Đàn Guitare của Lorca

 Một nhân cách cao đẹp: yêu nhạc dân gian, dùng tiếng đàn ghi ta để giãi bày nỗi đau buồn và khát vọng yêu thương của nhân dân, dũng cảm đấu tranh với nền chính trị độc tài, nền nghệ

Tieát 40:

Tieát 40:

1.Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng Lor-ca trong mạch cảm xúc và suy tư đa chiều vừa sâu sắc, vừa mãnh liệt của

ra những nét nổi bật về nhà thơ

Thanh Thảo ?

chiến tranh và thời hậu chiến, thể hiện nhiều suy tư, trăn trở

về các vấn đề xã hội

và thời đại

 Ơng dành nhiều

tâm huyết cho việc

đổi mới thơ Việt.

Thanh Thảo

I.TÌM HIEÅU CHUNG

Khối vuông ru-bich – những gợi ý cho sự

cách tân nghệ thuật của nhà thơ Thanh Thảo

I.TÌM HIEÅU CHUNG

Thánh đường Sagrada Familia – biểu tượng của đất nước Tây Ban Nha

Những trận đấu bò tót

Đàn ghi ta (Tây Ban cầm)

 Pheâ-ñeâ-ri-coâ Gar-xi-a Lor-ca (1898 – 1936):

 Một thiên tài: sáng chói của VH

hiện đại Tây Ban Nha.

 Một nhân cách cao đẹp: yêu nhạc

dân gian, dùng tiếng đàn ghi ta để giãi bày nỗi đau buồn và khát

vọng yêu thương của nhân dân, dũng cảm đấu tranh với nền chính trị độc tài, nền nghệ thuật già nua, bảo thủ.

 Một số phận đầy oan khuất: cái

chết bi thảm

“Khi nào tôi chết

hãy vùi thây tôi

cùng với cây đàn

dưới lớp cát

Khi nào tôi chết

hãy vùi thây tôi

giữa rặng cây cam

và đám bạc hà

Khi nào tôi chết

hãy vùi thây tôi,

tôi xin các người đó

nơi một chiếc chong chóng gió

Khi nào tôi chết!”

Gar-xi-a Lor-ca

“ Nhờ có những vần thơ tài hoa mang đậm chất dân gian của ông mà người ta nghe

thấy tiếng hoàng hôn than khóc ánh bình

minh, tiếng đàn guitare cất lên xao xuyến…

Cũng chính nhờ có thơ ông mà đất nước

Tây Ban Nha hiện lên với chiều dài sâu

thẳm của lịch sử, với những sắc màu độc đáo, nồng nhiệt, nhưng vẫn phảng phất đâu

đó một nỗi buồn mênh mang trong tâm

hồn…”

( Lorca trong tơi – Mãi mãi là bí mật, NXB Lao động, 2004)

“Lor-ca là nhà thơ mà tôi hết sức ngưỡng

mộ, cả về thi ca lẫn cuộc đời và cái chết đều gây

cho tôi nhiều xúc cảm và ấn tượng.Chính những hình ảnh và nhạc điệu trong nhiều bài thơ Lor-ca đã dẫn dắt tôi khi viết bài thơ mà tôi coi như một khúc

tưởng niệm ông.”

Chủ nghĩa tượng trưng - siêu thực:

- xuất hiện vào đầu XX, trở thành một

cuộc cách mạng trong thơ ca.

- thể hiện qua việc phá vỡ các khuôn

mẫu tư tưởng, đánh thức khát vọng

vươn dậy khỏi mọi trói buộc.

- hình tượng trong thơ mang tính chất

đa nghĩa, liên tưởng, giàu suy tư

 12 dòng kế: Lor-ca với cái

• chết oan khuất.

 6 dòng đầu: hình ảnh Lor-ca –

người nghệ sĩ tự do, khát vọng

cách tân nghệ thuật.

I.TÌM HIỂU CHUNG

 còn lại: niềm xót thương

Lor-ca, suy tư về cuộc giải thoát và

giã từ của Lor-ca.

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- Xuất xứ

- Gar-xi-a Lor-ca -Thể thơ

- Bố cục

Qua cảm nhận ban đầu, hãy nêu

nội dung bài thơ ? Theo em, bài

thơ được chia làm mấy phần?

Đàn ghi ta (Tây Ban cầm)

 Lời đề từ: “khi tơi chết

hãy chơn tơi với cây đàn”

♥ tình yêu nghệ thuật, lẽ sống

mà Lor-ca khơng thể rời xa.

♥ tình yêu Tổ quốc nồng nàn.

chơn cây đàn khơng cĩ

nghĩa là phủ nhận mọi giá trị

sáng tạo nghệ thuật mà mong

muốn tương lai phải tiếp nối,

1.Hình ảnh Lor-ca – người nghệ sĩ tự do

với khát vọng cách tân trong khung cảnh

chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha:

những tiếng đàn bọt nước Tây Ban Nha áo chồng đỏ gắt li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc với vầng trăng chếnh chống trên yên ngựa mỏi mịn

I.TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- Xuất xứ

- Gar-xi-a Lor-ca -Thể thơ

- Bố cục

II.ĐỌC-HIỂU VB

• * Lời đề từ

• 1 Hình ảnh Lor-ca – người nghệ sĩ tự do, khát vọng cách tân

Tìm những hình ảnh tượng trưng và

cho biết những hình ảnh đĩ gợi cho em

điều gì?

những tiếng đàn bọt nước Tây Ban Nha áo chồng đỏ gắt li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc với vầng trăng chếnh chống trên yên ngựa mỏi mịn

“những tiếng đàn” + “bọt nước”

→ tiếng đàn hấp dẫn kỳ lạ : những

âm thanh cĩ hình khối: trịn trịa,

mỏng manh nhưng khơng thể bị tiêu

diệt

1.Hình ảnh Lor-ca –người nghệ sĩ tự do, khát vọng cách tân nghệ thuật trong khung cảnh chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha:

 áo chồng đỏ gắt gợi những đấu trường bị tĩt

gợi hình dung về một đấu trường đặc biệt

“lang thang, miền đơn độc,

vầng trăng chếnh chống,

yên ngựa mỏi mịn, hát nghêu

ngao”:

những tiếng đàn bọt nước Tây Ban Nha áo chồng đỏ gắt li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh chống

trên yên ngựa mỏi mịn

1.Hình ảnh Lor-ca – người nghệ sĩ tự do, khát vọng

cách tân nghệ thuật

 Người nghệ sĩ dân gian tự do, tài hoa, ơm ấp khát vọng cách tân nghệ thuật và đấu tranh vì một nền dân chủ nhưng

lại rất mong manh như một kỵ sĩ đơn độc trên hành trình lý tưởng ấy.

I.TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- Xuất xứ

- Gar-xi-a Lor-ca -Thể thơ

- Bố cục

II.ĐỌC-HIỂU VB

• * Lời đề từ

• 1 Hình ảnh Lor-ca – người nghệ sĩ tự do, khát vọng cách tân

2 Lor-ca với cái chết oan khuất:

2.Lor-ca với cái chết oan khuất:

Tây Ban Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hồng áo

chồng bê bết đỏ Lor-ca bị điệu về bãi bắn chàng đi như người mộng du

Thân phận Lor-ca thể hiện qua những

hình ảnh nào? Tìm những biện pháp

nghệ thuật đặc sắc?

tiếng ghi ta nâu bầu trời cơ gái ấy tiếng ghi ta lá xanh biết mấy tiếng ghi ta trịn bọt nước vỡ tan tiếng ghi ta rịng rịng

máu chảy

Tây Ban Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ Lor-ca bị điệu về bãi bắn chàng đi như người mộng du

- Hình ảnh vừa hiện thực, tượng trưng.

- Nghệ thuật:

 bi kịch của người nghệ sĩ cách tân trong thời đại bạo tàn.

 hoán dụ: “áo choàng bê bết đỏ”: gợi ra cảnh Lor-ca

tiếng ghi ta nâu bầu trời cơ gái ấy tiếng ghi ta lá xanh biết mấy tiếng ghi ta trịn bọt nước vỡ tan tiếng ghi ta rịng rịng

máu chảy

2.Lor-ca với cái chết oan khuất:

Trước cái chết của Lor-ca, tác giả đã khắc họa hình ảnh tiếng đàn ghi ta cĩ gì đặc biệt? Tìm những biện pháp nghệ thuật thể hiện?

Tiếng ghi ta

Nâu Màu của vỏ đàn, của đất, của quê hương

Nỗi niềm hướng tới quê hương

Lá xanh Màu của sự sống tươi đẹp

Niềm tha thiết với cuộc sống

Trịn bọt nước vỡ tan Rịng rịng máu chảy Hình khối, dịng

đau đớn

tiếng đàn hĩa thân thành thân phận, linh hồn, trái tim

người nghệ sĩ Lor-ca.

vỡ ồ, xĩt xa, tức tưởi

►âm thanh vỡ ra thành màu sắc, hình ảnh:

Hình ảnh tượng trưng, siêu thực:

2.Lor-ca với cái chết oan khuất:

tiếng ghi ta nâu bầu trời cô gái ấy tiếng ghi ta lá xanh biết mấy tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan tiếng ghi ta ròng ròng

máu chảy

 Tiếng đàn của người nghệ sĩ Lor-ca trong khoảnh khắc bi thương:

- niềm yêu tha thiết quê hương, cuộc sống

- mang trong mình một tình yêu thủy chung

- nỗi đau đớn trước cái chết oan khuất

•3 Niềm xót thương Lor-ca, suy tư về

•cuộc giải thoát và giã từ của Lor-ca:

khơng ai chơn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong đáy giếng

I.TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- Xuất xứ

- Gar-xi-a Lor-ca -Thể thơ

- Bố cục

II.ĐỌC-HIỂU VB

• * Lời đề từ

• 1 Hình ảnh Lor-ca 2.Lor-ca với cái chết

3 Niềm xót thương Lor-ca, suy tư về cuộc giải thoát và giã từ của Lor-ca

đường chỉ tay đã đứt

dịng sơng rộng vơ cùng

Lor-ca bơi sang ngang

trên chiếc ghi ta màu bạc

chàng ném lá bùa cơ gái Di-gan

vào xốy nước

chàng ném trái tim mình

vào lặng yên bất chợt

 Niềm tin vào sự bất tử của nghệ thuật mà Lor-ca sáng tạo.

•3 Niềm xót thương Lor-ca, suy tư về cuộc giải thoát và

giã từ của Lor-ca:

khơng ai chơn cất tiếng đàn tiếng đàn như cỏ mọc hoang giọt nước mắt vầng trăng long lanh trong đáy giếng

“khi tơi chết hãy chơn tơi với cây đàn”

khơng ai chơn cất tiếng đàn

Nỗi buồn của tác giả vì khát vọng của Lor-ca khơng ai tiếp tục

Niềm tiếc xĩt cái chết, hành trình cách tân nghệ thuật dang

dở của Lor-ca.

NT: so sánh, tượng trưng:

Đoạn thơ gợi lên trong em hình ảnh gì? Nghệ thuật cĩ

gì đặc sắc?

Tác giả suy tư về cuộc giải thốt và giã từ của Lor-ca qua những hình ảnh nào? Chuỗi âm “li-la-li-la-li-la” mang ý nghĩa gì?

•3 Niềm xót thương Lor-ca, suy tư về cuộc giải thoát và giã từ của Lor-ca: đường chỉ tay đã đứt

dịng sơng rộng vơ cùng Lor-ca bơi sang ngang trên chiếc ghi ta màu bạc chàng ném lá bùa cơ gái Di-gan vào xốy nước

chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt

li – la li – la li – la

Tác giả suy tư về sự giã từ của

Lor-ca : đậm chất nghệ sĩ :

 Hình ảnh tượng trưng, đầy

chất thơ: đường chỉ tay đã đứt,

ném lá bùa, ném trái tim mình,

Hoa Li la (Tử đinh hương)

 Nghệ thuật láy âm “li-la li-la li-la”:

- gợi hợp âm của tiếng đàn ghi ta: giàu tính nhạc

- gợi hình ảnh bông hoa buồn, chia li

- gợi chuyến đi thăm thẳm

và đơn độc của người nghệ sĩ

 Tiếng lòng tri ân sâu sắc đối với nghệ sĩ, thiên tài Lor-ca.

 Bài thơ cĩ sự kết hợp hài hồ giữa

hai yếu tố thơ và nhạc, cấu tứ tự sự

 Phong cách tượng trưng, siêu thực

I.TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- Xuất xứ

- Gar-xi-a Lor-ca -Thể thơ

III CHỦ ĐỀ

Bài thơ làm sống lại huyền

thoại Gar -xi-a Lor-ca, một

nghệ sĩ tự do, cô đơn; một

cái chết đầy oan khuất; một

nhân cách cao quý, một tâm