1. Trang chủ
  2. » Cao đẳng - Đại học

Đề cương Chủ nghĩa xã hội khoa học

22 108 2

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 22
Dung lượng 116,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Có khả năng đoàn kết giai cấptrong cuộc đấu tranh chống TB trên lập trờng của chủ nghĩa quốc tế vô sản = > tạo chomỡnh những yếu tố cần thiết để đưa cuộc ĐTGC đến thắng lợi - Là giai cấp

Trang 1

Đề CƯƠNG MÔN: CHủ NGHĩA Xã HộI KHOA HọC

1 Giai cấp công nhân là gì? Nêu nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp côngnhân? Vì sao giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử đó? Liên hệ với giai cấp công nhânViệt Nam

Giai cấp công nhân là gì? “Giai cấp cụng nhõn là một tập đoàn xó hội ổn định, đượchỡnh thành và phỏt triển cựng với quỏ trỡnh phỏt triển của nền cụng nghiệp hiện đại, vớitrỡnh độ phỏt triển của lực lượng sản xuất cú tớnh chất xó hội húa ngày càng cao và làlực lượng lao động cơ bản trực tiếp hoặc giỏn tiếp tham gia vào quỏ trỡnh sản xuất, tỏisản xuất ra của cải vật chất và cải tạo cỏc quan hệ xó hội; đại biểu cho lực lượng sảnxuất và phương thức sản xuất tiờn tiến trong thời đại hiện nay”

Nêu nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?Trong mỗi thời kỳ chuyểnbiến cỏch mạng từ một hỡnh thỏi kinh tế xó hội này sang hỡnh thỏi kinh tế xó hội khỏccao hơn, luụn cú một giai cấp đứng ở vị trớ trung tõm đúng vai trũ thực hiện quỏ trỡnhchuyển biến đú( Hay núi cỏch khỏc: SMLS của 1 giai cấp là toàn bộ những nhiệm vụlịch sử giao phú cho một giai cấp để nú thực hiện bước chuyển cỏch mạng từ một hỡnhthỏi kt-xh đó lừi thời sang một hỡnh thỏi kt-xh cao hơn, tiến bộ hơn.) GC này cú SMLSthủ tiờu xh cũ xõy dựng xh mới phự hợp với tiến trỡnh khỏch quan cuả lịch sử=> đúchớnh là nhiệm vụ lịch sử của một giai cấp

Song để một giai cấp cú thể đảm nhiệm được SMLS cần phải cú nhũng điều kiện:Đại diện cho phương thức sx tiến bộ; cú lợi ớch đại diện cho nhiều giai tầng xh; Cú hệ

tư tưởng độc lập phản ỏnh quy luật lịch sử

Nghiờn cứu một cỏch toàn diện hệ thống tiến trỡnh phỏt triển của lịch sử và tươngquan giữa cỏc giai cấp trong tiến trỡnh lịch sử đú, đặc biệt là sự chuyển biến từ hỡnh thỏi

KT – XH TBCN lờn hỡnh thỏi KT – XH cao hơn (CSCN) Mỏc, Ănghen đó khẳng định

và khỏi quỏt SMLS của GCCN như sau: GCCN là giai cấp cú đủ khả năng xúa bỏ chế

độ búc lột TBCN, xúa bỏ chế độ người búc lột người, giải phúng GCCN và nhõn dõn

Trang 2

lao động khỏi mọi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn và lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sảnvăn minh.

Ph Ăngghen viết: “ Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy- đó là sứ mệnh lịch

sử của giai cấp vô sản hiện đại”

+ Xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người

+ Giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi

sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu

+ Lãnh đạo nhân dân xây dựng thành công CNXH và CNCS

* Mac- Ăngghen khẳng định, gccn thực hiện SMLS của mình thông qua haibước( hai giai đoạn) :

- B1 : Đấu tranh giành chính quyền về tay gccn và nhân dân lao động

- B2 : Tiến hành cải tạo xh cũ, xây dựng xh mới để đi đến xóa bỏ mọi sự phân biệtgiai cấp và mọi đối kháng giai cấp Đay là giai đoạn khó khăn phức tạp và lâu dài

- ở các nước thuộc địa và phụ thuộc, SMLS của gccn là làm cách mạng dân tộc, dânchủ nhân dân thông qua đội tiền phong là ĐCS, thiết lập chuyên chính nhân dân, xâydựng nhà nước của dân, do dân và vì dân từ đó đi lên CNXH

Vì sao giai cấp công nhân có SMLS như vậy?

SMLS của GCCN do chính những điều kiện kinh tế, chính trị,xh qui định ngay từ khi nó mới hình thành phát triển trong CNTB SMLS đó không xuất phát từ mong muốn chủ quan của giai cấp công nhân mà mang tính quy luật khách quan trong sự phattriển tât yếu khách quan của nhân loại

a Xuất phát từ địa vị kinh tế - xã hội của GCCN

- GCCN trong nền kt TBCN, cụ thể là trong PTSXTBCN: Họ giữ vai trò quan trọng trong SXVC, là con đẻ của nền sx ĐCN, là giai cấp gắn liền với LLSX tiên tiến

Trong CNTB, sx công nghiệp phát triển với quy mô ngày càng mở rộng làm cho ‘’ Tất cả các giai cấp khác đều bị suy tàn’’ trái lại ‘ gcvs lại là sản phẩm của bản thân nề đại công nghiệp’ và nó ‘ được tuyển mộ trong tất cả các giai cấp của dân cư ’

Trang 3

- GCCN là bộ phận quan trọng nhất, cỏch mạng nhất cấu thành nờn lực lượng sảnxuất TBCN Cho nờn với tớnh cỏch như vậy, họ là lực lượng quyết định phỏ vỡ qhsx TBCN Vỡ dự họ giữ vai trũ quan trọng trong nền kinh tế, là lực lượng sx tiờn tiến nhưng trong quan hệ sx họ lại ngược lại, khụng cú quyền sở hữu TLSX, bị mất hết TLSX TLSX Nên bị GCTS chiếm đoạt GTTD : trong Sx : GCCN bị phụ thuộc ; trong phân phối GCCN là gc bị bóc lột (chính vì vậy, họ còn đợc gọi là giai cấp vô sản), nên buộc phải bán sức lao động của mình cho t bản công nghiệp để kiếm sống Do đó, để giải phóng mình, GCCN tất yếu phải đấu tranh và thủ tiêu GCTS, CNTB.

- GCCN đại diện cho PTSX dựa trên c.độ sở hữu xh: ko có bóc lột=> lợi ích của họcăn bản phù hợp vớ lợi ích của đông đảo q.chúng l.động bị b.lột => do đó GCCN có khảnăng tập hợp, lãnh đạo q.chúng làm CM, lật đổ c.độ b.lột=> xd xh ko có ABBL

=> Nh vậy địa vị kt- xh của GCCN không chỉ quy định SMLS của GCCN mà còn tạo

điều kiện cho họ khả năng làm việc đó

b Do những đặc điểm chớnh trị - xó hội của GCCN

Nền công nghiệp ngày càng hiện đại đã tạo ra một cách khách quan cho giai cấpcông nhân có những đặc điểm cơ bản mà không một giai tầng nào có đợc

- GCCN là gc tiên tiến.Bởi GCCN là s.p của nền ĐCN với KT cao, CN cao, áp dụngnhững t.tựu Nền công nghiệp hiện đại vừa đòi hỏi giai cấp công nhân nâng cao trình độ,vừa là điều kiện trực tiếp cung cấp tri thức, văn hoá, khoa học, công nghệ, chính trị - xã hộicho giai cấp công nhân Đây là yêu cầu khách quan đối với giai cấp công nhân trong quátrình sản xuất, hoạt động xã hội và đấu tranh cách mạng Đồng thời nền sản xuất hiện đạicũng quy định một cách khách quan giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến, đại diện chophơng thức sản xuất mới sứ mệnh lịch sử thay thế phơng thức sản xuất lỗi thời

- Là gc có tinh thần CM triệt để: Tớnh cỏch mạng :Là giai cấp bị búc lột nặng nềnhất, đời sống của họ ngày càng bị bần cựng húa

Tuy nhiờn khụng nờn hiểu mỏy múc vỡ đúi khổ quỏ sinh ra tớnh cỏch mạng

+ Trong cuộc đấu tranh này họ khụng mất gỡ cú phải chăng mất đi là mất nhữngxiềng xớch và trúi buộc

Lợi ích cơ bản của GCCN mâu thuẫn trực tiếp với lợi ích cơ bản của giai cấp TS vàlợi ích đó chỉ đợc thực sự bảo đảm khi xoá bỏ triệt để t hữu TBCN và các hình thức t hữunhỏ khác

Trang 4

Vì vậy GCCN triệt để trong quá trình xoá bỏ chế độ t hữu t nhân TBCN về TLSX vàmọi hình thức t hữu khác làm nảy sinh chế độ bóc lột

Triệt để trong tiến trình làm cách mạng không ngừng cho tới khi mọi giai cấp hữusản lớn nhỏ bị xoá bỏ khi CNCS thành công trên phạm vi thế giới

Địa vị kinh tế của họ cũng tạo điều kiện cho tính triệt để CM “ Trong cuộc CM nàynếu có mất họ chỉ mất đi những xiềng xích”

- Là gc có ý thức tổ chức ky luật cao: + Được rốn luyện trong mụi trường sản xuấtcụng nghiệp hiện đại gắn với sự phõn cụng chuyờn mụn húa và bản thõn họ chỉ đảmnhận một phần cụng việc, vỡ vậy vỡ vậy họ trở thành giai cấp cú tinh thần đoàn kết và

cú ý thức kỷ luật

+ Trong quỏ trỡnh phỏt triển do thực tiễn đấu tranh giai cấp tôi luyện GCVS đó cókhả năng đạt tới sự giác ngộ về địa vị giai cấp của mình Có khả năng đoàn kết giai cấptrong cuộc đấu tranh chống TB trên lập trờng của chủ nghĩa quốc tế vô sản = > tạo chomỡnh những yếu tố cần thiết để đưa cuộc ĐTGC đến thắng lợi

- Là giai cấp có bản chất quốc tế : do cuộc đấu tranh của giai cấp CN có tính chấtquốc tế ; do địa vị kinh tế xã hội có tính chất quốc tế - toàn cầu hoá nền kinh tế thế giớihiện nay cũng là một tác động rất quan trọng để liên kết giai cấp CN toàn thế giới; Kẻthù là giai cấp TS là một lực lợng quốc tế và đang liên minh quốc tế để chống lại GCCN;Hoạt động của giai cấp CN trong xã hội TBCN vì hoà bình, dân chủ, tiến bộ xã hội và

độc lập dân tộc chính là quá trình thực hiện SMLS và làm gắn bó mục tiêu của GCCNvới lí tởng của nhân loại tiến bộ

Khi nền cụng nghiệp ngày hiện đại thỡ một bộ phận trớ thức càng gắn bú với GCCN

và gia nhập vào cụng nhõn, làm cho cụng nhõn ngày càng hiện đại

Sự phỏt triển của CNTB tạo ra mõu thuẫn khỏch quan giữa LLSX ngày càng mangtớnh XHH với QHSX dựa trờn chế độ CHTN TBCN

Liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam

- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời vào những năm đầu của thế kỷ XX, cùng với

sự ra đời của nền đại công nghiệp t bản chủ nghĩa ở thuộc địa

- Đại bộ phận giai cấp công nhân Việt Nam xuất thân từ giai cấp nông dân, chịu ách

áp bức bóc lột nặng nề của thực dân, phong kiến

- Giai cấp công nhân Việt Nam số lợng ít, trình độ tay nghề thấp, chịu ảnh hởng nềnsản xuất tiểu nông, tâm lý sản xuất nhỏ

Trang 5

- Giai cấp công nhân Việt Nam sinh ra trong một dân tộc có truyền thống yêu nớcnồng nàn, tinh thần đấu tranh bất khuất chống ngoại xâm Dới ách đô hộ của thực dân,phong kiến làm cho lợi ích giai cấp và lợi ích dân tộc kết hợp làm một; động cơ, nghịlực và tính triệt để cách mạng của giai cấp công nhân đợc nhân lên gấp bội.

- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và trởng thành trong không khí sôi sục củahàng loạt phong trào yêu nớc, các cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp xâm lợc, bị ápbức bóc lột nặng nề Ra đời trớc giai cấp t sản dân tộc nên không bị ảnh hởng của hệ t t-ởng t sản

- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời khi phong trào thế giới phát triển mạnh, có tấmgơng sáng của cách mạng tháng Mời Nga cổ vũ Chính vào lúc đó, nhà yêu nớc Nguyễn

ái Quốc đã tìm đến với Chủ nghĩa Mác – Lênin, Ngời đã đề ra con đờng duy nhất

đúng đắn cho cách mạng Việt Nam – con đờng cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

và chuyển lên cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Giai cấp công nhân Việt Nam, mà tuyệt đại bộ phận là xuất thân từ nông dân vànhững tầng lớp lao động khác, nên có mối liên hệ tự nhiên với nhân dân lao động, rấtthuận lợi trong việc xây dựng khối liên minh công – nông vững chắc và khối đại đoànkết toàn dân tộc rộng rãi, bảo đảm cho sự lãnh đạo của giai cấp công nhân trong suốtquá trình cách mạng

* Thực tiễn lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam đã chứng minh vai trò

sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam

- Ngay từ khi cha có Đảng, giai cấp công nhân Việt Nam đã tổ chức một cách tự phátnhiều cuộc đấu tranh chống bọn t bản thực dân và đợc nhân dân ủng hộ

- Đảng ra đời (bộ tham mu của giai cấp công nhân Việt Nam), đã lãnh đạo cáchmạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

* Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam

- Giai cấp công nhân Việt Nam có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo nhân dân Việt Nam thựchiện thắng lợi hai cuộc cách mạng : cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạngxã hội chủ nghĩa

- Hiện nay, đang lãnh đạo nhân dân thực hiện công cuộc đổi mới,đẩy mạnh sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, thực hiện mục tiêu ''Dân giàu, nớc mạnh,xã hội công bằng, dân chủ, văn minh''

Tại sao nói: Đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác với phongtrào công nhân.? Liên hệ với sự ra đời của ĐCS Việt Nam Vì sao ĐCS là nhân tố quyết

định trớc tiên trong việc thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?

Đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân

Trang 6

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân do những điều kiện khách quan qui định và

có tính qui luật: nhng, nó là qui luật xã hội vì vậy phải thông qua nhân tố chủ quan mớiphát huy tác dụng Trong đú ĐCS được xem là nhõn tố chủ quan giữ vai trũ quyết định

để đảm bảo cho GCCN hoàn thành SMLS của mỡnh

Đảng Cộng sản là đội tiờn phong cú tổ chức và là tổ chức cao nhất của GCCN, Đảngđại diện cho lợi ớch của GCCN và NDLĐ, Đảng lấy chủ nghĩa Mỏc - Lờnin làm nềntảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động, Đảng thực hiện sinh hoạt theonguyờn tắc tập trung dõn chủ, lấy phờ và tự phờ bỡnh làm quy luật phỏt triển Đảng gắn

bú mật thiết với quần chỳng nhõn dõn

ĐCS ra đời là một tất yếu khỏch quan nhằm đỏp ứng nhu cầu đũi hỏi cần thiết củaphong trào cụng nhõn:

+ Khi mới ra đời GCCN đó phải đấu tranh chống lại GCTS Ở giai đoạn đầu củacuộc đấu tranh ấy chỉ mang tớnh chất tự phỏt và luụn thất bại do chưa cú lý luận tiờnphong soi đường và chưa cú chớnh đảng lónh đạo Muốn thành cụng trong cỏch mạngGCCN phải cú 2 điều kiện:

Một là: GCCN phải giỏc ngộ được vai trũ lịch sử của mỡnh và phải cú lý luận tiờnphong soi đường

Hai là: GCCN phải được tổ chức lại, tập hợp lại thành một khối đoàn kết thống nhất,chặt chẽ dưới sự lónh đạo của một chớnh đảng cỏch mạng

+ Thực tiễn của phong trào đấu tranh của GCCN đũi hỏi phải cú lý luận tiờn phongsoi đường và phải cú chớnh đảng đứng ra lónh đạo: tổ chức tuyờn truyền, giỏo dục lýluận, tập hợp, đoàn kết, vạch ra mục tiờu, đường lối, phương phỏp cỏch mạng dẫn dặtphong trũa đấu tranh của GCCN đi đến thắng lợi cuối cựng

- Sự thõm nhập của chủ nghĩa Mỏc vào phong trào cụng nhõn dẫn đến sự hỡnh thànhchớnh đảng của giai cấp cụng nhõn (thời kỳ Mỏc, CNTB phỏt triển đồng đều trờn TG.)-V.I Lờnin chỉ ra rằng, đảng là sự kết hợp phong trào cụng nhõn với chủ nghĩa xóhội khoa học Nhưng trong mỗi nước, sự kết hợp ấy là sản phẩm của lịch sử lại đượcthực hiện bằng những con đường đặc biệt, tuỳ theo điều kiện khụng gian và thời gian

Trang 7

( thời kỳ Lờnin CNTB phỏt triển khụng đồng đều->CNĐQ) đó đưa ra nguyờn lý thànhlập Đảng kiểu mới: ĐCS=CN Mỏc + PTCN.

- Ở nhiều nước thuộc địa, nửa thuộc địa, chủ nghĩa Mỏc thường kết hợp với phongtrào cụng nhõn và phong trào yờu nước thành lập ra đảng cộng sản

Liên hệ với sự ra đời của ĐCS Việt Nam

Từ thực tiễn lịch sử ở nước ta, Chủ tịch Hồ Chớ Minh đó chỉ rừ: Chủ nghĩa Mỏc Lờnin kết hợp với phong trào cụng nhõn và phong trào yờu nước đó dẫn tới việc thànhlập Đảng Cộng sản Đụng Dương vào đầu năm 1930 HCM vận dụng chủ nghĩa Mac,Leenin vào tỡnh hỡnh cụ thể ở VN và đi đến khẳng định: ĐCSVN= CNM + PTCN + PTyờu nước

Lịch sử Việt Nam chứng minh rằng, giai cấp công nhân Việt Nam ra đời cha đợcbao lâu, ngay cả khi cha có Đảng nhng đã tổ chức tự phát nhiều cuộc đấu tranh chốngbọn t bản thực dân và đợc nhân dân rất ủng hộ

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sự kết hợp chủ nghĩa Mác - lênin với phong tràocông nhân và phong trào yêu nớc Việt Nam Đảng đã đem yếu tố tự giác vào phong tràocông nhân, làm cho phong trào cách mạng nớc ta có bớc phát triển nhảy vọt về chất.+ Chủ nghĩa Mác - Lê nin đợc truyền bá vào Việt Nam

+ Phong trào công nhân đầu thế kỷ XX phát triển rầm rộ

+ Phong trào yêu nớc phát triển mạnh mẽ đợc biểu hiện thông qua hàng loạt cuộc

đấu tranh của nhân dân chống thực dân Pháp

- Giai cấp công nhân Việt Nam lãnh đạo thông qua đội tiền phong là Đảng Cộngsản Đảng ra đời luôn có đờng lối chiến lợc, sách lợc, cơng lĩnh hành động đúng chocách mạng Việt Nam Nói đến giai cấp công nhân lãnh đạo, là nói đến toàn bộ giai cấp

nh một chỉnh thể chứ không phải từng nhóm, từng ngời

Dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

đa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

''Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu đảm bảo thắng lợi của cáchmạng việt Nam''

Vì sao ĐCS là nhân tố quyết định trớc tiên trong việc thực hiện thắng lợi sứ mệnhlịch sử của giai cấp công nhân?

Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng cha có một giai cấp nào giành và giữ đợc địa vịthống trị nếu nh không tạo ra đợc trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị,những lực lợng tiên phong để lãnh đạo toàn bộ cuộc đấu tranh Đó là đảng chính trị

Đảng chính trị mang bản chất giai cấp

Trang 8

Trong cuộc đấu tranh chống giai cấp t sản, chỉ khi nào giai cấp công nhân tự tổ chức

ra chính đảng của mình là ĐCS để đảm trách vai trò lãnh đạo cuộc đấu tranh mới có thể

đảm bảo giành thắng lợi trọn vẹn

Sự lãnh đạo của ĐCS là nhân tố quyết định đầu tiên đảm bảo cho giai cấp công nhânhoàn thành thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình Vì:

- ĐCS mang bản chất giai cấp công nhân

+ ĐCS là tổ chức bao gồm những phần tử tiên tiến, u tú của giai cấp công nhân vànhân dân lao động

+ ĐCS Đại biểu một cách triệt để và trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhândân lao động

+ ĐCS lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng t tởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt

động của Đảng

- Vai trò lãnh đạo của ĐCS đợc thể hiện qua việc thực hiện các nhiệm vụ:

Chủ nghĩa Mác- Lênin đã chỉ rõ mọi quy luật trong lĩnh vực xã hội muốn biến thànhhiện thực đều phải thông qua hoạt động tự giác của con ngời Sứ mệnh lịch sử của giaicấp công nhân cũng không nằm ngoài quy luật chung đó Đảng cộng sản có vai tròquyết định thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

-Vai trò quyết định thắng lợi sứ mệnh lịch sử của Đảng cộng sản đợc thể hiện trênmấy vấn đề sau

+Đảng cộng sản là đội tiền phong chính trị của giai cấp công nhân Đảng là một tổchức thống nhất, chặt chẽ bao gồm những ngời u tú nhất trong giai cấp công nhân và cáctầng lớp nhân dân lao động Đảng cộng sản là một bộ phận của giai cấp công nhânkhông đứng trên, đứng ngoài mà nằm trong giai cấp công nhân; Đảng cộng sản lấy chủnghĩa Mác- Lênin làm nền tảng t tởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng

ĐCS vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, phân tích đúng đắn tình hình cụ thể đề

ra cơng lĩnh chính trị, đờng lối chiến lợc, xác định mục tiêu, phơng hớng, nhiệm vụ củaquá trình cách mạng cũng nh của từng giai đoạn cách mạng (giành chính quyền, xâydựng CNXH …) trong từng n) trong từng nớc cũng nh trên toàn thế giới

Đảng cộng sản có khả năng nhận thức đợc những quy luật vận động của xã hội, củadân tộc từ đó dìu dắt giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc đi đến thắng lợicuối cùng của cuộc cách mạng XHCN là giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc và giảiphóng con ngời

+Đảng cộng sản còn là lãnh tụ chính trị, bộ tham mu chiến đấu của giai cấp côngnhân Vai trò đó đợc thể hiện ở chỗ Đảng lãnh đạo và tổ chức giai cấp công nhân vànhân dân lao động đấu tranh từng bớc giành thắng lợi này đến thắng lợi khác Trớc khi

Trang 9

có Đảng cộng sản ra đời, giai cấp công nhân chỉ đấu tranh tự phát, nhằm đạt đợc nhữngmục tiêu trớc mắt Từ khi Đảng cộng sản ra đời, Đảng lãnh đạo, tổ chức, giác ngộ giaicấp công nhân, đề ra đờng lối, chiến lợc, sách lợc đúng đắn, đoàn kết toàn dân đấu tranhnhằm lật đổ giai cấp t sản, xây dựng xã hội mới- xã hội XHCN và CSCN Đó là cuộc

đấu tranh lâu dài, gian khổ của giai cấp công nhân nhng mang tính tự giác cao.ĐCStuyên truyền đờng lối, giáo dục, thuyết phục giai cấp công nhân và quần chúng nhândân lao động thực hiện thắng lợi đờng lối đã đề ra

+ ĐCS tổ chức, chỉ huy toàn bộ quá trình cách mạng cũng nh từng giai đoạn cáchmạng: tập hợp lực lợng, bố trí cán bộ, kiểm tra, giám sát, điều chỉnh …) trong từng n

+ Mọi cán bộ, đảng viên của ĐCS gơng mẫu thực hiện và thực hiện xuất sắc đờng lối

Dân chủ là một phạm trù lịch sử Trong các thời đại lịch sử khác nhau, các chế độ xãhội khác nhau, bản chất dân chủ, trình độ phát triển của dân chủ cũng có những biến

đổi khác nhau Sự biến đổi và phát triển của dân chủ chịu sự chi phối qui định của

ph-ơng thức sản xuất xã hội, chế độ xã hội, giai cấp cầm quyền, trình độ phát triển của kinhtế- xã hội, của dân trí và các nhân tố xã hội khác

Dân chủ mang tính giai cấp Các giai cấp khác nhau có quan niệm khác nhau về dânchủ cũng nh mục tiêu, phơng thức thực thi dân chủ Dân chủ còn mang tính dân tộc sâusắc, phản ánh đặc điểm dân tộc, truyền thống lịch sử, bản sắc văn hoá dân tộc Đồngthời, dân chủ còn mang tính nhân loại- tính chung của loài ngời Các thuộc tính đó củadân chủ có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ, trong đó tính giai cấp của dân chủ là thuộctính cơ bản nhất, thẩm thấu và chi phối sâu sắc tới các thuộc tính khác của dân chủ

Trang 10

Sự hiện diện của dân chủ trong đời sống xã hội của con ngời trong lịch sử loài ngờigắn liền với lịch sử phát triển xã hội Cuộc đấu tranh cho dân chủ gắn liền với đấutranh giai cấp, đấu tranh dân tộc, dân chủ là một mục tiêu đấu tranh giai cấp, đấutranh dân tộc Trải qua quá trình lịch sử lâu dài, dân chủ từng b ớc đợc thực hiện, từ chỗcác giai cấp thống trị chà đạp các quyền dân chủ của nhân dân đến chỗ phải thừa nhậncác quyền dân chủ về mặt pháp luật Chỉ dới CNXH, dân chủ mới trở thành quan hệxã hội hiện thực trong cuộc sống của nhân dân Dới chế độ XHCN, dân chủ ngày càng

đợc mở rộng đầy đủ và trở nên hoàn bị và triệt để dới xã hội CSCN

Chế độ dân chủ là toàn bộ những thể chế, thiết chế, cơ chế chính trị của nhà nớc, củachế độ xã hội thể hiện và bảo đảm các quyền dân chủ, quyền làm chủ của nhân dântrong các lĩnh vực đời sống xã hội, quan hệ xã hội, bảo đảm quyền lực thuộc về nhândân Chế độ dân chủ là một hình thức nhà nớc, một trong những hình thái nhà nớc.Không phải chế độ nhà nớc nào cũng là chế độ dân chủ Chế độ dân chủ là chế độ nhànớc thể hiện và bảo đảm các quyền dân chủ của nhân dân, quyền lực thuộc về nhân dân.Trong chế độ dân chủ, nhân dân là chủ thể quyền lực Quyền lực của nhân dân đợc thểhiện trong việc xác định chính thể nhà nớc, đó là cộng hoà dân chủ, trong tổ chức cơ cấu

bộ máy nhà nớc, chế độ bầu cử, ứng cử và hệ thống pháp luật, quyền của nhân dântrong việc quản lý nhà nớc, trong giám sát, kiểm soát các hoạt động của bộ máy và côngchức nhà nớc

Là một hình thái nhà nớc, chế độ dân chủ bảo đảm và thể hiện các quyền tự do, bình

đẳng của nhân dân trong xác định cơ cấu nhà nớc và quản lý nhà nớc, thực hành dân chủvới nhân dân; đồng thời mặt khác thực hành chuyên chính với lực lợng đối lập với quyềnlực đó Do đó, chế độ dân chủ mang tính chính trị, tính giai cấp sâu sắc của giai cấpthiết lập chế độ dân chủ, dân chủ đi đôi với chuyên chính, dân chủ gắn liền với phápluật, kỷ luật

Chế độ dân chủ gắn liền với chế độ xã hội, hoặc là chế độ dân chủ XHCN hoặc làchế độ dân chủ t sản, không có chế độ dân chủ chung chung, chế độ dân chủ không tính

từ Là một hình thái nhà nớc, nhà nớc tiêu vong thì chế độ dân chủ cũng tiêu vong,không có chế độ dân chủ tồn tại vĩnh hằng Chế độ dân chủ t sản bị tiêu vong cùng với

sự sụp đổ của nhà nớc t sản; chế độ dân chủ XHCN ngày càng mở rộng và hoàn thiệntrong quá trình xây dựng CNXH Tới xã hội CSCN, dân chủ trở nên hoàn bị triệt để, chế

độ dân chủ tự tiêu vong gắn liền với nhà nớc tự tiêu vong

Khi so sánh dân chủ vô sản (dân chủ XHCN) với dân chủ t sản, V.I Lênin khẳng

định “dân chủ vô sản là nền dân chủ gấp triệu lần hơn dân chủ t sản” Lời khẳng định đócủa Lênin xuất phát từ sự so sánh toàn diện 2 nền dân chủ đó

Trang 11

Xét về bản chất, dân chủ XHCN là quyền làm chủ trên thực tế trên mọi lĩnh vực củanhân dân lao động, dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, thông qua sự quản lý của Nhà n-

ớc XHCN Cơ sở khách quan quy định bản chất của dân chủ XHCN là chế độ công hữu

về t liệu sản xuất, phù hợp với trình độ phát triển hết sức cao của lực lợng sản xuất Cơ

sở kinh tế của dân chủ XHCN cho phép tạo ra cho sự bình đẳng thật sự về quyền lực của

đại đa số nhân dân Cơ sở chính trị- xã hội của dân chủ XHCN là bản chất chính trị- xãhội của giai cấp công nhân và khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nôngdân, tầng lới trí thức và các tầng lớp lao động khác Cơ sở chính trị- xã hội của dân chủXHCN tạo ra một nền dân chủ mà đại đa số nhân dân là chủ thể quyền lực và ngày càngphát triển hoàn thiện, triệt để

Chủ thể của chế độ dân chủ XHCN là đại đa số nhân dân lao động Khác với chế độdân chủ TS , chủ thể quyền lực là thiểu số hoặc chỉ của riêng giai cấp bóc lột, trong chế

độ dân chủ XHCN, nhân dân là chủ thể quyền lực Bởi lẽ, dới chế độ dân chủ XHCN, thìvới những nhu cầu và lợi ích của họ là mục tiêu hoạt động của Đảng cộng sản và nhà n-

ớc XHCN; các cơ chế, thiết chế dân chủ đều nhằm thực hiện quyền và phục vụ lợi íchcủa nhân dân Nhân dân có quyền lực tối cao trong xác định cơ cấu nhà nớc, quản lý xãhội , kiểm tra giám sát các hoạt động của bộ máy và công chức hệ thống chính trị.Trong chế độ dân chủ XHCN, “bao nhiêu quyền lực đều của dân, bao nhiêu lợi ích đềuvì dân”

- Dân chủ XHCN hớng tới mục tiêu giải phóng xã hội, giải phóng con ngời, nâng caonăng lực làm chủ của con ngời, phù hợp với nhu cầu nguyện vọng lợi ích của đại đa sốnhân dân, vừa là mục tiêu và động lực của cách mạng XHCN Dới chế độ XHCN, mọiquyền của công dân đợc thể hiện trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội và

đợc bảo đảm bằng pháp luật Do đó, dân chủ XHCN là nền dân chủ thực sự

Dới chế độ dân chủ XHCN thì quyền lợi và nghĩa vụ, quyền hạn và trách nhiệm,cống hiến và hởng thụ gắn bó chặt chẽ với nhau Dân chủ với đại đa số nhân dân đi đôivới chuyên chính với những lực lợng xâm phạm quyền dân chủ của nhân dân, quyền lựccủa nhân dân ; dân chủ gắn liền với pháp luật và kỷ luật, kỷ cơng xã hội Trong chế độdân chủ XHCN, các quyền dân chủ của nhân dân đợc thực hiện trên tất cả các lĩnh vựccủa đời sống xã hội: kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội và đợc bảo đảm bằng phápluật, đợc thực hiện thông qua hoạt động tích cực của nhân dân trong sự nghiệp xây dựngCNXH và bảo vệ Tổ quốc XHCN

- Trái lại, dân chủ t sản là nền dân chủ của thiểu số, phục vụ lợi ích và quyền lựcthống trị của giai cấp t sản Cơ sở kinh tế của dân chủ t sản là chế độ chiếm hữu t nhânTBCN về t liệu sản xuất, cơ sở chính trị- xã hội của dân chủ t sản là bản chất giai cấp t

Ngày đăng: 19/04/2021, 13:37

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

w