Ta tìm được nghiệm này là x 2 Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc... Thực chất 2 bài toán trên dựa trên một bài toán gốc như sau : Giải phương trình : a b c 3 a b b c c a Để phân t
Trang 1D – ĐÁP ÁN
Bài 1 Giải phương trình :
x 1 x 15 x 8
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
x 1 x 15 x 8
x 15 x 8 x 1
x 8 x 1 x 15 7
4
7
4
x 15 (vì x 1)
4
7
với
4
x 15 ta được :
2
2 x 1 2 x 8 x 15
Vậy f x 0 có tối đa 1 nghiệm trên 415; Ta tìm được nghiệm này là x 2
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Cách 2 : Ta có : x3 1 x4 15 x3 8 15 x3 1 x4 15 x 415 (vì x 1) Xét hàm f x x3 1 x4 15 x38 với x415 ta được :
Vậy f x 0 có tối đa 1 nghiệm trên 4
15; Ta tìm được nghiệm này là x 2
Kết luận : x 2
Bài 2 Giải phương trình :
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
Trang 2
Đặt a x 2 x 1 a, b 0
b x 2 2 x 1
4 2
96
9 x 2
x 2 x 1 2 x 1 x 2 3b 3b 96 3 3
Dấu đẳng thức sảy ra khi b 4a x 2
Thử lại thấy thỏa mãn
Cách 2 : Ta có :
2
2
32 x 1 x 2
2 x 1 x 2
32 x 1 x 2 24 9 x 2 2 x 1 x 2
x 1 2 x 2 3 16 x 1 11 x 2 39 x 1 x 2 42x 4 0
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 2
Bài 3 Giải phương trình :
3 3 x 3 x 3 x x 1 x 1 x 1
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
3 3 x 3 x 3 x x 1 x 1 x 1
1
x 1 3 x 2 x 2 x 1 x 2 3 x x 1 3 x x 5 0 2
Nếu x 2 thì x 2 x 1 x 2 3 x x 1 3 x x 5 x 4 0
7 x 1 3 x 7 1 x 1 3 x 100 x 1
7
Trang 3
x 2 x 1 x 2 3 x x 1 3 x x 5
10 3 x 3 x
10 3 x
6 5 3 x 19 5 3 x 2 32 3 x
Nếu x 2 thì thỏa mãn
Cách 2 : Ta có :
2 2 2
3 3 x 3 x 3 x x 1 x 1 x 1
2 x 2 3 x x 1 3 x x 1 2x 4 3 x x 1 3 x 2 x 1
2 x 3 x x 1 2 3 x x 1 0
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 2
Bài 4 Giải phương trình :
x 1 x 1 2x 1 1 3x 1 3x x 1 2x 1 2x 1 1 3x 3
Lời giải
Cách 1 : ĐKXĐ : 1 x 1
2
x 1 x 1 2x 1 1 3x 1 3x x 1 2x 1 2x 1 1 3x
x 1 2x 1 1 3x x 1 2x 1 2x 1 1 3x 1 3x x 1
14x 3 3 7x 9 7x 14x 3
Nếu 14x2 3 thì bài toán được giải quyết
thì
x 1 x 1 2x 1 1 3x 1 3x x 1 2x 1 2x 1 1 3x
1 3x 1 3x x 1
Trang 4
2
4x 2 1 3x 1 3x x 1 3 1 3x x 1 x 1 7 1 3x x 1 17x 1 3
Vì ta luôn có : 1 3x x 1 x 1 1 3x x 1 x 1 0
2
7 1 3x x 1 17x 1 0 49 1 3x x 1 1 17x 1 x
109
)
Cách 2 : ĐKXĐ : 1 x 1
2 2 2
6 x 1 x 1 2x 1 6 1 3x 1 3x x 1 6 2x 1 2x 1 1 3x 18
4x 2 x 1 2x 1 x 1 1 3x 2x 1 1 3x
x x 1 2x 1 x 1 1 3x 2 2x 1 1 3x
5x x 1 2x 1 2 x 1 1 3x 2x 1 1 3x
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 0
Nhận xét
Bài 3 và Bài 4 sẽ rất khó và mất thời gian nếu chúng ta không làm theo Cách 2
Thực chất 2 bài toán trên dựa trên một bài toán gốc như sau :
Giải phương trình :
a b c 3 a b b c c a
Để phân tích thành các tổng bình phương (S.O.S) như các ví dụ trên, ta cần tìm được
biểu thức :
2
Vấn đề đặt ra là : Làm thế nào để tìm được biểu thức như trên ? Chỉ cần biết phương
pháp tìm được nó là ta có thể chiến những bài toán tương tự rồi Ngay kể cả BĐT,
chúng ta cũng có thể chiến được
Cách tìm biểu thức như sau :
Trang 5Đặt
2
2
2
ta được
xy yz zx a b b c c a
x y z a b c
x y z 3 xy yz zx a b c 3 a b b c c a
Hoặc áp dụng :
Thật là vi diệu đúng không ?
Bây giờ chỉ cần áp dụng
a 3 x
b x 1
c 1
trong Bài 3 hoặc
a x 1
b 2x 1
c 1 3x
trong Bài 4 là xong
Bài 5 Giải phương trình :
8x 16x 9x 4x x 2
Lời giải
Cách 1 : Đặt 3 4x2 x 2 2y 1 ta được hệ phương trình :
2
8y 4x 12y x 6y 1 0 4x x 2 2y 1
8x 16x 9x 2y 1 8x 16x 9x 2y 1
Lấy PT(1) – PT(2) ta được :
4 x y 2x 2xy 2y 3x 3y 2 0
Ta luôn có :
Bài toán được giải quyết Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Cách 2 : Ta có :
8x 16x 9x 4x x 2 8x 16x 7x 1 4x x 2 2x 1
Trang 6 2 2 2 2 2
Ta luôn có :
3
Từ đó ta được 3 4x2 x 2 2x 1 x 1 8x 28x 1 0
Bài toán được giải quyết Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 2 6
4
hoặc x 1
Bài 6 Giải phương trình :
3
x 1 x 2 9 x
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
3
x 1 x 2 9 x
x 1 x 2 1
x 2x 4 2 x 1 x 2 x 1 x 2 x 2x 4x 2 0
Ta luôn có :
x 2x 4 2 x 1 x 2 x 1 x 2 x 2x 4x 2
x 2x 4 2 x 1 x 2 x 1 x 2 x 1 x 3x 7 5 0
Cách 2 : Ta có :
3 3
x 1 x 2 9 x
x 1 7 x x 2 2
x 1 1 x 2x 3 x 2x 4 x 1 x 2 2 0
x 2x 3 x 2x 4 x 1 1
Bài toán được giải quyết Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 2
Trang 7Bài 7 Giải phương trình :
2
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
2
2 2
x x 1 x 1 2 x 2 2x
x x 1 x 1 2 x 2 2x
x 1 1 2 x 1
x 3x 4 x 1 x 3x 2 2 x x x 2 x 1 2 x x 5x 6 0
Ta luôn có :
x23x 4 x 1 x23x 2 2 x x2 x 2 x 1 2 x x25x 6 0 Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta có :
2
x x 1 x 1 2 x 2 2x
x x 1 x 1 2 x 2 2x 1 0
2 x 1 2 x 2 2 2x
x 1 2 x 2 2x 1
2
x 1 2 x 2 2x 1
Ta luôn có :
2
x 1 2 x 2 2x 1
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 0 hoặc x 1
Bài 8 Giải phương trình :
x 8x 25 3 x x 1 2x
Lời giải
Trang 8Cách 1 : Ta có :
x 8x 25 3 x x 1 2x
x x 1 x 1 2x x 8x 14 2x 3x 11 x x 1 0
Ta luôn có :
2
2x x 8x 14 2x 3x 11 x x 1
2x 11 2x 3x 14 x x 1 x 8x 25 3 x x 1 2x
3 79
Vậy x2 x 1 x 1 0 x 2
Cách 2 : Ta có :
x 8x 25 3 x x 1 2x
x 2 2x 3x 5 3 x x 1 3x 5 0
Ta luôn có :
1 5 x
2
x x 1 3x 5 0 x x 1 3x 5
1 5
x 2 2
Khi đó 2
x 2 2x 3x 5 0 hay VT 0
x x 1 3x 5 0 x x 1 3x 5 x 2
Khi đó x 2 2x 2 3x 5 0 hay VT 0
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 2
Bài 9 Giải phương trình :
2
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
Trang 9
2
2
2
2
x 4x 5 4x 3 4x x 1 x 4x 3 4x x 1 x
x 4x 5
x 2 x 1 1 x 2 x 1 1
x 4x 5
1 x 2 x 1 x 2 x 1
x 2 x 1 1 x 2 x 1 1
x 4x 5
x 2 x 1 1 x 2 x 1 1 x 4x 5
Ta luôn có :
2
2
2
0
x 4x 5
x 2 x 1 1 x 2 x 1 1 x 4x 5
Vậy x 3
Cách 2 : Ta có :
2
2
2
2
x 4x 5 4x 3 4x x 1 x 4x 3 4x x 1 x
x 4x 5 4x 3 4x x 1 x 4x 3 4x x 1 x
x 8x 26x 24x 9 x 4x 5
x 8x 26x 24x 9 5 x 2x 8x 6 x 4x 5
x 3 x 8x 42x 56x 25 0
x 3
x 8x 42x 56x 25 x 4x 3 20 x 0
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 3
Trang 10Bài 10 Giải phương trình :
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
3
3
3 3
9 x 1 x 2
5 x 1 2 x 2
2 x 1 x 2
243
5 x 1 2 x 2
2 x 1 x 2 x 1 x 2
243
2 x 1 x 2 3 x 1 x 2
2 x 1 x 2 x 1 x 2
243 2 x 1 x 2 x 1 x 2
2 x 1 x 2 x 1 x 2
Vì 2 x 1 x 2 0 và x 1 x 2 0
Cách 2 : Ta có :
3
3
9 x 1 x 2
2 x 1 x 2
9 x 1 x 2 2 x 1 x 2 5 x 1 2 x 2 15 0
2 x 1 x 2 3 17 x 1 10 x 2 12 x 1 x 2 12x 0
Vì ta luôn có :
17 x 1 10 x 2 12 x 1 x 2 12x
17 x 2 10 x 2 12 x 2 x 2 12x
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 3
Trang 11Bài 11 Giải phương trình :
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
x 8 x 3 2x x 2 0
1
x 8 x 3 1
x 1
2x 2x 11x 8x 3 2x 2x 1 2 x 8 3 x 3 x 8 x 3 0
Ta luôn có :
Vậy là bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta có :
2 3
x 2 2x x 8 x 3
2
8 3
x 8 x 3 8x 7 64x 56x 17
Ta luôn có :
x 8 x 3 2x x 2 0
x 8 3 x 3 x 1 x 2x x 1 x x 1 x 3 0
x 2x x 1 x x 1 x 3
x 1
x 1
x 2x x 1 x x 1 x 3
x 1
0
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 1
Bài 12 Giải phương trình :
x 1 x 2 x 1 x 2 4x 1
Lời giải
Trang 12Cách 1 : Ta có :
x 1 x 2 x 1 x 2 4x 1
x 1 x 2 x 1 x 2 4x 1 4
4
x 1 x 2 x 1 x 2
4x 1 4
2 x 1 x 2 4x 1
4x 1
2 x 2 5 4x 1 2x x 2
0 4x 1
Ta luôn có :
2
Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta có :
x 1 x 2 x 1 x 2 4x 1
x 2 x 2 1 x 2x x 2x 1 0
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 17
4
Bài 13 Giải phương trình :
2 4x 21 4 x 2 x 2 11x 49
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
3
3 3
2 3 3
2 4x 21 4 x 2 x 2 11x 49
2 4x 21 4 x 11x 51 2 x 2 1 0
1 4 x 39 8x 3 4 x 2 x 2 1 0
Trang 13Vì ta luôn có :
3
0
Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta có :
3 3
3 3
3
2 4x 21 4 x 2 x 2 11x 49
x 2 x 2 12x 49 2 4x 21 4 x
x 2 2 x 2 2 4 x 1 2 2 4 x 1
x 2 2 4 x 1
x 3
Vì ta luôn có :
3
f t t 2t, f x 3 x 2 2 4 x 1 đồng biến Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 3
Bài 14 Giải phương trình :
4 6x 1 4 3x 1 3 1 8x 3
Lời giải
Cách 1 : Ta đặt :
3
3
3
3
Ta luôn có :
3a 4a 8ab 4b 6a 6b 3 4 a 2b 3 2b a 3 a 2ab 4b a 4b 3
Ta lại có :
a 2ab 4b a 4b 3 a b 3 b 2 0
Vậy 2b a 3 0 Thế vào HPT ta được a 1
b 1
hoặc
a 5
b 4
Từ đó ta được x 0 hoặc x 21 Thử lại thấy thỏa mãn
Vậy bài toán được giải quyết
Trang 14Cách 2 : Ta đặt : 3 3 3
3
4 a b
a 6x 1
4a 4b 3 1 8x 3 3 1 8x 1 0
a ab b
b 3x 1
a ab b 1 8x 1
Nếu x 0 thì thỏa mãn
2
a ab b 1 8x 1
Ta được hệ phương trình :
a 2b 3
a ab b 2a 2b 3
Ta luôn có :
2 a 2b 3 a 2b 1 a ab b 2a 2b 3
a 2b 3 a ab 3b 2b 1
Lại có :
Vậy 2b a 3 0 Thế vào HPT ta được a 1
b 1
hoặc
a 5
b 4
Từ đó ta được x 0 hoặc x 21 Thử lại thấy thỏa mãn
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 0 hoặc x 21
Bài 15 Giải phương trình :
x 3 3 x 3 x 4x 7 0
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
x 3 3 x 3 x 4x 7 0
1
x 3 x 4x 7 4 12
x 11 x 3 x 3 x 4x 7 2 x 3 x 4x 7 2x 4x 6 0
Ta luôn có :
Trang 15
x 11 x 3 x 3 x 4x 7 2 x 3 x 4x 7 2x 4x 6
x 4x 7 x 3 4 2 x 3 x 3 12 0
2 x 3 x 3 x 3 3 x 1 x 3 x 3 x 3 0 và :
4 x 4x 7 x 3 x 1
4 4x
Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta luôn có :
2 2
2 2
2
x 3 3 x 3 x 4x 7
x 3 2 x 3 4 x 3 2
x 2 x 2 3 4 x 3 2 0
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 1
Bài 16 Giải phương trình :
3 3x 2 x 1 3 x 1
x 1
Lời giải
Cách 1 : Ta đặt
3
a 3x 2
a 3b 5
b x 1
b
Ta luôn có :
2
2
Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta luôn có :
Trang 16
3 3
3
2
2
4
3 3x 2 x 1 3 x 1
x 1 4
3 3x 2 2 3 x 1 x 5
x 1
x 1 1 x 3 2 x 1
x 1
x 1 1 3 9
x 1 1 x 1 3x 2 2 3x 2 4
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 2
Bài 17 Giải phương trình :
x 2 x 2 x x 1 x 1 2x 1 0
Lời giải
Cách 1 : Ta đặt
a 2 x
b x 1
c 1
Khi đó :
2
x 2 x 2 x x 1 x 1 2x 1
x 2 x 2 x x 1 x 1 x 1 2 x x 1
b c a c a b a b c
a b b c c a ab bc ca
2 x 1 x 1 1 2 x x 1 2 x x 1 2 x x 1
Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta xét hàm f x x 2 x 2 x x2 1 x 1 2x 1 trên 1; 2 Khi đó :
Trang 17
3
f ' x 4 5x 2 x 5x 1 x 1 2
3 5x 8 3 5x 3
f '' x
4 2 x 4 x 1
3 12 5x 3 5x 7
8 2 x 2 x 8 x 1 x 1
Từ đó ta chứng minh được f x 0 có tối đa 3 nghiệm
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 0 hoặc x 1
2
hoặc x 1
Bài 18 Giải phương trình :
2
5
Lời giải
Cách 1 : Ta có :
2
2
9x 6x 5
5
9x x 20 2 45x 30x 25 10 x x 1 0
9x x 20 10 x x 1 4 45x 30x 25
2 x x 1 x 3 2 x x 1 x 2 45x 21x 46 6 6x 1 x x 1 0
Ta luôn có :
Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta có :
Trang 18
2
2
2
9x 6x 5
5 9x x 20 2 45x 30x 25 10 x x 1 0
10x 4x 11 45x 30x 25 5 x x 1
9x x 20 20x 4x 11
4 45x 30x 25 9x x 20 9x x 20
45x 30x 25 10 45x 30x 25 3x 5 135x 60x 225 9x 19 45x 30x
Ta luôn có :
2
135x 60x 225 9x 19 45x 30x 25 1
45x 30x 25 9x 19 8 3x 2 0 2
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 0 hoặc x 5
3
hoặc x 1
Bài 19 Giải phương trình :
2
x 1 3x 1 x x 1 x 9 6 x 1
Lời giải
Cách 1 : Ta đặt a x
b x 1 3
Ta được :
2
x 1 3x 1 x x 1 x 9 6 x 1
x 1 x 1 3 1 x x 1 3 1
Trang 19
2
ab 1
a 1 b 1
ab 1 a b
0
a 1 b 1 ab 1
Vậy bài toán được giải quyết
3 x 1 2
x 9 6 x 1
Khi đó :
2
2
2
2
x 1 3x 1 x x 1 x 9 6 x 1
5x 27
x 1 3x 1 x x 1 4x 3x 3 2x 15x 4 x 1 x 1 2
0
x 1 x x 1 3x 1 5x 27
Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 5
Bài 20 Giải phương trình :
3 x x 1 x 2 x6
Lời giải
Cách 1 : Ta đặt a 5 3 x; b 5 x 1; c 5 x 2 ta có :
3 x x 1 x 2 x 6
a b c a b c
5 a b b c c a a b c ab bc ca 0
Vậy bài toán được giải quyết
Cách 2 : Ta đặt a 5 x 1; b 5 x 2; c 5 x 6;d 5 x 3 ta có :
a b c d
a b 5ab a b a ab b c d 5cd c d c cd d
a b c d
ab a ab b cd c cd d ab a b a b cd c d c d
ab a b a b cd a b c d b d b c b c d bc bd cd 0
Trang 20Lời giải chi tiết dành cho bạn đọc
Kết luận : x 3
2
BÙI THẾ VIỆT