Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ chủ yếu dùng trong các tác phẩm văn chương, không chỉ có chức năng thông tin mà còn thoả mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người.. Nó là ngôn ngữ được tổ chứ[r]
Trang 2I Ng«n ng÷ nghÖ thuËt1 Ngữ liệu
1 Chúng ta phải đoàn kết, đoàn kết nhiều thì mới có thành công, thành công lớn
2 Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công đại thành công
(Hồ Chí Minh)
Trang 3- Giống nhau: về nội dung - cùng đề cập đến mối quan hệ
Em có nhận xét gì về nội dung
và hình thức của 2 ngữ liệu?
1 Chúng ta phải đoàn kết, đoàn kết nhiều thì mới có thành công, thành công lớn
2 Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công đại thành công
(Hồ Chí Minh)
Trang 4+ Ở ngữ liệu 1: sử dụng lời nói hàng ngày
-> Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt.
+ Ở ngữ liệu 2: các từ ngữ được xếp đặt, tổ chức ngắn gọn, mạch lạc, rõ
ràng đạt hiệu quả giao tiếp cao -> sử dụng ngôn ngữ một cách nghệ thuật
nghệ thuật.
Ngôn ngữ nghệ thuật là gì?
- Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm.
(ngôn ngữ văn chương, ngôn ngữ văn học)
2 Khái niệm
Trang 5- Văn bản nghệ thuật.
Hãy cho biết phạm vi sử dụng của ngôn ngữ nghệ thuật?
- Lời nói hàng ngày.
- Văn bản thuộc các phong cách ngôn ngữ khác.
Trang 63 Phân loại
- 3 loại:
Ngôn ngữ trong các văn bản nghệ thuật được chia
thành mấy loại?
+ Ngôn ngữ tự sự trong truyện, tiểu thuyết, bút kí, kí sự, phóng sự…
+ Ngôn ngữ thơ trong ca dao, vè, thơ…
+ Ngôn ngữ sân khấu trong kịch, chèo, tuồng.
Trang 74 Chức nănga Ngữ liệu
Đọc bài ca dao trên, em có nhận xét gì về nội dung và
cách thức thể hiện?
Thuyền về có nhớ bến chăng Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
(Ca dao)
Trang 8- Nội dung: tấm lòng thuỷ chung của Bến đối với Thuyền
(từ ngữ: khăng khăng đợi).
- Nghệ thuật: sử dụng hình ảnh ẩn dụ.
-> giãi bày tình cảm, tấm lòng của người con gái một cách kín đáo, tế nhị.
Ngôn ngữ nghệ thuật có
chức năng gì?
+ Bến: người con gái.
+ Thuyền: người con trai.
Trang 9- Chức năng thông tin:
- Chức năng thẩm mĩ:
Cung cấp những kiến thức hoặc thông tin
về sự vật hiện tượng.
Biểu hiện cái đẹp và khơi gợi, nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ
Chất liệu để tạo nên ngôn ngữ nghệ thuật là gì?
Trang 10- Khác ngôn ngữ hàng ngày: chức năng thẩm mĩ.
Do đâu mà ngôn ngữ nghệ thuật có chức năng thẩm mĩ?
-Do sự lựa chọn, xếp đặt, trau chuốt tinh luyện của
người sử dụng nhằm mục đích thẩm mĩ khác nhau.
Trang 11Đọc phần ghi nhớ SGK
Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ chủ yếu dùng trong các tác phẩm văn chương, không chỉ có chức năng thông tin mà còn thoả mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người Nó là ngôn ngữ được tổ chức, xếp đặt, lựa chọn, tinh luyện từ ngôn ngữ thông thường
và đạt được giá trị nghệ thuật - thẩm mĩ.
Trang 12II Phong c¸ch ng«n ng÷ nghÖ thuËt.
1 Tính hình tượng
a Ngữ liệu
Buổi chiều ứa máu Ngổn ngang những vũng bom
(Nguyễn Đình Thi)
Trang 13- Từ ngữ: máu, ngổn ngang và bom
Có từ ngữ nào đáng chú ý? Tác dụng của của việc sử dụng từ ngữ đó?
-> Cảnh tượng: chiến tranh khốc liệt.
Sự tàn khốc của chiến tranh được
Trang 14- Hình ảnh: vũng bom
-> mang tính hình tượng cao
Bởi “vũng” thường trực có nước + máu -> có sức tố
cáo mạnh mẽ, những “vũng bom” đạn Mỹ trút xuống làng quê chính là những “vũng máu”.
Trong phong cách ngôn ngữ nghệ thuật, tính hình tượng được thể hiện
như thế nào?
Trang 15-Tính hình tượng là đặc trưng cơ bản của
ngôn ngữ nghệ thuật.
+ Thể hiện ở cách diễn đạt thông qua một hệ thống các hình
ảnh, màu sắc, biểu tượng… để người đọc dùng tri thức,
vốn sống liên tưởng, suy nghĩ rút ra kết luận nhất định.
+ Tính hình tượng có thể được hiện thực hoá thông qua các biện
b Đặc điểm
Trang 16-Kết quả: tính hình tượng làm cho ngôn ngữ
nghệ thuật trở nên đa nghĩa + hàm súc.
Kết quả của việc sử dụng ngôn ngữ
có tính hình tượng?
Trang 17c Bài tập
Hãy phân tích tính hình tượng trong câu thơ sau?
Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước, Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen
(Chinh phụ ngâm - Đặng Trần Côn)
Trang 18Yêu cầu cần đạt
- Hành động: dạo hiên, từng bước, rèm thưa rủ thác
- Từ ngữ: vắng, thầm
Hành động và từ ngữ đó đã diễn tả tâm trạng gì của nhân
vật trữ tình?
-> Buồn, cô đơn, lẻ loi, nỗi lòng không biết