Ca ngôïi tình baïn chaân thaønh thaém thieát giöõa taùc giaû vaø baïn tri aâm.. Ngheä thuaät :.[r]
Trang 2KIÓm tra bµi cò
? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Qua đèo ngang ” của Bà Huyện
Thanh Quan ? Đây là bài thơ tả cảnh hay tả tình ? Đó là cảnh gì, tình gì ?
Trang 3I.Giới thiệu tác giả, văn bản
1.Tác giả
- Nguyễn Khuyến ( 1835 -1909 )
Quê ở thôn Vị Hạ, xã Yên Đổ, huyện
Bình Lục, tỉnh Hà Nam
-Ông đỗ đầu cả 3 kì thi : Hương, Hội,
Đình nên gọi là Tam Nguyên Yên
Đổ.
- Là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam.
2 Văn bản.
-Hoàn cảnh sáng tác : Khi nhà thơ cáo
quan về ở ẩn tại quê nhà.
-Là bài thơ hay nhất viết về đề tài tình
bạn.
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
Trang 4I.Giới thiợ̀u tác giả, văn bản
II Đọc – Tìm hiờ̉u chú thích
Chú ý ngắt nhịp 4/3
Giaỉ nghĩa các từ : nước cả, khụn,
rụ́n ?
+ nước cả : nước đõ̀y, nước lớn + khụn : khụng thờ̉, khó, e rằng khó + rụ́n : cuụ́ng hoa, cánh hoa bao bọc.
Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA
Đầu trò tiếp khách, trầu không co Bác đến chơi đây, ta với ta!
THấ̉ THƠ THẤT NGễN BÁT CÚ ĐƯỜNG LUẬT
-Sụ́ cõu : 8 cõu / bài
- Sụ́ chữ : 7 chữ / cõu -Ngắt nhịp 4 /3
-Gieo võ̀n : ở các chữ cuụ́i của các
cõu 1,2,4,6,8.
-Có phép đụ́i giữa cõu 3 với cõu 4,
Cõu 5 với cõu 6
-Luọ̃t bằng trắc.
-Bụ́ cục : Đờ̀ - thực - luọ̃n -kờ́t
Giống
Về số câu, số chữ, cách hiệp vần,
đối thanh, đối ý
Trang 5Bạn đến chơi nhà
( Nguy n Khuy n ) ờ ờ Đã bấy lâu nay, bác tới nhà (1)
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa (2)
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá, (3)
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà (4)
Cải chửa ra cây, cà mới nụ, (5)
Bầu vừa rộng rốn, m ớp đ ơng hoa (6) Đầu trò tiếp khách, trầu không có, (7)
Bác đến chơi đây, ta với ta! (8)
Phần 2
Phần 3
Phần 1
Trang 6I.Giới thiệu tác giả, văn bản
II Đọc – Tìm hiểu chú thích
1.Đọc
2.Chú thích
3.Thể thơ
Thể thất ngôn bát cú Đường luật
4 Phương thức biểu đạt :
Tự sự + miêu tả + biểu cảm
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
Trang 7I.Giới thiợ̀u tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiờ̉u chú thích
III Tìm hiờ̉u văn bản
1.Cõu mở đõ̀u : Cảm xúc khi
bạn đờ́n thăm.
-NT: Cách vào bài tự nhiờn như
lời nói hàng ngày.
-Cách xưng hụ : “bác ” -> Thái
đụ̣ tụn trọng, thõn mọ̃t.
-> Tiờ́ng reo vui thờ̉ hiợ̀n sự vui
mừng khi có bạn đờ́n thăm
Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA ( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rộng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không co Bác đến chơi đây, ta với ta!
Trang 8I.Giới thiợ̀u tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiờ̉u chú thích
III Tìm hiờ̉u văn bản
1.Cõu mở đõ̀u
2.Sáu cõu tiờ́p : Hoàn cảnh tiờ́p
bạn
Bài 8 – Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHA ( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa r ng rốn, m ớp đ ơng u hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không co
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Trang 9- Tre th i i v ng, ơ đ ă -> khơng có người sai bảo
chơ thời xa -> khơng dễ mua sắm thức ăn đãi
bạn
Mong muốn tiếp đãi bạn thịnh soạn nhưng không
thực hiện được.
-Ao sâu n ươ c c , khôn chài a cá,
Vườn rộng rao th a, khó đuổi ư gà
-> Có cá, có gà nhưng cũng bằng khơng
- Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Baau vừa r ng u rớn, m ươ p đương hoa
-> Có cải, cà, bầu, mướp nhưng cũng chỉ mới ở dạng
tiềm ẩn
Câu hỏi thảo luận
Em hãy giải thích tính chất “có đấy mà lại như khơng ”của những sản vật được kể và tả trong bài ?
Trang 10- Đâ u trị ti p khách ê traau không có
Mong muốn tiếp đãi bạn bằng phong tục thông thường cũng không thành.
Trang 11I.Giới thiệu tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiểu chú thích
III Tìm hiểu văn bản
1.Câu mở đầu
2 Sáu câu tiếp : Hoàn cảnh tiếp bạn
-Nghệ thuật:
+ Cách tạo tình huống.
+ Liệt kê
+ Phép đối, nói quá
-Nguyễn Khuyến tiếp bạn trong hoàn cảnh không
có gì để tiếp bạn.
->Tình huống khó xư
-> Cuộc sống thanh bạch, dân dã, bình dị giữa
xóm làng
.-> Chủ nhân là người thật thà, chất phác
-> Tình cảm đối với bạn chân thành, không khách
sáo
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
Nghệ thuật nào đươc sư dụng
trong 6 câu thơ này ?
Cách tạo tình huống: Từ chuyện lâu ngày bạn mới đến chơi để tác giả đươc giãi bày
tâm sự.
Liệt kê: Cá, gà, cải, cà, bầu, mướp, trầu -> liệt kê tên các món ăn ngon muốn đãi bạn
Phép đối :Câu 3 đối với câu 4.
Câu 5 đối với câu 6 -> Tạo nhịp điệu cân đối cho bài thơ
Nói quá :Sự thiếu thốn, đạm bạc đươc
Trang 12I.Giới thiợ̀u tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiờ̉u chú thích
III Tìm hiờ̉u văn bản
1.Cõu mở đõ̀u
2.Sáu cõu tiờ́p
3.Cõu kờ́t :Quan niợ̀m vờ̀ tình bạn
-Đại từ ngụi 1,2 : tác giả và bạn
-> Quan hợ̀ gắn bó, hòa hơp, khụng
Đầu trò tiếp khách, trầu không co
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Trang 13Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
I.Giới thiệu tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiểu chú thích
III Tìm hiểu văn bản
1.Câu mở đầu
2.Sáu câu tiếp
3.Câu kết :Quan niệm về tình bạn
-Đại từ ngôi 1,2 : tác giả và bạn
-> Quan hệ gắn bó, hòa hơp, không
tách rời
Câu hỏi thảo luận
Theo em có gì khác nhau trong cụm từ “ta với ta ‘’ ở bài thơ này so với bài ‘’ Qua đèo ngang’’- Bà Huyện
Thanh Quan ?
Qua Đèo Ngang Bạn đến chơi nhà
- Tác giả với hình bóng của chính mình
-Nỗi cô đơn chỉ có mình với mình ở nơi hoang vắng
Bộc lộ sự cô đơn tuyệt đối của tác giả
- Tác giả với bạn – tuy hai mà một -Tình cảm chân thành, cảm động vươt trên mọi thứ vật chất
Thể hiện tình bạn gắn bó, thân thiết, chân thật, đậm đà
* Giống : về mặt hình thức
* Khác :
- Cách kết thúc bất ngờ, thú vị
-> Tình bạn đậm đà, thắm thiết
Trang 14I.Giới thiệu tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiểu chú thích
III Tìm hiểu văn bản
IV Tởng kết
Ghi nhớ : SGK – Trang 105
VI Luyện tập
1.Bài tập 1 / 106 : ý a.
2 Nghệ thuật :
- Xây dựng tình huống độc đáo, đặc biệt.
- Sử dụng từ ngữ thuaan Việt.
- Giọng thơ hóm hỉnh đùa vui.
Ngôn ngữ ở bài thơ B Ngôn ngữ ở bài thơ B ạn đến chơi
nhà có gì khác so với ngôn ngữ
Sau phút chia li
-Ngơn ngữ bác học
uyên bác
-Sư dụng từ Hán
Việt với các điển tích, điển cớ mang ý
nghĩa tương trưng
Bạn đến chơi nhà
Ngơn ngữ đời thường mợc mạc,giản dị
Sư dụng từ thuần Việt ĐÁP ÁN
BT1,ý a
Trang 15I.Giới thiệu tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiểu chú thích
III Tìm hiểu văn bản
IV Tổng kết
VI Luyện tập
VII Đọc thêm : SGK
( Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê )
ĐỌC THÊM
Trang 16I.Giới thiệu tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiểu chú thích
III Tìm hiểu văn bản
IV Tổng kết
VI Luyện tập
VII Đọc thêm : SGK
Trang 18I.Giới thiệu tác giả, văn bản
II.Đọc – Tìm hiểu chú thích
III Tìm hiểu văn bản
IV Tổng kết
VI Luyện tập
VII Đọc thêm
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )
THI VIẾT NHANH :
Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ nói về tình bạn
Thể lệ :
-Cả lớp chia làm 4 nhóm.
-Trong thời gian 2 phút : Nhóm nào
sưu tầm đươc nhiều và chính xác câu ca dao, tục ngữ nói về tình bạn hơn thì thắng cuộc
- Yêu cầu : Viết nhanh,rõ ràng, Không sai lỗi chính tả.
CA DAO,TỤC NGỮ NÓI VỀ TÌNH BẠN -Chọn bạn mà chơi, chọn nơi mà ở.
-Ở chọn nơi, chơi chọn bạn.
-Thua trơì một vạn không bằng kém bạn một li.
-Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng.
-Học thầy không tày học bạn.
-Giaù vì bạn, sang vì vơ.
-Dao năng liếc thì sắc, người năng chào năng quen.
Trang 19THỂ LỆ CHƠI NHƯ SAU
- Cả lớp chia làm 2 đội: CHĂM NGOAN – HỌC GIỎI
- Mỗi đội lần lươt chọn ô hàng ngang tương ứng là một
câu hỏi liên quan đến kiến thức đã học Trả lời đúng mỗi ô hàng ngang đươc 10 điểm.
- Đội nào tìm ra từ chìa khóa (ô hàng dọc) trước đươc
40 điểm.
Trang 20Ai là tác giả của bài thơ “ Thiên tr ờng vãn vọng”? Tác giả của bài “ Đêm nay Bác không ngủ”?
Cô gái trong văn bản “Những câu hát than thân? ví mình với hình ảnh nào?
Ai là tác giả bài thơ “Sông núi n ớc Nam”Điền từ vào chỗ trống:
“Nơi đây sống một ng ời tóc bạc
Ng ời không con mà có …… ”
Điền từ vào chỗ trống:
“Vần thơ của Bác vần thơ thép
Mà vẫn mênh mông bát ngát …”
Tác giả của bài thơ Côn Sơn caĐiền từ vào dấu ba chấm: “Đ ờng vô xứ…“ ”
quanh quanh Non xanh nước biờ́c như tranh
họa đụ̀ ”
Nhân vật trữ tình xuất hiện trong bài thơ : ” Cái cò lặn lội bờ sông Hỡi …lấy
chú tôi chăng”
Điền từ vào dấu ba chấm:
”Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Điền từ vào dấu ba chấm:
“Vì một lẽ …Bác là Hồ Chí Minh”
Loại bánh th ờng xuất hiện trong ngày tết,truyền thuyết là do Lang
Liêu làm?
Trang 21- Học thuộc bài thơ Nắm vững nội dung và
nghệ thuật của bài thơ
- Viết bài văn ngắn nêu cảm nhận của em về tình bạn của Nguyễn Khuyến.
thác núi Lư ”- Lí Bạch.
Bài 8 – Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHA ( Nguyễn Khuyến )