Chi Pheo Tiet 2

- ChÝ cßn lµ ng êi biÕt tù träng.. - ChÝ cßn lµ ng êi biÕt tù träng.[r]

chÝ phÌo

-chÝ phÌo

-PhÇn II T¸c phÈm ChÝ PhÌo

1 nhan đề tác phẩm

1.1 Cái lò gạch cũ

- Là chi tiết nghệ thuật xuất hiện ở phần đầu và cuối tác

phẩm

- Thể hiện cảm quan hiện thực bế tắc, ảm đạm về cuộc

sống và tiền đồ của ng ời nông dân đồng thời có thể khiến độc giả hiểu rằng sự tha hoá mới là mạch vận

động chính của tác phẩm.

1.2 đôi lứa xứng đôi

- Là nhan đề do nhà xuất bản đặt dựa vào mối tình : Chí

Phèo – Thị Nở

- Tên gọi này mang tính giật gân, gây sự tò mò, phù hợp

với thị hiếu của một lớp công chúng bấy giờ, hoàn toàn nhằm vào mục đích th ơng mại mà không gắn với t t ởng chủ đề của tác phẩm

1.3 Chí Phèo

- Khi in lại tác phẩm trong tập Luống cày (1946), Nam Cao đã đặt lại tên là Chí Phèo

- Là nhan đề khái quát, súc tích và cũng đầy đủ nhất về t

t ởng nghệ thuật của tác phẩm

2 Kết cấu, cốt truyện

- Đoạn mở đầu truyện : Chí Phèo say r ợu vừa đi vừa chửi.

- Đoạn 2 : Nhà văn kể lại cuộc đời Chí Phèo kể từ khi là một đứa trẻ mồ côi, đ ợc ng ời dân làng Vũ Đại nhặt về từ cái lò gạch cũ bỏ không đến khi trở thành quỷ dữ của làng “

Vũ Đại Thực chất đây là đoạn miêu tả q ” uá trình tha hoá của Chí Phèo

- Đoạn 3 : Những biến đổi, thức tỉnh ở Chí Phèo sau đêm gặp thị Nở và bi kịch bị cự tuyệt quyền làm ng ời của Chí

- Đoạn cuối : Chứng kiến cái chết của Chí Phèo, thị Nở nhìn nhanh xuống bụng và trong đầu thoáng nghĩ đến cái

lò gạch cũ bỏ không, xa nhà cửa và vắng ng ời qua lại

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

3.1 Quá trình tha hóa của Chí Phèo

Ng ời nông dân hiền

lành,

l ơng thiện

- Chí là một đứa trẻ mồ côi, một anh

canh điền hiền lành nh đất “ ”

- Chí cũng từng có một ớc mơ giản

dị và l ơng thiện

- Chí còn là ng ời biết tự trọng

- Chí là một đứa trẻ mồ côi, một anh

- Chí cũng từng có một ớc mơ giản

dị và l ơng thiện

- Chí còn là ng ời biết tự trọng

Thằng l u manh

- Nhân hình : l u manh, bặm trợn

(cái đầu trọc lốc, cái răng cạo trắng

hớn, mặt đen, cơng cơng, mắt g ờm

g ờm… )

- Nhân tính : hung hăng, liều lĩnh …

- Nhân hình : l u manh, bặm trợn

(cái đầu trọc lốc, cái răng cạo trắng

hớn, mặt đen, cơng cơng, mắt g ờm

g ờm… )

- Nhân tính : hung hăng, liều lĩnh …

Quỷ dữ làng

Vũ Đại

- Hành động của loài quỷ dữ : phá bao

nhiêu cơ nghiệp, đập nát cảnh yên vui

đạp đổ hạnh phúc, làm chảy máu, n ớc mắt của ng ời dân l ơng thiện…

- Mặt Chí là mặt của con vật lạ “ ”…

-

- Hành động của loài quỷ dữ : phá bao

nhiêu cơ nghiệp, đập nát cảnh yên vui

đạp đổ hạnh phúc, làm chảy máu, n ớc mắt của ng ời dân l ơng thiện…

- Mặt Chí là mặt của con vật lạ “ ”…

-

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

3.1 Quá trình tha hóa của Chí Phèo

Hiện t ợng

có tính quy luật

Năm Thọ, Binh Chức

Chí Phèo

Nam Cao đã khẳng định một sự thật đau đớn

ở làng quê Việt Nam tr ớc Cách mạng : hiện t ợng ng ời nông dân l ơng thiện bị chà đạp về tinh thần và thể xác, bị xã hội phi nhân tính c ớp đi cả nhân hình lẫn nhân tính.

Gián tiếp lên án tố cáo các thế lực thống trị thực dân và phong kiến tay sai đã gây ra biết bao tội ác, đã

t ớc đi cả hình ng ời và hồn ng ời của những ng ời nông dân nghèo khổ  Giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm

“Chí Phèo con”

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

3.2 Quá trình hồi sinh của Chí Phèo

Cuộc gặp gỡ với thị Nở và trận ốm đã thức tỉnh phần ng ời ở Chí Phèo :

Từ tỉnh r ợu

đến tỉnh ngộ

- Lần đầu tiên tỉnh táo

- Nhận thức về túp lều của mình

- Lắng nghe những âm thanh của cuộc sống

- Hình dung những cảnh t ợng đang diễn ra bên ngoài.

- ý thức về tâm trạng của bản thân

- “Nao nao buồn nhớ về những ngày xa ” “

xôi , nhớ về một thời đã từng mơ ớc ” …

- Thấy hiện tại thật đáng buồn : già, cô độc, cơ thể h hỏng nhiều

- Lo sợ khi nghĩ về t ơng lai : tuổi già, đói rét, ốm đau nhất là cô độc“ ”

 Với sự trở lại của khả năng nhận thức ngoại giới và nhận thức chính mình

(lý trí) cùng những tình cảm, cảm xúc rất con ng ời, Chí đang thức tỉnh và bắt đầu hồi sinh để trở về kiếp ng ời

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

3.2 Quá trình hồi sinh của Chí Phèo

Cuộc gặp gỡ với thị Nở và trận ốm đã thức tỉnh phần ng ời ở Chí Phèo

Từ ngạc nhiên,

xúc động

và mong ớc hạnh phúc

Khi thị Nở mang nồi cháo hành vào, Chí :

- Ngạc nhiên

- Xúc động ( mắt hình nh ơn ớt )“ ”

- “Thấy lòng thành trẻ con , muốn làm nũng ” “

với thị”

tới khát khao hoàn l ơng

Chí mong muốn trở lại xã hội loài ng ời, làm ng ời dân l ơng thiện :

- “Hắn thèm l ơng thiện”

- “Hắn muốn làm hòa với mọi ng ời”

Chí khát khao hạnh phúc và một mái ấm gia

đình :

-“Giá cứ thế này mãi thì thích nhỉ ?”

-“Hay mình sang đây ở với tớ một nhà cho vui”

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

3.2 Quá trình hồi sinh của Chí Phèo

Từ tỉnh r ợu  tỉnh ngộ  xúc động tr ớc tình ng ời

 khát khao hoàn l ơng  mong ớc hạnh phúc

● Chiều sâu nhân đạo của

ngòi bút Nam Cao

- Nam Cao khẳng định sức sống bất

diệt của “ thiên l ơng L ơng thiện, ”

khát khao hạnh phúc là bản tính tự

nhiên, tốt đẹp và mạnh mẽ của con

ng ời, không thế lực bạo tàn nào có

thể hủy diệt.

- Nhà văn kêu gọi chúng ta hãy tin

vào con ng ời, tin vào bản chất tốt đẹp

của mỗi ng ời, hãy cùng nhau xây đắp

phần ng ời trong mỗi cá nhân để “ ”

nó ngày càng bền vững và tốt đẹp

●Bài học về lẽ sống làm ng ời

- Sống trên đời cần có sự quan tâm, chia sẻ và tình cảm yêu th ơng giữa con ng ời với con ng ời Sống trên “

đời rất cần một tấm lòng - dù chẳng

để làm gì, dù để gió cuốn bay đi ” (Trịnh Công Sơn)

- Tình yêu và tình th ơng chân thành

sẽ giảm bớt thù hận, gìn giữ và nuôi

d ỡng nhân tính Nó có sức mạnh cảm hóa con ng ời

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

3.3 Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm ng ời của Chí Phèo

Tâm trạng của Chí

Thất vọng,

đau đớn

Phẫn uất, Tuyệt vọng

- Thất vọng : khi nghe thị trút hết “

lời bà cô và bỏ ra về ”

- Đau đớn : khi thị Nở dứt khoát từ

chối hắn, lại còn giúi cho hắn một

cái ngã lăn  Uống r ợu nh ng càng

uống càng tỉnh, hắn ôm mặt khóc “

r ng rức ”

- Trong cơn phẫn uất : Chí Phèo đã

xách dao ra đi, định đến nhà thị Nở

để đâm chết bà cô thị nh ng b ớc chân lại đ a đến nhà Bá Kiến

- Trong sự tuyệt vọng : đâm chết Bá

Kiến, rồi tự sát

Bà cô thị Nở không đồng ý  thị Nở từ chối giúp Chí Phèo hoàn l ơng

 Chí Phèo rơi vào bi kịch không lối thoát, bị kh ớc từ quyền làm ng ời

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

3.3 Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm ng ời của Chí Phèo

- Hành động của Chí Phèo là tất yếu, không phải là hành động mù quáng

do hơi men mà là kết quả của việc Chí Phèo đã hồi sinh, nhận ra cảnh ngộ oái oăm, trớ trêu của cuộc đời mình Không thể làm quỷ dữ để đập phá, “ ”

chém giết nh tr ớc bởi Chí đã thức tỉnh Nh ng làm một ng ời l ơng thiện cũng không xong bởi ai cho hắn và giúp hắn hoàn l ơng ? Kẻ thù của hắn đâu phải chỉ có mình bá Kiến mà là cả cái xã hội phi nhân tính lúc bấy giờ Chính vì thế, cái chết là tất yếu, là sự giải thoát duy nhất dành cho Chí

- Tr ớc đây để tồn tại Chí Phèo đã phải bán bộ mặt ng ời và linh hồn ng ời “ ”

cho quỷ dữ Đến nay khi linh hồn đã trở về Chí Phèo lại phải đổi cả sự sống của mình Nh vậy, cái chết của Chí Phèo có ý nghĩa tố cáo mãnh liệt cái xã hội thực dân nửa phong kiến không những đẩy ng ời nông dân vào con đ ờng l

u manh hóa mà còn đẩy họ vào chỗ chết

- Cái kết cục ấy cũng cho thấy mối xung đột giai cấp quyết liệt ở nông thôn Việt Nam tr ớc Cách mạng tháng Tám Qua đó, tác giả vừa chỉ ra một chân lý giản dị của đời sống : tức n ớc vỡ bờ vừa lên tiếng bênh vực, đòi “ ”

quyền sống, quyền làm ng ời l ơng thiện cho ng ời dân nghèo

3 hình t ợng nhân vật Chí Phèo

Đánh giá chung qua hình t ợng nhân vật Chí Phèo :

• Nam Cao đã dành phần lớn các trang viết của mình để khắc họa, tô

đậm bản chất l ơng thiện và phẩm chất tốt đẹp của ng ời nông dân ngay cả khi họ đã bị xã hội thực dân nửa phong kiến tàn ác biến thành quỷ dữ

 Qua đó, nhà văn đặt ra vấn đề : cần phải kiên quyết đấu tranh với cái

ác, cái xấu để bảo vệ nhân tính; phải quan tâm, nuôi d ỡng phần ng ời

thế giới nội tâm nhân vật, khơi dòng ý thức, tâm lý, làm hiện hình các dạng thái cảm xúc, tình cảm phức tạp vừa nối tiếp vừa đan xen trong tâm trí con ng ời

Gi¸ trÞ t t ëng, nghÖ thuËt

1.1 Nam Cao phát hiện và khẳng định thiên tính

đẹp đẽ, sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của con

ng ời ngay cả khi họ bị xã hội phi nhân tính chà

đạp, c ớp đi hồn ng ời

Nhà văn khẳng định một chân lý: dù ở trong hoàn cảnh nào bản chất

l ơng thiện của con ng ời vẫn luôn tồn tại

1.2 H ớng thiện và khát vọng sống, hạnh phúc là bản tính tự nhiên và ớc muốn vĩnh hằng của loài

ng ời

nhà văn kêu gọi : hãy tin vào con ng ời, tin vào nhân tính, thiện căn tốt

đẹp có trong mỗi chúng

ta

1 Giá trị t t ởng

• Nghệ thuật xây dựng và

điển hình hóa nhân vật.

• Nghệ thuật miêu tả và phân tích tâm lý nhân vật.

• nghệ thuật kể chuyện

thanh, đa giọng.

• Cốt truyện hấp dẫn, tình tiết đầy kịch tính và luôn biến hóa bất ngờ.

• Kết cấu độc đáo.