Nghªu ngao nay trÝch mai ®Çm, Mét bÇu trêi ®Êt vui thÇm ai hay.. Kinh lu©n ®· s½n trong tay,.[r]
Trang 2TiÕt 41 :Lôc V©n Tiªn gÆp n¹n
Trang 3C¶m nhËn cña em vÒ nh÷ng con ng êi trÎ tuæi nh Lôc V©n Tiªn, KiÒu NguyÖt Nga?
KiÓm tra bµi cò.
C©u hái 10 ®iÓm:
C©u hái 9 ®iÓm :
C©u hái 8 ®iÓm : Tr×nh bµy ng¾n gän nh÷ng hiÓu biÕt
cña em vÒ t¸c gi¶ NguyÔn §×nh ChiÓu?
H·y giíi thiÖu s¬ l îc vÒ xuÊt xø cña t¸c phÈm Lôc V©n Tiªn ?“ ”
Trang 4“ Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.
Nguyễn Đình Chiểu-“Than đạo”
Trang 5Tuần 9 Bài 9.–
Văn bản
Tiết 41 :Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích “ Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu )
Đọc hiểu văn bản
I/Đọc , chú thích.
1 Đọc.
H? Khi đọc cần l u ý điều gì?
2.Chú thích
Hãy chỉ ra các từ ngữ địa ph ơng có trong văn bản và cho biết tác dụng
của chúng?
Trang 6Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản
Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41
Đọc hiểu văn bản
I/Đọc, chú thích.
1 Đọc.
2.Chú thích.
II/ Đọc hiểu văn bản.
Hãy giới thiệu vị trí của đoạn trích?Đoạn trích có thể chia làm mấy phần? Nội dung của từng phần là
gì?
Trong đoạn trích có những nhân
vật nào đáng chú ý?
Trong đoạn trích nổi lên 2 nhân vật ở hai chiến tuyến khác nhau: Trịnh Hâm và Ng ông.Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về hai nhân vật này
Quan hệ giữa Vân Tiên và Trịnh Hâm nh thế nào ?
Trịnh Hâm
Trang 7TuÇn 9 – Bµi 9.
V¨n b¶n
Lôc V©n Tiªn gÆp n¹n ( TrÝch Lôc V©n Tiªn “ ” – NguyÔn §×nh ChiÓu )
TiÕt 41
§äc hiÓu v¨n b¶n
I/§äc , chó thÝch.
1 §äc.
2.Chó thÝch
II/ §äc hiÓu v¨n b¶n.
“§ ªm khuya lÆng lÏ nh tê, Nghinh ngang sao mäc mÞt mê s ¬ng bay
TrÞnh H © m khi Êy ra tay,
V © n Tiªn bÞ ng· x« ngay xuèng vêi
TrÞnh H © m gi¶ tiÕng kªu trêi, Cho ng êi thøc dËy lÊy lêi phui pha
Trong thuyÒn ai nÊy kªu la,
§ Òu th ¬ng hä Lôc xãt xa tÊm lßng.”
Trang 8Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
Nhân vật Trịnh Hâm
Xác định các chi tiết nói lên
hành động hãm hại Vân Tiên
của Trịnh Hâm?( Về thời gian,
không gian, hành động, ngôn
ngữ)
.Thời gian:Giữa đêm khuya, mọi ng
ời đã ngủ yên
.Không gian: Giữa dòng sông mênh mông, mịt mờ s ơng bay
.Hành động: Ra tay
.Ngôn ngữ: Giả tiếng kêu trời
Trong những chi tiết đó, chi tiết
nào đáng chú ý nhất?
Qua những chi tiết này em thấy
đây là hành động vô tình hay có
sự sắp đặt? Điều đó thể hiện ý
nghĩa gì?
- Là hành động đ ợc sắp đặt kĩ l ỡng cho nên nó cho thấy sự thâm độc, xảo quyệt của Trịnh Hâm
Trong hoàn cảnh Vân Tiên đáng th ơng
nh vậy mà tại sao Trịnh Hâm vẫn quyết
tâm hãm hại đến cùng?
Vì ganh ghét, đố kị với tài năng của Vân Tiên và hơn nữa lòng ganh
ghét, đố kị ấy đã thấm sâu vào bản chất, vào máu thịt của hắn
Hãy nhận xét cách sắp xếp tình tiết, diễn
biến hành động và lời thơ của tác giả theo
các ph ơng án sau?
A.Sắp xếp tình tiết hợp lý
B.Sắp xếp tình tiết hợp lí,diễn biến hành
động nhanh gọn
C.Lời thơ mộc mạc giản dị
D.Cả A,B,C
Đến đây, hãy nêu đánh giá của em về tính
cách của con ng ời Trịnh Hâm?
Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc, xảo quyệt
D.Cả A,B,C
Thời gian:Giữa đêm khuya
.Ngôn ngữ: Giả tiếng kêu trời.
Cảm xúc của em về nhân vật này ntn?
Em liên t ởng tới nhân vật nổi tiếng
thâm độc nào trong truyện cổ dân gian
Việt Nam?
Sau khi đã đẩy Vân Tiên xuống
dòng sông,Trịnh Hâm đã giả tiếng
kêu trời.Vậy tiếng kêu đó nhằm
mục đích gì?
Trang 9Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
có nhận xét gì về chi tiết giao long cứu ng ời? ý nghĩa của chi tiết này nh thế nào?
Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc,
xảo quyệt
Hãy so sánh hành động cứu ng ời của giao long với hành động hại ng ời của Trịnh Hâm?
Trang 10Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản
Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41
Đọc hiểu văn bản
Ng ông
Nhân vật Ng ông
Nêu nhận xét về nhịp
điệu, từ ngữ của 4 câu
thơ này?
“Vừa may trời đã sáng ngày,
Ông chài trông thấy vớt ngay lên bờ
Hối con vầy lửa một giờ,
Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày”
Nhịp điệu dồn dập, hối hả, nhiều động từ mạnh, ngôn ngữ mộc mạc, chân chất, giàu màu sắc Nam Bộ
Qua đây em hình dung thế nào về cảnh
ông Ng cùng gia đình khi cứu vớt Vân Tiên?
Hiển hiện tr ớc mắt ng ời đọc là cảnh vội vã, lo lắng, cấp cứu ng ời bị nạn của vợ chồng con cái ông Ng Mỗi ng ời một việc, ông giục giã vợ con nhanh chân nhanh tay làm cho Vân Tiên tỉnh lại
Từ đoạn thơ, em hãy dùng trí t ởng t ợng của mình để dựng lại không khí của gia đình ông Ng khi cứu vớt Vân Tiên?
Hãy nêu cảm nhận của em về hành động cứu
ng ời đó của Ng
ông?
Hành động của Ng ông khi cứu Vân Tiên
là hành động cứu ng ời rất khẩn tr ơng, chu đáo, tận tình, nhân từ, coi trọng mạng sống của con ng ời
Đó là tình ng ời tự nhiên, hồn hậu, vô t nhất
Nhân từ, tận tình, coi
trọng mạng sống con ng ời
Hành động cứu ng ời của Ng ông làm
em nhớ tới hành động cứu ng ời của nhân vật nào trong truyện Lục Vân Tiên? Các hành động đó giống nhau ở
điểm nào?
Trang 11Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
I/Đọc , chú thích.
1 Đọc.
2.Chú thích
II/ Đọc hiểu văn bản.
Nhân vật Ng ông
Nhân từ, tận tình, coi trọng
mạng sống con ng ời
Ng ông khi ấy hỏi han, Vân Tiên th a hết mọi đàng gần xa
Ng rằng: “Ng ời ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui” Tiên rằng: “Ông lấy chi nuôi, Thân tôi nh thể trái mùi trên cây
Nay đà trôi nổi đến đây, Không chi báo đáp mình này trơ trơ”
Ng rằng: “Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn?
N ớc trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây…”
Sau khi cứu đ ợc Vân Tiên, Ng
ông đã nói với chàng điều gì?
Tr ớc lời giãi bày của Vân Tiên,
Ng ông đã nói nh thế nào?
Hai câu thơ này giúp
em hiểu thêm gì về
Ng ông?
Hào hiệp, vô t , không màng danh lợi.
Em đã gặp ý thơ
này ở trong câu thơ
nào? Hãy đọc lên
và nêu nhận xét
Ng rằng: “Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn?
Vân Tiên nghe nói liền c ời, Làm ơn há dễ trông ng ời trả ơn
Ng rằng: “Ng ời ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui”.
Trang 12Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
I/Đọc , chú thích.
1 Đọc.
2.Chú thích
II/ Đọc hiểu văn bản.
Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng
sống con ng ời
Hào hiệp, vô t , không màng danh
lợi
Nhân vật Ng ông
“Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng
Một mình thong thả làm ăn, Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm
Nghêu ngao nay trích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay
Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung d ới thế vui say trong trời
Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”
Hãy đọc và nhận xét giọng điệu, cảm xúc của tác giả trong đoạn thơ?
Hãy sắp xếp các từ ngữ thích hợp trong đoạn thơvào hai tr ờng từ vựng t
ơng ứng: tr ờng từ vựng thiên nhiên
và tr ờng từ vựng tâm trạng?
Trong tr ờng từ vựng tâm trạng có một từ đ ợc lặp đi lặp lại nhiều lần.Đó là từ nào?Điều đó cho thấy tâm hồn sống của Ng ông nh thế
nào?
Từ đây em cảm nhận đ ợc
điều gì về cuộc sống của
Ng ông?
Sống thanh sạch tự do hoà hợp với
thiên nhiên
“Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng
Một mình thong thả làm ăn, Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm
Nghêu ngao nay trích mai đầm,
Một bầu trời đất vui thầm ai hay
Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung d ới thế vui say trong trời
Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”
“Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng
Một mình thong thả làm ăn,
Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm
Nghêu ngao nay trích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay
Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung d ới thế vui say trong trời
Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”
“Rày doi mai vịnh vui vầy,
Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng
Một mình thong thả làm ăn, Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm
Nghêu ngao nay trích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay
Kinh luân đã sẵn trong tay,
Thung dung d ới thế vui say trong trời
Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”
Trang 13Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
I/Đọc , chú thích.
1 Đọc.
2.Chú thích
II/ Đọc hiểu văn bản.
Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng
sống con ng ời
Nhân vật Ng ông
Sống thanh sạch tự do hoà hợp với
thiên nhiên
.Hào hiệp, vô t , không màng danh
lợi
Ngoài vẻ thung dung thanh thản ấy câu thơ
nào biểu hiện Ng ông là một ng ời có tài?
ẩn sau hình ảnh ng ời lao động bình th ờng đó là nhân vật nh thế nào?
“Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng
Một mình thong thả làm ăn, Khoẻ quơ chài l ới, mệt quăng câu dầm
Nghêu ngao nay trích mai đầm, Một bầu trời đất vui thầm ai hay
Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung d ới thế vui say trong trời
Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm m a trải gió trong vời Hàn Giang”
Kinh luân đã sẵn trong tay, Thung dung d ới thế vui say trong trời
Qua đoạn thơ tác giả Đồ Chiểu đã
thể hiện tình cảm thái độ của mình đối với nhân dân lao động nh thế nào?
Sống thanh sạch, tự do, hoà hợp với
thiên nhiên
Trang 14Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
Nhân vật Trịnh Hâm
Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng sống con ng ời
Nhân vật Ng ông
.Hào hiệp, vô t , không màng danh lợi
Sống thanh sạch tự do hoà hợp với thiên nhiên
Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc,
xảo quyệt
Em nhận thấy Trịnh Hâm và
Ng ông đại diện cho điều gì?
Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để xây dựng hai
nhân vật này ?
Đến đây hãy khái quát lại chủ đề của
đoạn trích?
Đại diện cho cái ác
Đại diện cho cái thiện
Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
Nhân vật Trịnh Hâm
Nhân từ, tận tình, coi trọng mạng sống con ng ời
Nhân vật Ng ông
.Hào hiệp, vô t , không màng danh lợi
Sống thanh sạch tự do hoà hợp với thiên nhiên
Bất nhân, bất nghĩa, thâm độc,
xảo quyệt
Đại diện cho cái thiện
Trang 15Đoạn trích Lục Vân Tiên nói lên sự đối lập giữa thiện và ác,
giữa nhâncách cao cả và những toan tính thấp hèn, đồng thời thể hiện thái độ quý trọng và niềm tin của tác giả đối với nhân dân
lao động Đây cũng là đoạn thơ giàu cảm xúc, khoáng đạt, ngôn ngữ bình dị, dân dã.
* Ghi nhớ:
Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
I/Đọc , chú thích.
1 Đọc.
II/ Đọc hiểu văn bản.
2.Chú thích
* Ghi nhớ:
Trang 16- Truyện kể rằng: Trịnh Hâm hãm hại Vân Tiên
trên dòng sông này và đến kết thúc tác phẩm họ
Trịnh gian ác cũng phải trả giá đắt trên chính
dòng sông đó.Vậy từ kết thúc ấy em có nhận xét
gì về cốt truyện Lục Vân Tiên ?
Tuần 9 – Bài 9.
Văn bản Lục Vân Tiên gặp nạn ( Trích Lục Vân Tiên “ ” – Nguyễn Đình Chiểu )
Tiết 41 Đọc hiểu văn bản
I/Đọc , chú thích.
1 Đọc.
2.Chú thích
* Nhân vật Trịnh Hâm * Nhân vật Ng ông
II/ Đọc hiểu văn bản.
* Ghi nhớ:
Qua đoạn trích em tin t ởng vào điều gì?
T t ởng mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm qua sự việc Lục Vân Tiên gặp nạn nói riêng và qua toàn bộ tác phẩm
nói chung là gì ?
Hình ảnh những ng ời l ơng thiện bị vùi dập hãm hại nh
ng cuối cùng đ ợc đền trả
xứng đáng trong đoạn trích gợi em nhớ tới những nhân
vật nào ?
T t ởng ở hiền gặp lành đó của tác giả
bắt nguồn từ đâu?
III/ H ớng dẫn luyện tập.
Em hãy lựa chọn cách miêu tả nhân vật trong văn bản này từ sự liệt kê d ới
đây?
A-Miêu tả nhân vật qua hành động
B-Miêu tả nhân vật qua tâm lý
C-Miêu tả nhân vật qua lời nói
D-Miêu tả nhân vật qua sự kết hợp giữa lời nói, hành động và tâm lý nhân
vật
D-Miêu tả nhân vật qua sự kết hợp giữa lời nói, hành động và tâm lý nhân vật
Kể lại một cách ngắn gọn nhất nội dung của đoạn trích?
* H ớng dẫn tự học:
-Khái quát những nét đặc sắc về nghệ thuật và nội dung t t ởng của
đoạn trích?
- Học thuộc lòng đoạn trích
- Chuẩn bị tiết 42
Trang 17Xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o.