Đề cương môn Chủ nghĩa xã hội khoa học

“Giai cấp cụng nhõn là một tập đoàn xó hội ổn định, được hỡnh thành và phỏt triển cựng với quỏ trỡnh phỏt triển của nền cụng nghiệp hiện đại, với trỡnh độ phỏt triển của lực lượng sản xu

1

Đề CƯƠNG MÔN: CHủ NGHĩA Xã HộI KHOA HọC

1 Giai cấp công nhân là gì? Nêu nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân? Vì sao giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử đó? Liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam

Giai cấp công nhân là gì? “Giai cấp cụng nhõn là một tập đoàn xó hội ổn định, được hỡnh thành và phỏt triển cựng với quỏ trỡnh phỏt triển của nền cụng nghiệp hiện đại, với trỡnh độ phỏt triển của lực lượng sản xuất cú tớnh chất xó hội húa ngày càng cao và là lực lượng lao động cơ bản trực tiếp hoặc giỏn tiếp tham gia vào quỏ trỡnh sản xuất, tỏi sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo cỏc quan hệ xó hội; đại biểu cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiờn tiến trong thời đại hiện nay”

Nêu nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?Trong mỗi thời kỳ chuyển biến cỏch mạng từ một hỡnh thỏi kinh tế xó hội này sang hỡnh thỏi kinh tế xó hội khỏc cao hơn, luụn cú một giai cấp đứng ở vị trớ trung tõm đúng vai trũ thực hiện quỏ trỡnh chuyển biến đú( Hay núi cỏch khỏc: SMLS của 1 giai cấp là toàn bộ những nhiệm vụ lịch sử giao phú cho một giai cấp để nú thực hiện bước chuyển cỏch mạng từ một hỡnh thỏi kt-xh đó lừi thời sang một hỡnh thỏi kt-xh cao hơn, tiến bộ hơn.) GC này cú SMLS thủ tiờu xh cũ xõy dựng xh mới phự hợp với tiến trỡnh khỏch quan cuả lịch sử=> đú chớnh là nhiệm vụ lịch sử của một giai cấp

Song để một giai cấp cú thể đảm nhiệm được SMLS cần phải cú nhũng điều kiện: Đại diện cho phương thức sx tiến bộ; cú lợi ớch đại diện cho nhiều giai tầng xh; Cú hệ

tư tưởng độc lập phản ỏnh quy luật lịch sử

Nghiờn cứu một cỏch toàn diện hệ thống tiến trỡnh phỏt triển của lịch sử và tương quan giữa cỏc giai cấp trong tiến trỡnh lịch sử đú, đặc biệt là sự chuyển biến từ hỡnh thỏi

KT – XH TBCN lờn hỡnh thỏi KT – XH cao hơn (CSCN) Mỏc, Ănghen đó khẳng định

và khỏi quỏt SMLS của GCCN như sau: GCCN là giai cấp cú đủ khả năng xúa bỏ chế

độ búc lột TBCN, xúa bỏ chế độ người búc lột người, giải phúng GCCN và nhõn dõn

2

lao động khỏi mọi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn và lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản văn minh

Ph Ăngghen viết: “ Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy- đó là sứ mệnh lịch

sử của giai cấp vô sản hiện đại”

+ Xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người

+ Giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi

sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu

+ Lãnh đạo nhân dân xây dựng thành công CNXH và CNCS

* Mac- Ăngghen khẳng định, gccn thực hiện SMLS của mình thông qua hai bước( hai giai đoạn) :

- B1 : Đấu tranh giành chính quyền về tay gccn và nhân dân lao động

- B2 : Tiến hành cải tạo xh cũ, xây dựng xh mới để đi đến xóa bỏ mọi sự phân biệt giai cấp và mọi đối kháng giai cấp Đay là giai đoạn khó khăn phức tạp và lâu dài

- ở các nước thuộc địa và phụ thuộc, SMLS của gccn là làm cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân thông qua đội tiền phong là ĐCS, thiết lập chuyên chính nhân dân, xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân từ đó đi lên CNXH

Vì sao giai cấp công nhân có SMLS như vậy?

SMLS của GCCN do chính những điều kiện kinh tế, chính trị,xh qui định ngay từ khi nó mới hình thành phát triển trong CNTB SMLS đó không xuất phát từ mong muốn chủ quan của giai cấp công nhân mà mang tính quy luật khách quan trong sự phat triển tât yếu khách quan của nhân loại

a Xuất phát từ địa vị kinh tế - xã hội của GCCN

- GCCN trong nền kt TBCN, cụ thể là trong PTSXTBCN: Họ giữ vai trò quan trọng trong SXVC, là con đẻ của nền sx ĐCN, là giai cấp gắn liền với LLSX tiên tiến

Trong CNTB, sx công nghiệp phát triển với quy mô ngày càng mở rộng làm cho ‘’ Tất cả các giai cấp khác đều bị suy tàn’’ trái lại ‘ gcvs lại là sản phẩm của bản thân nề đại công nghiệp’ và nó ‘ được tuyển mộ trong tất cả các giai cấp của dân cư ’

3

- GCCN là bộ phận quan trọng nhất, cỏch mạng nhất cấu thành nờn lực lượng sản xuất TBCN Cho nờn với tớnh cỏch như vậy, họ là lực lượng quyết định phỏ vỡ qhsx TBCN Vỡ dự họ giữ vai trũ quan trọng trong nền kinh tế, là lực lượng sx tiờn tiến

nhưng trong quan hệ sx họ lại ngược lại, khụng cú quyền sở hữu TLSX, bị mất hết TLSX TLSX Nên bị GCTS chiếm đoạt GTTD : trong Sx : GCCN bị phụ thuộc ; trong phân phối GCCN là gc bị bóc lột (chính vì vậy, họ còn đ-ợc gọi là giai cấp vô sản), nên buộc phải bán sức lao động của mình cho t- bản công nghiệp để kiếm sống Do đó, để giải phóng mình, GCCN tất yếu phải đấu tranh và thủ tiêu GCTS, CNTB

- GCCN đại diện cho PTSX dựa trên c.độ sở hữu xh: ko có bóc lột=> lợi ích của họ căn bản phù hợp vớ lợi ích của đông đảo q.chúng l.động bị b.lột => do đó GCCN có khả năng tập hợp, lãnh đạo q.chúng làm CM, lật đổ c.độ b.lột=> xd xh ko có ABBL

=> Nh- vậy địa vị kt- xh của GCCN không chỉ quy định SMLS của GCCN mà còn tạo điều kiện cho họ khả năng làm việc đó

b Do những đặc điểm chớnh trị - xó hội của GCCN

Nền công nghiệp ngày càng hiện đại đã tạo ra một cách khách quan cho giai cấp công nhân có những đặc điểm cơ bản mà không một giai tầng nào có đ-ợc

- GCCN là gc tiên tiến.Bởi GCCN là s.p của nền ĐCN với KT cao, CN cao, áp dụng những t.tựu Nền công nghiệp hiện đại vừa đòi hỏi giai cấp công nhân nâng cao trình độ, vừa là điều kiện trực tiếp cung cấp tri thức, văn hoá, khoa học, công nghệ, chính trị - xã hội cho giai cấp công nhân Đây là yêu cầu khách quan đối với giai cấp công nhân trong quá trình sản xuất, hoạt động xã hội và đấu tranh cách mạng Đồng thời nền sản xuất hiện đại cũng quy định một cách khách quan giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến, đại diện cho ph-ơng thức sản xuất mới sứ mệnh lịch sử thay thế ph-ơng thức sản xuất lỗi thời

- Là gc có tinh thần CM triệt để: Tớnh cỏch mạng :Là giai cấp bị búc lột nặng nề nhất, đời sống của họ ngày càng bị bần cựng húa

Tuy nhiờn khụng nờn hiểu mỏy múc vỡ đúi khổ quỏ sinh ra tớnh cỏch mạng

+ Trong cuộc đấu tranh này họ khụng mất gỡ cú phải chăng mất đi là mất những xiềng xớch và trúi buộc

4

Lợi ích cơ bản của GCCN mâu thuẫn trực tiếp với lợi ích cơ bản của giai cấp TS và lợi ích đó chỉ đ-ợc thực sự bảo đảm khi xoá bỏ triệt để t- hữu TBCN và các hình thức t- hữu nhỏ khác

Vì vậy GCCN triệt để trong quá trình xoá bỏ chế độ t- hữu t- nhân TBCN về TLSX

và mọi hình thức t- hữu khác làm nảy sinh chế độ bóc lột

Triệt để trong tiến trình làm cách mạng không ngừng cho tới khi mọi giai cấp hữu sản lớn nhỏ bị xoá bỏ khi CNCS thành công trên phạm vi thế giới

Địa vị kinh tế của họ cũng tạo điều kiện cho tính triệt để CM “ Trong cuộc CM này nếu có mất họ chỉ mất đi những xiềng xích”

- Là gc có ý thức tổ chức ky luật cao: + Được rốn luyện trong mụi trường sản xuất cụng nghiệp hiện đại gắn với sự phõn cụng chuyờn mụn húa và bản thõn họ chỉ đảm nhận một phần cụng việc, vỡ vậy vỡ vậy họ trở thành giai cấp cú tinh thần đoàn kết và

cú ý thức kỷ luật

+ Trong quỏ trỡnh phỏt triển do thực tiễn đấu tranh giai cấp tôi luyện GCVS đó có khả năng đạt tới sự giác ngộ về địa vị giai cấp của mình Có khả năng đoàn kết giai cấp trong cuộc đấu tranh chống TB trên lập tr-ờng của chủ nghĩa quốc tế vô sản = > tạo cho mỡnh những yếu tố cần thiết để đưa cuộc ĐTGC đến thắng lợi

- Là giai cấp có bản chất quốc tế : do cuộc đấu tranh của giai cấp CN có tính chất quốc tế ; do địa vị kinh tế xã hội có tính chất quốc tế - toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới hiện nay cũng là một tác động rất quan trọng để liên kết giai cấp CN toàn thế giới; Kẻ thù là giai cấp TS là một lực l-ợng quốc tế và đang liên minh quốc tế để chống lại GCCN; Hoạt động của giai cấp CN trong xã hội TBCN vì hoà bình, dân chủ, tiến bộ xã hội và độc lập dân tộc chính là quá trình thực hiện SMLS và làm gắn bó mục tiêu của GCCN với lí t-ởng của nhân loại tiến bộ

Khi nền cụng nghiệp ngày hiện đại thỡ một bộ phận trớ thức càng gắn bú với GCCN

và gia nhập vào cụng nhõn, làm cho cụng nhõn ngày càng hiện đại

Sự phỏt triển của CNTB tạo ra mõu thuẫn khỏch quan giữa LLSX ngày càng mang tớnh XHH với QHSX dựa trờn chế độ CHTN TBCN

5

Liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam

- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời vào những năm đầu của thế kỷ XX, cùng với

sự ra đời của nền đại công nghiệp t- bản chủ nghĩa ở thuộc địa

- Đại bộ phận giai cấp công nhân Việt Nam xuất thân từ giai cấp nông dân, chịu ách

áp bức bóc lột nặng nề của thực dân, phong kiến

- Giai cấp công nhân Việt Nam số l-ợng ít, trình độ tay nghề thấp, chịu ảnh h-ởng nền sản xuất tiểu nông, tâm lý sản xuất nhỏ

- Giai cấp công nhân Việt Nam sinh ra trong một dân tộc có truyền thống yêu n-ớc nồng nàn, tinh thần đấu tranh bất khuất chống ngoại xâm D-ới ách đô hộ của thực dân, phong kiến làm cho lợi ích giai cấp và lợi ích dân tộc kết hợp làm một; động cơ, nghị lực và tính triệt để cách mạng của giai cấp công nhân đ-ợc nhân lên gấp bội

- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và tr-ởng thành trong không khí sôi sục của hàng loạt phong trào yêu n-ớc, các cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp xâm l-ợc, bị

áp bức bóc lột nặng nề Ra đời tr-ớc giai cấp t- sản dân tộc nên không bị ảnh h-ởng của

hệ t- t-ởng t- sản

- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời khi phong trào thế giới phát triển mạnh, có tấm g-ơng sáng của cách mạng tháng M-ời Nga cổ vũ Chính vào lúc đó, nhà yêu n-ớc Nguyễn ái Quốc đã tìm đến với Chủ nghĩa Mác – Lênin, Ng-ời đã đề ra con đ-ờng duy nhất đúng đắn cho cách mạng Việt Nam – con đ-ờng cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và chuyển lên cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Giai cấp công nhân Việt Nam, mà tuyệt đại bộ phận là xuất thân từ nông dân và những tầng lớp lao động khác, nên có mối liên hệ tự nhiên với nhân dân lao động, rất thuận lợi trong việc xây dựng khối liên minh công – nông vững chắc và khối đại đoàn kết toàn dân tộc rộng rãi, bảo đảm cho sự lãnh đạo của giai cấp công nhân trong suốt quá trình cách mạng

* Thực tiễn lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam đã chứng minh vai trò

sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam

- Ngay từ khi ch-a có Đảng, giai cấp công nhân Việt Nam đã tổ chức một cách tự phát nhiều cuộc đấu tranh chống bọn t- bản thực dân và đ-ợc nhân dân ủng hộ

6

- Đảng ra đời (bộ tham m-u của giai cấp công nhân Việt Nam), đã lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

* Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam

- Giai cấp công nhân Việt Nam có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo nhân dân Việt Nam thực hiện thắng lợi hai cuộc cách mạng : cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Hiện nay, đang lãnh đạo nhân dân thực hiện công cuộc đổi mới,đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n-ớc, thực hiện mục tiêu ''Dân giàu, n-ớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh''

Tại sao nói: Đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân.? Liên hệ với sự ra đời của ĐCS Việt Nam Vì sao ĐCS là nhân tố quyết

định tr-ớc tiên trong việc thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?

Đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân do những điều kiện khách quan qui định và

có tính qui luật: nh-ng, nó là qui luật xã hội vì vậy phải thông qua nhân tố chủ quan mới phát huy tác dụng Trong đú ĐCS được xem là nhõn tố chủ quan giữ vai trũ quyết định

để đảm bảo cho GCCN hoàn thành SMLS của mỡnh

Đảng Cộng sản là đội tiờn phong cú tổ chức và là tổ chức cao nhất của GCCN, Đảng đại diện cho lợi ớch của GCCN và NDLĐ, Đảng lấy chủ nghĩa Mỏc - Lờnin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động, Đảng thực hiện sinh hoạt theo nguyờn tắc tập trung dõn chủ, lấy phờ và tự phờ bỡnh làm quy luật phỏt triển Đảng gắn

bú mật thiết với quần chỳng nhõn dõn

ĐCS ra đời là một tất yếu khỏch quan nhằm đỏp ứng nhu cầu đũi hỏi cần thiết của phong trào cụng nhõn:

+ Khi mới ra đời GCCN đó phải đấu tranh chống lại GCTS Ở giai đoạn đầu của cuộc đấu tranh ấy chỉ mang tớnh chất tự phỏt và luụn thất bại do chưa cú lý luận tiờn phong soi đường và chưa cú chớnh đảng lónh đạo Muốn thành cụng trong cỏch mạng GCCN phải cú 2 điều kiện:

- Sự thõm nhập của chủ nghĩa Mỏc vào phong trào cụng nhõn dẫn đến sự hỡnh thành chớnh đảng của giai cấp cụng nhõn (thời kỳ Mỏc, CNTB phỏt triển đồng đều trờn TG.) -V.I Lờnin chỉ ra rằng, đảng là sự kết hợp phong trào cụng nhõn với chủ nghĩa xó hội khoa học Nhưng trong mỗi nước, sự kết hợp ấy là sản phẩm của lịch sử lại được thực hiện bằng những con đường đặc biệt, tuỳ theo điều kiện khụng gian và thời gian ( thời kỳ Lờnin CNTB phỏt triển khụng đồng đều->CNĐQ) đó đưa ra nguyờn lý thành lập Đảng kiểu mới: ĐCS=CN Mỏc + PTCN

- Ở nhiều nước thuộc địa, nửa thuộc địa, chủ nghĩa Mỏc thường kết hợp với phong trào cụng nhõn và phong trào yờu nước thành lập ra đảng cộng sản

Liên hệ với sự ra đời của ĐCS Việt Nam

- Từ thực tiễn lịch sử ở nước ta, Chủ tịch Hồ Chớ Minh đó chỉ rừ: Chủ nghĩa Mỏc - Lờnin kết hợp với phong trào cụng nhõn và phong trào yờu nước đó dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Đụng Dương vào đầu năm 1930 HCM vận dụng chủ nghĩa Mac, Leenin vào tỡnh hỡnh cụ thể ở VN và đi đến khẳng định: ĐCSVN= CNM + PTCN + PT yờu nước

- Lịch sử Việt Nam chứng minh rằng, giai cấp công nhân Việt Nam ra đời ch-a đ-ợc bao lâu, ngay cả khi ch-a có Đảng nh-ng đã tổ chức tự phát nhiều cuộc đấu tranh chống bọn t- bản thực dân và đ-ợc nhân dân rất ủng hộ

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sự kết hợp chủ nghĩa Mác - lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu n-ớc Việt Nam Đảng đã đem yếu tố tự giác vào phong

8

trào công nhân, làm cho phong trào cách mạng n-ớc ta có b-ớc phát triển nhảy vọt về chất

+ Chủ nghĩa Mác - Lê nin đ-ợc truyền bá vào Việt Nam

+ Phong trào công nhân đầu thế kỷ XX phát triển rầm rộ

+ Phong trào yêu n-ớc phát triển mạnh mẽ đ-ợc biểu hiện thông qua hàng loạt cuộc

đấu tranh của nhân dân chống thực dân Pháp

- Giai cấp công nhân Việt Nam lãnh đạo thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Đảng ra đời luôn có đ-ờng lối chiến l-ợc, sách l-ợc, c-ơng lĩnh hành động đúng cho cách mạng Việt Nam Nói đến giai cấp công nhân lãnh đạo, là nói đến toàn bộ giai cấp nh- một chỉnh thể chứ không phải từng nhóm, từng ng-ời

D-ới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã đ-a cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

''Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu đảm bảo thắng lợi của cách mạng việt Nam''

Vì sao ĐCS là nhân tố quyết định tr-ớc tiên trong việc thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?

Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng ch-a có một giai cấp nào giành và giữ đ-ợc địa

vị thống trị nếu nh- không tạo ra đ-ợc trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những lực l-ợng tiên phong để lãnh đạo toàn bộ cuộc đấu tranh Đó là đảng chính trị

Đảng chính trị mang bản chất giai cấp

Trong cuộc đấu tranh chống giai cấp t- sản, chỉ khi nào giai cấp công nhân tự tổ chức ra chính đảng của mình là ĐCS để đảm trách vai trò lãnh đạo cuộc đấu tranh mới

có thể đảm bảo giành thắng lợi trọn vẹn

Sự lãnh đạo của ĐCS là nhân tố quyết định đầu tiên đảm bảo cho giai cấp công nhân hoàn thành thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình Vì:

- ĐCS mang bản chất giai cấp công nhân

+ ĐCS là tổ chức bao gồm những phần tử tiên tiến, -u tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

+ ĐCS Đại biểu một cách triệt để và trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động

9

+ ĐCS lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng t- t-ởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng

- Vai trò lãnh đạo của ĐCS đ-ợc thể hiện qua việc thực hiện các nhiệm vụ:

Chủ nghĩa Mác- Lênin đã chỉ rõ mọi quy luật trong lĩnh vực xã hội muốn biến thành hiện thực đều phải thông qua hoạt động tự giác của con ngời Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân cũng không nằm ngoài quy luật chung đó Đảng cộng sản có vai trò quyết định thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

-Vai trò quyết định thắng lợi sứ mệnh lịch sử của Đảng cộng sản đợc thể hiện trên mấy vấn đề sau

+Đảng cộng sản là đội tiền phong chính trị của giai cấp công nhân Đảng là một tổ chức thống nhất, chặt chẽ bao gồm những ngời u tú nhất trong giai cấp công nhân và các tầng lớp nhân dân lao động Đảng cộng sản là một bộ phận của giai cấp công nhân không đứng trên, đứng ngoài mà nằm trong giai cấp công nhân; Đảng cộng sản lấy chủ nghĩa Mác- Lênin làm nền tảng t tởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng

ĐCS vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, phân tích đúng đắn tình hình cụ thể đề

ra c-ơng lĩnh chính trị, đ-ờng lối chiến l-ợc, xác định mục tiêu, ph-ơng h-ớng, nhiệm

vụ của quá trình cách mạng cũng nh- của từng giai đoạn cách mạng (giành chính quyền, xây dựng CNXH …) trong từng n-ớc cũng nh- trên toàn thế giới

Đảng cộng sản có khả năng nhận thức đợc những quy luật vận động của xã hội, của dân tộc từ đó dìu dắt giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc đi đến thắng lợi cuối cùng của cuộc cách mạng XHCN là giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc và giải phóng con ngời

+Đảng cộng sản còn là lãnh tụ chính trị, bộ tham mu chiến đấu của giai cấp công nhân Vai trò đó đợc thể hiện ở chỗ Đảng lãnh đạo và tổ chức giai cấp công nhân và nhân dân lao động đấu tranh từng bớc giành thắng lợi này đến thắng lợi khác Trớc khi

có Đảng cộng sản ra đời, giai cấp công nhân chỉ đấu tranh tự phát, nhằm đạt đợc những mục tiêu trớc mắt Từ khi Đảng cộng sản ra đời, Đảng lãnh đạo, tổ chức, giác ngộ giai cấp công nhân, đề ra đờng lối, chiến lợc, sách lợc đúng đắn, đoàn kết toàn dân đấu tranh nhằm lật đổ giai cấp t sản, xây dựng xã hội mới- xã hội XHCN và CSCN Đó là cuộc

10

đấu tranh lâu dài, gian khổ của giai cấp công nhân nhng mang tính tự giác cao.ĐCS tuyên truyền đ-ờng lối, giáo dục, thuyết phục giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động thực hiện thắng lợi đ-ờng lối đã đề ra

+ ĐCS tổ chức, chỉ huy toàn bộ quá trình cách mạng cũng nh- từng giai đoạn cách mạng: tập hợp lực l-ợng, bố trí cán bộ, kiểm tra, giám sát, điều chỉnh …

+ Mọi cán bộ, đảng viên của ĐCS g-ơng mẫu thực hiện và thực hiện xuất sắc đ-ờng lối đã đề ra

3 Phân tích luận điểm: Quá độ lên CNXH ở Việt Nam bỏ qua chế độ TBCN là một tất yếu lịch sử.?

4 Dân chủ là gì? Nêu thực chất của vấn đề dân chủ.Làm rõ sự khác biệt về bản chất giữa chế độ dân chủ XHCN với chế độ dân chủ t- sản

Dân chủ là quyền lực của nhân dân, là tự do bình đẳng của nhân dân trong đời sống xã hội và quan hệ xã hội

Dân chủ là một phạm trù lịch sử Trong các thời đại lịch sử khác nhau, các chế độ xã hội khác nhau, bản chất dân chủ, trình độ phát triển của dân chủ cũng có những biến

đổi khác nhau Sự biến đổi và phát triển của dân chủ chịu sự chi phối qui định của phơng thức sản xuất xã hội, chế độ xã hội, giai cấp cầm quyền, trình độ phát triển của kinh tế- xã hội, của dân trí và các nhân tố xã hội khác

Dân chủ mang tính giai cấp Các giai cấp khác nhau có quan niệm khác nhau về dân chủ cũng nh mục tiêu, phơng thức thực thi dân chủ Dân chủ còn mang tính dân tộc sâu sắc, phản ánh đặc điểm dân tộc, truyền thống lịch sử, bản sắc văn hoá dân tộc Đồng thời, dân chủ còn mang tính nhân loại- tính chung của loài ngời Các thuộc tính đó của

đợc mở rộng đầy đủ và trở nên hoàn bị và triệt để dới xã hội CSCN

Chế độ dân chủ là toàn bộ những thể chế, thiết chế, cơ chế chính trị của nhà nớc, của chế độ xã hội thể hiện và bảo đảm các quyền dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân trong các lĩnh vực đời sống xã hội, quan hệ xã hội, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân Chế độ dân chủ là một hình thức nhà nớc, một trong những hình thái nhà nớc Không phải chế độ nhà nớc nào cũng là chế độ dân chủ Chế độ dân chủ là chế độ nhà nớc thể hiện và bảo đảm các quyền dân chủ của nhân dân, quyền lực thuộc về nhân dân Trong chế độ dân chủ, nhân dân là chủ thể quyền lực Quyền lực của nhân dân đợc thể hiện trong việc xác định chính thể nhà nớc, đó là cộng hoà dân chủ, trong tổ chức cơ cấu

bộ máy nhà nớc, chế độ bầu cử, ứng cử và hệ thống pháp luật, quyền của nhân dân trong việc quản lý nhà nớc, trong giám sát, kiểm soát các hoạt động của bộ máy và công chức nhà nớc

Là một hình thái nhà nớc, chế độ dân chủ bảo đảm và thể hiện các quyền tự do, bình

đẳng của nhân dân trong xác định cơ cấu nhà nớc và quản lý nhà nớc, thực hành dân chủ với nhân dân; đồng thời mặt khác thực hành chuyên chính với lực lợng đối lập với quyền lực đó Do đó, chế độ dân chủ mang tính chính trị, tính giai cấp sâu sắc của giai cấp thiết lập chế độ dân chủ, dân chủ đi đôi với chuyên chính, dân chủ gắn liền với pháp luật, kỷ luật

Chế độ dân chủ gắn liền với chế độ xã hội, hoặc là chế độ dân chủ XHCN hoặc là chế độ dân chủ t sản, không có chế độ dân chủ chung chung, chế độ dân chủ không tính

độ dân chủ tự tiêu vong gắn liền với nhà nớc tự tiêu vong

Khi so sánh dân chủ vô sản (dân chủ XHCN) với dân chủ t sản, V.I Lênin khẳng

định “dân chủ vô sản là nền dân chủ gấp triệu lần hơn dân chủ t sản” Lời khẳng định đó của Lênin xuất phát từ sự so sánh toàn diện 2 nền dân chủ đó

Xét về bản chất, dân chủ XHCN là quyền làm chủ trên thực tế trên mọi lĩnh vực của nhân dân lao động, dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, thông qua sự quản lý của Nhà n-

ớc XHCN Cơ sở khách quan quy định bản chất của dân chủ XHCN là chế độ công hữu

về t liệu sản xuất, phù hợp với trình độ phát triển hết sức cao của lực lợng sản xuất Cơ

sở kinh tế của dân chủ XHCN cho phép tạo ra cho sự bình đẳng thật sự về quyền lực của

đại đa số nhân dân Cơ sở chính trị- xã hội của dân chủ XHCN là bản chất chính trị- xã hội của giai cấp công nhân và khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân, tầng lới trí thức và các tầng lớp lao động khác Cơ sở chính trị- xã hội của dân chủ XHCN tạo ra một nền dân chủ mà đại đa số nhân dân là chủ thể quyền lực và ngày càng phát triển hoàn thiện, triệt để

Chủ thể của chế độ dân chủ XHCN là đại đa số nhân dân lao động Khác với chế độ dân chủ TS , chủ thể quyền lực là thiểu số hoặc chỉ của riêng giai cấp bóc lột, trong chế

độ dân chủ XHCN, nhân dân là chủ thể quyền lực Bởi lẽ, dới chế độ dân chủ XHCN, thì với những nhu cầu và lợi ích của họ là mục tiêu hoạt động của Đảng cộng sản và nhà n-

ớc XHCN; các cơ chế, thiết chế dân chủ đều nhằm thực hiện quyền và phục vụ lợi ích của nhân dân Nhân dân có quyền lực tối cao trong xác định cơ cấu nhà nớc, quản lý xã hội , kiểm tra giám sát các hoạt động của bộ máy và công chức hệ thống chính trị Trong chế độ dân chủ XHCN, “bao nhiêu quyền lực đều của dân, bao nhiêu lợi ích đều vì dân”

- Dân chủ XHCN hớng tới mục tiêu giải phóng xã hội, giải phóng con ngời, nâng cao năng lực làm chủ của con ngời, phù hợp với nhu cầu nguyện vọng lợi ích của đại đa số