Chuong I Bai 01

 Khái niệm CSDL : một CSDL là một tập hợp các dữ liệu có liên quan với nhau, chứa thông tin của một tổ chức nào đó (như một trường học, một ngân hàng, một công ti, một nhà máy…), được l[r]

Trang 1

Ngày dạy: … / … / 2010

Chương I – KHÁI NIỆM VỀ CƠ SỞ DỮ LIỆU

§1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

(Tuần 1 – Tiết 1)

I Mục tiêu bài học

Kiến thức:

 Biết các vấn đề thường phải giải quyết trong một bài toán quản lí và sự cần thiết phải có

cơ sở dữ liệu;

 Biết vai trò của cơ sở dữ liệu trong học tập và cuộc sống;

 Biết các mức thể hiện của cơ sở dữ liệu;

 Biết các yêu cầu cơ bản đối với hệ cơ sở dữ liệu

Kĩ năng:

Thái độ:

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

 Giáo viên: Sách giáo khoa, sách giáo viên, hình minh họa hồ sơ học sinh

 Học sinh: Sách giáo khoa

III Phương pháp

 Thuyết trình, vấn đáp

IV Tiến trình

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Giảng bài mới

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung

Hoạt động 1: Bài toán quản lí

GV: Theo em để quản lí thông tin về điểm của

học sinh trong một lớp em nên lập danh sách

chứa các cột nào?

HS: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi: Để quản lí

chúng ta cần tạo một bảng gồm các cột như số

thứ tự, họ tên, ngày sinh, giới tính, điểm toán,

điểm lí, điểm hóa, điểm văn, điểm tin

GV: Phân tích câu trả lời của học sinh

GV: Nếu dữ liệu được lưu trữ một cách đầy đủ

và hợp lí, nó còn cho phép “nhìn thấy” những

điều không ghi trong sổ sách Khi đó, nó còn

đóng vai trò hỗ trợ quyết định

HS: Theo dõi, ghi chép

1 Bài toán quản lí

Công tác quản lí chiếm phần lớn trong các ứng dụng tin học, hầu như mọi tổ chức đều có nhu cầu quản lí

Để quản lí học sinh trong nhà trường, người

ta thường lập các bảng biểu gồm các cột, để chứa thông tin cần quản lí

Ví dụ: Để quản lí học sinh ta có thể tạo một bảng như sau:

Trang 2

GV: Cho dù thuộc lĩnh vực ứng dụng nào, việc

xử lí thông tin trong bài toán quản lí cũng có

những đặc điểm chung: tạo lập hồ sơ, cập nhật

hồ sơ, khai thác hồ sơ

GV: Ngoài 3 công việc trên, lập kế hoạch và ra

quyết định cũng là một công việc thường gặp

trong xử lí thông tin của một tổ chức, tuy

nhiên, chúng ta xem như là mục tiêu chung của

3 công việc nói trên mà không xem là một

công việc thứ tư

4 Củng cố

 Nhắc lại một số khái niệm trọng tâm: cơ sở dữ liệu, hệ QTCSDL…

5 Dặn dò

 Xem trước phần tiếp theo của bài

V Rút kinh nghiệm

Trang 3

Ngày dạy: … / … / 2010

Kiến thức:

Kĩ năng:

Thái độ:

Hãy nêu các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức? Cho ví dụ?

Hoạt động 1: Khái niệm cơ sở dữ liệu và hệ

quản trị cơ sở dữ liệu.

GV: Dữ liệu lưu trên máy có ưu điểm gì so với

một dữ liệu lưu trên giấy?

HS: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi

GV: Vậy theo em thế nào là một CSDL?

HS: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi

GV: Để người sử dụng có thể tạo CSDL trên

máy tính ta phải có một phần mềm và phần

3 Hệ cơ sở dữ liệu

a) Khái niệm CSDL và hệ QTCSDL

 Khái niệm CSDL: một CSDL là một tập

hợp các dữ liệu có liên quan với nhau, chứa thông tin của một tổ chức nào đó (như một trường học, một ngân hàng, một công ti, một nhà máy…), được lưu trữ trên các thiết bị nhớ

để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của nhiều người dùng với nhiều mục đích khác nhau

 Khái niệm hệ QTCSDL: Phần mềm

cung cấp một môi trường thuận lợi và hiệu quả

Trang 4

Hoạt động 2: Các mức thể hiện của CSDL

GV: Có ba mức trừu tượng dùng để mô tả

CSDL: mức vật lí, mức khái niệm và mức

khung nhìn (Cho học sinh xem hình 8

SGK/12)

GV: Phân tích rõ hơn cho học sinh về ba mức

thể hiện của cơ sở dữ liệu

HS: Theo dõi, ghi chép.

 Cơ sở dữ liệu

 Hệ quản trị cơ sở dữ liệu

 Các thiết bị vật lí: máy tính, đĩa cứng, mạng…

b) Các mức thể hiện của cơ sở dữ liệu

 Mức vật lí: là một tập hợp các tệp dữ

liệu, tồn tại thường xuyên trong thiết bị nhớ

 Mức khái niệm: là sự trừu tượng hóa thế

giới thực khi nó gắn với người sử dụng Ví dụ: CSDL Lớp có thể được mô tả như một bảng, mỗi cột là một thuộc tính, mỗi hàng tương ứng với dữ liệu về một học sinh

 Mức khung nhìn: là một phần của

CSDL khái niệm hoặc sự trừu tượng hóa một phần của CSDL khái niệm Một CSDL chỉ có một CSDL vật lí, một CSDL khái niệm nhưng

có thể có nhiều khung nhìn khác nhau

4 Củng cố

 Nhắc lại một số phần quan trọng: khái niệm CSDL, hệ QTCSDL, hệ CSDL, ba mức thể hiện của CSDL

5 Dặn dò

 Xem tiếp phần “Các yêu cầu cơ bản của một hệ CSDL”

Trang 5

Ngày dạy: … / … / 2010

Kiến thức:

Kĩ năng:

Thái độ:

- Nêu khái niệm CSDL, hệ QTCSDL?

- Các mức thể hiện của CSDL?

Hoạt động 1: Các mức thể hiện của CSDL

GV: Có ba mức trừu tượng dùng để mô tả

CSDL: mức vật lí, mức khái niệm và mức

khung nhìn (Cho học sinh xem hình 8

SGK/12)

GV: Phân tích rõ hơn cho học sinh về ba mức

thể hiện của cơ sở dữ liệu

c) Các mức thể hiện của cơ sở dữ liệu

 Mức vật lí: là một tập hợp các tệp dữ

liệu, tồn tại thường xuyên trong thiết bị nhớ

 Mức khái niệm: là sự trừu tượng hóa thế

giới thực khi nó gắn với người sử dụng Ví dụ: CSDL Lớp có thể được mô tả như một bảng, mỗi cột là một thuộc tính, mỗi hàng tương ứng với dữ liệu về một học sinh

 Mức khung nhìn: là một phần của

CSDL khái niệm hoặc sự trừu tượng hóa một phần của CSDL khái niệm Một CSDL chỉ có một CSDL vật lí, một CSDL khái niệm nhưng

Trang 6

GV: Lấy ví dụ, phân tích cho học sinh rõ từng

yêu cầu của một cơ sở dữ liệu

Hoạt động 3: Một số ứng dụng

GV: Nêu một số ứng dụng quản lí mà em biết?

HS: Suy nghĩ và trả lời

GV: Nêu một số ứng dụng trong quản lí.

 Tính toàn vẹn: Các giá trị dữ liệu được

lưu trữ trong CSDL phải thỏa mãn một số ràng buộc, tùy thuộc vào hoạt động của tổ chức mà CSDL phản ánh

 Tính nhất quán: Sau những thao tác cập

nhật dữ liệu và ngay cả khi có sự cố (phần cứng hay phần mềm) xảy ra trong quá trình cập nhật, dữ liệu trong CSDL phải đảm bảo được tính đúng đắn

 Tính an toàn và bảo mật thông tin:

CSDL cần được bảo vệ an toàn, phải ngăn chặn được những truy xuất không được phép

và phải khôi phục được CSDL khi có sự cố ở phần cứng hay phần mềm

 Tính độc lập: Vì một CSDL phải phục

vụ cho nhiều mục đích khai thác khác nhau nên dữ liệu phải độc lập với các ứng dụng, không phụ thuộc vào một vài bài toán cụ thể

 Tính không dư thừa: CSDL thường

không lưu trữ những dữ liệu trùng lặp hoặc những thông tin có thể dể dàng suy diễn hay tính toán được từ những dữ liệu đã có Sự trùng lặp thông tin vừa lãng phí bộ nhớ để lưu trữ, vừa dễ dẫn đến tình trạng không nhất quán thông tin

e) Một số ứng dụng

Việc xây dựng, phát triển và khai thác các

hệ cơ sở dữ liệu ngày càng nhiều hơn, đa dạng hơn trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế, xã hội, giáo dục, y tế…

4 Củng cố

 Nhắc lại một số phần quan trọng: các yêu cầu cơ bản của một CSDL

5 Dặn dò

 Xem trước bài 2 “Hệ quản trị cơ sở dữ liệu”

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	75,5 KB