cao và nh xa hơn giữa bầu trời mênh mông Bọn trẻ chúng tôi lu luyến chia tay nhau dới ánh trăng lòng tiếc nuối Xóm làng nh đang chìm dần vào giấc ngủ say nồng Trên bầu trời ngàn vì sao vẫn lấp lánh, dế vẫn dạo nhạc, đom đóm vẫn lập loè làm bạn với ánh trăng lung linh
Đợc ngắm cảnh trăng trên quê hơng, tôi cứ ngỡ nh mình đợc lạc vào sở thần tiên với bao điều thú vị Mai này dù có đi đâu xa cũng không bao giờ tôi quên đợc quê hơng mình, nơi ấy có vầng trăng yêu dấu
Bài 3: Trong vai anh đội viên kể và tả về Bác trong đêm không ngủ
Mỗi lần mở cuốn nhật kí về một thời bom đạn tôi lại bồi hồi xúc động nhớ lại thời trai trẻ của mình Ngày
ấy tôi là anh là anh bộ đội may mắn đợc cùng Bác tham gia đánh giặc, chứng kiến một đêm không ngủ cùng Bác trên đờng ra chiến dịch, tôi vô cùng xúc động và tự hào về Bác kính yêu
Những ngày chống Pháp thật gian khổ ác liệt Đơn vị tôi cùng Bác trên đờng ra chiến dịch Trời tối Bác cùng đơn vị chúng tôi nghỉ tạm trong một cái lán lấy sức ngày mai tiếp tục hành quân Đêm đã về khuya, ngoài trời ma lâm thâm, gió bấc từng cơn lạnh tê tái Trong túp lều tranh xơ xác tôi chợt thức giấc Thấy Bác vẫn ngồi lặng yên bên bếp lửa vẻ mặt trầm ngâm lo lắng Trong ánh lửa bập bùng tôi thấy Bác nh già đi, mái tóc bạc trắng Rồi trong phút giây mơ màng nh nằm trong giấc mộng ấy, tôi thấy Bác nhón chân nhẹ nhàng đi dém chăn cho từng ngời một Rồi Bác lại nhen lên ngọn lửa sởi ấm cho chúng tôi nằm Tôi thấy ấm vô cùng không chỉ bởi ngọn lửa mà vì tình yêu thơng của Bác dành cho chúng tôi nh ngời cha yêu dấu
Rồi tôi rón rén đến bên Bác thì thầm hỏi nhỏ “Bác ơi! Khuya rồi sao Bác ch a đi ngủ? Bác có lạnh lắm không?” Bác nhỏ nhẹ nói với tôi “Cháu cứ ngủ ngon lấy sức để ngày mai đi đánh giặc” Nghe lời Bác tôi nhắm mắt nhng trong lòng vẫn không yên bởi chiến dịch vẫn còn dài, rừng núi lắm dốc, lắm ụ phải trèo đèo lội suối, Bác đã cao tuổi rồi lại không ngủ lấy sức đâu mà đi
Lần thứ ba thức dậy, Tôi hốt hoảng giật mình vì vẫn thấy Bác ngồi đó im lặng Tôi bật dậy đi đến bên Bác nằng nặc mời Bác đi ngủ Với giọng nói ấm áp tràn đầy tình yêu thơng Bác khuyên tôi đi ngủ và Bác thổ lộ “Bác
Trang 5ngủ làm sao đợc khi đoàn dân công đêm nay ngủ ngoài rừng, trời thì vừa ma, vừa lạnh làm sao cho khỏi ớt” Rồi Bác nắm lấy tay tôi, hơi ấm từ Bác lan toả sang tôi, khiến tôi bồi hồi xúc động Ôi tấm lòng Bác thật mênh mông, sâu nặng Thế là tôi thức luôn cùng Bác đến sáng
Bên Bác tôi hiểu đợc bao điều, nhất là lòng yêu đất nớc và tình yêu vô bờ của Bác dành cho chiến sĩ đồng bào Đây chỉ là một trong muôn vàn đêm không ngủ của Bác Tôi muốn giữ mãi phút giây này trong tim để luôn
tự hào về Bác Hồ kính yêu
Bài 4 Tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi.
Tuổi học trò bao giờ cũng gắn với những trò chơi vui vẻ Đú lμ những trò chơi tưng bừng thỳ vị
với sự gúp mặt của số đụng Thế nờn, hụm nμo đi học, tụi chỳng tụi cũng xin bố mẹ đi sớm hơn để được vui đùa Còn khi đã ở trường, sau những tiết học mệt nhoμi, chỳng tụi lại đún tiết ra chơi
Hụm nay bầu trời trong xanh vμ giú thỡ mỏt quỏ Những đỏm mõy trắng lững lờ troi thỉnh thoảng lại che rợp mụ̣t gúc sõn trường tạo ra những búng rõm Chỳng em đang học cuối tiết thứ hai thỡ bỗng nghe sỏu tiếng trống bỏo hiệu ra chơi Cụ giỏo dừng giảng mỉm cười đụ̀ng ý, thế lμ chỳng em ùa cả ra sõn như mụ̣t bầy chim sẻ lớn Sõn trường đang rụ̣ng rãi vắng vẻ bỗng chốc trở nờn chật chụ̣i, ụ̀n μo
Đã thμnh mụ̣t thúi quen, giờ ra chơi mở đầu bằng mụ̣t bμi thể dục chung cho cả toμn trường Cả lớp xếp hμng thẳng tắp trong tiếng trống rung Rụ̀i tiếng trống đỏnh dừng dạc, những cỏnh tay đưa lờn hạ xuống theo nhịp bước chõn đờ̀u đặn, khoẻ khoắn vμ đẹp mắt như mụ̣t mμn đụ̀ng diờ̃n ai đú đã gặp trờn truyờ̀n hỡnh
Bμi thể dục qua đi nhanh chúng nhường chỗ cho những trò chơi thỳ vị Phớa ngoμi kia cỏc bạn nam đã nhanh chúng tập trung dưới gốc cõy xμ cừ lớn để chia đụ̣i vμ đỏ búng Cuụ̣c dμn xếp diờ̃n như trong vòng mụ̣t phỳt như đang chạy đua với thời gian Rụ̀i quả búng da được tung lờn, hơn chục bạn nam săn, chạy đỏ, hò reo mặc khụng thốm chỳ ý những giọt mụ̀ hụi lăn đầy trờn mỏ lμm cay cay đụi mắt Cỏc bạn nữ cũng khụng chịu lười hoạt đụ̣ng Phớa dưới tỏn bằng lăng, chiếc dõy quay đang quay liờn tiếp nghe cả tiếng kờu "chớu chớu" Nhỡn cỏc bạn nữ nhảy dõy, cười khỳc khớch mμ thṍy tuổi học trò thỳ vị mụ̣t cỏch thần tiờn
Ngay trước cửa lớp tụi lμ chỗ dμnh cho cỏc bạn ớt sụi nổi hơn Hùng, Minh vμ Dương đang đờ̀u đờ̀u nhịp chõn với chiếc cầu được lμm từ những chiếc lụng gμ của những chỳ trống choai Nhỡn cỏc bạn đỏ cầu thỡ xem chừng kỹ thuật chẳng kộm cỏc bạn đang chơi búng chỳt nμo Ngay bờn cạnh, dưới gốc cõy hoa sữa lμ chỗ Nam
vμ Duy đang ngụ̀i chơi cờ tướng trờn ghế đỏ Trụng cỏc bạn vò trỏn suy nghĩ mỗi khi cờ vμo thế bớ chẳng khỏc gỡ những người đỏnh cờ chuyờn nghiệp Xa hơn dưới gốc phượng ngoμi kia võ̃n thường chỗ của những mọi sỏch trường tụi Cỏc bạn đọc nμo thỡ đủ loại: bỏo, truyện tranh, đọc sỏch vμ cả tranh thủ lμm bμi tập nữa
Chỳng tụi đang say sưa nụ đùa thoả thớch thỡ tiếng trống bỏo hiệu giờ ra chơi đã hết Tṍt cả cỏc
cuụ̣c chơi đờ̀u dang dở, xin hẹn lại ngμy mai Chỳng tụi rửa mặt, bước vμo lớp vμo mụ̣t tõm trạng
vui vẻ sảng khoỏi vụ cùng để đún những tiết học tiếp theo
Bài 5: Tả mẹ khi em làm đợc việc tốt
Trời đã xế chiều ánh hoàng hôn dần buông xuống, Cả nhà đang quây quần bên bữa cơm chiều Chợt ngoài cửa có tiếng cô đa th gọi vọng vào: Mời bác Tâm ra nhận th bảo đảm Mẹ tôi vội vàng ra kí nhận rồi trở vào nhà với nét mặt rạng rỡ lạ thờng Mẹ vội vàng mở phong th rồi reo lên con gái mẹ thành công rồi! Con gái mẹ thật giỏi! Đó là giây phút hạnh phúc nhất trong tuổi thơ tôi Hình ảnh mẹ lúc ấy khiến tôi còn nhớ mãi
Niềm vui ngập tràn trong căn nhà nhỏ bé Niềm vui đợc nhân lên trong tim mỗi ngời Niềm vui toả sáng rạng ngời trên gơng mặt mẹ tôi Bởi bao năm nay mẹ đã vất vả không quản ngại nắng ma đa tôi đi học vẽ, không những thế mẹ còn phải tần tảo sớm hôm làm việc kiếm tiền nuôi tôi ăn học Mẹ dành dụm từng đồng tiến đi ít ỏi
để mua bút lông, màu vẽ Thành công của tôi hôm nay có không ít mồ hôi và công sức của mẹ
Mẹ đọc đi đọc lại từng dòng chữ trong th Em: Nguyễn Thanh Thảo đạt giải nhất cuộc thi vẽ tranh “Mùa
hè của em” Trong th còn mời rõ 8 giờ sáng mai tại nhà văn hoá tỉnh sẽ tổ chức triển lãm tranh và phát giải thởng Lúc này tôi mới ngắm kĩ mẹ tôi Làn da mẹ hình nh hồng hơn, nụ cời tơi thắm hơn mà giọng nói mới ấm áp, dịu dàng làm sao Vẫn giọng nói âý sao hôm nay tôi thấy mến thơng vô cùng Thế rồi mẹ sửa soạn đi mời bà nội, bà ngoại sang nhà cùng chung niềm vui, niềm hạnh phúc của gia đình Nhìn bớc đi nhanh nhẹn, dáng ngời nhỏ nhắn tôi thấy thơng mẹ và gắng học giỏi, vẽ đẹp hơn nữa để xứng đáng với lòng mong đợi của mẹ
Rồi tối hôm ấy mẹ ôm tôi vào lòng nớc mắt tuôn rơi Có lẽ đó là những giọt hạnh phúc tự hào của mẹ Bởi mẹ vẫn thờng dặn tôi rằng :Con cứ vẽ những gì con yêu thích nhất Vậy các bạn có biết tôi vẽ gì không? Đó chính là bức chân dung mẹ với dòng chữ “Mẹ tôi” dới bức tranh
Thời gian thấm thoát thoi đa, Tôi đã dần khôn lớn, trởng thành Trên bớc đờng thành công của tôi vẫn có bớc chân tần tảo của ngời mẹ hiền
Bài 6: Tả dòng sông quê h ơng
Nhà em ở gần con sông Trà Lý Sông chảy qua những bãi mía, bờ dâu xanh ngắt, Dòng sông đã gắn liền với thời thơ ấu của em Em và con sông đã trở nên thân thiết
Dòng sông quê em đẹp nh một dải lụa nằm vắt ngang cánh đồng xanh suốt bốn mùa Vào những buổi sáng đẹp trời sông Trà Lý mới đẹp làm sao Mặt sông ửng đỏ từng đoàn thuyền đánh cá gi ơng buồm thả lới, những con thuyền chở cát, đá tấp nập ngợc xuôi Hai bên bờ sông những bãi ngô xanh mợt mà, những vờn chuối
Trang 6um tùm, những hạt sơng long lanh đậu trên đầu ngọn cỏ nh những hạt ngọc bé xíu Cỏ còn ớt đẫm sơng đêm, mà các bà, các chị đã làm cỏ hái dâu từ lúc nào không biết Bình minh chan hoà trên mặt sông, sông hiền hoà đáp lại sắc biếc của ông mặt trời với muôn ngàn làn sóng lăn tăn
` Những buổi tra hè, dòng sông lấp lánh ánh bạc muôn nghìn tia nắng nhảy nhót, đùa nghịch trên mặt nớc Những con thuyền vẫn nhẫn nại buông mái chèo Tiếng ngời lên đò, xuống đò vẫn vang vọng đâu đây
Vào những buổi chiều hè đứng trên bờ sông mà ngắm nhìn mới thấy sông có một vẻ đẹp kì diệu Dòng sông nh sẫm lại, những chòm mây trắng nhởn nhơ bồng bềnh trôi Có đàn cò trắng cõng nắng qua sông Còn chị gió dạo bớc trên mặt sông đùa vui cùng những con sóng bạc đầu không biết mệt mỏi
Buổi tối dới ánh trăng thanh dòng sông lại càng êm ả, trăng nh dát bạc trên mặt nớc Nếu đợc bơi thuyền
ra giữa dòng mà ngắm sông thì thật thú vị biết chừng nào Sông cũng có lúc hiền hoà, thơ mộng nhng cũng có khi gắt gỏng, đăm chiêu ấy là lúc chàng Thuỷ Tinh nổi giận dâng nớc đánh Sơn Tinh Lúc này dòng sông cuồn cuộn
đỏ ngầu Nớc mấp mé hai bên bờ đê Nhng dờng nh sông cũng nghe đợc tiếng gọi lòng ngời dân quê tôi bỗng dịu dàng, hiền hoà trở lại đem dòng nớc phù sa tới mát cho cánh đồng
Ôi dòng sông quê hơng đã tắm mát tuổi thơ tôi, để lại trong tôi những kỉ niệm êm đềm sâu sắc nhất ấy là những buổi chiều thả diều trên đê ngắm sông không biết chán Rồi cánh diều bỗng đứt dây trôi xuống triền sông, không ai dám lội xuống lấy Bỗng một đợt sóng xô bờ con diều dạt vào bến Vớt đợc cánh diều lên em thầm cảm
ơn sự tốt bụng của sông
Em yêu con sông quê hơng nh yêu ngời mẹ dịu hiền của em Ôi con sông Trà Lý Sông đã bao lần nổi sóng nhấn chìm tàu giặc xuống lòng sông Sông đã ôm những kỉ niệm, ớc mơ của những tâm hồn bé nhỏ
Bài 7: Phong cảnh quê hơng vào buổi sáng đẹp trời
Quê hơng! Hai tiếng ấy cất lên thật thiêng liêng trong lòng mỗi con ngời Quả đúng nh vậy, hình bóng quê hơng yêu dấu thanh bình, yên ả đã hằn sâu vào kí ức tuổi thơ em Càng lớn khôn tr ởng thành em càng thấy quê hơng mình có nhiều vẻ đẹp Nhng có lẽ thích nhất là đợc ngắm nhìn phong cảnh quê em vào những buổi sáng mùa xuân đẹp trời
Khi tiếng gà gáy râm ran vang vọng khắp xóm làng nh xé tan bầu không khí yên tĩnh của buổi sớm mai, gọi mọi vật tỉnh giấc sau một đêm dài yên lặng Làn sơng mùa xuân mỏng manh nh tấm khăn voan khổng lồ bao trùm khắp không gian Gió vẫn nhè nhẹ thổi, Những ngôi sao trên bầu trời thức dậy muộn hối hả chạy trốn Từ trong các bếp ánh lửa bập bùng, ngọn khói lan xa Đâu đó tiếng chó sủa văng vẳng, tiếng vo gạo sàn sạt, tiếng xoong nồi va vào nhau loảng xoảng vọng ra từ các gia đình Tiếng gọi nhau dậy đi học, đi làm í ới Em cũng đã trở dậy ăn sáng rồi chuẩn bị đến trờng
Vừa bớc chân ra đến đầu làng em đã thấy một bầu không khí trong lành và dễ chịu Chao ôi! Tiết trời mùa xuân thật là đẹp
Từ phía đằng đông ông mặt trời từ từ nhô lên chiếu muôn vàn ánh hào quang xuống trần gian Từ trong vòm cây vải, cây nhãn trong vờn nhà ông T đầu làng những anh chích choè đang luyện giọng hoà cùng muôn
điệu tiếng chim khác tấu lên khúc nhạc không lời chào bình minh tơi đẹp Em khoan khoái dạo bớc trên con đờng quen thuộc cùng các bạn trong xóm đến trờng Trên đờng tấp nập, nhộn nhịp những bớc chân, tiếng trò chuyện của ngời đi làm, đi chợ, tiếng các bạn học sinh cời nói vui vẻ, ríu ran
Phóng tầm mắt ra xa nhìn cánh đồng quê hơng trong buổi ban mai mới thấy sức sống mùa xuân đang dâng trào mãnh liệt Cánh đồng lúa mợt mà nh một tấm thảm bằng nhung xanh trải dài xa tít Nắng sớm dìu dịu, làn gió mơn man làm cho cánh đồng hệt nh một bức tranh thêu của một nghệ nhân khéo léo Những giọt sơng mai còn đọng trên lá cây ngọn cỏ láp lánh Một đàn cò trắng bay ngang rồi đậu xuống một bờ cỏ xanh mợt Hơng lúa nồng nàn lan toả theo chiều gió, sóng lúa nhấp nhô, rì rào
Xa xa là dòng sông quê hơng hiền hoà chảy Sông tốt bụng lắm, xin bao nhiêu nớc cũng cho Hai bên bờ những bãi dâu, vờn chuối xanh um Vài con thuyền chầm chậm xuôi dòng Tiếng máy hút cát trên thuyền xình xịch vang động mặt sông Trên triền đê mấy chú bò thung thăng gặm cỏ Luỹ tre ven đê vẫn đu mình trong gió, xanh biếc một màu xanh quê hơng Mặt trời đã lên cao, nắng vàng lan toả khắp muôn nơi Em cùng các bạn đã
đến trờng từ lúc nào không biết Em bớc vào lớp học trong lòng trào dâng một cảm xúc khó tả
Quê hơng thật thân quen giản dị Quê hơng đã lu giữ bao kỉ niệm êm đềm ngày thơ ấu Dù có đi đâu xa,
em cũng chẳng thể nào quên đợc vẻ đẹp của quê mình vào những buổi sáng mùa xuân đẹp trời Bởi đó là những gì thiêng liêng thơ mộng nhất của tuổi thơ em