Người thực hiện: Phan Văn Thanh Thiết kế Giáo án: Nhóm Ngữ Văn tỉnh Đắk Nông HỒN TRƯƠNG BA , DA HÀNG THỊT (Trích) Lưu Quang Vũ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Giúp học sinh  Hiểu được bi kịch của con người khi bị áp đặt vào nghịch cảnh: tâm hồn thanh cao của Trương Ba phải nấp vào trong thân xác của anh hàng thịt thô thiển.  Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của những con người lao động trong cuộc đấu tranh chống lại sự dung tục, bảo vệ quyền sống trọn vẹn hài hòa giữa thể xác và tâm hồn.  Hiểu được ý nghĩa phê phán, chiều sâu tư tưởng nhân văn của tác phẩm và trích đọan nói riêng.  Thành công về mặt nghệ thuật: kịch bản văn học và nghệ sân khấu với tính hiện đại với các giá trị truyền thống, nhất là nghệ thuật dựng cảnh, ngôn ngữ kịch của tác giả. 1.Phương pháp: Chủ yếu sử dụng các phương pháp sau: – Bám sát thể loại kịch ( dạy theo thể loại). – Gợi tìm, hoạt động nhóm (phân vai, đóng vai). – Đọc sáng tạo… II. Phương pháp – Phương tiện 2. Phương tiện: * Giáo viên - SGK, SGV, tài liệu tham khảo - Chuẩn bị hình ảnh, máy chiếu - Hệ thống câu hỏi - Định hướng chuẩn bị bài cho HS * Học sinh -Chuẩn bị bài mới (đọc văn bản, tìm hiểu về nhân vật, hướng trả lời các câu hỏi SGK của GV…) -Sưu tầm và xem băng hình về vở kịch (nếu có) II. Phương pháp – Phương tiện (tt) III.Tiến trình lên lớp (Ngoài các bước ổn định lớp, kiểm tra bài cũ, giới thiệu bài mới, chúng tôi chú trọng các bước sau)  Hoạt động 1: Tìm hiểu Tiểu dẫn -Việc làm 1: Về tác giả (Hướng dẫn HS nắm những điểm cơ bản về cuộc đời tài năng sáng tác của tác giả, nhất là thành công ở lĩnh vực kịch) -Việc làm 2: Về vở kịch “ Hồn Trương Ba, da hàng thịt” ( Hướng dẫn HS nắm thể loại kịch ( thắt nút, phát triển, cao trào, mở nút), giới thiệu sơ lược và tóm tắt nội dung vở kịch) - Việc làm 3: Về đoạn trích ( Hướng dẫn HS tìm hiểu và nắm chắc vị trí đoạn trích (đây là đoạn cao trào, mở nút), hướng dẫn HS phân vai đọc đoạn trích) • Hoạt động 2: Phân tích đoạn trích – Việc làm 1: Tìm hiểu xung đột kịch qua các màn đối thoại của hồn Trương Ba + Thao tác 1: Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba với xác hàng thịt. GV gợi mở để HS tìm hiểu bằng cách đặt câu hỏi nêu vấn đề: Câu hỏi: (Mâu thuẫn giữa phần hồn và phần xác (phần người và phần con) của Trương Ba lúc này như thế nào?) III. Tiến trình lên lớp (tt) Định hướng cần đạt: - Do sống nhờ thể xác anh hàng thịt mà hồn Trương Ba vốn dĩ nhân hậu trong sạch, bản tính ngay thẳng >< Xác anh hàng thịt tầm thường, thô phàm. Hồn Trương Ba đành phải chiều theo nhu cầu hiển nhiên của xác thịt…, dần dần bị xác thịt điều khiển  hồn Trương Ba dằn vặt đau khổ, muốn tách ra khỏi xác thịt để tồn tại độc lập như không thể…Bị xác thịt dụ dỗ, mua chuộc, Trương Ba nổi giận, kinh bỉ nhưng cuối cùng lâm vào bi kịch tuyệt vọng. - Trương Ba được sống lại nhưng cuộc sống đầy hổ thẹn vì phải sống chung với dung tục và nguy cơ bị đồng hóa - Tác giả cảnh báo khi con người phải sống dung tục vì tất yếu cái dung tục sẽ ngự trị, tàn phá tâm hồn cao đẹp của con người. III. Tiến trình lên lớp (tt) • Thao tác 2: Màn đối thoại giữa Trương Ba với người thân (GV cần định hướng, tổ chức cho HS tìm hiểu và cảm nhận một cách sâu sắc bi kịch của Trương Ba khi người thân của sống trong cảnh xót thương, đau khổ). Câu hỏi: Bi kịch của Trương Ba diễn ra như thế nào trước nỗi đau của người thân? Lưu ý: Tình huống kịch thúc đẩy Trương Ba phải lựa chọn và sau màn độc thoại nội tâm, nhân vật đã có ý định từ bỏ thể xác phàm tục để tâm hồn được thanh cao. III. Tiến trình lên lớp (tt) • Thao tác 3: Màn đối thoại giữa Trương Ba với Đế Thích (GV cần định hướng cần định hướng để HS thấy được: gặp lại Đế Thích, Trương Ba tỏ thái độ kiên quyết không chấp nhận cảnh sống hiện tại bế tắc và giải tỏa sự ngạc nhiên của Đế Thích, đồng thời không chấp nhận sự tiếp tục sửa sai chắp vá của Đế Thích bằng cách: cho hồn Trương Ba sống nhờ trong xác cu Tị với những lý do:) + Giữa tâm hồn và thể xác không tương đồng về tuổi tác, thế hệ + Sự sống của cu Tị cần hơn Trương Ba  Thể hiện tấm làng nhân ái của Trương Ba biết hy sinh. Và cuối cùng, Trương Ba chấp nhận cái chết để linh hồn được trong sạch và hóa thân vào các sự vật thân thương để tồn tại vĩnh viễn bên cạnh những người thân yêu của mình. III. Tiến trình lên lớp (tt) Tiểu kết  Qua màn đối thoại: - Tác giả gửi gắm những thông điệp mạnh mẽ, quyết liệt về thời đại chúng ta đang sống ( con người phải được sống là mình, là chính mình, sống phải vị tha biết hy sinh…) - Bằng nghệ thuật xây dựng tình huống kịch, lối đối thoại độc thoại… thấy rõ tính cách nhân vật, xung đột kịch đã được giải quyết. III. Tiến trình lên lớp (tt) [...]... Tiến trình lên lớp (tt) Hoạt động 4: Củng cố, luyện tập Tại lớp: GV hướng dẫn cho HS nắm các nội dung của bài học qua các phần chính, đồng thời kiểm tra sự cảm thụ của HS qua câu hỏi: ( Anh chị có nhận xét gì về phần kết thúc của vở kịch? (Có hậu hay không có hậu?) Về nhà: GV hướng dẫn HS làm bài luyện tập trang 158 SGK) Xin chân thành cảm ơn sự theo dõi của Quý Thầy Cô! . hiện: Phan Văn Thanh Thiết kế Giáo án: Nhóm Ngữ Văn tỉnh Đắk Nông HỒN TRƯƠNG BA , DA HÀNG THỊT (Trích) Lưu Quang Vũ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Giúp học sinh  Hiểu. hình ảnh, máy chiếu - Hệ thống câu hỏi - Định hướng chuẩn bị bài cho HS * Học sinh -Chuẩn bị bài mới (đọc văn bản, tìm hiểu về nhân vật, hướng trả lời các