Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Y tế công cộng: Thực trạng sử dụng kháng sinh của một số khoa lâm sàng và một số yếu tố liên quan tại Bệnh viện Quân y 103 năm 2018

Mời các bạn cùng tham khảo luận văn để nắm chi tiết thực trạng việc sử dụng kháng sinh của một số khoa lâm sàng từ đó phân tích các yếu tố liên quan tại Bệnh viện Quân y 103 năm 2018.

T V N

Kháng sinh đư đ c đ a vào s d ng t nh ng n m đ u th k

20, nh ng cho đ n nay, s d ng kháng sinh h p lý v n đang là m t thách th c l n c a toàn th gi i Tr c nguy c vi khu n kháng thu c ngày càng gia t ng và tr thành v n đ toàn c u, n m 200 , T ch c Y

t th gi i Worl alth Organization - W O đ a ra hi n l c toàn

c u ng n ch n vi khu n kháng thu c N m 20 , W O xác đ nh

ch đ Ngày s c kh th gi i Worl alth ay c a n m này là v n

đ vi khu n kháng thu c v i kh u hi u Kh ng hành đ ng h m nay,

kh ng thu c ch a ngày mai 0 và k u g i các qu c gia ph i c k

ho ch đ i ph v i t nh tr ng vi khu n kháng thu c T nh h nh vi khu n kháng thu c v n ch a đ c ki m soát t t và hi n nay nhi u c s khám

ch a nh Vi t Nam đang ph i đ i m t v i t nh tr ng vi khu n kháng kháng sinh, trong đ c nhi u vi khu n đa kháng, m c đ và t c đ kháng thu c ngày càng gia t ng 20 nh vi n Quân y 0 là nh

vi n đa khoa tuy n cu i c a Quân đ i, hàng ngày c kho ng 1800-

2000 l t ng i b nh đ n khám và đi u tr , trong đ c kho ng 200-

00 ng i b nh ph i nh p vi n đi u tr n i trú Ng i b nh đ n t nhi u

t nh thành trong c n c và kh ng ít ng i b nh n ng đ c chuy n t tuy n i l n, nhi u ng i b nh c nhi m trùng n n đa s các tr ng

h p đi u tr t i b nh vi n đ u c ch đ nh ùng kháng sinh Nh ng n m

g n đây, vi c s d ng kháng sinh r ng rưi t i b nh vi n đư làm gia t ng

t l đ kháng kháng sinh c a các ch ng vi khu n phân l p t i b nh vi n,

đ c bi t là các ch ng gram âm, th m chí đư xu t hi n các vi khu n đa kháng V i mong mu n đánh giá th c t s d ng kháng sinh t i b nh

vi n, t đ c i n pháp qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng kháng sinh, làm gi m t l t vong và gi m chi phí đi u tr nhi m khu n chúng

t i ti n hành đ tài nghi n c u v “Th c tr ng s d ng kháng sinh

c a m t s khoa lơm sƠng vƠ m t s y u t liên quan t i B nh vi n Quơn y 103 n m 2018’’ v i hai m c ti u sau:

M t th c tr ng s d ng kháng sinh c a m t s khoa lâm sàng t i

B nh vi n Quân y 0 n m 20 8

2 Phân tích m t s y u t li n quan đ n s d ng kháng sinh t i các khoa lâm sàng

Ch ng 1

T NG QUAN TÀI LI U 1.1 nh ngh a kháng sinh vƠ phơn nhóm kháng sinh

- Ch s d ng kháng sinh khi c nhi m khu n

- Kh ng s d ng kháng sinh: Khi nhi m vi rút đ n thu n Khi s t kh ng

do vi khu n: s t do m t n c, b nh ch t t o k o Tuy nhi n, nhi m vi rút đ ng h h p V : Vi m ph qu n) ng i già, ng i suy h h p,

tr em nh c n th o õi, phát hi n b i nhi m và ùng kháng sinh k p

áo cáo thay đ i t , 000 ng i ngày à Lan đ n ,0

000 ng i ngày Litvia , nh m kháng sinh đ c ti u th nhi u

nh t trong b nh vi n là P nicillin, ti p th o là phalosporins và Quinolones

Th o olloway 20 2 , s ng thu c kh ng h p lý là m t

v n đ nghi m tr ng mang tính toàn c u, n đ n s lưng phí và nguy

h i Phân tích li u nh ng qu c gia đang phát tri n, c ít h n 0

b nh nhân khu v c y t c ng và 0 nh nhân khu v c y t t

đ c đi u tr an đ u phù h p v i phác đ đi u tr chu n

R m sh và c ng s 20 nghi n c u c t ngang trong 2 tháng

n m 20 2 t i các khoa Ph u thu t, h nh h nh, Tai m i h ng, M t, N i

và Nhi c a m t b nh vi n n cho th y s thu c trung nh đ c

k đ n cho nh nhân là: , 2, , s kháng sinh trung nh đ c k

đ n cho m t b nh nhân , 0,8 , kháng sinh chi m ,8 s thu c

đ c k đ n, t l b nh nhân đ c k đ n kháng sinh là , kháng sinh đ c s ng nhi u nh t thu c nh m ta-lactam 0,2 , c 0 kháng sinh đ c ùng th o đ ng ti m [24]

Khan 20 nghi n c u t i nh vi n th c hành c a m t

tr ng Y n cho i t trong s thu c đ c k đ n cho 80

b nh nhân trung nh m i nh nhân nh n 2, thu c c 2 thu c là kháng sinh chi m t l 8, , kháng sinh đ c s ng ph i n nh t thu c nh m ta-lactam, ti p th o là Quinolon s, Nitroimi azol s, minoglycosi s và Macroli s h c ,8 nh nhân đ c s

ng kháng sinh h p lý kháng sinh đ c l a ch n, li u l ng, đ ng ùng, s l n ùng trong ngày, th i gian ùng phù h p v i nhi m trùng

hi phí trung nh cho kháng sinh trong ngày đi u tr là 8 Rup kho ng , 8 US , chi m , chi phí v thu c 28

Nghi n c u c a Gharbi, M., cho th y t l s d ng kháng sinh chung b nh vi n M đư kh ng thay đ i t n m 200 - 20 2 n

m t n a ng i b nh đ c ùng ít nh t m t lo i kháng sinh trong th i gian n m vi n Tuy nhi n c nh ng thay đ i đáng k v các ch ng lo i kháng sinh đ c k toa, các kháng sinh m nh c ph tác ng r ng nh car ap n ms, vancomycin… đư đ c s d ng nhi u h n các lo i kháng sinh khác T l s d ng car ap n ms và vancomycin l n l t là

và 2 M t ph n ba s đ n thu c đ c k trong nh vi n kh ng c xét nghi m vi sinh ho c b ng ch ng đánh giá nhi m trùng

Qua các nghi n c u tr n ta th y kháng sinh đ c s ng r ng rưi, t l b nh nhân đ c k đ n kháng sinh chi m t l l n c th l n

t i 0 kháng sinh đ c s ng ch y u là các kháng sinh thu c

nh m ta-lactam chi phí cho kháng sinh chi m t tr ng l n trong chi phí đi u tr ng thu c

M i Vi t Nam

T i Vi t Nam, th c tr ng s d ng kháng sinh t i b nh vi n hi n nay ch a đ c quan tâm và đánh giá c th

Nghi n c u t nh h nh s ng kháng sinh nh vi n t nh Phú

Th c a Tr ng i h c Y à N i 200 cho th y trong nh án

ra vi n c nh nhân đ c đi u tr ng kháng sinh trong s các

b nh nhân đ c đi u tr kháng sinh c 8, nh nhân đ c đi u tr

ng kháng sinh, , đ c đi u tr ng 2 kháng sinh, , đ c

đi u tr tr n 2 kháng sinh Ki u ph i h p kháng sinh r t đa ng, c nhi u ki u ph i h p l và kh ng h p lý ph i h p hloramph nicol v i Ampicillin ho c Ciprofloxacin ho c otaxim T l ti n kháng sinh

ti n thu c trong toàn nh vi n là: 0, , cao nh t khoa Ngo i h n

th ng , và khoa Nhi 0,8 Th o õi s l ng kháng sinh

đ c c p phát t i khoa c trong n m 200 cho th y kháng sinh đ c

s ng nhi u nh t là P nicillin tri u đ n v ti m nh ng c xu

h ng gi m n, thay vào đ c xu h ng t ng s ng ra in và otaxim Nghi n c u này c ng kh o sát ki n th c s ng kháng sinh

c a y s , ác s , c s c m t t i th i đi m kh o sát ng câu h i

t đi n, cho th y ki n th c s ng kháng sinh các đ i t ng này ch

đ t m c trung nh 20, 0 đi m 2

Theo Phan Qu c oàn, th c tr ng s d ng kháng sinh t i B nh

vi n Trung ng Quân i 08 n m 20 khi kh ng c u hi u nhi m khu n khá cao , M t áo cáo v t nh tr ng s d ng kháng sinh ngoài c ng đ ng n m 200 cho th y 8 kháng sinh đ c mua các nhà thu c t mà kh ng c đ n, khách hàng tham kh o t v n

c a nhân vi n án thu c, kho ng 11% t quy t đ nh v vi c s d ng kháng sinh Trong khi đ ch c kho ng 2 nhân vi n án thu c c

ki n th c v s d ng kháng sinh và kháng kháng sinh c a vi khu n 14]

N m 2008 - 2009 B Y t ph i h p v i án RP- Vi t Nam và n v Nghi n c u Lâm sàng i h c Ox or nghi n c u s

ng kháng sinh nh vi n Vi t Nam (8 b nh vi n thu c khu v c phía c, nh vi n mi n Trung và nh vi n thu c khu v c phía Nam , trong s đ c nh vi n tuy n trung ng và nh vi n tuy n t nh V K và nh vi n chuy n khoa ánh giá m c đ s

ng kháng sinh a tr n s kháng sinh mà các nh vi n đư mua n m

2008 t i các khoa c cho th y c s khác i t đáng k v t ng kháng sinh đ c s ng t i nh vi n tham gia nghi n c u, cao nh t

V K t nh nh nh 00 gi ng-ngày và th p nh t

B nh vi n Nhi Trung ng 28 00 gi ng-ngày M c s ng kháng sinh trung nh t i các nh vi n thu c khu v c phía Nam là

20 , 00 gi ng-ngày, các nh vi n khu v c phía c là 2 0

00 gi ng-ngày và cao nh t t i các nh vi n thu c khu v c

mi n Trung v i 00 gi ng-ngày ác kháng sinh nh m phalosporins đ c s ng ph i n nh t t i t t c các nh vi n,

ti p th o đ là kháng sinh thu c các nh m P nicillins, Macroli s, Quinolon s ác kháng sinh th h c nh Ph nicols, P nicillins nh y

c m v i m n ta-lactamas , Lincosami s ít đ c s ng trong đi u

tr T i nh vi n B nh Ph i Trung ng và nh vi n Vi t c, kháng sinh P nicillins ph i h p v i ch t c ch m n ta-lactamas là l a

ch n ph i n nh t các kháng sinh phalosporins th h 2 và

th ng đ c s ng h n các phalosporins th h khác nh vi n Nhi t đ i thành ph hí Minh, nh vi n Vi t c đư kh ng c n s

ng phalosporins th h trong đi u tr T i t t c các nh vi n,

kháng sinh phalosporins th h chi m m t ph n đáng k trong t ng chi phí v kháng sinh ,

Th o áo cáo phân tích th c tr ng s ng kháng sinh và kháng kháng sinh n m 20 0 c a Nh m c ng tác nghi n c u qu c gia RP -

Vi t Nam: T i nh vi n B nh nhi t đ i Trung ng, các kháng sinh c

00 gi ng-ngày cao nh t trong n m 200 l n l t là

L vo loxacin 0 , , triaxon 8 , , oxycyclin 2, 8 , mpicillin Sul actam t ng ng là 8,8 và , , zithromycin

2, , mip n m 22, 8 , op razon 22, và Str ptomycin

2 , Trong n m 200 , m c ti u th c a nh m luoroquinolon s và phalosporins th h t ng g n g p đ i so v i n m 2008, đ c bi t

m c ti u th M rop n m t ng g p 8 l n so v i n m 2008 ,8 00

gi ng-ngày n m 200 so v i 0, 00 gi ng-ngày n m 2008 , các kháng sinh th h c nh mph nicols và phalosporins th h 1 ho c

2, ít đ c s ng trong đi u tr Qua phân tích chi phí kháng sinh t i

100 b nh vi n đ c ch n ng u nhi n trong c n c, áo cáo này cho

i t chi phí kháng sinh so v i t ng ti n thu c các V K tuy n t nh cao nh t, trung nh chi m t ng chi phí ti n thu c, k ti p là các

b nh vi n chuy n khoa tuy n t nh , các nh vi n chuy n khoa

và đa khoa tuy n trung ng t l này l n l t là 28 và 2

u h t các nghi n c u tr n m t t nh h nh s ng kháng sinh

a vào các ch s : T l b nh nhân đ c s ng kháng sinh, t l k t

h p kháng sinh, t l s ng c a các lo i kháng sinh Tuy nhi n, ch a đánh giá m c đ , xu h ng s ng kháng sinh trong ph m vi toàn

b nh vi n, c ng nh ch a đánh giá các ki u k t h p kháng sinh tr nghi n c u c a i h c c à N i và y u t nh h ng đ n vi c s

ng kháng sinh trong nh vi n K t qu t các nghi n c u cho th y tùy th o nh vi n, t l b nh nhân đ c s ng kháng sinh và ph i

h p kháng sinh khá cao, c th l n đ n tr n 80 các nh vi n c xu

h ng thay th các kháng sinh nh m lactam nh y c m v i lactamas ng các kháng sinh kháng ta-lactamase ho c các kháng sinh ph i h p v i ch t c ch ta-lactamas các phalosporin th h

ta-tr c đ c thay th ng các phalosporin th h sau, và c xu h ng

ng kháng sinh, kh ng đ c nh vi n cung c p, c p nh t th ng tin v

s ng kháng sinh và tài li u h ng n đi u tr phác đ đi u tr th i

qu n k đ n, ch n đoán kh ng ch c ch n, s đi u tr th t i, mu n làm hài l ng nh nhân, nh h ng i đ ng nghi p và các c ng ty c là các y u t nh h ng đ n vi c s ng kháng sinh thu c v ác s đư

đ c các y v n đ c p đ n R m sh 20 2 nghi n c u đánh giá

ki n th c, thái đ , nh n th c c a các ác s t i m t b nh vi n tuy n tr n tuy n n v s ng kháng sinh cho i t trong s ác s tham gia nghi n c u ch c ác s tr l i đúng đ nh ngh a v s

ng thu c h p lý c , ác s c ngh qua v các kháng sinh m i

nh ng ch 8 đ c đào t o chính th c v kháng sinh m i trong v ng

n m qua Kotwani 20 0 th ng qua cu c th o lu n nh m c tr ng tâm v i s tham gia c a ác s ch m s c s c kh an đ u trong c

đ nh các y u t nh h ng đ n k đ n kháng sinh trong ch m s c nhi khoa cho i t trong s ác s nhi khoa đ c ph ng v n cho

r ng ch n đoán kh ng ch c ch n là nguy n nhân hàng đ u c a vi c k

đ n kháng sinh kh ng thích h p Theo Holloway (2011) m t s lý

o n đ n s ng kháng sinh kh ng h p lý thu c v ác s ao g m:

K đ n th o th i qu n, áp l c t phía đ ng nghi p s k đ n khác v i

đ ng nghi p, nh t là đ i v i các đ ng nghi p thâm ni n, c ch c quy n

h n , thi u các th ng tin khách quan v s ng thu c nh các h ng

n lâm sàng và các n tin v thu c 2

W O 20 2 , đư t ng k t: ác s c th k đ n quá nhi u thu c,

s ng thu c đ t ti n ho c thu c kh ng thích h p i v s đi u tr th t

i, thi u hi u i t v t nh h nh vi khu n kháng kháng sinh đ a

ph ng, thi u th ng tin v thu c, c ng vi c quá t i, làm th o cách k

đ n sai c a các đ ng nghi p thâm ni n, cao c p h n làm th o mong đ i

c a nh nhân nh h ng i các qu ng cáo c a c ng ty thu c ho c

kh ng phù h p, kh ng đ ho c quá nhi u là các y u t nh h ng đ n

s ng kháng sinh trong nh vi n Trong nghi n c u c a Kotwani

20 0 các ác s cho r ng s l ng l o trong các quy đ nh v k đ n và phân ph i thu c làm t ng th m v n đ s ng kháng sinh kh ng h p

lý ri ng các ác s trong h th ng c ng l p c n cho r ng vi c s ng kháng sinh kh ng h p lý c n o ác s tác đ ng i khoa c o

l ng thu c t n kho quá nhi u, thu c g n h t h n 2

C y u t thu c v i b nh:

Th o Moro 200 , mong đ i đ c k đ n kháng sinh c a cha m các nh nhi là y u t li n quan m nh đ n vi c k đ n kháng sinh c a ác s , đ ng hàng th 2, sau y u t ch y m tai Mohamm

th c hi n m t nghi n c u c t ngang t i khoa Nhi t ng h p c a nh

vi n à m và tr m M ina Sau i ra ia t tháng đ n tháng 2

n m 20 , cho i t ngoài tr nh tr ng c a nh nhi, s k đ n kháng sinh

c a ác s c n ph thu c vào tr nh đ c a ác s , mong mu n đ c k

đ n kháng sinh c a các cha m nh nhi, nghi n c u này cho i t h n

m t n a ác s 2 nh h ng i mong mu n c a cha m

b nh nhi trong vi c k đ n kháng sinh 2 Mong đ i c a nh nhân

nh h ng đ n vi c k đ n c a ác s c ng đ c ghi nh n trong nghi n

ng kháng sinh trong c ng đ ng c ng nh trong nh vi n Vi c thi u

th ng tin v t nh h nh vi khu n kháng thu c trong c ng đ ng c th n

t i l a ch n kháng sinh kh ng phù h p trong tr ng h p ch a ch n đoán xác đ nh tác nhân gây nh

Ch ng II I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 2.1 i t ng, đ a đi m vƠ th i gian nghiên c u

2.1.1 i t ng nghiên c u

M c ti u : nh án c a ng i b nh đi u tr t i các khoa c t l s

d ng KS cao: Khoa N i ti u h a , Khoa N i Tim m ch (A2); Khoa Lao và nh ph i (A3); Khoa Truy n nhi m (A5); Khoa Ngo i ch n

th ng Khoa Ngo i b ng (B2); Khoa Ngo i ti t ni u (B7), Khoa

ph u thu t th n kinh - s nưo Khoa h i s c tích c c (B11) thu c

2.1.2 a đi m vƠ th i gian nghiên c u: Nghi n c u đ c ti n hành

t tháng 20 8 đ n tháng 8 20 8 t i Khoa lâm sàng thu c B nh vi n Quân y 0 , c vi n Quân y

ng kháng sinh trong nh vi n

2.2.2 C m u vƠ cách ch n m u

m u cho m c ti u : n=8 8 nh án đáp ng đ ti u chu n l a ch n trong t ng s c 00 nh án th i gian 20 8-8/2018

m u cho m c ti u 2: n= ác s

Ph ng pháp ch n m u: ch n m u toàn

2.2.3 Ph ng pháp thu th p thông tin

nh án nghi n c u Ph c l c

Ph ng v n sâu ác s v m t s y u t li n quan đ n vi c s ng kháng sinh Ph l c 2

2.3 Bi n s vƠ ch s nghiên c u: i n s , ch s th o 2 m c ti u nghi n c u

2.6 H n ch nghiên c u

- Nghi n c u ch th c hi n t i m t s khoa lâm sàng t i nh vi n Quân y

0 và trong kho ng th i gian ng n n n ch a ph n ánh đ c chính xác

th c tr ng s ng kháng sinh trong toàn nh vi n

- Nghi n c u ch s ng h i c u h s nh án n n h n ch trong vi c t m

hi u th ng tin ng i nh và vi c phân tích m i li n quan đ n vi c s ng kháng sinh c a ng i nh

Ch ng III K T QU NGHIÊN C U 3.1 Th c tr ng s d ng kháng sinh t i 9 khoa lơm sƠng, B nh vi n Quơn y 103, n m 2018

Th i gian n m vi n trung nh chung c a ng i b nh c

ph u thu t là 2, , 8 trong đ th i gian n m vi n b nh án ph u thu t s ch/s ch nhi m 2,88 , ngày cao h n ng i b nh ph u thu t nhi m/b n