nghĩa khác: Một khi bạn đã làm xong việc của mình và sức sáng tạo đã hết, bạn phải biết lui vào quá khứ để những thế hệ mới tự do làm cái mới, đừng để cái bóng của mình đè mãi xuống[r]
Trang 1Ng êi thùc hiÖn: Trần Thị Phương Thảo.
Th¸ng 11 n¨m 2010
Trang 2Thanh Th¶o
Trang 4I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
1 Tác giả:
Cuộc đời:
- Tên khai sinh: Hồ Thành Cơng, sinh năm 1946,
quê : Mộ Đức, Quảng Ngãi…
- Từng cơng tác ở chiến trường Miền Nam
Sự nghiệp:
- Nổi tiếng với nhiều tác phẩm thơ và trường ca
thời chống Mỹ và sau 1975.
- Những tập thơ tiêu biểu: Những người đi tới biển
(1977), Dấu chân qua trảng cỏ (1978), Khối vuơng
Ru-bích (1985), …
ĐÀN GHI TA CỦA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
Hãy nêu những nét chính về cuộc đời nhà thơ Thanh Thảo?
- Đặc diểm thơ Thanh Thảo:
+ Thể hiện những suy tư, trăn trở về các vấn đề của
xa hội và thời đại.
+ Khước từ lối biểu đạt dễ dãi, khuơn mẫu bằng
những sáng tạo độc đáo và mới mẻ.
+ Phong cách: Nhuốm màu sắc siêu thực, tượng
Trang 5I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
1 Tác giả:
ĐÀN GHI TA CỦA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
2 Sơ lược về Lor-ca và đất nước Tây Ban Nha:
Đ c chĩ thÝch trang 163, em biÕt g× vỊ Lor-ca? ọ
=> Lor-ca cã ¶nh h ëng lín tíi nghƯ thuËt
vµ chÝnh trÞ cđa T©y Ban Nha bÊy giê.
Trang 7Tượng LOR-CA Nhà hát LOR-CA
Trang 8I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
Trang 9I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
- Quê h ơng của cây đàn ghi ta.
+ Ghi ta là nhạc cụ truyền thống của
TBN.
+ Ghi ta là biờ̉u tượng cho nền nghệ
thuật của TBN.
=> Tõy Ban cầm
* Đất n ớc Tây Ban Nha:
- Quê h ơng của môn đấu bò tót đầy kịch
tính và nguy hiểm
Trang 11I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
đều gây cho tôi nhiều xúc c m và ấn t ợng Chính ả
nh ng h ữ ỡnh nh và nhạc điệu trong nhiều bài thơ ả Lor-ca đã dẫn dắt tôi khi viết bài thơ mà tôi coi nh một khúc t ởng niệm oõng”
- In trong tập Khối vuông ru – bích
Trang 12tróc
ru-bich
CÊu tróc th¬
Trang 13•
• => Bài thơ tiêu biểu cho
kiểu tư duy thơ Thanh
Thảo
Thanh Thảo
Trang 14I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
H·y nªu nhËn xÐt vÒ thÓ th¬?
Nªu bè côc bµi th¬?
- Bè côc:
Trang 15Những tiếng đàn bọt nước
Tây-Ban-Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn
Tây-Ban-Nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lorca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
tiếng ghi-ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan
không ai chôn cất tiếng đàn tiếng đàn như cỏ mọc hoang giọt nước mắt vầng trăng long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt dòng sông rộng vô cùng Lorca bơi sang ngang trên chiếc ghi-ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái di-gan vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt li-la li-la li-la…
Khổ 1: Lor-ca – Con người
tự do, nghệ sĩ tài hoa,
chân chính
Khổ 2 , 3 : Lor–ca - Cái chết bi phẫn
Trang 16I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
4 í nghĩa nhan đề và câu đề từ.
Nhan đề: Đàn ghi ta của Lor – ca là biờ̉u tượng
cho tài năng và những cỏch tõn nghệ thuật của
người nghệ sĩ thiờn tài Gar-xi-a Lor-ca.
Cõu thơ để từ.
“ Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”.
Em hiểu gỡ về cõu đề từ của
bài thơ?
Trang 17Mẩu chuyện văn học.
Boos-ghết là nhà văn vĩ đại nhất của nước
Ác – hen – ti – na Ông được cả dân tộc tôn vinh là
“ biểu tượng văn hóa” của đất nước khi ông nhân giải thưởng Xéc-van-téc danh dự cao quý nhất về văn học Tây Ban Nha Thế nhưng, năm 1963, có một nhà thơ BaLan tên là Gôm-bro-vích, khi chia tay các nhà văn trẻ Ác – hen – ti – na( các nhà văn thế hệ đàn em của Boos-ghết) để đi Châu Âu, đã đứng trên boong tàu và thét lớn “ Hỡi tuổi trẻ hãy giết chết Boos-ghết” Câu nói của Gôm-bro-vích
tưởng như đùa cợt nhưng lại chứa đựng một
thông điệp tối quan trọng đối với tất cả những ai
muốn sáng tạo cái mới.
Trang 18Thông điệp ấy là:
Bạn hãy dũng cảm vượt qua các thần
tượng cũ để làm nên cái mới. Nhưng
câu nói của Gôm-bro-vích còn có một
nghĩa khác: Một khi bạn đã làm xong việc của mình và sức sáng tạo đã hết, bạn phải biết lui vào quá khứ để những thế hệ mới
tự do làm cái mới, đừng để cái bóng của mình đè mãi xuống tương lai.
Trang 19I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
- Là câu núi của Lor-ca khi từ biệt cừi đời.
4 í nghĩa nhan đề và câu đề từ.
+ Thể hiện sự yêu mến, kính trọng, khâm phục của tác giả với bản sắc văn hóa và đất n ớc TBN.
“Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”
Trang 20I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ĐÀN GHI TA CỦA LOR – CA
( Thanh Th ả o )
1 H×nh t ỵng nghƯ sÜ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giíi thiƯu vỊ Lor-ca:
Trong ®o¹n 1, Lor-ca hiƯn lªn qua nh÷ng h×nh ¶nh nµo?: Những tiếng đàn bọt nước Tây-Ban-Nha áo chồng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh chống
trên yên ngựa mỏi mịn
Trang 22I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th ả o )
- Tiếng đàn:
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giới thiệu về Lor-ca: Hình ảnh của Lor-ca đ ợc hiện lên
qua:
Biểu t ợng của âm nhạc - đất n ớc Tây Ban Nha.
Ng ời nghệ sĩ tài năng nghệ thuật Lor-ca.– –
- Tiếng đàn
bọt n ớc:
Âm thanh nh ng lại có hình khối.
Lúc hiện, lúc tan, dù mong manh nh ng tinh tế.
Tài năng nghệ thuật của Lor-ca luôn còn
m i.ã
-áo choàng
đỏ gắt :
Bản sắc văn hoá Tây Ban Nha.
Một đấu sĩ trên đấu tr ờng đấu bò tót khốc liệt, đầy kịch tính.
Có sự t ơng phản:
- âm thanh > < màu sắc
- nghệ thuật > < bạo lực
Trang 23I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th ả o )
Từ đó giúp chúng ta hình dung ra điều gì?:
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giới thiệu về Lor-ca:
=> Một Lor-ca kiên c ờng, dũng cảm.
Trang 24I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giới thiệu về Lor-ca:
- Hình ảnh: + đi lang thang miền đơn độc + vầng trăng chếnh choáng + Yên ngựa mỏi mòn
- Âm thanh: li la li la li la
-> Lor-ca dong duổi trên l ng ngựa, đi khắp nơi hát những
bài ca của mình - Một nghệ sĩ mệt mỏi
đơn độc
Trang 25I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th ả o )
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giới thiệu về Lor-ca:
=> Lor-ca
- Đơn độc trong tranh đấu
- Một nghệ sĩ kiên c ờng, dũng cảm với khát vọng tự do và cách tân nghệ thuật.
Trang 26I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th o ả )
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giới thiệu về Lor-ca:
b Cái chết của Lor-ca:
Tõy-Ban-Nha
hỏt nghờu ngao
bỗng kinh hoàng
ỏo choàng bờ bết đỏ
Lorca bị điệu về bói bắn
chàng đi như người mộng du
tiếng ghi-ta nõu
bầu trời cụ gỏi ấy
tiếng ghi-ta lỏ xanh biết mấy
tiếng ghi-ta trũn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi-ta rũng rũng
mỏu chảy
Mạch cảm xúc chuyển đổi đột ngột để diễn tả cái chết bất ngờ
-> Cảm giác bàng hoàng, nỗi đau xót tột độ
Cái chết của Lor-ca:
+ hát nghêu ngao >< áo choàng bê
+ Hoán dụ: Gợi cái chết bi thảm trên một đấu tr ờng đặc biệt, cực kì khốc liệt -> Số phận bi th ơng c a Lor-ca ủ
- Thái độ của Lor-ca: bàng hoàng, không hiểu… -> Tố cáo x hội Tây ã
Ban Nha đ ơng thời.
đi như người mộng du
Trang 27I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giới thiệu về Lor-ca:
b Cái chết của Lor-ca:
tiếng ghi-ta nõu
bầu trời cụ gỏi ấy
tiếng ghi-ta lỏ xanh biết mấy
tiếng ghi-ta trũn bọt nước vỡ tan
khối, thành dòng máu chảy với những đớn
đau tái tê Mỗi hình ảnh là một ẩn dụ về
- Tiếng ghi ta:
- Hình ảnh “áo choàng bê bết đỏ”:
nõu
xanh trũn bọt nước vỡ tan rũng rũng
mỏu chảy
Trang 28I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ĐÀN GHI TA CỦA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
1 H×nh t ỵng nghƯ sÜ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
a Giíi thiƯu vỊ Lor-ca:
b C¸i chÕt cđa Lor-ca:
tiếng ghi-ta nâu
bầu trời cơ gái ấy
tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi-ta trịn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi-ta rịng rịng
máu chảy
+ Nỗi niềm xĩt xa tiếc nối của con người, của nhà thơ trước hành trình dở dang “ Tiếng ghi ta… vỡ tan”.
+ Sự tiếc thương của người tình thủy chung “ Tiếng… bầu trời… ” :
+ Nỗi đau của chúng ta trước cái chết thê thảm của người nghệ sĩ “ Tiếng Ghi ta – máu chảy”
trong cuộc chiến đấu cho tự do, cơng lí
và những khát vọng cách tân của người nghệ sĩ cũng theo đĩ mà như “ Bọt nước vỡ tan”.
- Mỗi tiếng Ghi ta khơng chỉ là hình dung về cái chết của Lor-ca mà cịn là cảm nhận nỗi niềm của con người trước cái chết ấy
nâu
xanh trịn bọt nước vỡ tan rịng rịng
máu chảy
Trang 29I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
2 Cảm xúc, suy t của nhà thơ
- Nỗi thất vọng lớn bởi d ờng nh không ai thực sự hiểu
Lor ca -> Lời di nguyện của Lor-ca không ai thực hiện.–
“Khụng ai chụn cất tiếng đàn tiếng đàn như cỏ mọc hoang”
- Tiếng đàn không chết, còn mãi, lan mãi ã Nghệ thuật Lor -
ca bất diệt.
Tiếng đàn:
=> Thể hiện niềm tin vào sự bất tử của nghệ thuật nói chung và di sản nghệ thuật của Lorca nói riêng Niềm tiếc nuối cho hành trình cách tân nghệ thuật của Lorca còn dang dở Cũng là nỗi buồn của Thanh Thảo khi không ai thực hiện tiếp cách
Trang 30I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
1 Hình t ợng nghệ sĩ Lor-ca
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
2 Cảm xúc, suy t của nhà thơ
Hình ảnh: “ Giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đỏy giếng”.
-> Lor-ca chết nh ng linh hồn và nghệ thuật cùng niềm
đau đáu về cái đẹp của ông vẫn sáng long lanh.
Trang 31I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
-> Di sản nghệ thuật lấp lánh của Lor-ca đ nâng dìu ông đi qua ã
bên kia cuộc đời Lor-ca đi vì nghệ thuật, vì lẽ sống.
“ Ném lá bùa Ném trái tim
-> Cái chết không bi thảm mà là một sự giải thoát khỏi những hệ luỵ trần gian Đó là tiếng lòng tri âm, là sự cảm phục, ng ỡng mộ sâu sắc của Thanh Thảo với Lorca.
Trang 33I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
1 Nội dung:
Bài thơ thể hiện hình t ợng Lor-ca – một nghệ sĩ thiên tài; kiên
c ờng, dũng cảm; có tâm hồn đẹp với số phận nghiệt ngã Đồng thời thấy đ ợc tình cảm của tác giả.
III TỔNG KẾT
- Sử dụng hệ thống t ợng tr ng, lạ hoá, mang màu sắc siêu thực
qua các thủ pháp ẩn dụ, nhân hoá, đối lập, …
- Lối thơ tự do không dùng dấu câu.
2 Nghệ thuật:
Trang 34I ĐỌC - HIỂU KHÁI QUÁT
ẹAỉN GHI TA CUÛA LOR – CA
( Thanh Th o) ả
II ĐỌC - HIỂU CHI TI T Ế
1 Bài thơ thể hiện những nội dung gì?
A Hình t ợng Lor-ca “ một nghệ sĩ thiên tài; kiên c ờng, dũng cảm; có tâm hồn đẹp.
B Hình t ợng Lor-ca “ một số phận nghiệt ngã.
C Tình cảm đau xót, cảm thông, ng ỡng mộ của tác giả với Lorca.
Trang 35Các thủ pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng.
- Hoán dụ
Tiếng đàn
Áo choàng bê bết máu
Cuộc đời Lor-ca
Cái chết
- Ẩn dụ
Ghi ta nâu Ghi ta lá xanh Ghi ta tròn
Tượng trưng
bầu trời, cô gái
Trang 36Đối lập
Đan xen nhiều
biện pháp
nghệ thuật Sự đồng cảm sâu sắc liên tưởng
đa chiều của Thanh Thảo
Sự vỡ nát đau thương
Tiếng đàn trong trẻo, tròn đầy
làm bật tâm hồn tài năng và số phận bi thương của Lorca
Trang 37Giê häc kÕt thóc
Ch©n thµnh c¶m ¬n
sù chó ý theo dâi cña c¸c
thÇy gi¸o, c« gi¸o!
Đồng Yên, ngµy 12 th¸ng 11 n¨m 2010