Canh ngay heppt

Sáng tác trong thời gian nhà thơ sống ẩn tại quê nhà.. NghÖ thuËt:[r]

Bảo kính cảnh giới, bài 43 Nguyễn Trãi

Đọc văn bản:

Thành viên trong nhóm:

1 Tập thơ Quốc âm thi tập

- Tập thơ Nôm: 254 bài, đánh dấu sự phát triển của thơ tiếng Việt

- Về nội dung: Vẻ đẹp con ng ời Nguyễn Trãi

- Về nghệ thuật: Thơ Nôm Đ ờng luật với các câu thơ lục ngôn

I Giới thiệu chung

Cảnh ngày hè Nguyễn Trãi

( Bảo kính cảnh giới, bài 43 )

- ẹaởt neàn moựng vaứ mụỷ ủửụứng cho sửù phaựt trieồn cuỷa thụ Tieỏng Vieọt

• +Nguyễn Trãi hiệu là Ức Trai(1380-1442), quê quán:

Nhị Khê Thường Tín- Hà Tây, xuất thân trong cùng một gia đình quan lại giàu lòng yêu nước

• +Là anh hùng dân tộc, nhà chính trị, nhà quân sự, nhà

ngoại giao, nhà văn hóa, nhà văn, nhà thơ tầm cỡ kiệt xuất của dân tộc Nhưng cũng là người phải chịu nhiều oan

khiên thảm khóc thảm khốc(tru di tam tộc)

• +Các tác phẩm:

• - “Quân trung từ mệnh tập”

• -”Quốc âm thi tập”

• -” Quốc âm thi tập gồm 4 phần: Vô đề, Môn thì lệnh,

Môn hoa mộc, Môn cầm thú”

• -”Ức Trai thi tập”

• -”Bình Ngô đại cáo”

2 Bài thơ Cảnh ngày hè

a Xuất xứ:

Bài thơ số 43 trong mục Bảo kính cảnh giới – phần Vô đề

b Nhan đề:

cuộc sống

c Bố cục:

- 6 câu thơ đầu: Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống

- 2 câu thơ cuối: Khát vọng của nhà thơ

d Thể thơ:

-thất ngụn bỏt cỳ

e Hũan cảnh sỏng tỏc:

-trớch trong “Quốc õm thi tập” Sỏng tỏc trong thời gian nhà thơ sống ẩn tại quờ nhà

II Cần nắm được:

1 Sự giao cảm với thiờn nhiờn, tạo vật trong tõm hồn Ức

Trai

Bức tranh ngày hè rất sinh động và đầy sức sống

* Bức tranh thiên nhiên sinh động

- Đ ờng nét:

=> Bức tranh có đ ờng nét hài hoà, hình khối vui mắt

- Màu sắc:

=> Chỉ với sự phối hợp các màu sắc cũng đủ thấy sức sống của cảnh vật ngày hè

- Âm thanh:

=> Nguyễn Trãi đã hoà màu sắc, âm thanh, đ ờng nét theo quy luật của các đẹp trong hội hoạ, trong âm thanh, làm cho bức tranh thiên nhiên, cuộc sống vừa có hình, vừa có hồn, vừa gợi tả, vừa sâu lắng

* Bức tranh thiên nhiên giàu sức sống

- Thiên nhiên, cảnh vật ở vào thời điểm cuối ngày; nh ng sự sống thì không dừng lại

- Sức sống của cảnh vật đ ợc diễn tả cụ thể qua:

+ tiễn

+ âm thanh dắng dỏi cầm ve

=> Sức sống của cảnh vật đang căng đầy, đang cựa quậy, vận động không ngừng

2.Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi

* Tình yêu thiên nhiên tha thiết của Nguyễn Trãi

=> Tâm hồn tinh tế, giao cảm mạnh mẽ với cảnh vật

N íc nång sõng sùc ®Çu r« trçi

Ngµy n¾ng chang chang l ìi chã lÌ

( Hång §øc quèc ©m thi tËp )

( Tõ DiÔn §ång )

* Tâm hồn yêu đời, yêu cuộc sống

- Thiên nhiên qua cảm xúc của nhà thơ trở nên sinh động,

đáng yêu và đầy sức sống, cội nguồn sâu xa là lòng thiết

tha yêu đời, yêu cuộc sống của tác giả

- Âm thanh đầu tiên vang đến đôi tai nhạy cảm của Nguyễn Trãi

là âm thanh cuộc sống: lao xao chợ cá

* Tấm lòng u ái với dân, với n ớc

- Hai câu cuối: khát vọng của nhà thơ

- Câu kết ( câu lục ngôn ): thể hiện sự dồn nén cảm xúc của cả bài

=> Điểm kết tụ của hồn thơ ức Trai không phải ở thiên nhiên, tạo vật mà chính là ở con ng ời, ở ng ời dân

Bui một tấc lòng u ái cũ

Đêm ngày cuồn cuộn n ớc triều đông.

Hổ phách, phục linh nhìn mấy biết Dành còn để trợ dân này.

( Tùng )

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

( Cáo bình Ngô )

III Ghi nhớ

1 Nội dung:

- Bài thơ là bức tranh ngày hè đẹp, sinh động và đầy sức sống

- Qua bức tranh thấy đ ợc vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi

2 Nghệ thuật:

- Bài thơ vừa mang nét trang trọng cổ điển vừa bình dị, tự nhiên

- Sử dụng các câu thơ lục ngôn

Tự bén hơi xuân tốt lại thêm

Đầy buồng lạ màu thâu đêm Tình th một bức phong còn kín Gió nơi đâu g ợng mở xem

( Cây chuối )

Quê cũ nhà ta thiếu của nào ? Rau trong nội, cá trong ao.

Cách song mai tỉnh hồn Cô Dịch

Kề n ớc cầm đ a tiếng Cửu cao.

Khách đến v ờn còn hoa lác Tơ nên cửa thấy nguyệt vào.

Cảnh thanh d ờng ấy chăng về nghỉ Lẩn thẩn làm chi áng mận đào?

( Ngôn chí - bài 13)