Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn báo chí: Phần 1

Tài liệu Hồ Chí Minh trả lời phỏng vấn báo chí do Nguyễn Sông Lam, Nguyễn Lam Châu tuyển chọn, tập hợp 97 bài phỏng vấn báo chí trong và ngoài nước của nhà báo chính luận vĩ đại Hồ Chí Minh, được tuyển chọn từ bộ Hồ Chí Minh Toàn tập của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, xuất bản năm 1995-1996. Tài liệu gồm 2 phần, sau đây là phần 1. Mời bạn đọc cùng tham khảo.

à T ù t ầ C ti >

D en h N h èn

HổCHl MINH

Tra linjhong van

K Ỷ NIỆM 117 NÁM NGÀY SINH CHÙ TỊCH H ỏ CHÍ MINH

NHÀ XLẲT BẢN THANH NÍRN

Hố Chí Minh NGƯỜI THẮY CỦA BÁO CHÍ CÁCH MẠNG

(Thay lòi giói thiệu)

H ồ C h í M in h có m ộ t tầ m n h ìn c h iế n lư ợ c và s ự h iểu

H HồCHtMÌniH

Ngoài việc sáng lập nhiều tờ báo, H ồ C hí Minh còn

là một nhà báo tài năng với tầm hiểu biết sâu, rộng,

kh ả năng quan sát, nắm bắt vấn đ ề nhạy cảm Người

đả viết bài cho rất nhiều tờ báo trong ưà ngoài nước từ những năm 20 của th ế kỷ XK cho đến ỉúc từ g iã cõi đời, điển hình là các tờ: N gười cù n g k h ổ , N h â n đ ạ o , T hư tín q u ố c tế, Đ ời s ố n g c ó n g n h ả n , C ờ đỏ (quốc tế),

N h â n d ã n , T h a n h niên (tron g nước) T ro n g cuộc đời hoạt động cách m ạng của minh, n h à báo Hồ Chí Minh đ ă có hơn 2.000 bài viêi với nhiều th ể lo ạ i và bút dan h kh ác nhau Sức m ạnh của những bài viết đó đã góp p h ần lật nhào ách áp bức, bóc lột, xâm ỉược của thực dân và đ ế quốc, giàn h lại độc ỉập, tự do cho T ổ quốc, m ở ra một kỷ nguyên, một thời đ ạ i mới bắt đầu bằng hình ản h lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên Quảng trường B a Đinh ngày 2 tháng 9 năm 1945

Trước và sau k h i trở thành lãn h tụ của Việt Nam,

H ồ C h í M inh là nhăn vật đưỢc các p h ó n g viên trong nước và quốc t ế p h ồn g vấn rất nhiều Tầm hiểu biết, vốn văn hóa, tư tưởng, tác phong, đ ạ o đức, lôĩ sống của Người là m ột đ ề tài tuyệt vời đế'các n h à báo kh a i thác và truyền tải tới cõng chúng Đ ặc biệt, sau khi Việt N am giàn h độc lập dân tộc và tiến h àn h hai cuộc

kh án g chiến bảo vệ Tô quốc thi các tờ báo, hãn g thông tấn, đ à i p h á t thanh quốc tếlu ôn quan tâm đến H ồ Chi

M inh - lãn h tụ thiên tài của cách m ạn g Việt Nam Có nhiều tờ báo, hãn g thông tấn đ ă p h ỏn g vấn Hồ Chi

Minh nhiều lần trong nhiéu g iai đoạn m à điển hình

th ể trích bài trả lời phỏng vấn của báo Freres D' Armes đ ế thấy rõ điều đó:

“Hỏi: Thưa Chủ tịch, Chủ tịch ghét g ì nhất?

T rả lòi: Điều ác.

Hỏi: Thưa Chủ tịch, Chủ tịch yêu g i nhất?

T rả lòi: Đ iề u t h iệ n

Hỏi: Chủ tịch cầu mong g i nhất?

Trả lời: Nền độc lập của nước tôi và của tất cả các nước trên hoàn cầu.

Hỏi: Thưa Chủ tịch, Chủ tịch sợ g i nhất?

sỢgí hết uà nhất thiết không được sợ gi."

ở H ồ C hí M i n h có một sức cuốn hút, một sự cảm hóa kỳ diệu S au những ỉần phỏn g vãn, nhiều nhà báo quốc tê đ ã xem H ồ C hí M inh là thần tượng, là tấm gương cả uề n ghề nghiệp, tri tuệ và tác phong, đ ạo đức điển hình n hư nhà văn, nhà báo E.Côbêlép, nhà báo W.Bớcsét

Ạ - P HÒNG VẮN BÁO CHÌ 1^ ]

[»] Hâ CHÍ MINH

Nhân kỷ niệm 117 năm ngày sinh của Chủ tịch H ồ Chí M inh (19-5-1890 ■ 19-5-2007) và kỷ niệm 82 năm ngày báo c h í cách m ạn g Việt Nam, chúng tôi xin trăn trọng giới thiệu tới những người ỉàm báo và đông đ ảo độc g iả cả nước cuốn sách: "Hồ C hí M in h tr ả lời

p h ỏ n g v ấ n b á o c h i ” gồm 98 b ài trả lời phỏng vấn báo c h í trong và ngoài nước của n hà báo chinh luận

vĩ đ ại H ồ C hí Minh.

N G U Y ỄN SÔ N G LAM

TRẢ LỞ PHỎNG VẤN CÙA PHÓNG VIÊN BÂO Yi CHÊ PAO‘‘'

C uộc tr a o đối g iữ a N A Q , P h a n V ă n T rư ờn g, 1 đ ại

b iể u T r iề u T iê n là K im T ch o n g W en v à 1 p h ó n g viên

M ỹ tạ i n h à p h ó n g v iên :

PV: Ông đến P h áp với mục đích g ìì

Đáp: Để đòi nhữ ng quvền tự do mà chúng tôi phải được hưởng

PV: Chương trinh của ông là gi?

Đáp: Luôn luôn tiến lên phía trưỏc, tuỳ theo sức

m ạ n h c ủ a c h ú n g tô i

Hỏi về những công việc của Đ ảng ở Đông Dương và những cuộc khỏi n gh ĩa nổ ra từ đầu chiến tranh, Nguyễn Ái Quôc đáp:

“Mục đích của chính quyển Pháp hoàn toàn khác với mục đích của người N h ật ỏ T riểu Tiên Người Nhật muôn N hặt B ản hoá hoàn toàn người Triều Tiên Còn nước Pháp, thì ngưỢc lại, muôn duy trì vĩnh viễn sự

b ấ t bình đẳng giữa người An Nam và ngưòi Pháp, nó muốn, bằng cách lợi dụng lao động của người An Nam, bòn rú t vô tậ n các sản phẩm đủ loại m à Đỏng Dương

rấ t sẳn và cô’ gắng không cho người An Nam tự tạo cho mình một vị trí kin h tế độc lập Các thứ th u ế đủ loại

C) H ó C h i M inh toàn lậ p - T ậ p 1 -NXÕ Chkìh tỉị Quốc gia H.1995, tr.473.

A / PHÒNG VẤN BÁO CHÍ Ị ọ |

Ịio ] Hồ CHÍ MIIVH

B á c Hồ ở Phủ Chủ tịch

À n h : N gu yễn T iế n Lợi

cũng như những biện pháp hạn c h ế và ch ế độ giáo dục công cộng đều xu ất phát từ nhũng toan tính đó Bằng cách cản trỏ văn m inh và tiến bộ của dân tộc An Nam,

ngưòi P h á p v ĩn h v iễn đ ặ t d ân tộ c n à y r a n goài lề củ a

vãn minh th ế giói và buộc họ phải đáp ứng vô cùng tậ n những đòi hỏi không ngừng thay đổi của chúng Trong những năm gần đây, điểu kiện sống ở Đông Dương trở nên thảm h ại chưa từng thấy”

Hỏi về nhừng h oạt động từ khi đến Pháp, Nguyễn

Ái Quô'c trả lồi:

“Ngoài việc vận động các th àn h viên Nghị viện, tôi

đã tìm cách nhen nhóm thiện cảm mỗi nơi một chút, trong đó Đ ảng X ã hội đã tỏ ra ít thoã m ãn với các biện pháp củ a Chính phủ và đã sẵn lòng ủng hộ chúng tôi

ở P h á p , đ ó l à h y vọng d u y n h ấ t c ủ a c h ú n g tô i v ề

hoạt động của chúng tôi ờ các nước khác, chính ố nước óng (Mỹ) chúng tôi có nhiều th àn h công hơn Còn ở chỗ khác, ở đ â u chúng tôi cũng chỉ gập khó khăn”.Nguyễn Ái Quô’c tiếp tục trình bày thật cảm động vể tình hình kinh té', tình trạng giáo dục, đời sông khổ sỏ của người An Nam ỏ Đông Dương, ô n g Phan cũng kể rất tỉ

mỉ vể cuộc đòi gian nan của ông trưóc mặt Kim Tchong Wen và mọi người trong hãng thông tãh của ông

B á o Yi C h ê P a o xuất bàn ở Thiên Tân,

Trung Q uốc, ngáy 2 0 -9 -1 9 1 9

in trong sách: Thu Trang: Ho Chi Minh

à Paris, Pari 1993, tr.69-70

Dịch theo bài in trong sách

Ho Chi Minh à P arís.

PHÒNG VẤN BÁO CHÍ [ u Ị

[>2 | hóchĩMIIUH

TRẢ LỜI PHỎNG VẤN CÙA PHÓNG VIÊN BÁO L' UNITÀ""''

• Tôi hỏi an h ở đâu đến ĩ

• T ô i là người An Nam - b ị Pháp cai trị, học sinh Trưồng đại học Phương Đông ở M átxcơva Tôi tên là Nguyễn Ái Quốc

- Anh k ể cho nghe về đời học sinh đưỢc không'?

• Được

Trong nưốc, tÔL lao động d nông thôn, tô i ròi Tổ quốc tôi cách đây mười ba năm

- Tại sao an h lại sang châu Ả u ì

■ Trước đây tôi có đọc một sỗ^tò báo phát h ành sang nước tôi, m ột vài tò có tính chông đối ở An Nam, có những ngưòi iính lê dương do Poàngcarê (Poincaré) gửi sang để cải huấn Những ngưòi lín h lê dương này đọc đủ thứ Họ là những kẻ chống đối về b ả n ch ất Họ cho tôi đọc các báo Pháp Vì thê tôi nảy ra ý niuôii san g xem “m ẫu quốc” ra sao và tôi đã tới P ari Khi

(1) Trà lời phòng vắn của phòng viên Giôvanni Giécmanéttô, đàng ỉrèn bào L V n it à cua

Oàng Công sần Ỷ từ nám 1924 Nẳm 1973 đỗng chi Rendô Mảctineli, đảng viên Ding Cộng $àn Ỷ ổằ tìm thấy bối bảồ này Bài bào đỗ được ởẳng lại trên tà R in a sitta , cơ quan

lỳ luạn cùa Đảng Cộng sàn y.

C) H ổ C h ỉ Minh toàn tập - T ặ p l ' N XB Chỉnh ƯỊ Qiíỗc gia, H 1995, tr.480.

Trường đại học Phương Đông ở M átxcơva mở, tôi bèn xin học.

- Trường có đông học sin h không?

- T ấ t cả có 1.025 người học thuộc 62 xứ thuộc địa trong đó có 150 gái, 8 9 5 vào Đ ảng Cộng sản Trong sô 1.025 ngưòi học, 547 là nông dân, khoảng 300 là công nhân, còn là trí thức tư sản

- Anh nghĩ thê nào về sáng k i ế n Bônsơvích này?

■ Tôi rấ t phấn khỏi đốỉ vối sáng k iến này Tôi đã đọc nhiều tuyên bô' ủng hộ và đoàn k ết của những ngưòi chông đcTi nhưng không ngưòi nào đem lại cho chúng tôi m ột sự giúp đỡ th iế t thực đê th o át khỏi chế

độ nô lệ mà những “người đi gieo rắc văn minh” đang giam hãm chúng tôi Tôi cho rằn g sáng kiến này sẽ đem lại những k ết quả r ấ t tốt Nhiều người đã hiểu tình trạn g kém cỏi của chúng tôi nhưng chưa có ai, trừ những người làm cách m ạng Nga, chỉ cho chúng tòi con đường đi đến giải phóng, ớ Bacu, năm 1921, lần đầu tiên trong lịch sử của giai cấp vô sản, đã họp một đại hội các dân tộc phương Đông và chính Lênin, đồng chí Ilítsd th â n m ến của chúng tòi, đă nêu lên những để á n và hưóng dẫn chúng tôi đi những bước đầu đế làm cho chúng tô i có k h ả năng cùng tiến bước với giai cấp vô sản th ê giới

- Tay a n h làm sao thể?

- Không sao • anh tr ả lòi - Tôi m ang vòng hoa của

học sinh viếng Lênin, vì th ế h ai ngón tay tôi bị tê cóng

- Các an h có bao n h i ê u g iá o sư ĩ Chương tr in h có những m ôn gi?

(^ r d /M phông vắn BÂO c h í [13]

[>4] H ã C H í M in i H

- C h ú n g tôi có 150 giáo sư dạy các môn: khoa học

x ã hội, toán, duy v ật lịch sử, lịch sử phong trào công nhân, khoa học tự nhiên, lịch sử cách mạng, k in h tế

ch ính trị học.v.v Trường đại học có một phòng chiếu bóng, một thư viện 4 7 0 0 0 cuốh sách Mỗi dân tộc có một thư viện riêng gồm sách, báo, tạp chí N ên b iết là chúng tôi thuộc 62 dân tộc m à đoàn k ế t vói nhau như anh em ruột th ịt Người học tự viết lấy báo hàng tuần Chúng tôi có một nhà an dưõng ở Crim e và h a i nhà nghỉ hè, m ột trong h ai nhà đó trưốc cách m ạng là lảu đài củ a m ột qu ận công

Anh hãy h ìn h dung là ỏ trê n đỉnh ngọn th áp của lâu đài, gần con quạ, biểu tượng của đê chế, phấp phới

lá cờ đỏ và ở trong phòng khách, th ay vào ngài quận công, là những ngưòi nông dân T riều T iên hoặc

Á cm êni nô đùa vối nhau

- Ai n ấu cho các an h ăn?

cũng thay phiên nhau làm việc ở thư viện, ở câu lạc

bộ, g iặt giũ Chúng tôi tổ chức th àn h công xã Công xã họp m ột tu ần một lầ n để thảo luận chính tr ị và tổ chức các buổi biểu diễn nghệ th u ật, g iải trí N hững sự

sa i phạm sẽ do một “toà án”, do công xã bầu ra nếu thấy cần th iết, xét xử

- K hi học xong, an h d ự địn h ỉàm gì?

- Dĩ n h iê n là tôi sẽ trở về T ổ quôc tôi để đấu tran h

cho sự nghiệp của chúng tôi ớ bên chúng tôi có nhiều việc phải làm lấm Chúng tôi chẳng có quyền gì cả, trừ quyền đóng th u ế cho “mẫu quốc” Pháp, cho bọn chủ

b ản xứ Sự việc nổi b ậ t n h ấ t là như th ế này: C húng tôi

là nhữ ng người b ị đô hộ, như đồng ch í biết, ch ú n g tôi

là nhü n g dán tộc “hạ đẳng", và vì th ế chúng tôi không

có quyền ứng cử, bầu cử ớ nước Nga, ỏ cái nưóc của những người dã m an - giai cấp tư sản dân chủ gọi các đồng ch í Nga như th ế - chúng tôi có đầy đủ những quyền như công dân Nga T h ậ t vậy, những đại biểu của chúng tôi do Xô viết của chúng tôi bầu ra theo đúng kỳ hạn, đã cùng hội họp với các đại biểu công, nông, binh Đó, anh đã thấy rõ sự đối xử khác nhau của ch ế độ dân chủ tư sản và ch ế độ dân chủ công nhân đối với chúng tôi!

Chúng tôi đã đau khổ nhiều và chúng tôi còn phải đau khổ nữa Những ngưòi “k h ai hoá” các nưỏc chúng tôi không đế chúng tôi tự do Nhưng chúng tôi tiếp tục

đi th eo con đường Cách m ạng T háng Mười đà vạch ra, chúng tôi sẽ vặn dụng vào thực tiễn những bài học đã học được Các đồng chí của tô i làm việc phấn khởi, tin tưởng, nghiêm túc Nhiều người còn r ấ t trẻ đã có một trìn h độ m ácxít ít có th ể tưởng tượng là có th ể có được vào tuổi đó Chúng tôi hiểu rõ là chúng tôi có trách nhiệm râ't nặng n ể và tương ỉai của các dân tộc thuộc địa tuỳ thuộc vào sự tuyên truyền và tinh th ần hy sinh của chúng tôi

ở phương Đông, từ Xyri đến T riều Tiên, tôi chì nói các nưỏc thuộc địa và nửa thuộc địa, có một diện tích rộng m ênh mông với hdn 1.200 triệu dân c ả vùng rộng lớn này nằm dưổi ách thốhg tr ị của chủ nghĩa đê quốc tư b ản chủ nghĩa Các dân tộc ỏ đó không bao giò

có thê ngẩng đầu ỉêii được nếu không gắn bó vối giai cấp vô sản th ế giối Những nghị quyết của phái xă hội dân chủ tỏ cảm tình dù nồng n h iệt đến đâu cũng không có sức nặng

^ r -â /H phỏng vấn báo c h í |]15]

H Hố CHÍ MIIUH

Việc th àn h lập Trường đại học Bồnsơvích đã mở ra một thòi đại mới trong lịch sử các dân tộc thuộc địa ỏ phương Đông, và nhà trường đã dạy chúng tôi nguyên

lý đấu tran h giai cấp, và nhà trường đã đặt môi liên

hệ giữa chúng tôi với các dân tộc phưdng Tây và trang

bị cho chúng tôi - nhũng người nô lệ, k h ả năng hoạt động ch ật chẽ

- K h í hậu nước N ga t h ế nào, có cực lắm không?

• Có Tôi chưa quen tuy đã ỏ 2 nàm N hưng không sao,-tôi sẽ khắc phục được,

Tôi đi thăm một công xã nông nghiệp Thôi chào anh

B á o L'U nità, ngày 1 5-3-1924 Đáng báo Nhân dàn, s ố 6961, ngày 18-5-1973

TRẢ LỜ CÁC NHÀ BÂO

VÈ LỜ TUYÊN BỐ M Ớ ĐÂY CỦA TỔNG THỐNG MỸ TƠRUMAN‘‘

Cứ xét 12 điểm chính sách đốí ngoại của Hoa Kỳ này, thì đểu có ý nghĩa công m inh chính trực cả, nhưng riêng nảm điểm có quan hệ m ật th iết vói các dân tộc nhưỢc tiểu trên th ế giởi

Điểm th ứ n h ất: “Hoa Kỳ không nghỉ tới một sự mở

m ang bờ cõi nào vì những mục đích ích kỷ”, về điều này từ trước đến nay dân tộc V iệt Nam đã hiểu rõ cái chính sách quang minh của Mỹ, nhấ’t là từ ngày Mỹ thừ a n hận P h i L u ật Tân độc lập th ì dân V iệt Nam càng tin tưỏng cái chính sách rộng rã i của Mỹ

Điểm th ứ hai: “Hoa Kỳ tin tưởng vào sự trỗ lại chủ quyển của hết thảy các dân tộc đã m ất chủ quyển ấy bỏi cường lực” Nước V iệt Nam là một trong nhũng nước đã bị m ất chủ quyền bởi cường lực của Pháp Và dân V iệt Nam đã giành lại cái chù quyền ấy không những ở tay Pháp m à cả ở tay N h ật nữa Cái sự tin tưởng của Mỹ đã thành một sự thực ở V iệt Nam, cái

sự tin tưởng của M ỹ càng giúp cho cái sự thực ấy thêm vững vàng

n Hí Chi Uintìfoàn íập - T ậ p 4- N X B Chínti trị Quóc gia, H ÍS95, tr.82.

- -J "

/à í PHÒNG VAN BÁO CHÍ [17]^:

[iS ] Há CHÍ lVlíniH

<cxxĐiểm thứ ba: “Hoa K ỳ không ưng th u ận m ột sự thay đổi lãnh th ổ nào m à không được chính các dân tộc đương sự thoả thu ận ”, về điều này, dân V iệt Nam

đã đoàn k ết n h ấ t trí không bằng lòng bọn thực dân Pháp trở lại Trong N am Bộ đã b ắ t đầu khán g chiến

và toàn quôc sẽ cương quyết kháng chiến đến cùng, không để bọn thực dân Pháp trồ lại D ân chúng Ai Lao và Cao M iên cũng vậy Toàn th ể các dân tậc Đông Dương đểu kịch liệt p h ản đối thực dân Pháp

Điểm thứ tư: “T ấ t cả các dân tộc đương chuẩn bị tự trị được tự chọn lấy chín h thể của họ” D ân tộc V iệt

N am chẳng những ch u ẩn bị mà đã thực h àn h tự trị,

đả có chính phủ theo c h ế độ dân chủ cộng hoà và đang sửa soận triệu tập toàn quốc đại hội để thông qua hiến pháp dân chủ cộng hoà

Điểm thứ năm : “K hông m ột chính phủ nào thành lập bằng sự áp bức, bằn g vũ lực trên m ột dân tộc khác

lạ i sẽ được Hoa K ỳ th ừ a nhận cả”

H iện giò bọn thực dân Pháp đương áp bức dân tộc

V iệt Nam bằng võ lực để mưu lập lại cái ch ế độ nô lệ của họ trê n đất V iệt N am Bọn thực dân Ph áp lại cho vấn đề này là vấn đề nội bộ của họ, kỳ th ự c nó là một vấn đề quỗc tế, vì từ n ăm 1940 Pháp đã th à n h tay sai của N hật và đến th án g 3 năm 1945 Ph áp đã trao hoàn toàn chủ quyền cho N hật Chẳng những thế, bọn thực dân Pháp đã giúp cho N h ật tấ n công vào T râ n Châu Cảng (P earl Habour), vì chính ngày hôm ấy, bọn thực dân Pháp ở V iệt N am đã ký điểu ước b í m ậ t để cho

N hật đủ điểu kiện gây chiến vối Mỹ làm cho Mỹ tổn

th iệ t rấ t nhiều

Vì những lẽ đó, nhân dân V iệt Nam đôi vối lòi tuyên bô’ của Tổng thõng Tơrum an rất hoan nghênh

và chắc rằng nưỗc Mỹ sẽ làm cho những lời tuyên bô'

ấy thực hiện ngay, nó đ ặt nền móng cho hoà bình và hạnh phúc của nhân loại và trước hết là cho các dân tộc nhỏ yếu

Báo Cứu q u ố c , s ố 81,

ngày 2-11-1945

H hỗchí IVIIIUH

TRẢ LỜI PHÓNG VẤN CỦA PHÓNG VIỄN CÁC BẢO

H ỏi: Thưa Cụ, báo ‘'Liên hiệp" đăng C hính phủ Việt M inh đ ã từ chức là nghĩa gì?

T rả lòi: L àm gì có Chính phủ V iệt M inh, mà đã không có th ì từ chức làm sao?

H ỏi: S a o chưa cho các báo k h á c đàn g 14 điều ấy?

T rả lòi: Chưa đến lúc phát biểu V I chính tr ị thòi

g ian cũng qu an trọng

H ỏi: Cụ cho biết điều thứ 13 m à báo Việt Nam khôn g đăng (Chủ tịch Hồ Chí M inh cười có ý bảo

không nên nói dên con sô' 13)

(1) N gày 24-1Ĩ-1945, Việt Minh, WẹfíVam Cách mạng đóng minh và Việt Nam Q uócơẳn đấng V á k ỷ k ế t vàn bản thỏa //luân họp làc nhấm lẳngcưòng s ự đoàn kếí, củ n g cố m ẳ tlrậ n

liên h ệ p quổc ơẳn đ ề tập trung /ực luợng vào cuộc khàng chiến chống thục dàn Pháp Theo

thỏa tnuặn chung, vản bản này không cõng bó Nhưng t ấ o Việt Nam,co quan ngôn luận

củ a Việt Nam Q uóc dân đảng, đả cóng bó.

Ợ) H ó C h i Minh toàn t ^ - T ệ p 4 -N X B Chinh liỊ Quốc ga H.1995,tr.124.

H ỏi: Chinh phủ củ lấy thêm những vị n ào đ ê thành

lậ p Chính phủ liên hiệp lám thời?

T rả lời: Có cụ Nguyễn H ải T h ần làm Phó Chủ tịch, một ông Bộ trướng Vệ sinh (Y tẽ) và một ông Bộ trưởng Kinh tế ô n g Nguyễn M ạnh Hà (ngưòi không đảng phái) đã tự nhường xuống làm Thứ trưởng để tỏ lòng thành thực đoàn kết của Chính phủ hiện thời

H ỏi: Chính phủ liên hiệp lâm thời sẽ thàn h lập từ

b ao g iờ và tồn tại đến bao giời

T rả lòi: Từ mồng 1 tháng Giêng đến mồng 6 tháng

G iêng dương

lỊch"’-H ỏi: Sao h ai Bộ Quốc phòn g và Nội vụ lạ i đ ể cho người không đảng phái?

T rả lời; Trước bàn; Nếu một bên giữ B ộ Quốc phòng

th ì một bên Nội vụ và trong hai Bộ ãy m ột bên làm Bộ trưởng thì một bên làm Thứ trưởng S a u thấy lôi thôi quá nên đôi bên đi đến th á i độ “siêu nhân” nên để cho ngưòi ngoài V iệt M inh và ngoài V iệt Nam Quôc dân đảng giữ

H ỏi: Sao hây giờ lạ i ch ỉ có 10 bộ?

T rả lòi: Vì nưóc m ình nhỏ nên không cần nhiểu Bộ

H ỏi: Tại sao có 70 g h ế đặc cách trong Quốc h ộiì

T rả lòi; Vì anh em Quôc dân đảng không ra ứng cử

H ỏi: Sao lại trái nguyên tắc dân chủ ưậy?

T rả lời: Muốn đi tói dân chủ nhiều khi phải làm trái lại Thí dụ, muôn đi tới hoà bình có khi phải chiên tranh

(1) Năm i m

'ẻ / y r ì ểờ i PHÒNG VẤN BÃO CHÌ 1 \

H ỏi: Cần làm trái dân chủ? T h ếsa o cụ không tự ch ỉ định Cụ ra làm Chủ tịch Việt Nam, Cụ còn p h ả i ra ứng cử lôi thôi?

T rả lời: tôi không muôn làm như vua Lu-i thậptứ«

Hỏi: Quôc hội không nhận 70ghê'đặc cách ấy thi sao?

T rả lòi: Chính phủ sẽ h ết sức đề nghị với Quốc hội

H ỏi: Thưa Chủ tịch, cái khôi “Trung lập” ra sa o ì

T rả lòi: Tôi có gặp các ông ấy vài ba lần Các ông ấy

tỏ ra hăng hái muốn hoà giải lắm

H ỏi: Có p h ả i đoàn kết là công của khôi ấy không?

T rả lời: Sự đã thành, tôi cũng không biết công của

ai, chỉ biết giò đã đi đến kết quả

H ỏi: Cụ cho biết về vấn đ ề ngoại giao?

T rả lời: P h ải trông ỏ thực lực Thực lực m ạnh, ngoại giao sẽ tháng lợi Thực lực là cái chiêng mà ngoại giao là cái tiếng Chiêng có to tiếng mối lổn

H ỏi: S ao các nước chư a công nhận mình?

T rả lời; Nhìn qua lịch sử th ế giối th ì rõ M uốh được các nước công nhận phải qua một thòi gian khá lâu

H ỏi: Một vài nơi Việt N am Quổc dăn đản g chiếm đóng thi thển ào?

T rả lòi: Sẽ giải quyết dần

T rảỉời ngảy 2 6 -1 2 -1 9 4 5

B á o Cứu q u ố c , s ố 1 2 8 , ngày 2 8 - 1 2 -1 9 4 5

( l ) L o u i s X IV (1638-1715), Hoàng đ ế Phảp (1664-1715) mệnh danh là Vua M ặĩ Ttti, m ộị ông vua chuyẻn quyền độc đoản.

TRẢ LỜ CÁC NHÀ BÂO

NƯỚC NGOÀÍ’

N hân dịp các bạn tân văn ký giả ngoại quốc hỏi đến, tôi xin đem câu tr ả lòi của tôi cóng bô'ra cho đồng bào tron g nước và n hân sĩ các nước ngoài đều biết:1- Tôi tuyệt n h iên không ham muốn công danh phú quý ch ú t nào B â y giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào uỷ th ác th ì tôi phải gắng sức làm, cụng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước

m ặt trận Bao giò đồng bào cho tôi lui, th ì tôi rấ t vui lòng lui Tôi ch ỉ có một sự ham muôn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nưóc ta được hoàn toàn độc lặp, dân ta được hoàn toàn tự đo, đồng bào ai cùng có cơm

ăn áo mặc, ai cũng được học hành Riêng phần tôi thì làm m ột cái n h à nho nhỏ, nơi có non xanh, nưâc biếc

đê câu cá, trồng hoa, sóm chiều làm bạn với các cụ già

h ái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì vói vòng danh lợi

2- Trong một nước dân chủ thì mọi người đều có tự

do tin tưởng, tự do tổ chức, Nhưng vì hoàn cảnh và trách nhiệm , tôi p h ả i đứng ra ngoài mọi đản g phái

Nay tôi chỉ có m ột tin tưông vào Dân tộc độc lập Nếu

C) H ó C h i M inh toàn tập - T ậ p 4 - N XB Chinh ìn Quóc gia H. Í995, Ir 161.

/ ồ i PHÒHC WẨM BÁO CHÍ [23]

iHÌ h ó C H íM IIM H

cần có đảng phái th ì sẽ là Đảng dân tộc Việt Nam

Đ ảng đó sẽ chỉ có một mục đích làm cho dân tộc ta hoàn toàn độc lập Đảng viên của đảng đó sẽ ỉà tấ t cả quốc dân V iệt Nam, trừ những kẻ phản quốc và những kẻ tham ô ra ngoài

R ất mong nhân sĩ nước ngoài và đồng bào trong nước rõ cho

B á o C ứ u q u ổ c , s ố 147,

ngày 2 1 -1 -1 9 4 6

H Ổ C H Í MTNH

TRẢ LỜ PHỎNG VẤN CỦA CÁC NHÀ BÁO'’’

H òi: Xin H ồ Chủ tịch cho biết ý kiến về bản hiệp ước

H oa ■ P h á p ĩ”

T rả lời: V ề b ả n h iệ p ước đó, một là Trung Quốc

chư a tuyên bô", hai là do H ãng thông tin Roitơ tuyên bô' n ên chưa có thể phê bình th ế nào được

ỉỉỏ i: Có p h ả i nước ta không cho nước Trung H oa đủ những quyền lợi về kinh t ế như P háp đ ã cho Trung

H oa nên mới có bản hiệp ước H oa • Pháp?

T rả lời: V ấn đề đó không thành câu hỏi Có một

điều ta nên nhắc đến là Trung Hoa vối ta cùng là người Á châu, cùng là giông da vàng, lại có liên quan với n h au vể địa dư, lịch sử, th ì những quan hệ sâu xa

ấy, ta không th ể quên được L ại nữa, nưóc Trung Hoa bây giò cũng như T ò n Trung Sơn ngày trưốc, chủ

toàn táp - Tập 4 ■ N XB Chinh trị Quổc gia, H.1995, lr.185.

(1) N gày 21-2-194S, hẫng //lỗng lin Anh Roitơ đưa iin: Ngáy 20-2 B ộ Irưởng B ộ thuộc địa Phàp M M uté công b ỏ 'c á c điều khoản của bản Hiểp ươc Hoa • Pháp, gỗm : 1 - Nưởc Pháp ctiỊii h u ỷ bò h ết CSC trị ngoại pháp quyển của P h àl trèn đất Tning H oa: 2 ■ Nưdc Phàp cho Tning H oa m ột ‘KÍÌU tự d o ’ ỏ hài cá/jg H ải Phòng: 3 ■ N uởc P h à p bản cho Trung Hoa quãng đường x e hoà Vẳn Nam ư èn đ ấ l Tnmg H oa; 4 ■ Những người Trung Hoa ò Đông Duong s ê

áư ợ c hưỏng nlìiểu q u /ển l ạ đặc biệt f m tn/ỡc; 5 ■ Trvng HOỖ k M n g bắl P h á p phải ừ à tiền

p h i tồn v é v iệ c quằn ơôi Trung Hoa đòng ỏ B ấ c Đông õ ư o n g ỊB T).

A r PHÒNG VẮN b á o c h í [ 2 5 ]

[ 2 6 ] hô CHîMINH

trương Tam dân chủ nghĩa là dân tộc, dàn quyển và dân sinh Trung Quôc phấn đấu, kháng chiến trong 8,

trưốc h ết là vì d â n tộc Dù th ế nào cháng nữa Trung Quốc cũng phải bênh vực ta và người V iệt Nam cũng phải thân th iện vâi T ru n g Quổc

Hỏi: H ồ Chủ tịch đ ã có cuộc trực tiếp đàm p h án nào giữa đ ại biểu P ká p với Chính phủ như đ ài S ài Gòn tuyên bô chưa?

Trả lời: N g ư ờ i P h á p ỏ đây, tôi tiếp đã nhiều Và

như tôi đã nói là ngưòi th àn h th ậ t muôn tiếp th ì tôi tiếp, nhưng thàn h th ậ t hay không, lạ i là một chuyện khác Còn như nói về công k h ai đàm phán th ì một bên

có điều kiện gì để so sánh, mặc cả với bên kia, mói là đàm phán, chứ chỉ nói chuyện bông lông không thôi, gọi là đàm phán th ế nào đưỢc Cũng như người Pháp trong quân đội, người Pháp nhà báo, hay người Pháp thường, tôi gặp đã nhiều, trong câu chuyện họ hỏi tôi, tôi trả lòi, không th ể bảo đó là những cuộc đàm phán

được

Họ hỏi tôi, bao giò tôi cũng bảo họ: D ân V iệt Nam

có một ý muốn r ấ t bìn h thường là muố^n độc lập Thấy tôi nói thế, có ngưòi họ cũng tá n th àn h nền độc lập của ta L à vì sau những câu hỏi của họ, tôi đã hỏi lại

họ; “ồ n g là ngưòi P h á p , có muôn đưỢc độc lập, có muôn được tự do không?”

Tôi lạ i nói cho họ b iế t thêm rằng chúng tôi tranh đấu từ trưóc tới bây giò là cũng tra n h đấu theo như người Pháp đó thôi B a tiếng Tự do, B ìn h đảng, B á c ái

đã làm cho Pháp thành một dân tộc tiên tiến, thì chúng tôi, chúng tôi cũng chỉ muôn tran h đấu để đưỢc như thế.

Nếu bao giờ có cuộc đàm phán, Chính phủ cũng không giấu dàn vì nước m ình chưa phải là một nước ngoại giao bí m ật

2B] HỒ CHỈ MIIUH

NÓI CHUYÊN VỚI PHÓNG VIÊN HẦNG ặ

A.F.P SAU HỘI NGHỊ TRÙ Bị ĐÀ • • • _•lạt "

Một cách trung thực, thành thực và đôi khi tăn bạo, đại biểu của h ai nước đã nói rõ lập trường của

m ình, đó là một phương pháp hay vì như vậy, bây giò chúng ta hiểu nhau hơn trước, về m ột vài điểm, hai bên đã thoả thu ận, v ẫ n còn có những sự bâ^t đồng ý kiến, Nhưng cuộc hội nghị này chỉ là m ột cuộc hội nghị trù bị Nhiệm vụ của cuộc hội n gh ị B a L ê là chuẩn y sự thoả hiệp thực hiện ớ Đ à L ạ t và dung hoà các quan điểm xung đột nhau Các cuộc xung đột ý kiến không đến nỗi không giải quyết được H ai dân tộc phải thoả thuận vói nhau để thực hiện một cuộc hỢp tác th ân thiện Chúng ta đã đ ặt m ột nền tảng chắc chấn cho các cuộc đàm phán sau này

TRẢ LỜI PHÂiyiÊN

HÃNG THÔNG TẨN A.P.P'''

Tôi r ấ t tin cậy ỏ k ế t quả của cuộc hội nghị Pháp -

V iệt này H ai nưỏc Pháp - V iệt xa nhau không phải vì văn hoá, lý tưởng m à chỉ vì quyền lợi của một vài cá nhân M ục đích của Pháp là tự do, bình đẳng, bác ái, nếu Pháp th í hành đúng thì chắc chắn sẽ m ua được tìn h th ân th iện của nưdc V iệt Nam

B á o Cứu q u ỗ c , s ổ 269,

ngày 1 8 -6 -1 9 4 6

n Hô C h i M inh toàn tập - T ậ p 4 - N X B Chinh tn Quóc gia H. 1995, tr.258.

/ ỉil PHÒMG VẤN BÁO CHỈ [ỉọ ]

là ta phải yêu mến các kẻ th ù của ta Điều đó đến bây giò vẫn chưa thực h iện được.

Còn khi nào th ì chủ nghĩa C ác M ác thực hiện thì tôi không thể trả lòi đưỢc M u ô n cho chủ nghĩa cộng sản thực hiện được, cần phải có kỹ nghệ, nông nghiệp và tất

cả mọi ngưòi đều được phát triển hết khả năng của

mình, ở nưóc chúng tôi, những điều kiện ấy chưa có đủ.

H ỏi: Nếu N am Kỳ từ chốỉ khôn g sáp nhập vào Việt

N am Kỳ nói tiếng V iệ t N am , tạ i sao lạ i còn nghĩ đến

sự cản trỏ việc thốn g n h ấ t nước V iệt Nam?

(1 ) Trả ữ ưong c a ộ c họp b ào lại biệt O tự R o à y p M ỗngxô ngày 12-7-1946

0 Hó O il toài tệp-Tập 4 - ÑXB am trị Qu6c gia, H 1995 tr.272.

Các nhà báo hỏi về vấn đê' đại sứ V iệt Nam ở ngoại quốc, Chủ tịch tuyên bô’; “Tôi cho rằng, vấn đề này không nhũng chỉ quan h ệ đến quyền lợi của chúng tôi

mà lạ i còn m ật th iế t đến cả quyền lợi của nước Pháp nữa T h í dụ, ở L iên Hợp Quốc nước Pháp có một

phiếu, nhưng thêm vào phiếu của nước V iệt Nam, nước Pháp sẽ 2 phiếu nói ví chắc rằng hai nưốc V iệt

và Pháp sẽ cùng nhau song song tiến bước”

H ỏi: Chủ tịch có địn h quốc hữu hoá doanh nghiệp nào củ a người P háp không?

Trả lời: Chúng tôi không quốc hữu hoá không điều

kiện; chúng tôi không tịch thu không của người nào cả

H ỏi: Nếu Chủ tịch cần p h ả i quóc hữu h oá th ì sẽ quốc hữu h oá những d oan h nghiệp nào?

T rả lời: Những doanh nghiệp nào dùng vào việc chế

tạo bom nguyên tử

H ỏi: Nước Việt N am độc lập có th ể đi đôi đưỢc với khối L iên hiệp P h áp không? Nếu như có một sự xích

m ích xảy ra thi sẽ xử trí như t h ế nào?

Trả lời: Chúng ta sẽ th ảo luận và chúng ta sẽ đi tới

Trả Idl ngày 1 2 -7 -1 9 4 6

B á o Cứu q u ố c , s ố 2 9 2 ,

ngày 1 5 -7 -1 9 4 6

 ở /m PHÒNG VÁM_BAo 1 c h ÍJí;[ 3 i|

| 3 ^] HỀ CHÍ MINH

TRẢ LỜI PHỎNG VẤN CỦA BẢO FRANC-TIREUR"

Tôi không muốn trở vê' H à Nội tay không Tôi muốh

k h i trỏ về nước sẽ đem về cho n h ân dân V iệt Nam những k ết quả cụ th ể vài sự cộng tá c chắc chắn mà chúng tôi mong đợi ở nưốc Pháp

Nước V iệt Nam không chịu trá ch nhiệm về các cuộc xung đột đã xảy ra c ầ n phải tạo n ên bầu không khí

th u ận lợi cần th iết cho cuộc cộng tá c V iệt - Pháp Muốn th ế cần phải làm yên lòng ngưòi V iệt Nam cũng như ngưòi Pháp, v ề p h ần chúng tôi, chúng tôi quyết định bảo đảm cho nưốc Pháp những quyền lợi tinh

th ần , văn hoá và v ật ch ấ t, như ng trá i lạ i nước Pháp phải bảo đảm nền độc lập của chúng tôi

B á o Cứu q u ố c , s ố 322,

ngay 1 7 -8 -1 9 4 6

C) H ó C h i Minh toàn tập - T ập 4 - N XB Chính trị Quốc gia, H.1995, tr.279.

TRẢ LỜI PHÓNG VIÊN HÃNG THÔNG TẤN A.P.P”"*’

Ch.úng tôi muôn đưỢc độc lập trong khối Liên hiệp Pháp, và chúng tôi lạ i muốn rằng sự hỢp tác đó phải chật ch ẽ th ân thiện và do ý muốn của chúng tôi Vì lẽ

đó m à chúng tôi không chịu n hận bị coi ch ỉ là một hội viên thường, bị h ạn c h ế trong khối Liên hiệp Pháp Sự cản trỏ chính trong cuộc đàm phán V iệt - Pháp hiện nay là ở vấn đề trư ng cầu dân ý ỏ Nam Bộ Chúng tôi muốn rằng ngày giờ và phương thức của cuộc trưng cầu dân ý đó phải được định đoạt một cách nhanh chóng và phải có đủ các đảm bảo để dân chúng Nam

Bộ được tự do phát biểu ý kiến của họ Tôi rấ t lạc quan và rất hy vọng đi tới k ết quả

Tôi tin tưởng ở nưóc Pháp mđi H ai nưóc V iệt và Pháp có th ể đi đến sụ thoả th u ận vì cả h ai nưóc đều cần phải tương trợ lẫn nhau vì quyền lợi chung của cả hai nưỏc, cần phái đi đến một sự hiểu b iết lẫn nhau càng nhanh chóng càng hay, để cùng có th ể sẵn sàng

b ắt tay vào một công việc th iết thực

(1) Trong thời gian Ỉ I thăm Phảp chiéu 2-9-Ỉ946, C hủ tịch H ó Chi U iph đã tham đ ự lễ k! niệm Quổc kháĩìlì nưõc Việt Nam tại P ari và trả lời phóng vièn Hãng thôog tán A F P (Phàp)

vế hiện tinh cuộc đám phán Việt ~ Pháp.

C ì H ó C h í M inh toàn tậ p ■Tặp4 ■ N X B Chinh trị Q uốc gia, H 1995, lr.286.

/ ĩr i PHÒNG VẤN BÂO c â í [3 5]

[ 34 ] HaGHlMlNH

Tôi muôn có thể sốm trở về nước V iệt Nam được, để

m ang lạ i cho dân chúng V iệt Nam bằng chứng môi cảm tìn h của nước Pháp đối vòi họ

Trà lài ngày 2 -9 -1 9 4 6

B á o C ứ u q u ố c , s 6 336,

ngày 5 -9 -1 9 4 6

TRẢ LỜI PHỎNG VẤN CỦA CÁC NHÀ BÁO VIÊT NAM,

PHÂP VÀ TRUNG HOA'''

H ỏi: Cảm tưởng của Chủ tịch kh i ở Pháp?

Trả ỉời: Cảm tưỏng rấ t tôt Chúng tôi đi đến đâu,

b ấ t kỳ người giới nào, từ chính trị, vãn hoá cho đến bình dân, đàn ông, đàn bà, thanh niên và nhi đồng đều tỏ ra có một cảm tình nồng hậu M ột cảm tưởng chung nừa của tô i ỉà thấy: may m ắn cho dân Pháp và

cả th ế giới nữa, th àn h phố B a Lê, cái kho tàng văn hoá của nhân loại ấy, bị tà n phá rấ t ít Trong hồi chiến tran h , nước Pháp cũng bị thiệt h ại nhiều về ngưòi và v ật liệu, nhưng bây giò đã bắt đầu kiến th iết

và dân chúng Pháp rấ t nỗ lực, tôi tin rằng chẳng bao lâu nữa sẽ đưỢc như cũ v ề tinh th ầ n , phần đông dân

chúng Pháp có th ể nói là đến 90% đều tỏ ra muôn hoà bình và dân chủ, còn 10% kia tôi không gặp nên không được biết ĐÔI vối nưóc V iệt Nam, đa sô’ dân Pháp cũng tỏ ra có một cảm tình, rấ t nghiêng về nền độc ỉập của ta L ý lẽ của họ rấ t đơn giản những cũng

r ấ t sâu xa: nước Pháp muôn dân chủ, không có lý gì lại muôn cho nước khác và nước V iệt Nam không dân

ự ]H ó C h iU im h to à n ịặp - Tập i - N X B Chinh irị Ouócgia, H.1395, lr.412.

/M PHQMG VAH BÄO

[3^] HỐ CHÍ MINH

chủ; nưổc Pháp muôh độc lập và suô’t bon năm trò i đả phấn đấu và hy sin h nhiều để cô” giữ lấy độc lập, không có lý gì lại muôn nưóc V iệt Nam không được

độc lập Trong những lời người Pháp nói vối chúng tôi,

đều thấy nói như vậy N hất là trong khi nói chuyện, chúng tôi bảo rằng: dân V iệt Nam đòi độc lập không phải là muòn đoạn tu y ệt vối Pháp mà trá i lại muôn độc lập ở trong khuôn khổ khôl L iên hiệp Pháp, th ì bà con càng tá n th àn h hơn nữa

Hỏi: Vì cớ g ì m à Chính p h ủ Việt N am và Chính

p h ủ P h áp đ ã ký bản T ạm ướcĩ

Trả lời: R ấ t dễ hiểu M ột là cả h ai bên đều muôn

cho người Pháp và ngưòi V iệt được làm ãn dễ dàng

H ai là người Pháp và người V iệt đều nghĩ rằng hai dân tộc đã khó chịu với nhau khá lâu rồi, giờ là lúc nên đi đến chỗ b ắ t tay nhau B a là Hội nghị Phôngtennơblô chưa k ế t thúc, còn cần phải tiếp tục, bản Tạm ưàc ây chính là để làm công việc hội nghị sau đây được đễ dàng

Hỏi: Chủ tịch ở Phúp, tình hinh tiếp xúc với người ngoại quốc t h ế nào?

Trả lời: Õ Pháp, ở B a L ê, th ư ờ n g có n h iề u n g ư ò i

ngoại quốc N h ất là lúc này, Hội nghị hoà bìn h đương họp ỏ Luýchxãm bua, nên số ngưòi ngoại quốc càng

đông Vì vậy, tôi được gập nhiều Người về giới nào

cũng có, phần nhiều trong giởi văn hoá, chính tr ị và ngôn luận Họ đều hỏi thăm tin tức vê' dân V iệt Nam Tôi cũng hỏi lại tin tức dân các nưốc họ Nói tóm lại, các ngưòi tôi gặp đều tỏ tìn h th ân th iện vối tôi và cố’ nhiên, tôi cũng tỏ tìn h th â n th iện vối họ

Hỏi: Cảm tưởng củ a Chủ tich khi về đến nước nhà?

TVả lời: Tôt Một là vì mùa m àng được, dân sự khỏi

lo đói Hai là trông thấy dân ai cũng chăm làm , chăm học B a là thấy cảm tình giừa dân V iệt Nam vối người Pháp và các người ngoại quốc ở đây càng ngày càng tiến bộ Bôn là thấy không khí ỏ đây cũng như ỏ Pháp sẵn sàng có th ể đưa đến một sự cộng tác bình đẳng và thành thât.•

H ỏi: Ngoại giao và quốc sách Việt Nam từ đây về sau có g ì biến đổi không?

T rả lời: Có th ể trả lòi là không biến đổi gì hết về nội chính, Chính phủ từ trước tổi giò vẫn chủ trương đoàn kết để xây dựng nưốc V iệt Nam mới Về ngoại giao, Chính phủ quyết đòi độc lập, quyết đòi thống nhất, nhưng quyết định ở trong khôi Liên hiệp Pháp; đối với các hữu bang, từ trước đến giò, vẫn theo một con đường th ân thiện Trước thê th ì nay vẫn thế, không thay đổi

Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói vê' vấn đề có quan hệ trự c tiếp vôi báo giối hiện thời:

Tò báo chỉ là giấy trắng mực đen mà thôi Nhưng vối giấy trắn g mực đen ấy, n ^ ờ i ta có thể viết những bức tôì hậu thư, người ta có th ể viết những bức thư yêu đướng T ừ trưóc đến giò, báo chí V iệt - Pháp đều chỉ dùng giấy để viết những “tốì hậu thư” nhiều hơn Bây giờ về sau, chúng ta phải dùng giấy ấy để viết những bức thư th ân ái

Một tò báo có ảnh hưởng trong dân chúng rất mạnh, c6 th ể giúp Chính phủ rất nhiều Báo chí V iệt - Pháp bây giò có thể giúp nhiều vể chỗ ỉàm đễ dàng mô'i quan

hệ giữa hai dân tộc Bôi vậy nên trong bản Tạm ưóc, hai Chính phủ râ"t trọng th ị địa vị của n hà báo, đã có

/<^ PHỎNG VẤN BẢO CHÍ

Chính phủ có hứa vối nhau rằng từ đây về sau, các báo

hoặc của Chính phủ, hoặc của dân chúng, sẽ thôi chửi nhau T ục ngữ V iệt Nam có câu: “Lòi nói chẳng m ất tiền mua, liệu lồi mà nói cho vừa lòng nhau”

Không phải chúng tôi có cái không tưởng rằng: báo chí hai bên sẽ luôn luôn gửi thư yêu đương cho nhau Nhưng bao giò một bên nào có sự khuyết điểm, bên k ia phải phê bình, th ì củng sẽ phải đứng trên lập trường hữu nghị m à phê bình cho bên kia sửa lại khuyết điểm, Làm như vậy, có ích cho cả hai bên cùng tiến bộ Nếu không, cùng việc ấy, mà lại thêu dệt thêm lên, dùng những lời vô phép, thô bỉ, th ì bên k ia thấy vậy chưa biết phải trá i ra sao hãy b ất bình đã và không ngần ngại gì mà không đôi phó lại cùng một cách

K ết luận, hai Chính phủ hai bên cùng hy vọng rằng: B áo ch í và tru yền thanh hai bên sẽ giúp cho hai dân tộc càng ngày càng tiến tối chỗ hiểu b iết nhau, đến một cảm tìn h tôt đẹp, nghĩa là, tôm lại, các báo chí V iệt cũng như Pháp sẽ đừng dùng những lời lẽ quá đáng, những tin tức không đúng nữa

Sau cùng, chúng tôi cảm ơn tấ t cả các an h em báo giỗi và hy vọng thêm rằng không những các báo chí giúp cho sự gây nên m ột cảm tình giữa các dân tộc mà còn ngay trong báo giới nữa cũng gây lấy một cảm tìn h hữu nghị

Trả lời ngày 2 2 * 1 0 -1 9 4 6

B á o C ứ u q u ố c , s ố 3 8 4 ,

ngày 2 3 -1 0 -1 9 4 6 !

TRẢ LỜI CÁC NHÀ BÁO TRONG NƯỚC VÀ NƯỚC NGOÀl'”'*’

• vế kết q u ả của cuộc Tổng tuyền cử bên Pháp, nhất

là ảnh hưởng của nó đôĩ với nước Việt Nam?

■ N gưòi ta đã b àn tá n nhiều rồi về sự th ắ n g lợi của phái tả hay phái hữu trong cuộc Tổng tuyển cử này Nhưng dù là phái hữu thắng hay phái tả thắng, nhân dân Pháp bao giò cũng vẫn như trước: nghĩa là ủng hộ

n ền độc lập và thông nhâ^t của V iệt Nam Điều đó tôi

đã nhận thấy hồi tôi qua Pháp Còn dân V iệt Nam, thì

dù phái hữu th ắn g hay phái tả thắng trong cuộc tuyển cử ở Pháp, dân V iệt Nam cũng phải đòi cho được độc lập và thông nhất, tuy vẫn ở trong khối Liên hiệp Pháp Ngưòi t a nói sự liên hớp làm nên sức

m ạnh Vào trong khối Liên hiệp Pháp, cái đó vừa lợi cho nước chúng tôi và lợi cho cả nưốc Pháp nữa

- Về sự thi h àn h b ản Tạm ước 14-9?

■ Như các ngài đã biết, chúng tôi n h ất định thi

h ành thàn h th ậ t những điều chúng tôi đã ký Bản Tạm ước ấy sẽ dọn đưòng cho hai nưóc đi tối một sự hỢp tác trên lập trưòng tự do có lợi cho cả hai nưốc

(1 ) Chiểu 16-ff-ì946, C hủ lịch Hổ CÍN' Minh đã họp bào đ ề trả /ời i^Ong cà u h ỏ i g ừ trvdc

củ a các phóng viên trong vá ngoài nưoc T rin đằy là m ội s ỗ cảu trả & của Người (BT).

C) H ó C h i M inh toán tập - Tập 4 - N X B Chinh trị Quốc gia, H.1995, lr.44S.

< ^ á /M PHÒNlÌi VAN B ă b cili I [3 9]

S à i Gòn có hơi th ay đổi: tôi nghĩ rằng trong “tìn h yêu” (!) cũng có khi có những nhịp điệu lên xuốhg như vậy.

- Những kết q u ả của sự thi hàn h T ạm ước từ 30 tháng 10 tới giờ?

■ Một vài k ết quả nào đó, nhưng không phải những kết quả mà chúng t a chờ đợi T hí dụ, chúng tôi đã đề nghị cử m ột vỊ đại diện V iệt Nam ở b ê n cạnh viên Thượng sứ Pháp quốc Cộng hoà, nhưng chưa được trả lòi Chúng tôi đã sẵn sàng làm việc, vậy mà trừ tiểu ban quân sự, các tiểu ban khác đã định trong T ạm ưóc vẫn chưa thấy tới Ngoài ra, trong vài bức thư của ông Thượng sứ Pháp mới đây có những câu mà thưòng thường từ trưốc tới giò ông chưa dùng bao giờ ô n g nói những là “đình ch ỉ sự th i h ành bản T ạm ước”, những

là “các n h à cầm quyền Pháp ỏ Nam B ộ sẽ b ắ t buộc phải trừng trị, nếu ” T ấ t cả những câu ấy không được Người ta có th ể là bạn vởi n hau được, nhưng không phải nhừng câu như th ế có thê giúp cho sự hiếu nhau Có những th í đụ khác nữa mà tô i r ấ t tiếc phải

kể ra đây Sự khủng bô" ỏ Nam Bộ và N am T ru n g Bộ vẫn chưa dứt Ngày 3 tháng 11, ở G ia Đ ịnh trong

m iền T ản Sdn N hất, quân đội Pháp đến vây dân chúng V iệt Nam và giết m ấ t h ai người Ngày 4 ỏ Gò