Khu du lịch danh thắng Sapa

Nằm ở phía Tây Bắc của Việt Nam, thị trấn Sa Pa nằm ở độ cao 1600 mét so với mực nước biển, cách thành phố Lào Cai 38 km và 376 km so với Hà Nội. Là một thị trấn vùng cao, Sa Pa không chỉ nổi tiếng là một khu nghỉ mát thuộc huyện Sa Pa tỉnh Lào Cai, mà nơi đây còn ẩn chứa nhiều điều kỳ diệu của tự nhiên. Phong cảnh thiên nhiên với địa hình của núi đồi, màu xanh của rừng cây, cùng với những nét văn hóa đặc sắc của người dân nơi này, tất cả tạo nên bức tranh hài hòa, quyến rũ và thơ mộng của đất trời vùng Tây Bắc Tổ quốc.

Khu du lịch danh thắng Sapa

I/ Tổng quát về Sapa

1.Vị trí

Nằm ở phía Tây Bắc của Việt Nam, thị trấn Sa Pa nằm ở độ cao 1600 mét so vớimực nước biển, cách thành phố Lào Cai 38 km và 376 km so với Hà Nội Là một thịtrấn vùng cao, Sa Pa không chỉ nổi tiếng là một khu nghỉ mát thuộc huyện Sa Pa tỉnhLào Cai, mà nơi đây còn ẩn chứa nhiều điều kỳ diệu của tự nhiên Phong cảnh thiênnhiên với địa hình của núi đồi, màu xanh của rừng cây, cùng với những nét văn hóađặc sắc của người dân nơi này, tất cả tạo nên bức tranh hài hòa, quyến rũ và thơ mộngcủa đất trời vùng Tây Bắc Tổ quốc

2.Tên gọi

Tên Sa Pa có nguồn gốc từ tiếng Quan Thoại Trong tiếng Quan Thoại, phát âm là

Sa Pả hay Sa Pá tức "bãi cát", bởi ngày trước, khi có thị trấn Sa Pa thì nơi đây chỉ cómột bãi cát mà cư dân thường họp chợ Ngoài ra, Sa cũng có thể là cách nói lệch đitheo phiên âm tiếng Tàu là Sha cũng có nghĩa là Cát

Từ hai chữ “Sa Pả”, người phương Tây phát âm không dấu, thành SaPa và họ đãviết bằng chữ Pháp hai chữ đó thành “Cha Pa” và một thời gian rất dài sau đó người

ta dùng “Cha Pa” như một từ tiếng Việt Về sau, từ này viết được thống nhất là SaPa.Thị trấn SaPa trước đây có một mạch nước đùn lên màu đỏ đục, nên dân địaphương gọi là “hùng hồ”, tức “suối đỏ” Từ hai chữ ban đầu, trải qua thời gian cùngnhiều giả thuyết mà trở thành Sa Pa, cái tên vừa thân quen, vừa tiềm ẩn biết bao điều

kỳ diệu mà mỗi lần đặt chân đến vùng đất này là một lần được khám phá

Thị trấn Sa Pa như một viên ngọc, ẩn mình trong làn mây rồi bất chợt hiện ra lunglinh, rực rỡ dưới ánh nắng mùa xuân Sa Pa đã trở thành nguồn cảm hứng của cácnghệ sĩ với biết bao mỹ từ đã dành cho miền đất này

3.Lịch sử

Trước kia, SaPa là một cao nguyên nhỏ mang tên Lồ Suối Tủng Năm 1897 chínhquyền thuộc địa Pháp quyết định mở một cuộc điều tra về người dân tộc thiểu sốmiền núi vùng cao Những đoàn điều tra đầu tiên đến Lào Cai vào năm 1898

Mùa đông năm 1903, trong khi tiến hành đo đạc xây dựng bản đồ, đoàn thám hiểmcủa Sở địa lý Đông Dương đã khám phá ra cảnh quan cao nguyên Lồ Suối Tủng vàlàng SaPả Sự kiện này đánh dấu việc ra đời của thị trấnSaPa

Năm 1905, người Pháp đã thu thập được những thông tin đầu tiên về địa lý, khíhậu, thảm thực vật… SaPa bắt đầu được biết tới với không khí mát mẻ, trong lành vàcảnh quan đẹp Năm 1909 một khu điều dưỡng được xây dựng Năm 1917, một vănphòng du lịch được thành lập ở SaPa và một năm sau, người Pháp bắt đầu xây dựngnhững biệt thự đầu tiên Năm 1920, tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai hoàn thành,SaPa được xem như thủ đô mùa hè của miền Bắc Tổng cộng, người Pháp đã xâydựng ở SaPa gần 300 biệt thự.

SaPa bị tàn phá nhiều trong Chiến tranh biên giới Việt – Trung 1979 Hàng ngàn harừng thông bao phủ thị trấn bị đốt sạch, nhiều toà biệt thự cổ do Pháp xây cũng bị pháhuỷ Vào thập niên 1990,SaPađược xây dựng, tái thiết trở lại Nhiều khánh sạn, biệtthự mới được xây dựng Từ 40 phòng nghỉ vào năm 1990, lên tới 300 vào năm 1995.Năm 2003,SaPacó khoảng 60 khách sạn lớn nhỏ với 1.500 phòng Lượng khách dulịch tớiSaPatăng lên từ 2.000 khách vào năm 1991 đến 60.000 khách vào 2002

4.Khí hậu

Sa Pa có khí hậu mang sắc thái ôn đới và cận nhiệt đới, không khí mát mẻ quanhnăm Thời tiết ở thị trấn một ngày có đủ bốn mùa Buổi sáng là tiết trời mùa Xuân.Buổi trưa tiết trời như vào Hạ thường có nắng nhẹ, khi hậu dịu mát Buổi chiều mây

và sương rơi xuống tạo cảm giác lành lạnh như trời Thu và ban đêm, là cái rét củamùa Đông

Thị trấn Sa Pa là một trong những nơi hiếm hoi ở Việt Nam có tuyết Nếu maymắn, bạn sẽ được đắm chìm trong không gian của vùng ôn đới khi những bông tuyếttrắng phủ xuống vùng đất này Hãy đắm mình trong cái giá lạnh của vùng cao, thỏathích ngắm nhìn và vui đùa với những bông tuyết trắng Là hiện tượng thời tiết củacác nước ôn đới, với Sa Pa đây là điều tuyệt vời mà tạo hóa đã ban tặng, rất hiếm khikhách du lịch được gặp hiện tượng thời tiết hi hữu này

5.Văn hóa tộc người

SaPalà vùng đất xinh đẹp không chỉ vì cảnh quan mà còn bởi sự hội tụ của nhiềusắc tộc cùng chung sống Đến nơi đây ngày chợ phiên du khách sẽ không khỏi thíchthú với đủ mọi váy áo rực rỡ của các dân tộc H’Mông Đen, Dao Đỏ, Tày, Giáy, XáPhó Mỗi dân tộc là một sự khác biệt về trang phục, lối sống, tập tục, phương thứccanh tác…, cùng những bản sắc văn hóa riêng biệt, phong phú và bí ẩn Và tôi xinđược giới thiệu về tộc người H’Mông ở Sapa:

Dân tộc H’mông là một dân tộc sinh sống đông nhất ởSaPa, chiếm khoảng 53%dân số Trước đây họ là tộc người làm lúa nước rất giỏi, sống dọc theo khu vực sôngDương Tử (Trung Quốc), trong một cuộc xung đột với tộc người Hán, phần đông họ

di cư về phía Nam và chia thành nhiều nhóm nhỏ Những tộc người H’Mông đầu tiênđến Sapa thì tập trung chủ yếu ở dãy Hoàng Liên từ khoảng 300 năm trước Ở Sa Pabản làng người H’mông sinh sống đông nhất là Cát Cát – San Sả Hồ cách thị trấn Sa

Pa 2 Km, Sa Pả, Lao Chải, Séo Mí Tỷ, và Tả Giàng Phình

Tên gọi khác: Mông Đơ (Mông Trắng), Mông Lềnh (Mông Hoa), Mông Sí (MôngĐỏ), Mông Đú (Mông Đen), Mông Súa (Mông Mán)

Nhóm ngôn ngữ :Mèo – Dao

Dân số: 558.000 người

Đặc điểm kinh tế:

Sống nơi núi non hiểm trở, thiếu đất đai màu mỡ nhưng với kinh nghiệm trồng lúanước từ xa xưa, người H’mông đã san đắp những sườn núi, sườn đồi thành nhữngthửa ruộng bậc thang độc đáo, mỗi năm có thể trồng được hai vụ lúa hoặc hai vụ ngô

Du khách có dịp lênSaPavào mùa thu, lúc lúa chín rộ sẽ vô cùng ngạc nhiên khi nhìn

thấy vô số ruộng bậc thang từ thấp lên cao, vàng óng quanh co uốn lượn dọc theosườn núi Có thể nói đó là một trong những cảnh quan đẹp nhất vùng núi cao TâyBắc.

Khoảng vài chục năm trước, người H’Mông có thói quen đốt rừng, phát hoang đểlàm ruộng rẫy và sống du canh du cư Nhưng nay thì thói quen này đã chấm dứt vàđược Nhà Nước giao rừng, giao đất để tự quản, sinh sống, rừng Sa Pa cũng hồi sinh,ruộng nương rộng lớn, trù phú và xanh tốt

Mặc: Trang phục của người Hmông rất sặc sỡ, đa dạng giữa các nhóm

Phụ nữ Hmông Trắng trồng lanh, dệt vải lanh, váy màu trắng, áo xẻ ngực, thêu hoavăn ở cánh tay, yếm sau Cạo tóc, để chỏm, đội khăn rộng vành Phụ nữ Hmông Hoamặc váy màu chàm có thêu hoặc in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ nách, trên vai vàngực đắp vải màu và thêu Ðể tóc dài, vấn tóc cùng tóc giả Phụ nữ Hmông Ðen mặcváy bằng vải chàm, in hoa văn bằng sáp ong, áo xẻ ngực Phụ nữ Hmông Xanh mặcváy ống Phụ nữ Hmông Xanh đã có chồng cuốn tóc lên đỉnh đầu, cài bằng lượcmóng ngựa, đội khăn ra ngoài tạo thành hình như hai cái sừng

Tộc người H’Mông sinh sống chủ yếu ở Sa Pa là người H’Mông Đen do quần áocủa họ toàn màu đen nhưng trang phục của họ lại khác hẳn người H’Mông Đen ở nơikhác, vì thế thường được gọi là người H’Mông Sa Pa Người đàn ông thường mặcquần màu đen hoặc xanh đen (màu chàm) giống nhau, áo cánh ngắn tay bên ngoàikhoác áo không tay kiểu như áo gilê có vạt dài quá mông Trên đầu đội một cái mũ bé

tí, tròn, nông, ôm lấy đỉnh đầu trông như cái mũ của Giáo hoàng, có chiếc đen tuyền,

có chiếc còn viền một vòng thêu thổ cẩm Mũ của đám con trai còn được khâu thêmvào các dải vải màu hoặc các đồng tiền lủng lẳng Người phụ nữ cũng mặc đồ đen,trên đầu cũng đội một chiếc khăn đen, vành thẳng đứng như một cuộn giấy cao vượtđỉnh đầu Bên ngoài là một chiếc áo khoác không có tay, vạt dài gần tới gối như củađàn ông Chiếc áo khoác này được lăn ép bằng sáp ong vì thế có màu đen ánh bạc Đểgiữ gìn, nhiều khi người ta mặc lộn mặt trái có màu trắng ra ngoài Đặc biệt nhất làphụ nữ H’Mông Sa Pa lại mặc quần ngắn ngang đầu gối chứ không mặc váy Họ cuốn

xà cạp quanh bắp chân rất khéo bằng một băng vải hẹp Trang trí trên y phục chủ yếubằng đắp ghép vải màu, hoa văn thêu chủ yếu hình con ốc, hình vuông, hình quảtrám, hình chữ thập.Những ô trang trí những đường diềm hình chữ thập, chữ đinh,chữ công được chuyển biến một cách hết sức phong phú, đa dạng, tài tình, kết hợpvới các ô hình quả trám hoặc tam giác có các đường viền hình gẫy khúc trong các thể

bố cục khác nhau lúc thẳng đứng, lúc nằm ngang tạo cho đồ án trang trí hoa văn củangười H’mông có vẻ linh hoạt, không những thể hiện trên thân váy vẽ bằng sáp ong,

mà cả trên thể loại khác, cho thấy trang trí hoa văn H’mông có một phong cách riêngbiệt đặc sắc, không hề lẫn lộn với các trang trí của dân tộc khác.

Ngoài các họa tiết có cấu tạo bằng đường thẳng, đoạn thẳng Người H’mông cònthành thục trong việc bố cục đồ án văn hình tròn, đường cong, hình xoáy trôn ốc haycác biến thể của nó là hai hình xoáy trôn ốc được bố trí đối xứng qua gương tạo thànhhình móc hoặc đối xứng trục quay thành hình chữ S là những loại họa tiết có đườngcong, đường xoáy dứt khoát thanh thoát, nhịp nhàng, uyển chuyển tạo cho bố cục hàihòa, không đơn điệu – chỉ thấy xuất hiện trong trang trí y phục của người H’mông.Những họa tiết này biểu hiện cho sự biến chuyển của mặt trời, thời tiết, không gian

và thời gian, trong vũ trụ quan cổ đại của nhiều cư dân, là vốn văn hóa chung củanhiều dân tộc, nhưng được thể hiện đậm đà trong trang trí H’mông

Chắp vải mầu của người H’mông rất dầy, nhiều lớp đè lên nhau, tạo thành cácđường viền lé mầu bao quanh các hình, các đường nét, chứng tỏ một kỹ thuật thànhthạo, có truyền thống riêng khác hẳn các dân tộc anh em Mầu sắc ưa dùng trong thêu

và chắp vải là đỏ tươi, đỏ thắm, nâu, vàng, trắng, xanh lá cây, lam Ngay trên các đồ

án hoa văn vẻ sáp ong nhuộm mầu chàm người ta cũng ưa ghép thêm hình vải mầuđỏ-trắng, xanh-trắng, rực sáng tươi vui Đó cũng là điều khác biệt

Kỹ thuật thêu của người H’mông có hai cách thêu lát và thêu chéo mũi Hai cáchthêu này làm cho việc tạo nét mềm mại chủ động, phóng khoáng, không bị gò bótrong kỹ thuật thêu luồn sợi, mầu, dựa theo thớ vải ngang, dọc mà các dân tộc khácthường làm Ngoài họa tiết hình hoa tám cạnh, biểu thị sự chuyển động của mặt trời,trang trí H’mông không nhằm diễn đạt một nội dung nào, nhưng mang được sắc tháirất riêng biệt có bản sắc thẩm mỹ của dân tộc rất rõ nét

Trong những lễ hội truyền thống của người H’Mông thì lễ hội Gầu Tào diễn ngày

12 tháng giêng là đặc sắc nhất.Lễ hội thường tổ chức tại những thửa ruộng rộng hayvùng đồi với mong ước cầu thần linh ban cho sự bình an, thịnh vượng Trong lễ hộicòn có các cuộc thi bắn cung, bắn nỏ, múa khèn, múa võ, đua ngựa rất vui nhộn.Đến đấy du khách có thể trực tiếp thấy cách sinh hoạt hằng ngày của họ, cùngthưởng thức món thắng cố, tiết canh gà, rượu ngô, nhái nấu măng, bánh ngô và mónđậu xị… độc đáo

Ăn: Người Hmông thường ăn ngày hai bữa, ngày mùa ăn ba bữa Bữa ăn với cácthực phẩm truyền thống có mèn mén (bột ngô đồ) hay cơm, rau xào mỡ và canh Bộtngô được xúc ăn bằng thìa gỗ Phụ nữ khéo léo làm các loại bánh bằng bột ngô, gạovào những ngày tết, ngày lễ Người Hmông quen uống rượu ngô, rượu gạo, hút thuốc

bằng điếu cày Ðưa mời khách chiếc điếu do tự tay mình nạp thuốc là biểu hiện tìnhcảm quý trọng Trước kia, tục hút thuốc phiện tương đối phổ biến với họ.

Thắng cố (chảo canh) là món ăn được ưa thích của người Hmông Ðây là móncanh gồm các loại thịt, xương, lòng, gan, tim, phổi bò (dê) cắt thành từng miếng nhỏđược nấu chung trong chảo to Người Hmông thường nấu Thắng cố khi nhà có bữađám hay trong các chợ phiên

Thắng cố (chảo canh) là món ăn được ưa thích của người Hmông

Ở: Người Hmông quần tụ trong từng bản vài chục nóc nhà Nhà trệt, ba gian haichái, có từ hai đến ba cửa Gian giữa đặt bàn thờ Nhà giàu thì tường trình, cột gỗ kêtrên đá tảng hình đèn lồng hay quả bí, mái lợp ngói, sàn gác lát ván Phổ biến nhàbưng ván hay vách nứa, mái tranh Lương thực được cất trữ trên sàn gác Một số nơi

có nhà kho chứa lương thực ở ngay cạnh nhà

Chuồng gia súc được lát ván cao ráo, sạch sẽ

Ở vùng cao núi đá, mỗi nhà có một khuôn viên riêng cách nhau bằng bức tườngxếp đá cao khoảng gần 2 mét

Phương tiện vận chuyển: Người Hmông quen dùng ngựa thồ, gùi có hai quai đeovai

Thờ cúng: Trong nhà có nhiều nơi linh thiêng dành riêng cho việc thờ cúngnhư nơi thờ tổ tiên, ma nhà, ma cửa, ma bếp Những người biết nghề thuốc, biết làmthầy còn lập bàn thờ cúng những vị tổ sư nghề của mình Nhiều lễ cúng kiêng cấmngười lạ vào nhà, vào bản Sau khi cúng ma cầu xin ai thường đeo bùa để lấy khước.Mỗi gia đình Hmông đều có bàn thờ ở gian giữa nhà

Học: Chữ Hmông tuy được soạn thảo theo bộ vần chữ quốc ngữ từ những năm sáumươi nhưng cho đến nay vẫn chưa thực sự phổ biến

II/ Ẩm thực

Du khách đến Sapa để được tận mắt ngắm nhìn những khung cảnh đẹp như mơ củamây, núi, rừng, ruộng bậc thang nhưng cũng không bỏ lỡ cơ hội nếm hết các đặc sản

ẩm thực tuyệt vời của phố núi

1 Rau củ và trái cây

1.1.Rau

-Trên nền khí hậu se lạnh, Sapa là xứ sở của các loại rau đặc trưng vùng ôn đớinhư súp lơ trắng, hoa lơ xanh, củ cải đỏ, su su, ngồng tỏi, ngồng cải… Rau trồng tạiSapa khi ăn có vị ngon đặc biệt, ngọt mềm hấp dẫn Các món rau nổi tiếng nhất ởSapa gồm: Su su luộc chấm muối vừng, ngồng cải xào tỏi, lẩu gà ăn với các loạirau…

-Cải Mèo là một loại rau đặc sản sạch hiếm có, ăn ngon và rất giòn Vì là giống cải

đã được tự nhiên khắt khe chọn lọc, nên cải Mèo có sức sống mãnh liệt, sinh trưởng

khoẻ, chống chịu sâu bệnh rất tốt.

Rau cải Mèo - đặc sản ở Sapa

Cây cải Mèo thuộc hàng rau có bẹ, lá dài màu xanh đậm, viền lá xoăn cảm giác

như có gai, loại có lông, loại trơn Rau cải Mèoloại nhỏ, lá có lông ăn ngon hơn Trước đây, đồng bào chỉ quen trồng cải Mèo để ăn chứ không bán nên chẳng chú

trọng gì Thường thì người dân địa phương không trồng thành hàng, thành luống màchỉ quãi hạt ra ven nương, đồi để mọc tự nhiên, cây cứ thế lớn lên, xanh tốt

Thực ra, cải Mèo là một loại rau đặc sản sạch hiếm có, ăn ngon và rất giòn Vì là

giống cải đã được tự nhiên khắt khe chọn lọc, nên cải Mèo có sức sống mãnh liệt,sinh trưởng khoẻ, chống chịu sâu bệnh rất tốt Chúng trồng được trên nhiều chất đất,nhất là những đất đồi thấp, thậm chí đất xấu cũng mọc được Khi đến một gia đìnhngười Mông, nếu được mời ở lại ăn cơm, chủ nhà chỉ cần ra đồi nhà nhổ vài cây cảimọc len lỏi trên các hốc đá hoặc tỉa một vài bẹ lá là đã có một bữa rau sạch đãi khách

Rau cải Mèo xào ở Sapa

Rau cải Mèo của Sa Pa được người dân địa phương nấu bằng nhiều cách: xào,

nấu, luộc hoặc dùng để ăn lẩu Thông thường, chế biến một cách đơn giản nhất, chỉcần thái nhỏ, đập gừng đổ nước vào đun sôi là có một bát canh mát, rất hợp cho thựckhách uống rượu Kỳ công hơn, rau có thể nấu cùng với thịt gà băm rối, không quên

bỏ gia vị gừng, nêm vừa mắm, muối, người thưởng thức sẽ cảm nhận được một

hương vị thật độc đáo Chất ngọt của thịt gà quện với cái ngọt mát, ngăm ngăm đắngcủa rau cải làm cho người ăn cảm thấy không bị ngán.

Rau cải Mèo còn hấp dẫn nếu được xào với thịt bò, đặc biệt là thịt hun khói.

Những sợi rau giòn, dai hơi nhặng đắng kết hợp với món thịt hun có vị đậm đà rất

riêng tạo nên nét đặc sắc cho ẩm thực vùng cao Nhiều người còn dùng cải Mèo trong

danh sách các loại rau để ăn lẩu Để dễ ăn, dùng những cây nhỏ, mới nhú được vài lánon, nhúng qua nồi lẩu nóng nghi ngút, người thưởng thức sẽ cảm nhận được vị ngọtmát, tươi mởn của rau Nên nhớ, dù nấu món gì thì người nội trợ vặn rau thành từngđoạn chứ không thái, như thế mới giữ được vị đậm đà của rau

Pa phát triển cây Su su với các sản phẩm mang tính đặc trưng, như quả Su su và ngọn

Có một đặc điểm khác biệt so với Su su trồng ở các địa phương khác, là rau Su su

Sa Pa chỉ trồng một lần và thu hoạch nhiều năm Vì vậy, có những gốc Su su ở Sa Pa

có tuổi đời hàng chục năm Sau mỗi một mùa thu hoạch từ tháng 4 – 11 hàng năm,người dân lại cắt bỏ các dây Su su ở trên mặt đất, đồng thời tiến hành bón phân chămsóc cho phần gốc

2 Cá hồi, cá tầm tươi

Ảnh: Internet

Dù được nuôi ở nhiều nơi nhưng đến nay trại nuôi cá hồi Sapa vẫn là đơn vị thànhcông nhất Nhiều du khách trong và ngoài nước đã có dịp khám phá, tìm hiểu về quytrình nuôi cá hồi, được tận mắt ngắm nhìn đàn cá tung tăng bơi lội ngay dưới chânThác Bạc Sự có mặt của những chú cá hồi vân giữa núi rừng Tây Bắc khiến cho sảnphẩm du lịch Sapa trở nên hấp dẫn hơn, đa dạng hơn Trại nuôi cá ngay dưới chânThác Bạc là địa điểm được nhiều du khách ghé thăm nhất, bởi nơi đây gần điểm dulịch và nằm ngay dưới chân Phan Xi Păng nên rất tiện dừng chân

Ở độ cao 1.800m so với mực nước biển, những chú cá hồi vân có xuất xứ từ Châu

Âu, Châu Mỹ được chăm sóc rất “chu đáo” trong những cái ao nhân tạo Đặc điểmsinh tồn của cá hồi vân là sống trong môi trường “nước động”, nhiệt độ thấp dưới 15

độ nên toàn bộ nước trong các ao đều được dẫn bởi 1.000m đường ống từ Thác Bạc

Nuôi lợn cắp nách rất đơn giản Những chú lợn con sau khi sinh được thả rông

cùng lợn mẹ, mặc cho mưa nắng Không chuồng trại, không chăm sóc, không thức ăntăng trọng Cả đàn lợn sẽ chỉ quanh quẩn kiếm ăn ở bìa rừng gần nhà, thỉnh thoảngngười dân rắc muối cho ăn để cả đàn không đi xa Sau khoảng 1 năm thả rông, khi đãđạt trọng lượng khoảng 10 đến 15kg, những con lợn sẽ được đem bán hoặc giết thịt

Do được nuôi hoàn toàn bằng thức ăn tự nhiên và được thả rông từ nhỏ nên thịt

lợn mán chắc, thơm, nhiều nạc, hầu như không có mỡ và đặc biệt an toàn về vệ sinh

thực phẩm Cũng vì vị ngon khó kiếm của loại "thú rừng" này nên chúng có giá khácao, thường gấp 2 lần lợn thường ngay tại các phiên chợ, và có thể gấp nhiều lần nếuđược vận chuyển về xuôi

Lợn mán có thể chế biến thành rất nhiều món như tiết anh, nướng, rán, luộc, hấp,

xào món nào cũng ngon và có được hương vị đặc trưng của thú rừng, khác hẳn với

thịt lợn được nuôi bằng thức ăn công nghiệp Món ăn hấp dẫn nhất với thịt lợn

mán phải kể đến món lợn nướng nguyên con Cả con lợn sau khi giết mổ, làm lông

sạch sẽ được tẩm ướp và nhồi hành, tỏi, sả, hạt dổi, để khoảng 2 tiếng cho ngấm kỹgia vị rồi nướng trên than hồng Lợn cắp nách khi nướng chín có bì dòn, vàng ươm,từng giọt mỡ vàng rơi trên than hồng làm dậy lên mùi thơm nức mũi, khiến thựckhách không thể kìm lòng

Thưởng thức thịt lợn mán ngon và đúng điệu nhất thì phải nhâm nhi với rượu táo

mèo, hoặc rượu san lùng Sa Pa Ngồi bên bếp lửa đỏ rực trong cái tiết trời se lạnhcủa phố núi Sa Pa, thưởng thức miếng thịt nướng thơm ngon, nhâm nhi chén rượusan lùng nóng cháy ruột, chắc chắn sẽ là một kỷ niệm đẹp trong lòng du khách về thịtrấn xinh đẹp này

4 Các món nướng

Ảnh: Internet

Có thể cũng bởi khí hậu lạnh nên ở Sapa, gi gỉ gì gi cái gì cũng được đem ra để…nướng Từ trứng gà, trứng vịt, thịt xiên, rau cải quấn thịt, cơm lam, chân cánh gà tớingô, khoai và nhiều món đặc biệt, do chính người dân Sapa tự nghĩ ra Vào buổi tối

se lạnh, khu đồ nướng là nơi thu hút đông khách du lịch nhất vì không gian quán ấm

áp và những món ăn ngon miệng phù hợp với thời tiết lành lạnh ở phố núi

Nguyên liệu của các món nướng cũng vẫn là những miếng thịt bò, thịt lợn thôinhưng nhờ cách chế biến, tẩm ướp khéo léo cũng như sự kết hợp riêng với các loạirau thơm đặc trưng mà chỉ Sapa mới có tạo nên hương vị riêng hoàn toàn khác biệt

với những món nướng mà bạn đã ăn ở nơi khác, cũng chính nhờ vị chua chua ngọtngọt của những lá rau rừng đó mà bạn có ăn nhiều một chút cũng chẳng hề cảm thấyngán Nhâm nhi vài ngụm rượu San Lùng cay nồng khi thưởng thức món nướng cũnglàm cho bạn ấm bụng hơn giữa tiết trời se lạnh Sapa.

Thịt lợn cuốn rau cải Mèo,Thịt bò buốn rau cải Mèo, Cơm lam nướng,Ngô nướng,

Bò tẩm gia vị nướng, Thịt lợn tẩm gia vị nướng, Chân gà, cánh gà nướng, Trứngnướng, Đậu phụ xiên nướng, Cá suối nướng, Cà tím nướng, Dạ dày nướng, Các loạinấm nướng, Bánh bao nướng, Xúc xích nướng

Cá suối:

Ảnh: Internet

Cá suối có nhiều loại và điều đáng nói là không hề có vị tanh Ăn cá suối chỉ việcnướng chín trên than củi, rồi ăn nóng ngay hoặc nướng qua, đem rán ròn rồi chiên vớinước sốt cà chua cùng gia vị bột cà ri, bột hồ tiêu là trên mâm cơm đã có một món ănngon lành

5 Thắng cố

Thắng cố truyền thống của người H'Mông chỉ được nấu từ ngựa, sau được các dântộc khác cải biến thêm thịt bò, trâu, lợn đồng thời sáng tạo ra nhiều loại nguyên liệu,công thức nấu khác nhau mang đặc trưng của từng dân tộc, vùng miền Tuy nhiên,thắng cố ngon nhất vẫn là thắng cố ngựa ở vùng Bắc Hà, Mường Khương, Sa Pa -Lào Cai, quê hương của món ăn độc đáo này

Cách nấu thắng cố rất đơn giản, gia vị truyền thống gồm 12 thứ gồm thảo quả, hoahồi, quế chi, sả, gừng và nhiều thứ gia vị bí truyền khác, trong đó cây thắng cố là gia

vị thứ 12 Thịt và "lục phủ ngũ tạng" được rửa sạch, luộc chín, đôi khi còn được ướptrước với các loại gia vị, sau đó thả vào nồi nước dùng có xương ngựa, nội tạng, tiết

và 12 loại gia vị kể trên đã được đun sôi, rồi cứ thế ninh nhừ hàng tiếng đồng hồ.Những nồi thắng cố ở các phiên chợ vùng cao rất lớn, đủ cho vài chục người ăn, còntrong các nhà hàng, từ nồi thắng cố lớn, lúc ăn mới múc ra nồi lẩu rồi thái thịt ngựathả vào

Để thưởng thức thắng cố với hương vị nguyên bản, du khách nên đến với nhữngphiên chợ của người H'Mông ở Sa Pa, Bắc Hà, Mường Khương, những nơi mà cáchnấu và nguyên liệu nấu thắng cố vẫn chưa bị cải biến đi nhiều Những bát thắng cốđược múc ra phục vụ thực khách từ những chảo lớn sóng sánh thịt nạc, thịt mỡ và lụcphủ ngũ tạng Nội tạng ngựa được chế biến sạch có mùi thơm, ăn rất giòn, thịt ngựabùi bùi, ngòn ngọt, ăn kèm với các loại rau nhúng như cải mèo, cải ngồng, cải lẩu, chấm với loại nước chấm đặc biệt làm từ ớt Mường Khương nổi tiếng cay, nồng, giúpthực khách xua tan đi cảm giác rét mướt của núi rừng vùng cao.

Nhiều thực khách không quen với cách chế biến cũng như cách ăn thắng cố củađồng bào dân tộc tại các phiên chợ vẫn có thể thưởng thức món ăn độc đáo này tạicác nhà hàng, nơi thắng cố được chế biến như những nồi lẩu, thịt và nội tạng ngựacũng được chế biến "vệ sinh hơn", hợp với khẩu vị và cách thưởng thức của ngườiKinh

Ăn thắng cố phải nhâm nhi với rượu ngô Bắc Hà hoặc rượu San Lùng, thứ rượunồng ấm, thơm phức, được kết từ tinh hoa của núi rừng Thực khách sẽ không chỉđược "no cái bụng", mà còn "say cái tình" của đồng bào các dân tộc vùng cao, nhữngcon người chất phác, thật thà, mến khách

Quán thắng cố nổi tiếng ở Sapa là thắng cố Mã Lệ, chuyên thắng cố ngựa; quánthắng cố A Quỳnh: 015 Thạch sơn, Sapa

6 Gà đen Sapa

Ảnh: Internet

Gà ác rất nhỏ tầm 1,2kg/con có “làn da” đen sì, ai mới nhìn lần đầu thì hơi …ghê.Gà ác có thể chế thành nhiều món nhưng khoái khẩu nhất là gà ác nướng mậtong Gà ác nướng xong còn nóng hổi vừa thổi vừa ăn với lá bạc hà chấm muối tiêuchanh là chuẩn luôn Bất kì du khách nào đến đây mà chưa ăn món này thì chuyến điSapa của họ chắc chắn sẽ không thể gọi là hoàn hảo được

7.thịt xông khói

Thịt xông khói (hay thịt hun khói) là món ăn ăn truyền thống, không thể thiếu của

đồng bào các dân tộc vùng cao như SaPa, Bắc Hà, Lai Châu, Điện Biên,…Thịt xôngkhói vừa là tên món ăn, vừa là cách thức người dân dự trữ, bảo quản thực phẩm khỏi

bị ôi thiu trong thời gian dài

Thịt xông khói thường được làm vào mùa đông, khi thời tiết giá lạnh, bếp lửa luôn

rực đỏ than hồng, người dân thường mổ lợn, mổ trâu, một phần ăn luôn, phần còn lạilàm thịt xông khói ăn dần Nguyên liệu để làm thịt xông khói phải là phần thịt nạcvai, nạc lưng được nọc sạch mỡ và gân, sau đó cắt thành các miếng vuông dày 2-3

cm, ướp lá mắc khén giã nhỏ, muối hột, ớt và hạt chuối rừng giã nhuyễn Cuối cùng

là treo lên gác bếp củi, hơi nóng và khói bếp không chỉ bảo quản thịt khỏi vị ôi thiu

mà còn mang mùi vị rất riêng vào từng thớ thịt

Thịt xông khói có thể chế biến thành nhiều món ăn như xào với cải mèo, cuộnnấm, cuộn phô mai, cuốn đậu hũ, nấm nhồi thịt xông khói, Trong đó món ăn ngonnhất, dễ làm và mang đậm hương vị của núi rừng là món thịt xông khói xào cải mèo

Vị đắng của cải mèo, kết hợp với vị béo ngậy và mùi vị đặc trưng của khói trong từngthớ thịt tạo nên món ăn rất lạ miệng, nhâm nhi cùng ly rượu san lùng, rượu ngô (cũng

là những đặc sản của núi rừng Tây Bắc) thì ngon hết ý

Có thể nói, thịt xông khói là món ăn rất độc đáo, đặc trưng của núi rừng Tây Bắc,

thể hiện được sự tinh tế, sáng tạo của đồng bào các dân tộc thiểu số, biết tận dụng sứcnóng của bếp lửa ngày đêm rực đỏ than hồng, cùng cái giá lạnh của vùng cao để tạonên một món ăn vừa ngon, vừa đậm đà bản sắc dân tộc

8.Rượu táo mèo

Táo mèo còn gọi là sơn tra mọc hoang trên núi Hoàng Liên Sơn, bắt đầu ra hoa vàocuối mùa xuân (tháng 3-4) và có quả vào mùa thu, từ tháng 8 đến tháng 10, là lúc táomèo được người Mông bày bán khắp các chợ ở Sa Pa Quả táo mèo hội tụ tinh khí núirừng có đủ các vị chua – ngọt – chát – đắng nên được đồng bào Mông gọi là “quảtình yêu” vì nó vừa có đầy đủ tất cả các vị đó

Rượu Táo mèo được ngâm trong các bình to Táo được bổ đôi để bỏ sâu bên trong(điều lạ là táo mèo có sâu mới ngon), không bỏ hạt vì hạt có tác dụng làm thuốc,ngâm táo qua nước cho đỡ chát rồi phơi ra mẹt cho se mặt Sau đó ngâm táo vớiđường trong 2 tuần rồi chắt nước cốt ra, đổ rượu và ngâm tiếp, sau 2 tuần nữa là dùngđược

Khi mới uống rượu táo mèo người ta cảm giác như uống nước ngọt có ga, nhưngcàng uống càng ngất ngây, có tác dụng an thần, chữa được nhiều loại bệnh về thầnkinh như đau đầu, mất ngủ, chóng mặt phòng chống tích cực các biến chứng do tìnhtrạng tăng huyết áp gây ra

Ngoài ra, ở Sapa, Lào Cai có những đặc sản như: mận hậu Bắc Hà có vỏ màu

xanh, nấm chân chim Bắc Hà, thịt rừng của người Nùng Dín, rượu Bắc Hà, rượu San

Lùng, cuốn sủi, bột ngô hấp, rau thơm, bánh ngô “Páu pó cừ”, bánh đao “Páu cò”,bánh dầy “Páu plậu”, đậu xị “Tẩu lư”, măng chua “chua cau”, thịt sấy “Khăng gai”,nhái nấu rau “ua gai ờ ráu áu”, xúc xích lơn hong khói…

III/ Những điểm du lịch nổi tiêng Sapa

1.Nhà thờ đá cổ Sapa

Nhà thờ Sa Pa toạ lạc trên một vị trí đắc địa với phía sau là núi Hàm Rồng chechắn, phía trước là khu đất rộng, bằng phẳng, nơi diễn ra những lễ hội đầy màu sắccủa phố núi

Nhà thờ ở vị trí trung tâm của thị trấn Sa Pa, đứng ở bốn phía đều có thể quan sátđược di tích, cùng với hai công trình kiến trúc khác cũng do người Pháp xây dựng làbiệt thự Chủ Cầu (nay là khách sạn Hoàng Liên) và khu huyện ủy cũ (nay là trụ sởcủa Trung tâm Thông tin Du lịch Lào Cai) tạo thành một hình tam giác cân đối vớikiến trúc riêng biệt mang phong cách Pháp

Hình dạng và kiến trúc của Nhà thờ được xây theo hình thập giá theo kiến trúcGotic La Mã Kiến trúc đó thể hiện ở mái nhà, tháp chuông, vòm cuốn…đều là hìnhchóp tạo cho công trình nét bay bổng thanh thoát Toàn bộ nhà thờ được xây bằng đáđẽo (tường, nền nhà, tháp chuông, sân nhà thờ, bờ kè xung quanh) được liên kết vớinhau bằng hỗn hợp của cát, vôi và mật mía Phần tường của cánh thánh giá bên phảiđược tạo nhám như nhũ đá chảy xuống làm tăng thêm vẻ đẹp tự nhiên cho di tích.Mái nhà lợp ngói, trần nhà bằng vôi rơm (nay làm mới) Đặc biệt trần ở phần gácchuông (gần quả chuông) là hỗn hợp của vôi, rơm, sắt, chưa sửa chữa lần nào

Khu nhà thờ gồm 7 gian rộng hơn 500 m2, phần tháp chuông cao 20 m, trong tháp

có quả chuông cao 1,5 m, đúc tại năm 1932, nặng 500 kg, tiếng vang trong vòng bánkính gần một cây số Bên trong giáo đường là 32 ô cửa kính mầu, có hình các màunhiệm mân côi các chặng Thánh Giá và các thánh

Với tổng diện tích của khuôn viên nhà thờ hơn 6.000 m2, nhà thờ Sa Pa có đủ chỗcho việc bố trí các khu bao gồm: khu nhà thờ, dẫy nhà xứ, nhà ở của thầy tu, nhàchăn nuôi, nhà thiên thần, phần sân phía trước, hàng rào, khu Vườn Thánh.

Việc chọn hướng của nhà thờ có ý nghĩa tâm linh quan trọng đối với người CôngGiáo: Đầu di tích quay về phía Đông, là hướng mặt trời mọc, hướng đón nguồn sángThiên Chúa Cuối nhà thờ (khu Tháp chuông) là hướng Tây, nơi sinh thành của ChúaKitô

Toàn bộ nhà thờ được xây bằng đá đẽo (tường, nền nhà, tháp chuông, sân nhà thờ,

bờ kè xung quanh) được liên kết với nhau bằng hỗn hợp của cát, vôi và mật mía.Tháng 5/2006, giáo xứ Sa Pa chính thức có linh mục quản nhiệm và thường trú saugần 60 năm không có cha xứ Nhà thờ đã được tôn tạo và bảo tồn, trở thành một hìnhảnh không thể thiếu khi nhắc đến thị trấn Sa Pa mù sương

2.Cầu Mây

Một cây cầu nổi tiếng được kết bằng các sợi dây mây bắc qua dòng suối MườngHoa, cách trung tâm thị trấn Sapa khoảng 17km về phía đông nam Nếu như may mắnkhi đến thăm Cầu Mây vào những ngày có sương mù cuộn từ dòng suối Mường Hoaphủ kín cây cầu, đồng thời cảm giác bồng bềnh khi đi qua cây cầu, quý khách sẽ cảmthấy như đang đi trên mây… Vì vậy cây cầu có tên là: Cầu Mây – Là một cây cầu cótính thẩm mỹ và giá trị du lịch cao

Theo người dân trong bản kể lại: Cầu Mây trước là cây cầu phục vụ nhu cầu đi lạicủa người dân nên mỗi thôn bản trong vùng thay phiên nhau xây dựng Nhà nào cónhiều ruộng phải đóng góp 90 sợi mây, mỗi sợi dài 45 sải Còn nhà ít cũng góp 30sải Nguyên vật liệu hoàn toàn lấy từ cây mây, tấm ván bằng gỗ pơmu Hai đầu dâychịu lực bám vào các cây gỗ to ở hai bên bờ suối, trong đó có bám vào cây Sung trên

200 tuổi Đến năm 1964, khi có cây cầu sắt xuất hiện thì không sử dụng cây cầu Mâynữa Đến năm 2005, ông Lê Văn Hà mới phục dựng lại để thu hút khách du lịch.Trước kia, đây là cây cầu duy nhất để các cư dân địa phương đi từ Xã Tả Van đếntrung tâm thị trấn Sapa, do quá trình phong hoá nên cây cầu càng ngày càng xuốngcấp Đồng thời do sự phát triển của du lịch Sapa, lượng khách hiếu kỳ về một cây cầuđẹp ngày càng tăng nên người ta đã làm thêm một cây cầu mới bằng gỗ vững chãinằm bên cạnh dành cho người dân địa phương đi lại còn cây cầu cũ thì được tu sửalại và chỉ dành cho những du khách hiếu kỳ đến thăm quan.

Để đi qua chiếc cầu này đòi hỏi du khách phải có lòng dũng cảm, vì mỗi ván cáchnhau cỡ 20cm sẽ gây ra hiện tượng hoa mắt nếu nhìn xuống… Dù đầy thử thách nhưvậy nhưng rất nhiều du khách từ khắp mọi miền của Đất Nước mỗi khi đến Sapa đềumuốn thử cảm giác mạnh này Đây cũng được coi là một trải nghiệm khó quên khiđến với Sapa Khi đã chinh phục thành công cây cầu này, cứ theo đường mòn sẽ dẫnquý khách đến với một thác nước đẹp và hùng vỹ, người dân địa phương gọi dòngthác này là: Thác Giàng Ta Chải…

3.Cổng trời

Cổng Trời SaPa là đỉnh đường bộ cao nhất Việt Nam, đỉnh đèo Trạm Tôn, con đèonằm len lỏi giữa dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ Cổng Trời cách thị trấn SaPa 18 km vềhướng Bắc, đường lên Cổng Trời quanh co khúc khuỷu với nhiều khúc cua gấp, nhiềuđoạn đường hẹp mà một bên là vách núi sừng sững, một bên là vực sâu thăm thẳm cóthể khiến những tay lái "mềm" toát mồ hôi hột ngay cả trong thời tiết giá lạnh củaSapa

Dẫu đường xá hiểm trở là vậy, nhưng rất nhiều du khách khi đến SaPa vẫn quyết

tâm "vượt khó" để được tận mắt chứng kiến cổng trời, nơi đỉnh đèo cao ngất tưởng

chừng trời đất giao hòa, mây gió núi rừng hòa quyện làm một Đứng ở Cổng Trời, du

khách có thể phóng tầm mắt bao quát cả vùng thung lũng rộng lớn với thửa ruộng bậc

thang hùng vĩ, một trong những ruộng bậc thang đẹp nhất thế giới, xa xa là thác Bạc,một trong 10 thác nước đẹp nhất Việt Nam và cả những đoàn ô tô xuôi ngược, đangchậm rãi trườn theo sườn núi

Cũng chỉ khi đứng ở Cổng Trời, du khách mới cảm nhận hết được vẻ kiêu hùng

của đỉnh Phan Xi Păng vời vợi lưng trời Bên dưới là những vực sâu thăm thẳm, vớithảm rừng nguyên sinh chứa đựng vô vàn bí ẩn đang chờ đợi được khám phá

Cổng Trời SaPa là cái tên quen thuộc không chỉ với những người yêu du lịch Việt

Nam, mà còn quen thuộc với nhiều du khách quốc tế Nhiều trang web, blog du lịchtrên thế giới đã xếp Cổng Trời là một trong số những địa điểm đẹp nhất, nên đến nhất

ở Việt Nam Cổng Trời SaPa là một thắng cảnh lý tưởng để du khách chiêm ngưỡng

vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng Tây Bắc, cùng cảnh quan thiên nhiên ngoạn mục, kỳ vĩcủa đại ngàn Hoàng Liên

4.Fansipan

Đỉnh Fansipan thuộc huyện Sapa - Lào Cai, cao 3143m, là đỉnh núi cao nhất

trong ngàn vạn núi đá thuộc dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ Chinh phục đỉnh

Fansipan vời vợi lưng trời, nóc nhà của Đông Dương và cũng là một trong 5 nóc nhà

của thế giới, là mơ ước của hàng triệu người Việt Nam suốt hàng thập kỷ qua.

Leo Fansipan là một hành trình rất vất vả, gian khổ, đòi hỏi phải có quyết tâm

cũng như thể lực tốt Trước kia, hành trình leo Fansipan được thực hiện thông qua 2con đường là đường xuất phát ở bản Sín Chải và bản Cát Cát ở độ cao 800m Conđường từ bản Sín Chải có nhiều dốc đứng, cao khiến mũi người sau chạm vào gótchân người trước (theo nghĩa đen), rất khó đi Còn đường từ bản Cát Cát thoải hơnnhưng phải đi vòng vèo khiến hành trình trở nên rất dài, và không ai muốn ở lâu trênrừng Hoàng Liên ẩm thấp, đầy muỗi vắt Đây là 2 con đường rất khó đi, làm nản lòngngay cả với những người đã có kinh nghiệm leo núi

Tất cả chỉ thay đổi khi "người rừng" Trần Ngọc Lâm, một người sống ẩn dật lâu

năm trên núi, xuất hiện và công bố tìm ra con đường thứ 3 leo lên đỉnh Fansipan,

con đường xuất phát từ Trạm Tôn ở độ cao 1800m Đây là con đường ngắn nhất, "dễđi" nhất so với những đường còn lại, phù hợp với những người không có nhiều thờigian, sức khỏe ở mức bình thường và cả với những người chưa hề có kinh nghiệm leonúi

du khách có thể thuê hướng dẫn viên riêng, có thể là một người dân tộc bản địathạo đường, hoặc một hướng dẫn viên có kinh nghiệm, tất nhiên cũng sẽ tốn kémhơn Hoặc nếu có nhiều thời gian, sức khỏe tốt và kinh nghiệm leo núi, du khách có

thể cân nhắc việc leo Fansipan bằng 2 con đường còn lại Tuy khó khăn hơn nhưng

cảnh vật cũng đẹp hơn, chắc chắn sẽ mang đến cho bạn nhiều trải nghiệm thú vị

Cảnh quan thiên nhiên trên đường đi rất đẹp, rất quyến rũ với rừng trúc, rừng tùng,rừng phong lan, rừng nguyên sinh cận nhiệt đới với nhiều cây đại thụ hàng trăm nămtuổi, và đẹp hơn hết là loài hoa đỗ quyên rừng Hoàng Liên đua nhau nở quanh năm,phủ lên khu rừng tấm lụa sặc sỡ

5.Núi Hàm Rồng

Núi Hàm Rồng , cao hơn 1800m so mới mực nước biển, là một ngọn núi hình đầu

rồng nằm ngay sát trung tâm thị trấn SaPa, đồng thời cũng là khu du lịch sinh thái

nổi tiếng của thị trấn xinh đẹp này Hàm Rồng SaPa là một trong số ít những ngọn

núi của Việt Nam có hình tượng đẹp và rõ nét, gắn liền với đó là truyền thuyết thú vị,

ly kỳ

Truyện kể rằng, thuở hồng hoang có đôi rồng quấn quýt bên nhau, chơi đùa nơitrần thế mà không hề biết rằng cơn đại hồng thủy đang ập đến, cho đến khi bị nhữngcon nước khổng lồ, cuồn cuộn nhấn chìm Chàng rồng vùng vẫy mạnh mẽ rồi maymắn thoát thân, còn nàng rồng do đuối sức bị cơn đại hồng thủy nhấn chìm, chỉ biếtngước đầu lên nhìn chàng rồng bay về trời Theo thời gian, nàng rồng hóa đá, thânthể trở thành dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ, còn phần đầu trở thành núi Hàm Rồng

Ngày nay, ngọn núi kỳ thú này được xây dựng trở thành một khu du lịch sinh tháihấp dẫn của thị trấn SaPa, bao gồm 3 khu vực chính, đó là vườn hoa hàm rồng,

"vườn đá" Thạch Lâm và cuối cùng là đỉnh hàm rồng, nơi du khách có thể thu vàotầm mắt toàn bộ thị trấn Sapa xinh đẹp

Vườn hoa Hàm Rồng là nơi mà du khách sẽ đi qua trong hành trình lên đỉnh Hàm

Rồng Vườn hoa được xây dựng dựa theo địa thế tự nhiên của núi, để tham quan, dukhách sẽ phải đi qua chặng đường dài hàng trăm bậc đá Cứ cách một đoạn, cảnh trílại trải ra trước mắt như một bình nguyên thu nhỏ rực rỡ, với muôn vàn sắc hoa Mùanào hoa nấy, đem lại cho du khách mới lạ và cảm xúc khác biệt Hoa ở đây có đủ loạivới muôn sắc màu: đỗ quyên, hồng, cẩm tú cầu, tràng pháo… Điều thú vị là mọingười được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của hơn 300 loài lan với những cái tên khác nhaunhư: lan hài, lan kiếm, hoàng lan… đang đua nhau nở rộ nơi Vườn lan 1 và Vườn lan

2 Quả là thiên nhiên đã vô cùng ưu đãi Sapa khi ban tặng cho nơi đây những loài hoanhư vậy Sắc hoa tươi thắm xen lẫn giữa rừng đá muôn hình vạn dạng, quyện trongcảnh bồng lai mây trời khiến bất kỳ ai lên đây cũng đều có cảm giác lạc giữa chốnthiên đàng Nếu có dịp đến Hàm Rồng vào đúng tiết xuân sẽ còn được chứng kiến đủcác màu hoa rực rỡ của những rừng đào, mận, lê trên núi Hàm Rồng Không xa cáchkhu Vườn lan 1 là sân ngắm Phanxipang Từ đây, các bạn được mở rộng tầm mắt bởibức tranh khung cảnh thị trấn Sapa Xa xa, những con đường ngoằn nghèo dẫn tớinhững bản làng cheo leo bên sườn núi Khi tầm mắt phóng lên cao là dấy núi HoàngLiên Sơn với đỉnh núi Phanxipang lúc ẩn lúc hiện trong mây

Vườn đá Thạch Lâm, khu vườn của nhiều vách đá kỳ lạ, được thiên nhiên sắp

xếp vô tình mà như hữu ý, đã khiến người xưa khéo tưởng tượng thành vô vàn móngvuốt, vây lông của "nàng" rồng Đi giữa rừng đá dựng đứng, du khách sẽ có cảm giác

bí hiểm, âm u như lạc vào mê cung khó lòng tìm thấy lối ra

Cuối cùng, sau cuộc hành trình dài 1 km, qua quãng đường không hề dễ dàng, du

khách sẽ lên đếnđỉnh Hàm Rồng (hay còn gọi là Sân Mây) được bố trí như một chòi

quan sát Tại đây, du khách có thể thu toàn bộ thị trấn SaPa cũng như khu du lịch

Hàm Rồng vào trong tầm mắt Đứng trên chòi quan sát cao ngất ở độ cao hơn 1800m,hít thở không khí trong lành, mát lạnh và chiêm ngưỡng toàn cảnh Sapa

6.Thác Bạc

Thác Bạc Sapa có độ cao 200m, là thắng cảnh nồi tiếng của SaPa, đồng thời cũng

là một trong sốt ít những dòng thác đẹp nhất Việt Nam Thác nằm ngay cạnh quốc lộ4D, cách thị trấn SaPa 12 km, rất thuận lợi cho việc đi lại, tham quan Thác Bạc cáchthị trấn Sapa khoảng 12 km (7.5 miles) Từ trên khe núi cao hàng trăm mét, dòngnước ầm ầm đổ xuống, bọt tung trắng xoá như những đóa hoa vì vậy gọi là thác BạcThác Bạc là thượng nguồn của dòng suối Mường Hoa nằm dưới chân đèo Ô Quý

Hồ, con suối có cây Cầu Mây nổi tiếng vắt qua Đứng từ trên Sân Mây (đỉnh) của núi

Hàm Rồng – SaPa vào những hôm trời quang mây, du khách đã có thể nhìn thấy dòngthác hùng vĩ tung bọt trắng xóa vào không trung Tuy nhiên, du khách nên đến thậtgần để chiêm ngưỡng hết vẻ đẹp của thác

Đến thác bạc mất khoảng 15 phút đi xe, khởi hành từ trung tâm thị trấn Sapa, dukhách sẽ đi trên quốc lộ 4D, tuyến đường khá rộng rãi, dễ đi Ở khoảng cách thật gần,

du khách sẽ được chiêm ngưỡng dòng nước từ trên đỉnh núi, vượt qua những đámsương mù dày đặc rồi ào ào đổ xuống từ độ cao hơn 200m Du khách có thể thỏathích chơi đùa trong dòng nước mát lạnh ở những con suối dưới chân thác và ngắmnhìn dòng thác cuồn cuộn tung bọt trắng xóa như những đóa hoa, đùa giỡn với nhữngtia nắng lung linh, rồi len lỏi qua từng khe đá để đến với con suối Mường Hoa êmđềm thơ mộng

Du khách nên tham quan thác Bạc - SaPa vào mùa hè và mùa thu, bởi thời gian

còn lại trong năm, thác thường cạn nước, không thể bộc lộ được vẻ đẹp kỳ vĩ của mộttrong những ngọn thác đẹp nhất Việt Nam Nếu may mắn đến thăm thác vào mộtngày hè nắng lớn, rất có thể du khách sẽ được chiêm ngưỡng cầu vồng vắt ngangđỉnh thác, một cảnh tượng hiếm có đẹp tựa tranh vẽ

7.Bản làng

7.1Bản Cát Cát

Bản Cát Cát SaPa là một bản làng của người dân tộc H'Mông, nằm cách thị trấn

SaPa 2km, được hình thành vào thế kỷ 19 Người H'Mông ở bản Cát Cát sống quần

cư theo phương pháp mật tập, tức sống quây quần, dựa vào sườn núi để chăn nuôitrồng trong trồng trọt Cát Cát là địa điểm hấp dẫn, xuất hiện trong hầu hết các tour

du lịch SaPa, rất cuốn hút du khách bởi cảnh quan thiên nhiên quyến rũ và những nét

văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc nơi đây

Chính bởi cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, hữu tình nên ngay từ thế kỷ 19, ngườiPháp đã chọn nơi đây làm nơi nghỉ dưỡng cho các quan chức Ngay đầu bản có mộtthác nước rất đẹp, mà người Pháp đặt tên là Catscat, cũng từ đó, người dân đã gọi bảncủa người dân tộc H'Mông nằm bên dòng thác là bản Cát Cát

Xưa kia, người H'Mông ở bản Cát Cát Sapa sống chủ yếu bằng nghề chăn

nuôi, trồng lúa trên các ruộng bậc thang cùng một số nghề truyền thống như dệt thổcẩm, trạm trổ bạc và rèn nông cụ, cuộc sống chủ yếu tự cung tự cấp, có trao đổi hànghóa nhưng hạn chế với các bản làng khác vào các phiên chợ tổ chức mỗi tuần một lầntại thị trấn SaPa Ngày nay, kinh tế du lịch phát triển, người dân ở bản Cát Cát ngoàichăn nuôi trồng trọt, còn có thêm nguồn thu nhập từ việc bán các mặt hàng thổ cẩm,khèn, sáo, cung nỏ, làm quà lưu niệm cho khách du lịch

Cát Cát là một bản làng của người dân tộc Mông Nơi đây có khá nhiều nghề thủcông truyền thống: trồng bông, lanh và dệt vải Qua những khung dệt này, ngườiMông đã tạo nên những tấm thổ cẩm nhiều màu sắc và hoa văn: hoa văn mô phỏngcây, lá, hoa và muông thú, hoa văn góc cạnh… Gắn liền với công đoạn dệt vải bông,vải lanh là khâu nhuộm vải và in thêu hoa văn, phổ biến là kỹ thuật nhuộm chàm,nhuộm nước tro thảo mộc và cây lá rừng Vải nhuộm xong được đánh bóng bằngcách lăn vải với khúc gỗ tròn trên phiến đá phẳng có bôi sáp ong Ở làng Cát Cát,nghề chế tác đồ trang sức bằng bạc hay bằng đồng, nhôm là một trong những nghềthủ công truyền thống đã có từ lâu đời và đã tạo ra được những sản phẩm khá tinhxảo.

Quy trình chế tác bạc khá phức tạp gồm nhiều công đoạn: trước hết họ cho nguyênliệu (bạc hoặc nhôm) vào nồi trên bễ lò đun đến khi bạc nóng chảy thì rót vào máng.Chờ khi bạc nguội thì lấy ra dùng búa đập, rèn sao cho thanh bạc có kích cỡ to, nhỏ,dài, ngắn, vuông, tam giác, tròn, dẹt hay kéo thành sợi tuỳ theo từng loại sản phẩm.Tiếp đó giũa cho thật nhẵn và nếu cần trang trí thì dùng đinh để chạm khắc, tạo hoavăn nổi hoặc chìm rồi mới uốn tạo hình sản phẩm Cuối cùng là bước đánh nhẵn, làmtrắng và bóng Sản phẩm chạm bạc ở Cát Cát khá phong phú và đa dạng, gồm nhiềuchủng loại khác nhau nhưng chủ yếu là đồ trang sức của phụ nữ: vòng cổ, vòng tay,dây xà tích, nhẫn…

Lễ hội ở Cát Cát là những sinh hoạt văn hoá cộng đồng độc đáo Được tổ chức vàocác thời điểm đầu xuân hoặc tháng cuối hè và mùa thu, chỉ có quy mô nhỏ và diễn ratrong phạm vi của làng, đó là các nghi lễ cúng “thổ ty” – “thổ địa” Những vị thầnđược thờ là những người có công lập làng

Lễ hội “gầu tào” là một trong những lễ hội quan trọng của người Mông, có mụcđích cầu phúc hoặc cầu mệnh Lễ hội “ăn thề” của làng được tổ chức vào tháng giêng.Các gia đình đóng góp cỗ làm hội, sau khi lễ cúng kết thúc, chủ làng nêu ra các vấn

đề cấm kỵ của làng và mọi người cùng ăn thề thực hiện

Người dân bản Cát Cát đã thực sự "hội nhập" với thế giới bên ngoài, nhiều hộ đãtrở nên khá giả nhờ nguồn thu nhập từ du lịch Và đặc biệt, trẻ em ở Cát Cát, thận trí

là những em còn rất nhỏ, có thể nói tiếng anh khá tốt, nếu ai đó hỏi chúng một câutiếng anh, ngay lập tức sẽ nhận được một câu trả lời bằng tiếng anh rất thành thục vàlưu loát Tuy có nhiều thay đổi từ thế giới bên ngoài, nhưng người H'Mông ở bản CátCát vẫn giữ được hầu hết các nét văn hóa truyền thống đặc trưng, như tục kéo vợ,đuổi tà ma, các lễ hội truyền thống,

7.2.Bản Tả Van

Theo tiếng của người Mông, Tả Van có nghĩa là “vòng cung lớn” Một bản đẹp nhưmột bức tranh, lưng tựa vào dãy Hoàng Liên Sơn, trước mặt là suối Mường Hoa trongtrẻo uốn dòng Từ Tả Van có thể đi lại rất thuận tiện sang các điểm du lịch nổi tiếngkhác của Lào Cai: Lao Chải, Cầu Mây, Tả Phìn…

Nhìn từ trên lưng chừng núi, trước khi vào bản đã thấy những nếp nhà sàn xinh xắnnằm trải dọc theo thung lũng Cả bản có hơn 140 hộ dân nhưng có khoảng 40 hộ dânlàm du lịch theo mô hình homestay - khách ăn nghỉ, tham gia các sinh hoạt cùng giachủ để khám phá về văn hóa bản địa

Trong bản có một số nhà cổ như nhà ông Hoàng Din, Lồ A Mục… Cổ nhất là nhàcủa ông Lồ A Mục, xây dựng vào năm 1934, là nhà gỗ nền đất Đây là ngôi nhà đặctrưng của người Giáy Vào trong nhà, du khách sẽ thấy bàn thờ tổ tiên làm bằng gỗpơmu, hình chữ nhật còn lưu giữ nguyên vẹn cấu trúc cổ xưa cả độ tuổi của gỗ và taingăn kéo làm từ đồng

Ở Tả Van có tục thờ đá của người Việt cổ Bên kia bờ suối có khu chạm khắc đá cổvới gần 200 tảng đá to nhỏ các cỡ Trên mỗi tảng đá khắc nhiều hình ảnh và hoa vănđộc đáo của người xưa Ngày ngày trong không gian ấy, người ta sinh sống, hoạtđộng, đi lên Sa Pa bán hàng thổ cẩm, đi chợ và nói chuyện cấy hái…

Đi sâu vào bản, đến gia đình nào cũng thấy trong nhà ngoài ngõ sạch sẽ, công trìnhphụ hiện đại, trước mỗi cổng đều có treo biển homestay, sẵn sàng đón khách Trongcác ngôi nhà truyền thống bằng gỗ, gia chủ chỉ mua thêm những tấm đệm, chăn màn

và ga gối, sửa sang hoặc xây mới khu vệ sinh vậy là đã mời được du khách tới ănnghỉ ngay trong nhà mình Đảm bảo dịch vụ nghỉ tốt, họ cũng sẵn sàng phục vụ ănkhi du khách có nhu cầu

Thức ăn chủ yếu là những món ăn bình dân của bà con Đó là rau ngoài nương, cádưới ao, gà lợn do nhà tự nuôi Tất cả là những món ăn truyền thống của đồng bào;rất đơn giản nhưng lại gây ấn tượng sâu sắc với du khách Qua những bữa cơm như

thế, giữa du khách và người dân như gần gũi và hiểu nhau hơn Đồng thời, du kháchcũng có thể thấy rõ hơn cuộc sống bình dị, chân chất của đồng bào dân tộc bản địa.

7.2.Bản Lao Chải

Lao Chải là một xã của huyện Sa Pa (tỉnh Lào Cai), nằm ngay trong thung lũngrộng và đẹp nhất – nơi có thể nhìn thấy từ thị trấn Sa Pa hay trên đỉnh Hàm Rồng.Cách trung tâm huyện chừng 7 cây số, Lao Chải không xa nên không ít người cuốc

bộ từ thị trấn đến tận bản này

Từ thị trấn men theo đường Mường Hoa qua khỏi những phố phường nhộn nhịp vàsầm uất, du khách bắt đầu trải nghiệm một cuộc sống khác, đúng nghĩa của nhữngbản làng Sau lưng vẫn là chốn huyên náo, phồn hoa của Sa Pa nhưng trước mặt làkhông gian bình dị Nếu không có những hàng cột điện đưa ánh sáng về bản, không

có con đường trải nhựa dẫn đến bản thì nơi này đúng "chất" cuộc sống các dân tộcMông, Dao, Giáy, Tày… bản địa Có thêm những tiện nghi hiện đại nhưng người bảnđịa vẫn giữ nguyên nét văn hóa và nếp sinh hoạt truyền thống Đó cũng là nét thu hút

du khách trong và ngoài nước.Vẫn theo con dốc Mường Hoa, đi trên con đườngquanh co của đồi núi song song với dãy Hoàng Liên để đến Lao Chải Đó là một bảnlàng khá đông đúc nằm cách đường lớn một con suối Từ trên cao, du khách có thểquan sát những nếp nhà bình dị san sát nhau, rất đặc trưng của "phố xá" bản làng.Xen lẫn vào đó là những chuyến xe 16 chỗ ngồi đậu ngay ngắn ở một góc bản Thôngthường, khách theo tour phải xuống xe tại đây và bắt đầu hành trình khám phá đờisống văn hóa bản.Phát triển du lịch, người dân bản địa thích nghi khá nhanh Nhà ởphố được tận dụng buôn bán, làm dịch vụ du lịch Từ người già đến trẻ con đều có thểgiao tiếp bằng tiếng Anh, một ít nói được tiếng Pháp Vì thế, khi nghe những cô gáitrong bộ váy hoa, trang phục thêu hoa văn độc đáo của cư dân bản địa phát âm thuầnthục ngoại ngữ, du khách quốc tế rất thích thú Họ trò chuyện luyến thoắng suốt

đường đi Những câu chuyện về văn hóa, cuộc sống đời thường trở thành những đềtài thú vị, hấp dẫn du khách.Lao Chải nằm sâu dưới thung lũng Bao quanh là núi vànhững thửa ruộng bậc thang Ruộng ở đây được xếp hạng đẹp nhất Lào Cai và là mộttrong những danh thắng quốc gia Từ bản nhìn ra xung quanh là dãy Hoàng Liên ánngữ, bên còn lại là dãy Hàm Rồng, rồi đến các tầng bậc thang trồng lúa nằm ở cấpthấp hơn Ruộng kéo dài đến tận cửa nhà Tưởng chừng như đó là những bậc thangnối liền Lao Chải với các ngọn núi để hòa mình vào mây lên tận trời cao.Tầm tháng 9trở đi, kéo dài đến tháng 4 năm sau là "mùa" của Lao Chải Đó là lúc bản đẹp nhất.Thời điểm này, Lao Chải đang mùa thu Những thửa ruộng bậc thang cao chót vót từthung lũng sâu vắt lên lưng chừng trời vàng rực màu lúa chín Mùa thu Lao Chảikhông chỉ có tiết thời ấm áp mà còn là mùa của lúa vàng, của tiếng gọi mời du khách.

7.4 Bản Tả Phìn

Bản Tả Phìn là nơi ở của đồng bào dân tộc Dao Đỏ, cách thị trấn Sa Pa 12km vềphía Đông - Bắc Đến với Tả Phìn, du khách sẽ bị cuốn hút bởi phong cảnh thiênnhiên còn rất nguyên sơ, hang động Tả Phìn âm u bí hiểm, những thửa ruộng bậcthang dài và vô cùng đẹp mắt, những dòng suối quanh co như đang ôm lấy xóm làngcủa mình Du khách cũng sẽ được hiểu thêm về những phong tục tập quán của ngườiDao Đỏ nơi đây Tả Phìn là địa điểm du lịch sinh thái - văn hóa lý tưởng cho dukhách thập phương

Bản Tả Phìn thuộc huyện Sa Pa, cách trung tâm thị trấn Sa Pa khoảng 17km vềhướng Đông Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, những nét văn hóa đậm đàbản sắc dân tộc của người Dao Đỏ với nghề thổ cẩm nổi tiếng Đến bản Tả Phìn, bạn

có thể ghé thăm hang động Tả Phìn ngay gần đó Trong hang có nhiều nhũ đá tạo nênnhững hình thù kỳ thú như hình tiên múa, đoàn tiên ngồi, cánh đồng xa, rừng cây lấplánh…